صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/09/17
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز
موضوع
تقاضای الزام به ثبت واقعه ازدواج توسط زوجه دوم
پرسش
فردی با وجود همسر دائم اقدام به ازدواج مجدد دائم نموده و زوجه دوم تقاضای الزام به ثبت واقعه نکاح مینماید. تکلیف دادگاه در این خصوص چیست؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، نظریه اکثریت مورد تایید هیات عالی است، با این توضیح که به استناد اطلاق ماده 49 قانون حمایت خانواده و توجهاً به مفاد رای وحدت رویه شماره 560 مورخ 1370/03/21 هیات عمومی دیوان عالی کشور، از آنجای که عقد ازدواج دوم به نحو شرعی منعقد و محقق شده است؛ لذا دادگاه مکلف به رسیدگی است و پس از احراز وقوع شرعی نکاح دائم دوم، باید حکم به ثبت ازدواج صادر نماید.
نظر اکثریت
با توجه به اطلاق ماده 49 قانون حمایت خانواده و محتوای رای وحدت رویه شماره 560 مورخ 1370/03/21 و نظریات متعدد اداره حقوقی قوه قضائیه من جمله 20/93/7 مورخ 1393/01/16 و نظریه هیات عالی قضایی تهران و نظریه اکثریت قضات سایراستانها دادگاه مکلف به رسیدگی و صدور ثبت ازدواج میباشد. ولی چنین رایی مانع استفاده زن اول از بند 12 سند ازدواج نمیباشد و ایضاً مانع وصف کیفری عدم ثبت ازدواج دوم نمیباشد و عدم ثبت آن باعث تالی فاسد زیادی است و زن دوم را از حقوق خود منصرف مینماید و باعث از هم گسیختگی ازدواجهای دوم و ترغیب به عدم ثبت آنها مینماید که با روح قانون در تضاد است و موید آن مواد 20 و 21 قانون حمایت خانواده است که در آن از ازدواج اول یا دوم صحبتی بهعمل نیامده است.
نظر اقلیت
دادگاه خانواده مکلف به رسیدگی نمیباشد و با توجه به اینکه ماده 16 و قسمت اول ماده 17 قانون حمایت خانواده مصوب 53 نسخ نشده به لحاظ عدم رعایت نظامات قانونی قابلیت استماع نداشته و باید قرار عدم استماع دعوی صادرکند.