ماده واحده - موافقتنامه همکارﻯ براﻯ استفاده صلحجویانه از انرژﻯ اتمی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت کانادا مشتمل بر یک مقدمه و هفتماده که در تاریخ 17 دیماه 50 برابر با 7 ژانویه 1972 بین نمایندگان مختار دو دولت در اتاوا به امضا رسیده است تصویب و اجازه مبادله اسنادتصویب آن داده میشود.
قانون فوق مشتمل بر یک ماده و موافقتنامه ضمیمه پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز دوشنبه 1351.9.13 در جلسه روز سهشنبه بیست وششم دﻯ ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و یک شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
نایب رئیس مجلس شوراﻯ ملی - دکترحسین خطیبی
موافقتنامه همکارﻯ براﻯ استفاده صلحجویانه
از نیروﻯ اتمی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت کانادا
دولت شاهنشاهی ایران
و
دولت کانادا
با وقوف به منافع عدیدهاﻯ که بر استفاده از انرژﻯ اتمی در موارد صلحجویانه منجمله افزایش منابع انرژﻯ و بالا بردن میزان تولیدات کشاورزﻯ وصنعتی و توسعه اطلاعات و امکانات مبارزه با امراض مترتب میباشد. با علاقه به تسریع و گسترش کمکی که نیروﻯ هستهاﻯ در تامین رفاه و بهبود وضع مردم میتواند داشته باشد. با شناسائی مزایاﻯ همکارﻯ مثبت در جهت اجرا و گسترش استفاده صلحجویانه از انرژﻯ اتمی.
با تصمیم به همکارﻯ براﻯ نیل به مقاصد فوق به شرح زیر موافقت نمودند:
ماده 1 -
1 - همکارﻯ مورد نظر در این موافقتنامه منحصراً مربوط باستفاده صلحجویانه از نیروﻯ اتمی بوده و شامل مواد زیر است:
الف - در اختیار گذاردن اطلاعات و بخصوص آنچه که مربوط به موارد ذیل باشد:
یک - پژوهش و توسعه.
دو - بهداشت و ایمنی.
سه - تجهیزات و تاسیسات (شامل در اختیار گذاردن طرحها، نقشجات و مشخصات).
چهار - به کار بردن تجهیزات - تاسیسات - مواد و مواد هستهاﻯ.
ب - در اختیار گذاردن مواد - مواد هستهاﻯ - تجهیزات و تاسیسات.
ج - انتقال حقوق مربوط باختراعات و اکتشافات ثبت شده.
د - دسترسی آزاد به تجهیزات و تاسیسات و استفاده از آنها که هر چند یکبار ممکن است ترتیب داده شود.
ه - تامین کمک فنی و خدمات.
و - بازدید دانشمندان یک کشور از کشور دیگر که ممکن است هر چند وقت یکبار ترتیب داده شود.
2 - طبق عهدنامه منع گسترش سلاحهاﻯ هستهاﻯ از لحاظ همکارﻯ پیشبینی شده در موافقتنامه حاضر تهیه و ساختن یک دستگاه هستهاﻯ منفجره به منزله استفاده صلحجویانه تلقی نخواهد شد.
3 - همکارﻯ موضوع این ماده در شرایط مورد موافقت مشترک طرفین و طبق قوانین - مقررات و شرایط اخذ اجازه و سیاست صادراتی مجرﻯ درکانادا و ایران معمول خواهد شد.
4 - هر یک از طرفین متعاهدین در قبال طرف دیگر مکلف بقبول و مراعات مفاد این موافقتنامه توسط کلیه دستگاههاﻯ دولتی خود و افراد وابسته بهآن که به موجب این موافقتنامه صلاحیت لازم به آنها تفویض شده است خواهد بود.
ماده 2 - 1 - طرفین متعاهدین حتیالمقدور در زمینههائی که این موافقتنامه بر آنها ناظر است با یکدیگر اشتراک مساعی خواهند نمود و همکارﻯ بینموسسات دولتی خود و اشخاص وابسته به آن را در زمینههاﻯ مزبور تشویق و تسهیل خواهند نمود.
2 - موسسات دولتی و اشخاص وابسته به هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند در صورت لزوم با اجازه کلی یا اختصاصی دولت خود - در زمینههائیکه این موافقتنامه ناظر بر آن است مستقیماً معاملاتی انجام دهند - موسسات و اشخاص فوق نیز میتوانند راساً یا وکالتاً بجاﻯ طرف دیگر و یا ازطرف موسسات دولتی یا اشخاص مجاز وابسته به آن در زمینههائیکه این موافقتنامه ناظر بر آنست امورﻯ انجام دهند و یا از خدماتی استفاده کنند.
