بند 2 هشتصد و هشتاد و پنجمین صورتجلسه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار مورخ 1402/05/16 به شرح زیر میباشد:
2- نامه شماره 232687 /121 مورخ 1402/04/10 مرکز مشاوران حقوقی و تدوین مقررات بازار سرمایه متضمن پیشنهاد مدیریت نظارت بر بازار اولیه و جمع بندی کمیته تدوین مقررات در خصوص «پیش نویس دستورالعمل انتشار اوراق بدهی با استفاده از رتبه اعتباری» و «اصلاح مقررات مرتبط در دستورالعمل های انتشار اوراق بدهی» مطرح شد که ضمن لغو «ضوابط انتشار اوراق بهادار با استفاده از رتبه اعتباری» مصوب 1401/03/02 هیات مدیره سازمان، دستورالعمل و اصلاح در مقررات مرتبط به شرح پیوست تصویب گردید. نظر به لغو ضوابط مذکور، مفاد بند 2 هشتصد و پنجاه و یکمین صورتجلسه این هیات مدیره مورخ 1401/10/26، با حذف استنادات مبنی بر نسخ، در قالب یک مصوبه مستقل ابقاء گردید. همچنین شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه مکلف گردید در اجرای ماده 9 «دستورالعمل انتشار اوراق بدهی با استفاده از رتبه اعتباری»، ظرف مهلت دو ماه از ابلاغ این مصوبه، زیرساخت های فنی لازم را جهت فراهم شدن اجرای حکم مقرر فراهم نماید.
علیرضا ناصرپور
نایب رئیس هیات مدیره
دستورالعمل انتشار اوراق بدهی با استفاده از رتبه اعتباری
ماده 1- اصطلاحات و واژه های به کار رفته در ماده 1 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه 1384 و ماده 1 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی مصوب آذر ماه 1388 و دستورالعمل تاسیس و فعالیت موسسات رتبه بندی مصوب 1395/01/21 هیات مدیره سازمان و إصلاحات آن، به همان معانی در این دستورالعمل به کار رفته اند.
ماده 2- انتشار اوراق بدهی بدون ضامن با اخذ حداقل رتبه اعتباری BBBˉ توسط ناشران پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران یا فرابورس ایران، با رعایت موارد ذیل و سایر مقررات مرتبط مجاز است:
1-2- حداکثر مبلغ اوراق بدهی قابل انتشار برای هر بانی/ناشر با لحاظ مبلغ اصل اوراق بدهی در جریان انتشار، به گونه ای تعیین خواهد شد که نسبت بدهی به دارایی بانی/ناشر بر اساس آخرین صورت های مالی حسابرسی شده بسته به رتبه اعتباری آن، از سقف های تعیین شده به شرح مندرج در جدول شماره 1 فراتر نرود:
جدول شماره 1
| رتبه اعتباری بانی/ناشر | طبقه BBB | طبقه A | طبقه AA | رتبه AAA |
| سقف نسبت بدهی موضوع این بند (بر اساس درصد) | 75 | 80 | 85 | 90 |
| نوع وثایق | ضرایب اولیه مقرر در دستورالعمل های انتشار | AAA | AA+ | AA | AA- | A+ | A | A- | BBB+ | BBB | BBB- |
| سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار اول بورس اوراق بهادار تهران | 1.3 | 0.68 | 0.75 | 0.78 | 0.81 | 0.88 | 0.91 | 0.94 | 1.01 | 1.04 | 1.07 |
| سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار دوم بورس اوراق بهادار تهران | 1.5 | 0.86 | 0.95 | 0.98 | 1.01 | 1.10 | 1.13 | 1.16 | 1.25 | 1.28 | 1.31 |
| سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار اول فرابورس ایران | 1.6 | 0.94 | 1.04 | 1.07 | 1.10 | 1.20 | 1.23 | 1.26 | 1.36 | 1.39 | 1.42 |
| سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار دوم فرابورس ایران | 2 | 1.28 | 1.40 | 1.44 | 1.48 | 1.60 | 1.64 | 1.68 | 1.80 | 1.84 | 1.88 |
| سهام شرکت بانی متعلق به سهامدار | 2.5 | 1.60 | 1.65 | 1.73 | 1.80 | 1.88 | 1.95 | 2.00 | 2.08 | 2.15 | 2.23 |
| اوراق بدهی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران/ فرابورس ایران دارای ضمانت بانک ها و موسسات مالی اعتباری دارای مجوز از بانک مرکزی | 1.2 | 0.48 | 0.55 | 0.58 | 0.60 | 0.67 | 0.70 | 0.72 | 0.79 | 0.82 | 0.84 |
| اوراق بدهی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران/ فرابورس ایران دارای ضامن غیر بانکی | 1.3 | 0.55 | 0.62 | 0.65 | 0.68 | 0.75 | 0.78 | 0.81 | 0.88 | 0.91 | 0.94 |
| سپرده بانکی | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| واحدهای سرمایه گذاری عادی صندوق سرمایه گذاری در اوراق با درآمد ثابت قابل معامله (ETF) | 1.3 | 0.53 | 0.61 | 0.64 | 0.66 | 0.74 | 0.77 | 0.79 | 0.87 | 0.90 | 0.92 |
