در اجرای ماده 2 آیین نامه ارائه خدمات الکترونیک قضایی مصوب 1391/3/22 رئیس قوه قضاییه، دستورالعمل ضوابط و شرایط تاسیس، فعالیت و انحلال دفتر خدمات الکترونیک قضایی به شرح مواد آتی ابلاغ میگردد.
فصل اول: تعاریف
ماده 1 - عبارات اختصاری به کار رفته در این دستورالعمل در معانی مشروح زیر تعریف میگردد:
مرکز: مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه
اداره کل: اداره کل دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
شورا: شورای مشورتی دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
دفتر/ دفاتر: دفتر/ دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
کانون: کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
مدیر دفتر: فردی که پروانه دفتر به نام او صادر شده است.
فصل دوم : تشکیلات و کارکنان دفتر
ماده 2 - دفتر با پیشنهاد شورا و موافقت رئیس مرکز تاسیس میگردد. صدور ابلاغ مدیر دفتر با رئیس مرکز میباشد.
ماده 3 - هر دفتر علاوه بر مدیر دفتر که باید به صورت تمام وقت در دفتر حضور داشته باشد، حداقل دارای یک کارشناس حقوقی و یک کارشناس فناوری اطلاعات و دو کارمند دفتری خواهد بود.
تبصره - در صورتی که حجم خدمات وسعت پیدا کند اداره کل، دفاتر را مکلف به افزایش منابع انسانی خواهد کرد.
ماده 4 - شرایط عمومی مدیر دفتر، کارشناس حقوقی، کارشناس فناوری اطلاعات و کارمندان دفتر به شرح ذیل است:
1 - تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران
2 - التزام عملی به قانون اساسی و ولایت فقیه
3 - تدین به دین مبین اسلام و التزام عملی به احکام و اخلاق اسلامی
4 - عدم اعتیاد به مواد مخدر
5 - عدم سوء پیشینه کیفری
6 - دارا بودن کارت پایان خدمت یا معافیت دائم از خدمت نظام وظیفه برای داوطلبان مرد
7 - توانایی جسمی و روحی لازم
ماده 5 - شرایط اختصاصی مدیر دفتر به شرح ذیل است:
1 - دارا بودن مدرک کارشناسی یا بالاتر در رشته های مرتبط با حقوق، فقه و علوم قضایی از دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی یا مدرک سطح دو یا بالاتر از حوزه های علمیه
2- داشتن حداقل بیست و پنج سال سن
3 - دارا بودن پنج سال سابقه کار مرتبط
4- دارا بودن اطلاعات پایه و مهارت کار با رایانه مورد تایید اداره کل برای این سمت
تبصره - علاوه بر شرایط عمومی و اختصاصی فوق، افرادی که دارای سوابق خدمتی تایید شده باشند به تشخیص اداره کل، در اولویت قرار دارند.
ماده 6 - شرایط اختصاصی کارشناس حقوقی به شرح ذیل است:
1 - دارا بودن مدرک کارشناسی یا بالاتر در رشته های مرتبط با حقوق، فقه و علوم قضایی از دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی یا مدرک سطح دو یا بالاتر از حوزه های علمیه
2 - داشتن حداقل بیست و پنج سال سن
3 - دارا بودن اطلاعات پایه و مهارت کار با رایانه مورد تایید اداره کل برای این سمت
ماده 7 (منسوخ 1396/07/26)- شرایط اختصاصی کارشناس فناوری و کارمندان دفتر به شرح ذیل است:
1 - دارا بودن مدرک کاردانی یا بالاتر در رشته های مرتبط با رایانه و فناوری اطلاعات از دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی
2 - داشتن حداقل بیست و پنج سال سن
3 - دارا بودن اطلاعات پایه و مهارت کار با رایانه مورد تایید اداره کل برای این سمت
ماده 8 - دریافت پروانه و اشتغال در دفتر برای افراد ذیل ممنوع میباشد:
1 - وکلای دادگستری و مشاوران موضوع ماده 187 و کارشناسان رسمی دادگستری
2 - قضات و سردفترانی که به انفصال دائم محکوم شده و این محکومیت قطعیت یافته است
3 - شاغلان به امر تجارت طبق تعریف ماده 2 قانون تجارت
4 - کارمندان و مستخدمان دولت و کارمندان موسسات عمومی غیردولتی
فصل سوم : اداره کل خدمات الکترونیک قضایی و شورای مشورتی
ماده 9 (منسوخ 1392/10/03)- اداره کل در مرکز تشکیل میگردد و علاوه بر انجام وظایف ذیل، مسئولیت حسن اجرای این دستورالعمل را بر عهده دارد.