ماده 3 -
1 - هر یک از طرفین متعاهدین - موسسات دولتی یا اشخاص وابسته به آنها میتوانند بطرف متعاهد دیگر یا موسسات دولتی یا اشخاصوابسته به آن در زمینههائیکه این موافقتنامه بر آن ناظر است با مراعات مقررات این موافقتنامه و شرایط مشروحه ذیل اطلاعاتی تسلیم نماید و یا ازطرف مزبور اطلاعاتی دریافت دارد:
الف - به موجب بندهاﻯ ب و ح ماده حاضر اطلاعات مکتسبه طبق این موافقتنامه را میتوان بشخص ثالثی منتقل نمود مگر آنکه در زمان یا قبل ازتسلیم اطلاعات مزبور ترتیب دیگری مقرر شده باشد.
ب - چنانچه اطلاعات تسلیم شده از نظر دارنده آن داراﻯ ارزش تجارﻯ باشد انتقال مالکیت یا حقوق مربوط به ثبت اختراع و اکتشاف صنعتی فقط تحت شرایط و مقرراتی که از طرف دارنده آن تعیین میشود مجاز خواهد بود.
ج - تسلیم اطلاعات و انتقال حقوق مالکیت یا حقوق مربوط به ثبت اختراع و اکتشاف باشخاص ثالث که در شرایط ممنوعیت تسلیم یا انتقال انجام شده باشد مشمول این موافقتنامه نخواهد بود.
2 - هیچ یک از مفاد این موافقتنامه به نحوﻯ تفسیر نخواهد شد که از نظر صحت اطلاعاتیکه به موجب این موافقتنامه و یا از نظر تسرﻯ آن به مواردﻯ مخصوص و یا صحت مشخصات مربوط به مواد هستهاﻯ و تجهیزات و تاسیساتیکه طبق این موافقتنامه تحویل شده است مسئولیتی ایجاد نماید.مگر حین تسلیم اطلاعات ترتیب دیگری مقرر شده باشد.
ماده 4 -
1 - موسسات دولتی و افراد وابسته به هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند در صورت لزوم با داشتن اجازه کلی با خاص دولت متبوعه خودمواد و مواد هستهاﻯ و تجهیزات و تاسیسات را طبق شرایط تجارتی یا شرایط دیگرﻯ که مورد توافق طرفین قرار گیرد صرفاً براﻯ مقاصد صلحجویانه بطرف متعاهد دیگر و موسسات دولتی و اشخاص وابسته به آن تحویل داده یا دریافت نمایند.
2 - ملزوماتیکه به موجب این موافقتنامه تحویل میشود میباید با مقررات موافقتنامه حاضر و بخصوص با مفاد ذیل منطبق باشد:
الف -
یک - تجهیزات و ملزوماتی را که طبق این کنوانسیون دریافت شده است میتوان باشخاص ثالثی که از حیطه حاکمیت طرف متعاهد تحویلگیرنده خارج میباشند انتقال داد به جزدر مواردﻯ که طرف متعاهد تحویل دهنده حین تحویل یا قبل از آن ترتیب دیگرﻯ مقرر داشته باشد.
دو - مواد هستهاﻯ و تاسیسات و مواد هستهاﻯ خاصی که طبق این موافقتنامه از مواد اولیه و یا در نتیجه بهرهگیرﻯ از آنها به دست آمده است همچنینمواد هستهاﻯ و لوازم و تاسیسات را میتوان بدون اجازه طرف تحویل دهنده بخارج از حدود حاکمیت طرف دریافتکننده انتقال داد.
ب - بدون اجازه کتبی طرف متعاهد تحویل دهنده نمیتوان مواد هستهاﻯ به دست آمده به موجب این موافقتنامه یا مواد هستهاﻯ خاص ساخته شده یاتولید شده از مواد اولیه - مواد هستهاﻯ - لوازم و تاسیسات را پس از پرتوگیری در تاسیسات شیمیائی مواد هستهاﻯ براﻯ تولید فرآوردههاﻯ ثانوﻯ مورد استفاده قرار داد.
ج - نمایندگان طرفین متعاهدین با مشورت با یکدیگر احتیاط لازم براﻯ مواد هستهاﻯ به دست آمده به موجب این موافقتنامه و عملیات استحفاظی براﻯمواد هستهاﻯ ساخته شده یا تولید شده از مواد اولیه را مرعی خواهند داشت.
