وزارت دادگستری به استناد تبصره ذیل ماده 6 قانون شورای داوری مصوب خرداد ماه 2536 شاهنشاهی آیین نامه انتخابات شورای داوری را به شرح زیر تصویب مینماید:
ماده 1 - تشکیل شورای داوری در هر حوزه در استان مرکزی به پیشنهاد سازمان مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری و در سایر استانها به پیشنهاد رئیس کل دادگستری استان و موافقت وزارت دادگستری میباشد پس از اخذ تصمیم در زمینه تشکیل شورای داوری و تعیین حوزه آن سازمان مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری در استان مرکز و رئیس کل دادگستری هر استان به منظور انجام انتخابات شوراهای داوری مراتب را به دادگاه شهرستان محل اعلام میدارد و دادگاه موضوع انجام انتخابات را حداکثر پنج روز پس از تاریخ دریافت دستور مذکور از طریق انتشار آگهی به اطلاع اهالی محل میرساند در این آگهی شرایط انتخاب شوندگان و مدت قبول تقاضای داوطلبی که یکهفته از تاریخ انتشار آگهی خواهد بود و همچنین محل دریافت و تسلیم برگ اعلام داوطلبی باید مندرج شود.
ماده 2 - پس از انقضاء مدت قبول تقاضای داوطلبان عضویت، رئیس دادگاه شهرستان جلسه ای از اعضای کمیسیون موضوع ماده 9 قانون شورای داوری بریاست خود تشکیل میدهد. کمیسیون کلیه برگهای داوطلبی را مورد رسیدگی قرار داده و پس از بررسی لازم حداکثر 15 نفر و در صورت نبودن تعداد کافی داوطلب حداقل 10 نفر را از بین افراد واجد شرایط برای عضویت شورای داوری نامزد مینماید. در صورتی که تعداد داوطلبان واجد شرایط به تعداد ده نفر مقرر در ماده 9 قانون شورای داوری نرسد رئیس دادگاه شهرستان نسبت به تجدید آگهی موضوع ماده اول این آیین نامه اقدام خواهد نمود.
ماده 3 - پس از پایان رسیدگی به تقاضای داوطلبان و حصول نتیجه رسیدگی کمیسیون تاریخ شروع ثبت نام انتخاب کنندگان و شرایط آنان و محل و مدت ثبت نام که از پنج روز کمتر و از هفت روز بیشتر نمیباشد و همچنین تاریخ و مدت و محل اخذ رای و اسامی نامزدها را با انتشار آگهی به اطلاع ساکنان حوزه انتخابیه میرساند. آگهی مذکور در این ماده و مادتین 1 و2 در شهرها و محلهائیکه روزنامه محلی منتشر میشود در روزنامه محلی درج و در مناطقی که روزنامه محلی منتشر نمیشود به وسیله انتشار اعلامیه و الصاق آن به معابر به اطلاع ساکنین محل میرسد.
ماده 4 - پس از انتشار آگهی موضوع ماده 3 این آیین نامه در محلی که کمیسیون مناسب تشخیص دهد دفاثر [دفاتر] مخصوص ثبت نام انتخاب کنندگان قرار داده میشود. دفاتر ثبت نام رای دهندگان را وزارت دادگستری تهیه و به تعداد کافی در اختیار دادگاههای شهرستان و بخش مستقل محل انجام انتخابات شورای داوری قرار میدهد این دفاتر پس از انجام انتخابات در دفاتر دادگاهها نگهداری و حفظ خواهد شد.
ماده 5 - صلاحیت انتخاب کنندگان به وسیله سه نفر معتمد محلی که از طرف کمیسیون تعیین میشوند تشخیص میگردد و ثبت اسامی توسط یکنفر متصدی که از طرف رئیس دادگاه شهرستان تعیین میشود صورت میگیرد. متصدی دفتر مکلف است نام واجدین صلاحیت را در دفتر مخصوص ثبت و کارت شرکت در انتخابات را به آنان تسلیم نماید. در این کارت شماره ردیف و شماره حوزه شورای داوری قید میشود و به مهر و امضای متصدی دفتر و حداقل دو نفر از معتمدان میرسد در دفتر مذکور مشخصات رای دهنده و اینکه در حوزه سکونت و یا اشتغال دارد قید میگردد و از متقاضی امضا گرفته میشود.