ا - برگزاری فراخوان ثبت نام متقاضیان و بررسی و تایید صلاحیت آنان
ب - اظهارنظر نسبت به پیشنهاد شورا در مورد تقاضای صدور، تمدید، انصراف، لغو و تعلیق پروانه و جابه جایی و جایگزینی دفتر و پیشنهاد آن به ریاست مرکز
ج - تعیین میزان هزینه های مربوط به خدمات دفتر و حق عضویت سالانه دفاتر جهت تصویب رئیس مرکز و تعیین میزان هزینههای مربوط به برگزاری فراخوان ثبت نام متقاضیان و بررسی و تایید صلاحیت آنان
د - نظارت بر حسن اجرای کلیه امور دفاتر و کانون ها و ارزیابی کمی و کیفی عملکرد آنها و گزارش آن به رئیس مرکز
ه - پیشنهاد دستورالعمل ها و نظام نامه های مورد نیاز دفاتر جهت تصویب مراجع ذی صلاح
و - پیشنهاد تغییر وظایف و اختیارات کانون ها به رئیس مرکز جهت تصویب ریاست قوه قضاییه
ز - تعامل و هماهنگی با مراجع قضایی و دفاتر خدمات و سایر موسسات دولتی و عمومی به منظور ارائه خدمات بهتر در چهارچوب قوانین و آییننامه های مصوب
ماده 10 - اعضای شورا پنج نفر میباشند و با پیشنهاد اداره کل و حکم رئیس مرکز منصوب میشوند.
تبصره: اعضای شورا نمی توانند همزمان عضو هیات مدیره کانون باشند.
ماده 11 (منسوخ 1396/07/26)- وظایف شورا به قرار ذیل است:
الف - بررسی و پیشنهاد برنامه های راهبردی و عملیاتی، نظام نامه ها، شیوهنامه ها، و دستورالعمل های اجرایی، نظارتی و فنی مربوط به توسعه دفاتر به اداره کل جهت تصویب در مراجع ذی صلاح؛
ب - پیشنهاد میزان هزینه های مربوط به خدمات دفتر به اداره کل جهت تصویب رئیس مرکز؛
ج - بررسی تقاضای صدور، تمدید، انصراف، لغو، تعلیق پروانه، جابه جایی و جایگزینی و پیشنهاد آن به اداره کل؛
د - سایر امور محول از سوی اداره کل.
فصل چهارم : کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
ماده 12 - قوه قضاییه جهت هماهنگی کلیه امور صنفی مربوط و نظارت بر حسن اجرای امور دفاتر، کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی را در تهران و سایر مراکز استان حسب نیاز تحت نظارت خود تشکیل می دهد. کانون دارای استقلال مالی و از نظر نظامات، تابع قوه قضاییه خواهد بود. تا زمانی که در استانی کانون تشکیل نشده باشد، امور مربوط به دفاتر آن استان به عهده نزدیکترین کانون به آن استان میباشد.
ماده 13 (منسوخ 1396/07/26)- کانون به وسیله هیات مدیره ای مرکب از هفت نفر به شرح ذیل اداره میشود:
1 - دو نفر از مدیران دفاتر از بین مدیران پیشنهادی اعضای کانون و تایید رئیس مرکز؛
2 - دو نفر از قضات با حداقل ده سال سابقه قضایی به پیشنهاد شورا و تایید رئیس مرکز؛
3 - مدیر یا نماینده تام الاختیار اداره کل خدمات الکترونیک قضایی؛
4 - یک نفر نماینده مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه؛
5 - مدیر عامل کانون.