د - با رعایت کلیه تضمین هائیکه که بر اساس قرارداد منعقده در چهارچوب این موافقتنامه تعهد شده است طرف متعاهد دریافتکننده طرف متعاهد تحویلدهنده موسسات دولتی و اشخاص وابسته بآن را در مقابل هر نوع مسئولیت (شامل مسئولیت شخص ثالث) ناشی از علل تولید و ساخت و تحویل واجازه و تملک و استفاده از مواد و مواد هستهاﻯ و لوازم و تاسیسات که به موجب این موافقتنامه تحویل شده بعد از دریافت مواد مزبور توسط طرفمتعاهد دریافتکننده موسسات دولتی و یا اشخاص وابسته بآن تضمین نموده و خسارات وارده را جبران مینماید.
ماده 5 -
1 - همکارﻯ بین طرفین متعاهدین شامل در اختیار گذاردن اطلاعات و مواد و مواد هستهاﻯ و لوازم و تاسیساتی که از نظر یک طرف متعاهدداراﻯ اهمیت نظامی است نخواهد بود.
2 - طرفین متعاهدین اعلام و تایید مینمایند که مواد و مواد هستهاﻯ و لوازم و تاسیساتی که به موجب این موافقتنامه تحویل شده و هر مواد هستهاﻯخاص ساخته شده از آن یا به وسیله آن تنها براﻯ مقاصد صلحجویانه به کار خواهد رفت و تابع اساسنامه و مقررات استحفاظی آژانس بینالمللی نیروﻯهستهاﻯ و همچنین اسناد و مدارکی که هر چند وقت یکبار توسط آژانس مزبور در تعیین روشهاﻯ لازم و مجاز شناخته شده توسط این آژانس منتشرمیشود میباشد و یا تابع معاهده منع گسترش سلاحهاﻯ هستهاﻯ خواهد بود.
3 - طرفین متعاهدین بدینوسیله توافق مینمایند که با آژانس موافقتنامهاﻯ به منظور تامین تدابیر استحفاظی مورد نیاز موضوع این موافقتنامه منعقدنموده و با آژانس و همچنین با یکدیگر کمال همکارﻯ را در اجرای تدابیر استحفاظی مزبور معمول دارند.
4 - چنانچه آژانس بینالمللی نیروهاﻯ هستهاﻯ بهر علت نتواند اقدامات استحفاظی خود را نسبت به مواد هستهاﻯ و مواد دیگر و لوازم و تاسیساتیکه به موجب این موافقتنامه تحویل گردیده همچنین نسبت به مواد ویژه هستهاﻯ که از مواد مذکور یا در نتیجه بهرهگیرﻯ از آن تولید شده است معمولدارد. طرفین متعاهدین موافقت مینمایند که یک سیستم استحفاظی دو جانبه که بجامعیت سیستم استحفاظی آژانس بوده و براﻯ طرف متعاهدتحویل دهنده همان حقوق مقرر در سیستم استحفاظی آژانس را قائل شود، بمورد اجرا گذارند.
5 - چنانچه معلوم گردد که از مواد هستهاﻯ تحویل شده به موجب این موافقتنامه یا مواد خاص هستهاﻯ ساخته شده و یا از مواد - مواد هستهاﻯ لوازمو تاسیساتی که به موجب این موافقتنامه تحویل شده است براﻯ مقاصد نظامی و توسعه و تولید مواد منفجره هستهاﻯ استفاده میشود طرف متعاهدتحویل دهنده مجاز خواهد بود از طرف متعاهد دیگر درخواست نماید اقدامات اصلاحی به عمل آورد و در صورتی که این اقدامات در مهلت مناسبمعمول نشد مجاز خواهد بود:
الف - تحویل مواد - مواد هستهاﻯ - لوازم و تاسیسات را معلق نموده یا حذف نماید.
ب - عودت دادن مواد - مواد هستهاﻯ - لوازم و تاسیساتی را به موجب این موافقتنامه تحویل شده است و همچنین مواد هستهاﻯ خاص تولید شده ازآن یا به وسیله آن را که تحت کنترل یا نظارت طرف متعاهد دیگر است خواستار گردد.
ج - مراتب را به اطلاع آژانس بینالمللی نیروﻯ هستهاﻯ برساند.
ماده 6 - اصطلاحات به کار برده شده در این موافقتنامه جز در مواردی که به نحو دیگری تصریح شده باشد به شرح زیر است:
الف - منظور از لوازم هر نوع دستگاه - وسایل و ماشین آلات مورد استفاده خاص در پژوهش و توسعه و استفاده و تبدیل یا ذخیره مواد مربوط بفعالیتهاﻯ نیروﻯ اتمی منجمله لوازم متشکله راکتورهاﻯ هستهاﻯ میباشد.
ب - منظور از تاسیسات کلیه کارخانجات و بناها یا ساختانهائی است که لوازم موضوع بند الف این ماده در آنها قرار گرفته یا جزئی از آنها را تشکیلمیدهد. و یا به نحو دیگرﻯ بخصوص براﻯ فعالیتهاﻯ آتی منجمله راکتورهاﻯ هستهاﻯ مورد استفاده قرار گرفته است.
