تاریخ نظریه: 1405/06/07
شماره نظریه: 7/1405/27
شماره پرونده: 1405-76-27ح
استعلام:
در دعوای اعلام بطلان بیع به جهت مستحق‌للغیر بودن مبیع، مالک اصلی طرح دعوا قرار نگرفته و دلیلی بر رد معامله از سوی مالک ادعایی وجود ندارد، آیا در چنین فرضی و نیز در موارد دیگر که مالک حقیقی قابل شناسایی نیست، دعوا قابل استماع است و یا آنکه خواهان وفق ماده 252 قانون مدنی حق بر هم زدن معامله فضولی را دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که دعوای بطلان بیع به جهت مستحق‌للغیر بودن مبیع مطرح شده است؛ بدون آنکه مالک اصلی طرف دعوا قرار گیرد و دلیلی بر رد معامله از سوی مالک ادعایی وجود ندارد و یا اصولاً مالک شناسایی نشده است؛ دعوا به کیفیت مطروحه قابلیت استماع ندارد؛ زیرا، اجازه یا رد معامله فضولی در اختیار اصیل و یا قائم‌مقام وی است و تا زمانی که رد معامله وفق ماده 251 قانون مدنی احراز نشود، اصل بر عدم رد معامله است و حداکثر آنکه طرف معامله می‌تواند در اجرای ذیل ماده 252 همین قانون به سبب تاخیر در اجازه یا رد، معامله را فسخ کند.