تبصره (منسوخ 1396/07/26)- دوره تصدی اعضای هیات مدیره سه سال و انتخاب مجدد آنها بلامانع است.
ماده 14 (منسوخ 1396/07/26)- اعضای هیات مدیره در اولین جلسه با رای مخفی، یک نفر را با اکثریت آراء ترجیحاً از بین مدیران دفاتر خدمات، به عنوان مدیرعامل و از میان افراد مذکور در بند یک ماده 13 این دستورالعمل، یک نفر را به عنوان رئیس هیات مدیره و یک نفر را به عنوان خزانه دار انتخاب خواهند کرد. جلسات هیات مدیره با حضور اکثریت اعضاء تشکیل و تصمیمات هیات مدیره با رای اکثریت اعضای هیات مدیره معتبر است. مدیرعامل کانون نماینده قانونی کانون در اجرای مصوبات هیات مدیره است و مکاتبات کانون با امضای او و در امور مالی به همراه امضای خزانه دار معتبر خواهد بود.
تبصره (منسوخ 1396/07/26)- مدیرعامل کانون باید به صورت تمام وقت در کانون حضور داشته باشد و برای اداره دفتر خود کفیل معرفی کند.
ماده 15 - وظایف هیات مدیره کانون به قرار ذیل تعیین میگردد:
ا - نظارت بر حسن اجرای امور در دفاتر
ب - بازرسی های دوره ای و موردی و جمع بندی نتایج بازرسی ها و ارسال آن به اداره کل جهت اتخاذ تصمیمات لازم
ج - تدوین و تنظیم گزارش عملکرد دفاتر و پیشرفت کار و اقدامات مرتبط و ارسال آن به اداره کل
د - پیشنهاد توسعه دفاتر در مناطق مختلف
ه - بررسی و پیگیری شکایات واصله و تخلفات دفاتر و گزارش آن به اداره کل
و - اجرای برنامه های آموزشی ابلاغی از سوی اداره کل دفاتر
ز - بررسی پیشنهادهای واصل مربوط به تعیین و تغییر هزینه های مربوط به خدمات الکترونیک قضایی و حق عضویت سالانه و ارسال نتایج آن به اداره کل جهت تصویب در مراجع ذی صلاح
ماده 16 - بودجه کانون از طریق حق عضویت دفاتر تامین میشود و نحوه هزینه آن با تصویب هیات مدیره و نظارت اداره کل خواهد بود.
ماده 17 - اداره کل میتواند برخی از وظایف اجرایی خود را به هیات مدیره کانون تفویض نماید.
ماده 18 - پس از تاسیس اولین هیات مدیره کانون در تهران، شرح وظایف جدید و نحوه تاسیس و انحلال کانون ها به موجب نظام نامه ای خواهد بود که به پیشنهاد هیات مدیره کانون در تهران و تایید رئیس مرکز به تصویب رئیس قوه قضاییه خواهد رسید.
فصل پنجم : مقررات اداری و انتظامی
ماده 19 - با انصراف یا فوت مدیر دفتر، اداره کل میتواند نسبت به جایگزینی یا تاسیس دفتر جدید از بین متقاضیان اقدام نماید.
ماده 20 - ضوابط نظارت و بازرسی از دفاتر به پیشنهاد رئیس مرکز و به تصویب رئیس قوه قضاییه میرسد.
ماده 21 - کانون موظف است بر اساس ضوابط، بازرسی های موردی یا دوره ای از دفاتر را به عمل آورده و گزارش مستدل و مستند خود را به شورا ارائه نماید. مدیران دفاتر موظف به همکاری با بازرسان میباشند.
ماده 22 (منسوخ 1396/07/26)- شکایات واصله از دفاتر و تخلفات گزارش شده در هیات بدوی و در صورت قابل تجدیدنظر بودن در هیات تجدیدنظر مورد رسیدگی قرار میگیرد.
