ماده 1 - دراین آییننامه برای رعایت اختصار به جای « قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/3/1 » عبارت « قانون شوراهای اسلامی کشور » و به جای عبارت «شوراهای اسلامی شهر » لفظ « شورا » به کار برده میشود.
ماده 2 - اولین جلسه هر دوره شورا، ظرف یک هفته بعد از قطعی شدن انتخابات به دعوت فرماندار و یا سرپرست فرمانداری و با حضور دعوت کننده یا نماینده وی، تحت ریاست مسن ترین عضو و به منشی گری دو نفر از جوانترین اعضا تشکیل و برای رسمیت، کلیه اعضا به شرح زیرسوگند یاد می کنند و آن را امضا می نمایند:
« من دربرابر کلام الله مجید، به خداوند متعال سوگند یاد می کنم و با تکیه بر شرف انسانی خویش تعهد می نمایم که در حفظ امانت و انجام هر چه بهتر وظایفم و خدمت به مردم کوشا باشم و قانون اساسی و سایر قوانین و مقررات کشور را در چارچوب وظایف و اختیارات خود مراعات نمایم و در همه زمینه ها عدالت و انصاف را در نظر داشته و مادام که در شورای اسلامی شهر عضویت دارم در رعایت صرفه و صلاح و پیشرفت امور شهر و شهرداری اهتمام نمایم. »
تبصره 1 - پیروان اقلیتهای دینی رسمی، این سوگند را با ذکر کتاب آسمانی خود یاد خواهند کرد.
تبصره 2 - هرگاه فرد جدیدی به عضویت شورا وارد شود، موظف است در ابتدای اولین جلسه حضور در شورا به ترتیب مذکور در متن ماده، سوگند یاد نماید.
ماده 3 - در اولین جلسه شورا، پس از انجام مراسم تحلیف، اعضای حاضر اقدام به برگزاری انتخابات داخلی نموده و از بین خود و با رای مخفی یک رئیس، یک نایب رئیس و حداقل یک منشی و یک خزانه دار برای مدت دو سال انتخاب و مراتب را صورتجلسه می نمایند. انتخاب اعضا هیات رئیسه درصورت استعفای هر یک از آنان از سمت خود و یا هریک از اعضا هیات رئیسه از شورا، حداکثر ظرف یک هفته بعد از قبول استعفا توسط شورا و یا خروج عضو و برای همان منصب برگزار میشود.
تبصره - شورا موظف است بلافاصله پس از قطعیت یافتن خروج عضو از شورا مراتب را به فرمانداری ذی ربط به طور کتبی گزارش دهد تا فرماندار از عضو علی البدل شورا با احتساب رای وی دعوت به شرکت در جلسات و صدور کارت شناسایی بنماید.
ماده 4 - اعضا شورا حق تفویض اختیارات خود را به غیر اعم از عضو یا غیرعضو شورا ندارند.
ماده 5 - اعضای شورا براساس مسئولیت خود متعهد و ملزم به حفظ حیثیات و شوون شورا و رعایت نظم و اجرای مفاد این آییننامه و آییننامه داخلی میباشند.
ماده 6 - رئیس شورا وظایفی به عهده دارد که اهم آن به شرح زیر است:
1 - مسئولیت امور اداری و مالی شورا
2 - تعیین دستور جلسه، زمان و نوع جلسه (عادی یا فوق العاده) شورا
3 - دعوت از مقامات موضوع ماده (11) قانون شوراهای اسلامی کشور و سایر اشخاصی که شورا ضرورت حضور آنها در جلسات شورا یا کمیسیونهای شورا را تشخیص دهد.
4 - دعوت از اعضا و تقسیم کار بین اعضا و کمیسیونهای شورا
5 - پیگیری مصوبات شورا
6 - معرفی نماینده یا نمایندگان شورا که از بین اعضا شورا انتخاب میشوند، به مسئولین اجرایی، نهادها و سازمانهای مملکتی در زمینه های مختلف اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، اقتصادی، عمرانی جهت فراهم آوردن زمینه های همکاری درصورت درخواست آنان.
7 - معرفی افراد مورد تایید شورا برای انجام اقدامات مورد نیاز و نظارت بر حسن اجرای بندهای (3) و (8) ماده (71) قانون شوراهای اسلامی کشور.