| واحدهای سرمایه گذاری صندوق های سرمایه گذاری مختلط، در سهام و در اوراق بهادار مبتنی بر کالای قابل معامله (ETF) | 1.5 | 0.87 | 0.96 | 0.99 | 1.02 | 1.11 | 1.14 | 1.17 | 1.26 | 1.29 | 1.32 |
| ردیف | شرح | ضریب (نسبت به ارزش اصل و فرع اوراق بهادار) | حد جبران ارزش وثیقه (نسبت به ارزش اصل و فرع اوراق بهادار) |
| 1 | سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار اول بورس اوراق بهادار تهران | 3 /1 | 1 |
| 2 | سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار دوم بورس اوراق بهادار تهران | 5 /1 | 1 /1 |
| 3 | سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار اول فرابورس | 6 /1 | 2 /1 |
| 4 | سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار دوم فرابورس | 2 | 5 /1 |
جدول تطبیقی اصلاحات
| عناوین اصلاحات | مصوبه فعلی | مصوبه اصلاحی |
| اصلاح تبصره 3 ماده 2 دستورالعمل انتشار اوراق اجاره | درصورتی که بانی/ اوراق اجاره دارای رتبه اعتباری مناسب طبق مقررات مرتبط باشد و بانی از توثیق جهت تضمین اوراق مطابق شرایط این دستورالعمل استفاده کند، رعایت بندهای 3 و 4 این ماده الزامی نمیباشد. همچنین در صورتی که پرداخت مبالغ اجاره بها و حسب مورد بهای خرید دارایی مورد اجاره و نیز سایر وجوهی که بانی ملزم به پرداخت آن به ناشر میباشد توسط بانک ها و یا موسسات مالی اعتباری دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعهد و تضمین شده باشد و به شرط آنکه تایید بانک مرکزی در خصوص ضمانت بانک یا موسسه مالی اعتباری دارای مجوز پیش از انجام تعهد و تضمین گرفته شده باشد، رعایت بندهای 3 و 4 این ماده و ماده 14 این دستورالعمل برای بانی الزامی نمیباشد. | درصورتی که بانی از توثیق جهت تضمین اوراق (بدون اعمال تخفیفات مربوط به رتبه) مطابق شرایط این دستورالعمل و «دستورالعمل انتشار اوراق بدهی با استفاده از رتبه اعتباری» مصوب 1402/05/16 هیات مدیره سازمان و اصلاحات بعدی آن استفاده کند، رعایت بندهای 3 و 4 این ماده الزامی نمیباشد. همچنین در صورتی که پرداخت مبالغ اجاره بها و حسب مورد بهای خرید دارایی مورد اجاره و نیز سایر وجوهی که بانی ملزم به پرداخت آن به ناشر میباشد، توسط بانک ها و یا موسسات مالی اعتباری دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعهد و تضمین شده باشد و به شرط آن که تایید بانک مرکزی در خصوص ضمانت بانک یا موسسه مالی اعتباری دارای مجوز پیش از انجام تعهد و تضمین گرفته شده باشد، رعایت بندهای 3 و 4 این ماده برای بانی الزامی نمیباشد. |
| اصلاح صدر بند 3 تبصره 3 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق اجاره اصلاح صدر تبصره 3 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق مرابحه اصلاح صدر ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق وکالت اصلاح صدر بند 3 تبصره 2 ماده 4 دستورالعمل انتشار اوراق سفارش ساخت اصلاح صدر بند 6 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق منفعت | بانی میتواند با تایید سازمان و با رعایت دستورالعمل توثیق اوراق بهادار نزد شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، نسبت به توثیق اوراق بهادار با شرایط زیر به نفع نهاد واسط برای تضمین تعهدات بانی به جای معرفی ضامن اقدام نماید: | بانی میتواند با تایید سازمان و منوط به ارائه گزارش رتبه اعتباری با رعایت دستورالعمل های «توثیق اوراق بهادار» مصوب 1389/03/29 و «انتشار اوراق بدهی با استفاده از رتبه اعتباری» مصوب 1402/05/16 هیات مدیره سازمان و اصلاحات آن ها، نسبت به توثیق اوراق بهادار با شرایط زیر به نفع نهاد واسط برای تضمین تعهدات خود به جای معرفی ضامن اقدام نماید: |
| اصلاح صدر ماده 6 دستورالعمل انتشار اوراق بیمه اتکایی اصلاح صدر ماده 7 دستورالعمل انتشار اوراق مضاربه: | در صورت توثیق اوراق بهادار توسط بانی یا سایر اشخاص با شرایط زیر به نفع نهاد واسط برای تضمین تعهدات، داشتن ضامن الزامی نیست: | بانی میتواند با تایید سازمان و منوط به ارائه گزارش رتبه اعتباری با رعایت دستورالعمل های «توثیق اوراق بهادار» مصوب 1389/03/29 و «انتشار اوراق بدهی با استفاده از رتبه اعتباری» مصوب 1402/05/16 هیات مدیره سازمان و اصلاحات آن ها، نسبت به توثیق اوراق بهادار با شرایط زیر به نفع نهاد واسط برای تضمین تعهدات خود به جای معرفی ضامن اقدام نماید: |