ج - منظور از مواد هر گونه ماده غیر از مواد هستهاﻯ است که در فعالیتهاﻯ مربوط به نیروﻯ اتمی مورد استفاده خاص قرار گرفته یا دارای اهمیت ویژهمیباشد.
د - منظور از مواد هستهاﻯ هر گونه مواد اولیه هستهاﻯ یا مواد ویژه هستهاﻯ به شرح ذیل میباشد:
یک - مواد اولیه باورانیومی که داراﻯ مخلوطی از ایزوتوپهاﻯ موجود در طبیعت میباشد و اورانیومی که بایزوتوپ 235 تبدیل شده و توریوم وهر یک از مواد مذکور به صورت فلز و آلیاژ و ترکیبات شیمیائی و به صورت تصفیه شده و هر ماده دیگرﻯ که مشتمل بر یکی از مواد فوقالذکر بوده و درمورد درجه خلوص آن بین طرفین متعاهدین توافق شده باشد اطلاق میگردد.
دو - مواد ویژه هسته به پلوتونیوم و اورانیوم 223 و اورانیوم غنی شده یا ایزوتوپهاﻯ 235 و 233 و هر ماده دیگرﻯ که شامل یک یا چند از موادمزبور باشد اطلاق میگردد ولی عبارت مواد ویژه هستهاﻯ شامل مواد اولیه نخواهد بود.
ه - منظور از دستگاههاﻯ دولتی در مورد دولت کانادا موسسه نیروﻯ هستهاﻯ کانادا با مسئولیت محدود و موسسه هستهاﻯ الدورادو با مسئولیتمحدود میباشد. در مورد دولت ایران وزارت علوم و آموزش عالی و هر موسسه دیگرﻯ که مورد موافقت طرفین متعاهدین قرار گیرد خواهد بود.
و - منظور از اشخاص افراد و تجارتخانهها - بنگاهها - شرکت ها -مشارکتها - انجمنها و دیگر واحدهاﻯ خصوصی یا دولتی و کارگزاران ونمایندگیهاﻯ محلی هر یک از آنان میباشد. ولی اصطلاح اشخاص شامل موسسات دولتی موضوع بند (ه) این ماده نخواهد بود.
ز - منظور از اطلاعات هر نوع اطلاعاتی است که افشاﻯ آن براﻯ امنیت دولت کانادا یا دولت شاهنشاهی ایران زیان آور نباشد.
ماده 7 -
1 - موافقتنامه حاضر توسط طرفین متعاهدین امضا و به تصویب خواهد رسید و اسناد تصویب در اسرع وقت در تهران مبادله خواهد شد.
2 - موافقتنامه حاضر از تاریخ مبادله اسناد تصویب لازمالاجرا خواهد شد.
3 - موافقتنامه حاضر حداقل مدت 5 سال معتبر خواهد بود چنانچه بفاصله شش ماه قبل از انقضاﻯ مدت 5 سال مزبور هیچ یک از طرفین متعاهدینقصد خود را مبنی بر فسخ موافقتنامه حاضر اعلام ننماید این موافقتنامه کماکان لازمالاجرا باقی خواهد ماند. تا زمانی که بعد از شش ماه از تاریخ اعلامتوسط یکی از طرفین متعاهدین بطرف دیگر فسخ گردد. مشروط بر آنکه علیرغم مفاد مربوط بفسخ موافقتنامه حاضر ماده 5 آن تا زمانی که مواد ومواد هستهاﻯ و لوازم و تاسیسات تحویل شده به موجب این موافقتنامه و مواد هستهاﻯ خاص ساخته شده از آن یا به وسیله آن باقی بوده و توسط طرف دریافتکننده یا تولیدکننده بطرف تحویل دهنده عودت داده نشده باشد مجری خواهد بود. بنا بمراتب امضا کنندگان زیر که بدین منظور از طرف دولتهاﻯ متبوع خود اختیار یافتهاند این موافقتنامه را امضا و ممهور نمودند.
این موافقتنامه در تاریخ هفتم ژانویه 1972 در اتاوا در دو نسخه بزبانهاﻯ انگلیسی و فرانسه که هر دو متساویاً معتبر میباشند تنظیم گردید. از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت کانادا
موافقتنامه فوق مشتمل بر یک مقدمه و هفت ماده منضم بقانون موافقتنامه همکارﻯ براﻯ استفاده صلحجویانه از انرژﻯ اتمی بین دولت شاهنشاهیایران و دولت کانادا میباشد.
نایب رئیس مجلس شوراﻯ ملی - حسین خطیبی