8 - احکام مسئول و اعضا دبیرخانه شورا، که از کارکنان شهرداری خواهند بود، توسط رئیس شورا، صادر میشود.
تبصره - سازمان اداری دبیرخانه شورا به تناسب سازمان شهرداری که در تنظیم آن قبلاً موافقت سازمان امور اداری و استخدامی کشور جلب شده، ازطرف شهردار با اطلاع شورای شهر تهیه و جهت تصویب به وزارت کشور پیشنهاد میشود تا پس از تصویب به موقع اجرا درآید. کارکنان دبیرخانه شورا تابع آییننامه استخدامی شهرداریها خواهند بود.
9 - رئیس شورا سخنگوی شوراست مگر آنکه شورا عضو دیگری را تعیین کند، و مواضع و اطلاعات رسمی شورا توسط او اعلام میشود.
10 - اجرای مفاد ماده (33) آییننامه مالی شهرداریها شامل ایجاد تعهد، تشخیص، تسجیل و صدور حواله در حدود اعتبارات مصوب شورا در صلاحیت رئیس شورا یا اعضایی است که از طرف وی کتباً و به طور منجز اختیارات لازم به آنها تفویض میشود.
11 - تایید بودجه شورا که توسط خزانه دار شورا تنظیم میشود و طرح جامع آن در شورا برای تصویب.
تبصره - نیازهای مالی و تدارکاتی شورا براساس بودجه مصوب شورا از طریق درآمدهای بودجه شهرداری تامین خواهد شد.
12 - ابلاغ کتبی موارد اعتراض و ایراد اعضا که به صورت روشن به رئیس شورا تقدیم شده است به عنوان تذکر به شهردار و دریافت پاسخ کتبی یا شفاهی شهردار در خصوص تذکر ابلاغی و طرح آن درجلسه شورا.
13 - کلیه مکاتبات رسمی شورا با امضای رئیس شوراست.
تبصره - نایب رئیس شورا در غیاب رئیس شورا وظایف او را انجام می دهد و درمقابل شورا مسئول است.
ماده 7 - وظایف منشی یا منشیان شورا
1 - تهیه و تنظیم دستور جلسات براساس پیشنهادهای واصله و پیشنهاد آن به ریاست شورا برای تعیین وقت و دستور جلسات.
تبصره - روز و ساعت تشکیل جلسات با دستور کار شورا باید حداقل (24) ساعت قبل به اعضا، ابلاغ شود.
2 - تنظیم متن مذاکرات جلسات شورا و ثبت آن در دفتر مخصوص جلسات و حفظ و نگهداری آنها در محل شورا.
3 - تهیه متن نامه های شورا، ثبت و شماره گذاری آنها، تهیه آمار و اطلاعات، تهیه گزارش از عملکرد شورا برای ارایه به رئیس شورا، تهیه رونوشت مصوبات در اجرای ماده (78) قانون شوراهای اسلامی کشور جهت اطلاع به فرماندار و شهردار و سازمانهای ذی ربط با امضای رئیس شورا
4 - انتشار صورت تایید شده جامع درآمد و هزینه شش ماهه شهرداری و ارسال نسخه هایی از آن به وزارت کشور.
5 - انتشار مقررات مصوب شورا که برابر قانون باید به اطلاع عمومی مردم برسد.
ماده 8 - وظایف خزانه دار شورا
1 - انجام امور مالی و مسئولیت حسابداری شورا.
2 - همکاری با رئیس شورا در تنظیم بودجه و اصلاح یا متمم آن.
3 - تنظیم صورتمجلس تحویل و تحول اموال و داراییهایی که ازطریق شهرداری دراختیار شورا قرار میگیرد و امضای آن به اتفاق رئیس شورا.
4 - تنظیم صورتهای مالی شورا.
5 - بررسی صورت حساب ماهانه درآمد و هزینه تسلیمی شهرداری موضوع ماده (79) قانون شهرداری و ارایه آن همراه با نظریه به جلسات شورا حداکثر ظرف یک هفته پس از دریافت صورت حساب.
ماده 9 - جلسات شورا بعد از اولین جلسه و به صورت عادی هرماه دوبار درمحل شورا تشکیل میشود.
تبصره - شورا درصورت درخواست کتبی فرماندار و یا بخشدار ذی ربط مشتمل بر زمان، دستور و ضرورت تشکیل جلسه موظف به تشکیل جلسه فوق العاده است همچنین شورا میتواند به درخواست کتبی شهردار و یا تشخیص خود به صورت فوق العاده تشکیل جلسه دهد.