ماده 6 - برای رای گیری کمیسیون مذکور در فوق سه نفر از افراد باسواد ساکن یا شاغل حوزه انتخابیه را که دارای شرایط انتخاب کنندگان باشند به عنوان اعضاء اصلی و دو نفر دیگر را با همان شرایط به عنوان اعضای علیالبدل شعب اخذ رای تعیین و دعوت مینماید در صورت غیبت هر یک از اعضاء اصلی از اعضاء علی البدل دعوت خواهد شد. مدت اخذ رای کمتر از شش ساعت و بیشتر از 8 ساعت نخواهد بود ساعت اخذ رای از 8 صبح الی 12 و ازساعت 14 تا خاتمه مدت در همین روز خواهد بود.
یک ساعت قبل از شروع اخذ رای اعضاء شعبه اخذ رای در محل اخذ رای حضور یافته و به انتخاب رئیس و نایب رئیس و یک نفر منشی از بین خود با رای مخفی اقدام مینمایند. سپس رئیس صندوق اخذ رای را که دارای شکاف مخصوص برای ریختن آراء میباشد در حضور اعضاء و سایر حاضران باز نموده خالی بودن آن را نشان میدهد آنگاه درب صندوق را بسته و لاک و مهر نموده و اخذ رای از ساعت مقرر آغاز میگردد. رای دهنده پس از حضور در محل اخذ رای با ارائه کارت انتخابات برگ رای را که قبلاً آماده نموده در حضور اعضاء در صندوق میاندازد و کارت انتخابات خود را که به مهر باطل شد ممهور میشود تحویل منشی میدهد و خارج میگردد و برگهای انتخابات که باین ترتیب جمعآوری میشود نمودار تعداد رای دهندگان خواهد بود. در پایان وقتی که برای اخذ رای تعیین گردیده درب ورودی محل اخذ رای بسته میشود و از کسانی که قبل از بستن درب داخل محوطه اخذ رای شدهاند به ترتیب مذکور رای گرفته میشود. پس از خاتمه رای گیری بلافاصله رئیس صندوق رای را در حضور سایر اعضاء باز و خالی مینماید و پس از شمارش برگهای رای تعداد آن را با تعداد کارتهای انتخابات که از رای دهندگان دریافت شده تطبیق میکند و در صورت وجود برگ رای اضافی تعداد آرائیکه شماره آن با شماره کارت مطابقت نداشته باشد باطل اعلام و بلافاصله قرائت آراء شروع میشود. اوراق رای را باید یکی از اعضاء یک بیک با صدای بلند خوانده و به یک نفر دیگر از اعضاء بدهد که علامت قرائت شد گذاشته شود و یکنفر دیگر از اعضاء اسامی را در اوراقی که برای این کار تخصیص داده شده ثبت مینماید. آراء ناخوانا یا سفید یا دارای اسم انتخاب کننده باطل میشود و اسامی اشخاصی که نامزد نباشند قرائت نمیشود و هرگاه در اوراق رای بیشتر از تعداد معینی که برای آن حوزه لازم است اسامی اضافه نوشته شده باشد عده زائد از آخر ورقه خوانده نخواهد شد. نامزدهای عضویت شورای داوری میتوانند در جلسات اخذ و قرائت رای حضور داشته باشند ولی حق مداخله در جریان اخذ و قرائت آراء و برهم زدن نظم را ندارند و در صورت مداخله یا ایجاد بی نظمی به دستور رئیس از محل شعبه اخراج خواهند شد.