| اصلاح ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق جعاله: | بانی یا شرکت طرف قرارداد میتوانند با تایید سازمان و با رعایت دستورالعمل توثیق اوراق بهادار نزد شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، نسبت به توثیق اوراق بهادار با شرایط زیر به نفع نهاد واسط برای تضمین تعهدات بانی یا شرکت طرف قرارداد (حسب مورد) به جای معرفی ضامن اقدام نمایند: | بانی یا شرکت طرف قرارداد میتوانند با تایید سازمان و منوط به ارائه گزارش رتبه اعتباری با رعایت دستورالعمل های «توثیق اوراق بهادار» مصوب 1389/03/29 و «انتشار اوراق بدهی با استفاده از رتبه اعتباری» مصوب 1402/05/16 هیات مدیره سازمان و اصلاحات آن ها، نسبت به توثیق اوراق بهادار شرایط زیر به نفع نهاد واسط برای تضمین تعهدات خود یا شرکت طرف قرارداد (حسب مورد) به جای معرفی ضامن اقدام نمایند: |
| اصلاح بند 6 تبصره 3 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق اجاره | جهت توثیق اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و فرابورس، پرتفوی وثیقه شده باید حداقل متشکل از دو سهم/ورقه بهادار باشد و ارزش هیچ کدام نباید بیشتر از 70 درصد کل وثیقه اخذشده باشد. در صورتی که سهم مبنای انتشار اوراق با سهم وثیقه شده یکسان باشد، این نسبت به 50 درصد تقلیل می یابد. | جهت توثیق اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و فرابورس، پرتفوی وثیقه شده باید حداقل متشکل از سه ورقه بهادار باشد و ارزش هیچ کدام نباید بیشتر از 40 درصد کل وثیقه اخذشده باشد. در صورتی که سهم مبنای انتشار اوراق با سهم وثیقه شده یکسان باشد، این نسبت به 30 درصد تقلیل می یابد. |
| اصلاح بند 9 تبصره 3 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق مرابحه اصلاح جزء 2-4 بند 2 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق وکالت بند 5 تبصره 2 ماده 4 دستورالعمل انتشار اوراق سفارش ساخت بند 4 ماده 6 دستورالعمل انتشار اوراق بیمه اتکایی جزء 6-7 بند 6 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق منفعت | جهت توثیق اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و فرابورس، پرتفوی وثیقه شده باید حداقل متشکل از دو سهم/ورقه بهادار باشد و ارزش هیچ کدام نباید بیشتر از 70 درصد کل وثیقه اخذشده باشد. در صورتی که سهم مبنای انتشار اوراق با سهم وثیقه شده یکسان باشد، این نسبت به 50 درصد تقلیل می یابد. | جهت توثیق اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و فرابورس، پرتفوی وثیقه شده باید حداقل متشکل از سه ورقه بهادار باشد و ارزش هیچ کدام نباید بیشتر از 40 درصد کل وثیقه اخذشده باشد. |
| جزء 6-1 بند 1 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق جعاله بند 4 ماده 7 دستورالعمل انتشار اوراق مضاربه | جهت توثیق اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و فرابورس، پرتفوی وثیقه شده باید حداقل متشکل از دو سهم/ورقه بهادار باشد و ارزش هیچ کدام نباید بیشتر از 70 درصد کل وثیقه اخذشده باشد. | جهت توثیق اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و فرابورس، پرتفوی وثیقه شده باید حداقل متشکل از سه ورقه بهادار باشد و ارزش هیچ کدام نباید بیشتر از40 درصد کل وثیقه اخذشده باشد. |
| ماده 14 دستورالعمل انتشار اوراق اجاره | بانی میبایست دارای توانایی پرداخت مبالغ اجاره بها باشد. | پیشنهاد حذف |
| ماده 13 دستورالعمل انتشار اوراق مرابحه | بانی باید دارای توانایی پرداخت مبالغ اقساط خود باشد. | پیشنهاد حذف |
| ماده 16 دستورالعمل انتشار اوراق وکالت | بانی باید توانایی پرداخت مبالغ مربوط به اوراق وکالت را داشته باشد. | پیشنهاد حذف |
| ماده 13 دستورالعمل انتشار اوراق سفارش ساخت | بانی باید توانایی پرداخت مبالغ مربوط به اوراق سفارش ساخت را داشته باشد. | پیشنهاد حذف |
| بند 3 ماده 5 دستورالعمل انتشار اوراق منفعت | توانایی پرداخت مبالغ تعهدشده خود را داشته باشد. | پیشنهاد حذف |
| بند 3 ماده 2 دستورالعمل انتشار اوراق قرض الحسنه | توانایی باز پرداخت مبلغ قرض را در سرسید یا سررسیدهای اوراق داشته باشد. | پیشنهاد حذف |