ماده 10 - شورا باید بلافاصله پس از رسمیت یافتن اقدام به انتخاب شهردار با رعایت مقررات قانونی در خصوص دوره خدمت شهردار و آییننامه احراز تصدی شهردار بنماید و شهردار منتخب را در شهرهای مرکز استان و شهرهای بالای دویست هزار نفر جمعیت به وزارت کشور و سایر شهرها به استانداری برای صدور حکم پیشنهاد کند.
ماده 11 - جلسات عادی و فوق العاده شورا با حضور حداقل دو سوم اعضای اصلی و به تعداد ذیل:
الف - در شوراهای (5) نفره با حضور (4) نفر.
ب - در شوراهای (7) نفره با حضور (5) نفر.
ج - در شوراهای (9) نفره با حضور. (6) نفر.
د - در شوراهای (11) نفره با حضور (8) نفر.
ه- - در شوراهای شهر تهران با حضور (10) نفر رسمیت می یابد و تصمیمات به اکثریت مطلق آرای حاضرین معتبر است.
1 - جلسات شورا علنی و حضور مستمع با نظر رئیس شورا مجاز خواهد بود ولی به تقاضای کتبی شهردار و نیز فرماندار و یا بخشدار ذی ربط و موافقت اکثریت مطلق اعضای حاضر میتواند جلسه غیر علنی تشکیل شود.
2 - اعضای شورا باید در تصمیمهای خود قوانین و مقررات مربوط را مورد توجه قرار دهند.
3 - اعضای شورا موظفند قبل از اخذ تصمیم نهایی پیرامون موضوع یا موضوعاتی که در دستور کار جلسه قرار گرفته است، بحث و بررسی به عمل آورند. به همین منظور به ازای هر نفر موافق، یک نفر مخالف نیز حق صحبت به میزان برابر و به مدتی که رئیس شورا تعیین مینماید خواهد داشت. در موقع استیضاح، شهردار حق دارد به اندازه مجموع زمان صحبت موافقین و مخالفین از خود دفاع نماید.
4 - رای درجلسات شورا علنی است و با بلند کردن دست و یا ورقه اخذ میشود ولی به تقاضای اکثریت مطلق اعضای حاضر در جلسه ممکن است رای با ورقه به صورت مخفی گرفته شود مگر در امورمالی، لیکن درانتخابات حتما باید رای مخفی گرفته شود.
5 - شورا برای جلسات عادی و فوق العاده و نیز کمیسیونهای شورا برای جلسات خود، باید دفتر ثبت صورتجلسات داشته و صورتجلسات به امضای اعضا اعم از مخالف یا موافق برسد. دفاتر مذکور توسط منشی تهیه و قبل از ثبت اولین صورتجلسه، صفحه اول آن با ذکر شماره صفحات به امضای رئیس شورا و حسب مورد، اعضای شورا و یا کمیسیونهای مربوط برسد. صورتجلسات شورا باید به گونه ای تنظیم شود که در آن تاریخ و دستور کار هر جلسه و اسامی اعضای حاضر و غایب و آرای مثبت و منفی اعضا، مربوط به هریک از موضوعات به همراه خلاصه مفیدی از بحث و گفتگوی حاضرین و تصمیم یا تصمیمات متخذه و مصوب آمده باشد.
6 - جلسات شورا و کمیسیونهای آن درمحل مخصوصی که توسط شهرداری دراختیار شورا قرار میگیرد تشکیل خواهد شد. جلسات شورا در غیر محل و موعد مقرر رسمیت نداشته و تصمیماتش معتبر نخواهد بود.
ماده 12 - مصوبات شورا پس از ده روز از تاریخ ابلاغ قابل اجرا است مگر آنکه ظرف مدت مزبور مسئولان اجرایی ذی ربط به مصوبه اعتراض نمایند که دراین صورت طبق ماده (80) قانون شوراهای اسلامی کشور عمل خواهد شد.
تبصره 1 - مصوبه شورا تا تعیین تکلیف قطعی توسط هیات مرکزی حل اختلاف متوقف خواهد ماند.
تبصره 2 - چنانچه هیات حل اختلاف استان ظرف (15) روز اعلام نظر ننماید، مصوبه شورا لازم الاجراست.