ماده 7 - اعضاء شعبه اخذ رای بدون ترک محل بلاانقطاع به کار خود ادامه داده و پس از خاتمه استخراج و قرائت آراء نتیجه را ضمن صورت جلسه با صندوق محتوی آراء قرائت شده به رئیس کمیسیون تسلیم خواهند نمود رئیس کمیسیون بلافاصله اسامی دارندگان رای را به ترتیب اکثریت به طریق پیش بینی شده در ماده 3 این آیین نامه برای اطلاع ساکنان حوزه آگهی خواهد کرد و آراء مذکور تا صدور دستور گشایش شورای داوری حفظ خواهد شد.
ماده 8 - اعتراض به جریان انتخابات و نتایج آن باید ظرف 48 ساعت بعد از تاریخ اعلام دارندگان رای کتباً به کمیسیون تسلیم گردد.
ماده 9 - پس از انقضاء مدت اعتراض کمیسیون به شکایات واصله رسیدگی نموده و نظر خود را به اکثریت آراء اعلام و سپس جریان انتخابات و اسامی حائزین اکثریت را در استان مرکزی به سازمان خانه های انصاف و شوراهای داوری و در سایر استانها به دادگستری استان منعکس مینماید.
ماده 10 - در صورتی که گزارش ارسالی مبنی برصحت جریان انتخابات باشد رئیس کل دادگستری استان و در غیبت او دادستان استان در صورت تایید گزارش مراتب را به سازمان خانه های انصاف و شوراهای داوری کشور اعلام مینماید. و اگر گزارش مورد تایید نباشد عین گزارش و سوابق مربوطه همراه با نظریه صریح و مستدل خود به سازمان مذکور ارسال میدارد.
ماده 11 - پس از تشخیص صحت انتخابات اعتبارنامه منتخبین وسیله [به وسیله] سازمان خانه های انصاف و شوراهای داوری تهیه و بامضا وزیر دادگستری میرسد و برای توزیع بین اعضاء به دادگاه شهرستان و یا دادگاه بخش مستقل محل ارسال میگردد.
ماده 12 - پس از وصول اعتبارنامه اعضاء، شورای داوری با حضور اهالی به وسیله رئیس دادگاه شهرستان و یا رئیس دادگاه بخش مستقل محل به نام نامی اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر افتتاح میگردد. محل تشکیل شورا و روز افتتاح آن قبلاً به طریق مقتضی به اطلاع اهالی خواهد رسید. در جریان افتتاح پس از تسلیم اعتبارنامه ها یکی از اعضاء در برابر کتاب آسمانی سوگندنامه زیر را بصدای بلند قرائت مینماید و سایر اعضاء آن را تکرار میکنند سپس متن سوگندنامه که در صفحه اول دفتر تصمیمات درج شده امضا میشود.
سوگندنامه
«اکنون که با تاییدات الهی و در پرتو عنایت و توجهات پادشاه دادگستر» « و عدالت پرور اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر شورای داوری در» « حوزه ما افتتاح میگردد و افتخار عضویت آن از طرف مردم این حوزه به» « من اعطاء گردیده به خداوند متعال و کتاب آسمانی او که نزد من مقدس» « است سوگند یاد میکنم که در خدمت به خلق و حل اختلافات مردم» « کوشا باشم و در رسیدگی و داوری و اخذ تصمیمات جانب عدالت و» « انصاف را نگاهداشته و خداوند را در همه حال، ناظر و شاهد اعمال» « خود بدانم و در اجرای این وظیفه خطیر وجدان پاک خود را حاکم» « بر اعمال خود قرار داده از احکام الهی و قوانین و سنتهای ملی پیروی» « نمایم.»
اعضایی که طبق ماده 11 قانون شورای داوری آغاز به کار مینمایند باید در اولین جلسه متن سوگند نامه را قرائت نمایند و مراتب در صورتجلسه درج و بامضا آنها برسد.
ماده 13 - در نقاطی که دادگاه بخش مستقل وجود دارد انجام وظایفی که طبق این آیین نامه بر عهده رئیس دادگاه شهرستان است رئیس دادگاه بخش مستقل انجام خواهد داد.
وزیر دادگستری - غلامرضا کیانپور