اعضای هیات بدوی و تجدیدنظر به قرار ذیل میباشند؛
1 - دو نفر از قضات برای هریک از هیات ها به انتخاب رئیس مرکز؛
2 - یک نفر نماینده کانون غیر از افراد هیات مدیره در هیات بدوی؛
3 - یک نفر نماینده اداره کل در هیات تجدیدنظر.
تبصره 1 (منسوخ 1396/07/26)- یکی از قضات عضو هیات با رای اکثریت اعضاء به عنوان رئیس هیات انتخاب میگردد.
تبصره 2 (منسوخ 1396/07/26)- جلسه هیات با حضور کلیه اعضاء تشکیل و رای اکثریت به وسیله رئیس هیات انشاء میشود.
ماده 23 - اقدامات تنبیهی انتظامی به قرار زیر است:
1 - تذکر شفاهی
2 - اخطار کتبی
3 - توبیخ کتبی با درج در پرونده
4 - توبیخ با درج در سایت مرکز
5 - تعلیق موقت پروانه از سه ماه تا دو سال
6 - لغو دائم پروانه
ماده 24 (منسوخ 1396/07/26)- محکومیت های ردیف یک تا چهار ماده 23 این دستورالعمل قطعی و بقیه با اعتراض محکوم علیه یا رئیس مرکز قابل تجدیدنظر در هیات تجدیدنظر است.
ماده 25 - تخلفات انتظامی مدیر و کارکنان دفاتر به قرار زیر است:
1 - عدم نصب هزینه خدمات در محل مناسب
2 - عدم حضور مدیر در ساعات اداری دفتر خدمات قضایی بدون عذر موجه
3 - تاخیر در ارسال آمار و اطلاعات درخواستی مراجع ذی صلاح
4 - تاخیر غیرموجه در ارسال یا درج اطلاعات یا اسناد مربوط در سامانه یا در سایر فرایندهای خدمات یا تقصیر در امور مذکور
5 - عدم حضور فعال در دوره های آموزشی تعیین شده توسط مرکز
6 - عدم تحویل قبض رسید وجوه به ارباب رجوع
7 - عدم رعایت نکات امنیتی در حفاظت از اطلاعات و سامانه خدمات الکترونیک قضایی مطابق با ضوابط ابلاغی مرکز
8 - رفتار خارج از نزاکت با ارباب رجوع و همکاران
9 - عدم همکاری با بازرسان
10 - خودداری از تحویل رونوشت به کسانی که قانوناً حق دریافت آن را دارند.
11 - امتناع از واریز وجوه به حسابهای مربوط که پرداخت آنها الزامی است.
12 - دریافت وجه بیشتر از هزینه های تعیین شده.
13 - افشای اطلاعات اصحاب دعوا به افراد غیرمسئول و عدم رعایت حریم خصوصی.
14 - عدم رعایت مقررات و ضوابط مربوط.
ماده 26 - چنانچه هیات های بدوی و تجدیدنظر در حین رسیدگی به تخلفات از وقوع جرمی مطلع گردند مکلفند مراتب را به مرجع قضایی ذی صلاح اعلام نمایند.
تبصره 1 - رسیدگی به جرائم توسط مرجع قضایی ذی صلاح مانع از رسیدگی به تخلفات انتظامی نخواهد بود.
تبصره 2 - استرداد شکایت مانع رسیدگی انتظامی نیست، لیکن در فرض محکومیت موجب تخفیف مجازات است.
تبصره 3 - در صورتی که مدیر دفتر به محکومیت های انتظامی ردیف های یک تا چهار محکوم و پس از قطعیت حکم مجدداً مرتکب تخلف گردد، حسب مورد به درجات بالاتر از حکم قبلی محکوم خواهد شد.
این دستورالعمل در 26 ماده و 9 تبصره در تاریخ 1392/2/26 به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید.
رئیس قوه قضائیه - صادق لاریجانی