تبصره 3 - چنانچه نظر هیات حل اختلاف استان در جهت لغو مصوبه شورا باشد، آن را به هیات مرکزی حل اختلاف پیشنهاد می کند و هیات مرکزی نیز موظف است حداکثر ظرف (20) روز نظر قطعی و نهایی خود را اعلام نماید. چنانچه هیات مرکزی ظرف این مدت نظر خود را اعلام ننماید، مصوبه شورا لازم الاجراست.
ماده 13 - شورا میتواند در ارتباط با وظایف خود اطلاعات مورد نیاز را از دستگاهها، ادارات و سازمانهای دولتی درخواست نماید و آنان همکاری لازم را به عمل خوهند آورد.
ماده 14 - شورا میتواند حسب نیاز با تشکیل کمیسیونهایی با شرکت اعضای خود موافقت کرده و تعداد آنها را افزایش یا کاهش دهد.
1 - عده اعضای هر کمیسیون از سه تا پنج نفر بوده و هریک از اعضای شورا موظف است حداقل عضو یک کمیسیون باشد، اعضای کمیسیون به پیشنهاد رئیس شورا توسط شورا برای مدت یک سال انتخاب میشوند.
2 - جلسات کمیسیون با حضور حداقل دوسوم اعضا رسمیت می یابد و تصمیمات با رای اکثریت مطلق اعضای حاضر اتخاذ میشود.
3 - هریک از کمیسیونها در اولین جلسه از بین خود یک رئیس، یک نایب رئیس و یک نفر منشی انتخاب خواهد کرد. منشی کمیسیون مخبر کمیسیون نیز خواهد بود.
4 - رئیس شورا پیشنهادهای رسیده را باتوجه به موضوع آن با تعیین مهلت برای اعلام نظر به کمیسیون مربوط ارسال میدارد و مقرر می کند که همزمان نسخه ای از پیشنهادات مذکور دراختیار سایر اعضای شورا نیز قرار گیرد تا هرکس نظری دارد به کمیسیون مربوط ارایه نماید.
5 - هریک از کمیسیونها مکلفند نسبت به موضوعات احاله شده از طرف شورا ظرف مهلت تعیین شده ازطرف رئیس شورا و درصورت عدم تعیین مدت از طرف رئیس شورا حداکثر ظرف یک ماه اعلام نظر نمایند. درصورتی که کمیسیون برای بررسی موضوعی نیازمند مهلت بیشتری باشد با درخواست از رئیس شورا اقدام خواهد کرد. کمیسیونها میتوانند برای بررسی مطالب محوله از نظرات کارشناسان و مشاورانی که دعوت می نمایند بهره مند شده و عندالاقتضا حق الزحمه مناسبی نیز با تصویب شورا به آنان پرداخت کنند.
6 - پیشنهادات واصله به کمیسیون درصورتی که مرتبط با شهرداری باشد با حضور شهردار و یا نماینده وی که بدون حق رای و برای ادای توضیحات در جلسات شرکت می کند، رسیدگی خواهد شد.
ماده 15 - نحوه انجام معاملات و مقررات مالی شورا طبق آییننامه مالی شهرداریهاست و به جای شهردار رئیس شورا و به جای رئیس حسابداری، خزانه دار شورا اقدام خواهند کرد.
تبصره - در شهر تهران شورا از مقررات آییننامه معاملات شهرداری تهران استفاده خواهد کرد.
ماده 16 - کلیه پرداختهای شورا در حدود بودجه مصوب شورا با اسناد مثبته و با رعایت مقررات آییننامه مالی شهرداریها به عمل خواهد آمد. این اسناد باید به امضای رئیس شورا و خزانه دار یا قایم مقام آنان که مورد تایید شورا باشد برسد.
تبصره - کلیه دریافتها و پرداختهای شورا منحصراً ازطریق حساب بانکی که به نام شورا افتتاح میشود صورت خواهد پذیرفت.
