رای شعبه دیوان عالی کشور
بسمه تعالی
فرجام خواه: اقای ا. ا.
فرجام خوانده: خانم ف. ع. خ.
فرجام خواسته: دادنامه شماره *1402/05/28 صادره از شعبه *
تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجام خواه: 1402/05/28 تاریخ وصول دادخواست فرجامی: 1402/06/12
مرجع رسیدگی: شعبه *
هیات شعبه اقایان: ح. ع. (رئیس)، ح. م. ه. و م. ج. ح. م. (مستشاران)
خلاصه جریان پرونده:
در تاریخ 1402/01/10 اقای ا. ا. دادخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت همسرش خانم ف. ع. خ. تقدیم دادگاه خانواده *می نماید. که حسب الارجاع و به منظور رسیدگی لازم در شعبه *در ثبت میشود. وکیل خواهان (زوج) در جلسه رسیدگی مورخ 1402/01/27 بیان داشته که خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است. علت طلاق این است. که زوجه باردار نمی شود. منزل مشترک را بدون اذن موکل ترک کرده و موکل مهریه زوجه را به طور قسطی تادیه می نماید. و نفقه اش نیز در این مدت پرداخت شده است. حق تنصیف منتفی است، چون موکل مالی ندارد. مستاجر است. و جدیدا سر کار رفته و ماهی 8 میلیون تومان میگیرد. زوجه (خوانده) در این جلسه دفاعا بیان نمود که من قصد زندگی دارم. و با طلاق مخالف هستم و مهریه ام را یک جا می خواهم و تمام حقوق مالی ام می خواهم. نابارور نیستم و حاضرم به پزشکی قانونی بروم نظریه داوران هم دایر به مصلحت بودن جدایی (طلاق) انان به دادگاه اعلام میشود. دادگاه محترم رسیدگی کننده (شعبه *در (با اعلام ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخ 1402/02/21 با توجه به احراز رابطه زوجیت طرفین دعوی، عدم تاثیر تلاش دادگاه و توفیق داوران منتخب در حل اختلاف و اصلاح ذات البین، اصرار خواهان بر طلاق و جدایی از زوجه و اینکه اختیار طلاق هم با زوج (خواهان) میباشد.، به استناد مواد 1133٫1134٫1135 و …، مواد 28٫29 و 26 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 گواهی عدم امکان سازش بین زوجین مترافعین پرونده صادر و اعلام می نماید. رای اصداری توسط زوجه خوانده مورد اعتراض و تجدیدنظرخواهی قرار میگیرد و بر این اساس شعبه *حسب الارجاع وارد رسیدگی میشود. و در خاتمه دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخ 1402/05/28 تجدیدنظرخواهی را در خصوص اصل و اساس حکم غیر وارد دانسته ولکن نسبت به تعیین نحله و تنصیف دارایی و هزینه های انجام گرفته در خصوص احداث منزل مشترک در روستای گربند، به استناد ماده 357 قانون ایین دادرسی مدنی زوج را مکلف به پرداخت مبلغ دو میلیون و پانصد هزار تومان به عنوان نحله قبل از اجرای صیغه طلاق می نماید. و در مورد تنصیف دارایی زوج هم سه دانگ منزل مسکونی واقع در روستای *در حق و به نام زوجه اختصاص داده و برای ایشان در راستای اجرای شرط مرقوم منظور نموده و با غیر وارد دانستن تجدیدنظرخواهی در سایر قسمت دادنامه فرجام خواسته را با اصلاح به عمل امده تایید می نماید. اقای خ. م. پ. به وکالت از اقای ا. ا. (زوج) نسبت به دادنامه اصداری به شرح مرقوم اعتراض و فرجام خواهی می نماید. که پس از جری تشریفات قانونی، پرونده به این شعبه از دیوانعالی کشور ارجاع گردید. دادخواست فرجامی و لایحه دفاعیه در موقع شور قرائت خواهد شد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ج. ح. م. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجام خواهی اقای ا. ا. با وکالت اقای خ. م. پ. به طرفیت خانم ف. ع. خ. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1402/05/28 شعبه *متضمن اصلاح و تایید دادنامه شماره *مورخ 1402/02/21 شعبه *درع. که به موجب ان به درخواست زوج فرجام خواه گواهی عدم امکان سازش بین زوجین مترافعین با شرایط مصرح در ان صادر و اعلام گردیده است، با امعان نظر به جامع محتویات پرونده محاکماتی و نظربه نواقص تحقیقاتی و مترتبه به نتیجه حاصل و مالا رای اصداری به شرح ذیل الذکر وارد و موجه است. زیرا، صرف نظر ازمختار بودن زوج در طلاق همسرش و در عین حال مکلف بودن وی به ادا و اعاده حقوق مالی ناشی از زوجیت ایشان به موجب و به شرح حکم دادگاه که در پرونده تحت نظر و مبحوث فیه هم بدین نحو و کیفیت عمل شده است، لکن نظر به اینکه اعتراض و فرجام خواهی وکیل محترم زوج فرجام خواه به شرح دادخواست فرجامی در خصوص تعیین حصه و سهم زوجه فرجام خوانده از منزل مسکونی واقع در روستای پدری زوج بوده به موجب اعتراضیه مرقوم اعلام و مدعی شده است. که کلا به مدت حدود 8 ماه با زوجه زندگی مشترک داشته اند و درامدی نداشته تا بتواند در طول این مدت محدود و مضیق منزلی را مستقلا احداث نماید. و منزل مورد ادعایی زوجه متعلق به پدرش و سند مالکیت ان نیز به نام ایشان (پدر زوج) میباشد. و از این رو حکم به تنصیف ان توسط دادگاه تجدیدنظر را غیرمنصفانه و خلاف قانون اعلام و تقاضای رسیدگی و تصمیم مقتضی و موافق با قانون و انصاف را خواستار شده است. که با توجه به مراتب مرقوم و استدلال وکیل فرجام خواه و توجها به اینکه اولا تعلق قطعی منزل (ملک) موضوع اجرا شرط تنصیف به زوجه فرجام خواه قطعی و مسلم نبوده و سند مالکیت ابرازی حاکی از تعلق ان به پدر فرجام خواه میباشد. و زوج فرجام خواه هم به ضرس قاطع ان را خارج از ملکیت خود و جز اموال پدرشان اعلام کرده اند. ثانیا دادنامه اصداری حق زوجه فرجام خوانده را از بابت اجرا و اعمال شرط تنصیف بر موضوع منزل مرقوم که در تعلق ان به زوج حداقل این است. که تردید وجود دارد. و مالکیت زوج قانونا بر ان به طور کامل و تمام مستقر نمیباشد.، متزلزل و محل خدشه و ایراد جدی است. و قاعدتا اگر مبلغی از حق و سهم زوج فرجام خواه متصور در ان ملک به عنوان شرط مورد نظر و توافق منظور و معین می گردید، قابلیت توجیه را داشت. ثالثا وکیل زوج فرجام خواه مدعی شده اند. که فرجام خوانده (زوجه) حدود هشت ماه با زوج زندگی مشترک داشته و در طول این مدت زوج مالی تحصیل نکرده اند و پولی نداشته تا منزل موضوع اعمال شرط و موضوع حکم محکمه محترم تجدیدنظر را احداث نمایند و سرویس و اشپزخانه جدیدالاحداث در همان منزل قدیمی و پدری ایشان هم توسط خانواده (پدرش) انجام گردیده است. ضمن اینکه اولا احداث (اضافه کردن) اشپزخانه و سرویس بهداشتی به منزل و مکانی، احداث خانه و منزل تلقی و محسوب نمی شود. ثانیا از طرفی و اساسا ملک به موجب سند ابرازی به پدر زوج تعلق داشته و فرجام خواه حسب ظاهر مالکیتی به ان ندارند. ثالثا طرفین در تاریخ 1401/04/08 با همدیگر به عقد دائم ازدواج کرده اند و زوج هم در تاریخ 1402/01/10 دادخواست طلاق (گواهی عدم امکان سازش) تقدیم دادگاه نموده است. و اظهارات و ادعای فرجام خواه در این خصوص که در این فرصت محدود نمی توانسته منزل احداث نماید.، قابل توجه و تامل میباشد. بنابراین فرجام خواهی وکیل محترم فرجام خواه با التفات به مراتب اشعاری به شرح فوق و به لحاظ نواقص تحقیقاتی مترتبه بر رای اصداری وارد و صایب است. و دادنامه فرجام خواسته با وضع موجود و اشکالات و ایرادات ابرازی توسط فرجام خواه قابلیت ابرام را ندارد. از این رو اقتضا دارد. دادگاه محترم صادر کننده رای فرجام خواسته قبول زحمت نمایند در مورد مالکیت زوج بر ملک (منزل مسکونی) که سه دانگ ان در اجرای شرط تنصیف ادعایی به زوجه تعلق گرفته و سایر اموال احتمالی متعلق به ایشان به نحو مقتضی و ممکن (استعلامات ثبتی، تحقیقات محلی توسط ضابطان و یا شورای اسلامی) بررسی و تفحص لازم به طور محسوس و یا نامحسوس مبذول و سپس رای مناسب و مبتنی بر ادله قابل دفاع صادر نمایند. فلذا دادنامه فرجام خواسته با عنایت به مراتب مرقوم به استناد بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی نقض و رسیدگی مجدد به همان شعبه *ارجاع میشود.
شعبه *
رئیس شعبه ح. ع. مستشار ح. م. ه. مستشار م. ج. ح. م.