ماده 17 (اصلاحی 1378/12/15)- اعضای شورا برای شرکت در جلسات شورا حق حضور دریافت خواهند داشت و نحوه و میزان حق حضور براساس بودجه مصوب شورا و طبق دستورالعملی است که توسط وزارت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.آن دسته از کارکنان دولت یا موسسات عمومی غیر دولتی که به عضویت شورا درآمده و به وجود تمام وقت یا پاره وقت آنان نیاز باشد، میتوانند به عنوان مامور به خدمت در شوراها انجام وظیفه نمایند. مدت عضویت جزو سنوات خدمتی آنان محسوب میشود و حقوق و مزایای آنان برابر آخرین حکم استخدامی (یا برابر آنچه که شورا در بودجه مصوب خود مقرر می نماید) از بودجه شورا پرداخت میشود. دستگاههای اجرایی موظفند حسب درخواست استاندار ذی ربط نسبت به صدور ماموریت تمام وقت یا پاره وقت اعضای شورا اقدام نمایند.دستور العمل نحوه صدور ماموریت پاره وقت اعضای شوراها توسط دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور ابلاغ خواهد شد.
ماده 18 - شورا می باید صورت جامع درآمد و هزینه مصوب خود را هر شش ماه یک بار به ضمیمه صورت جامع درآمد و هزینه شهرداری برای اطلاع عموم اهالی به طریق ممکن انتشار دهد.
ماده 19 - شورا موظف است همزمان با بررسی بودجه شهرداری باتوجه به برنامه های چهارساله دوره خود، بودجه سال آینده شورا را با عنایت به اعتبارات پیش بینی شده در بودجه شهرداری برای شورا تنطیم و تصویب نماید و نسخه ای از بودجه تصویبی شهرداری و شورا را جهت اطلاع به فرماندار و بخشدار حوزه انتخابیه خود و نیز وزارت کشور ارسال نماید.
ماده 20 - کلیه اموال شورا اعم از منقول و غیرمنقول که دراختیار شورا قرار میگیرد متعلق به شهرداری مربوط است و باید طی صورتمجلسی توسط ذی حسابان شهرداری تحویل رئیس و خزانه دار شورا گردد.
ماده 21 - رئیس و خزانه دار شورا موظفند در پایان دوره فعالیت خود و یا شورا، مشخصات کاملی از کلیه اموال و داراییهایی که دراختیار شورا قرار گرفته تنظیم و طی صورتمجلسی به ذی حسابان شهرداری تحویل و نسخه هایی از آن را برای وزارت کشور و فرمانداری ارسال نمایند.
ماده 22 - هرگونه بهره برداری شخصی توسط عضو یا اعضای شورا از اموال متعلق به شورا یا اموال عمومی ممنوع بوده وبا فرد یا افراد خاطی مطابق مقررات قانونی برخورد خواهد شد.
ماده 23 - تعطیلی شوراهای شهر در هرسال 30 روز است که زمان آن با تشخیص شورا تعیین میشود. درصورت ضرورت رئیس شورا میتواند با تقاضای دوسوم اعضا یا تقاضای فرماندار یا بخشدار ذی ربط یا شهردار در اوقات تعطیلی با ذکر دلیل شورا را به طور فوق العاده دعوت به تشکیل جلسه نماید.
ماده 24 - به هیچ عضوی از اعضای شورا در سال بیش از یک ماه مرخصی متوالی یا متناوب داده نخواهد شد.
ماده 25 - شرکت اعضا به عنوان نماینده رسمی شورا در دعوتهای رسمی به صورت فردی یا دسته جمعی باید با موافقت و تصویب شورا باشد.
ماده 26 - عضوی که شش (6) جلسه متوالی و یا دوازده (12) جلسه غیر متوالی از اوقات رسمی شورا و کمیسیون را بدون عذر موجه (به تشخیص شورا) دریک سال غیبت نماید موضوع برای سلب عضویت وی به هیات حل اختلاف موضوع ماده (82) قانون شوراهای اسلامی کشور ارجاع خواهد شد.
تبصره - درصورتی که شورا به علت فوت و استعفا و یا سلب عضویت (اخراج) بیش از یک سوم مجموع اعضای اصلی و علی البدل فاقد نصاب لازم برای تشکیل جلسه شود، براساس مفاد ماده (31) قانون شوراهای اسلامی کشور عمل خواهد شد.
ماده 27 - به منظور اجرای هماهنگ قانون شوراهای اسلامی کشور در کلیه شهرها، وزارت کشور مسئول آموزشهای لازم اعضای شوراها و نیز مجریان قانون مذکور بوده و نیز موظف است آییننامه های اجرایی مورد نیاز را تهیه و پس از تصویب هیات وزیران برای اجرا ابلاغ نماید.
حسن حبیبیمعاون اول رئیس جمهور