فصل اول - کلیات
ماده 1 - به استناد ماده 2 قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی در حوزه عمل شرکتهای تعاونی روستائی مصوب 24ر12ر49[1349] در وزارت تعاون و امور روستاها سازمانی به نام سازمان ترویج و توسعه فعالیتهای غیر کشاورزی که در این اساسنامه سازمان نامیده میشود تشکیل میگردد. این سازمان مشمول قوانین و مقررات استخدامی کشور نیست و با داشتن شخصیت حقوقی و استقلال کامل مالی به صورت بازرگانی و طبق مقررات این اساسنامه اداره میشود.
ماده 2 - مرکز اصلی سازمان در تهران است و سازمان میتواند با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها هر کجا که لازم باشد شعبه و یا نمایندگی تاسیس نماید و یا بواحدهای تابعه وزارت تعاون و امور روستاها نمایندگی بدهد و یا قبول نمایندگی نماید.
ماده 3 - سازمان به تبعیت از برنامههای وزارت تعاون و امور روستاها به منظور فراهم نمودن موجبات افزایش درآمد روستا نشینان کشور و پرورش استعدادهای فنی و هنری با استفاده از ایام و ساعات فراغت و بیکاری آنان موجبات اشتغال روستا نشینان را در فعالیت های غیر کشاورزی فراهم و برای نیل باین مقاصد اقدامات زیر را بتناسب امکانات سازمان به تدریج انجام میدهد.
1 - بررسی و تحقیق درباره صنایع دستی روستائی و بررسی و تحقیق درباره تشخیص و تعیین مناطقی که برای توسعه و ترویج فعالیتهای غیر کشاورزی مناسب میباشند.
2 - آموزش روستا نشینان در زمینه فعالیتهای غیر کشاورزی.
3 - اشاعه و ترویج فعالیتهای غیر کشاورزی در روستاها.
4 - فراهم نمودن امکانات و تشکیلات و تجهیزات لازم برای تغییر و تبدیل محصولات کشاورزی و فرآوردههای دامی.
5 - تهیه طرحهای لازم جهت توسعه و ترویج فعالیتهای غیر کشاورزی.
6 - ایجاد کارگاههای لازم برای انجام وظایف مقرر در این اساسنامه و نظارت بر نحوه فعالیت آنها.
7 - انجام هر گونه عملیات بازاریابی و بازرگانی مربوط به مواد اولیه و وسائل و ابزار کار و ماشین آلات و فرآوردههای فعالیتهای غیر کشاورزی و در صورت لزوم اقدام بوارد کردن یا صادر کردن آنها با رعایت مقررات مربوط.
8 - ایجاد نمایشگاه و غرفه و یا شرکت در آنها با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها.
9 - شرکت در جلسات سمینارها و کنفرانسهای داخل و خارج از کشور و اقدام به تشکیل این قبیل جلسات در ایران با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها.
10 - تحصیل اعتبار و وام نقدی و جنسی از منابع اعتبار دهنده داخلی با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها.
11 - استفاده از اعتبار و کمکهای بلاعوض دولت و سازمان برنامه.
12 - افتتاح حسابجاری نزد بانکها.
13 - قبول هدایا و عطایا.
ماده 4 - سازمان میتواند در موارد لزوم برای توسعه و تقویت فعالیت های غیر کشاورزی با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها از امکانات خود بشرکت ها و اتحادیههای تعاونی روستائی و شرکتهای سهامی زراعی و خانههای فرهنگ روستائی بلاعوض کمک کند.
ماده 5 - سرمایه اولیه سازمان پانصد میلیون ریال است که به پنجاه هزار سهم ده هزار ریالی تقسیم شده و کلاً پرداخت شده است و با تصویب مجمععمومی ممکن است میزان آن تغییر پیدا کند. کلیه سهام سازمان با نام است و باید به امضای رئیس سازمان و یکی از بازرسان قانونی برسد.
تبصره - سهام سازمان را فقط سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران و اتحادیههای تعاونی روستائی و کشاورزی و شرکتهای سهامی زراعی میتوانند خریداری نمایند. میزان سهام هر یک از موسسات و انتقال سهام بین آنها موکول به اجازه مجمع عمومی خواهد بود.
فصل دوم - ارکان سازمان
ماده 6 - ارکان سازمان عبارتست از: مجمع عمومی، شورا، رئیس و بازرس یا بازرسان.
ماده 7 - مجمع عمومی حداقل در هر سال یکبار با حضور نمایندگان صاحبان سهام تشکیل میشود.
نمایندگی سهام سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران و ریاست مجمع عمومی با وزیر تعاون و امور روستاها خواهد بود.
ماده 8 - مجمع عمومی را باید رئیس سازمان حداکثر تا پایان تیر ماه هر سال دعوت نماید. علاوه بر آن نیز در هر موقع ضرورت داشته باشد به دستور وزیر تعاون و امور روستاها یا به تقاضای صاحبان سهام لااقل یک سوم سرمایه سازمان یا بدعوت رئیس سازمان، مجمع عمومی تشکیل میشود و رئیس سازمان مکلفست ظرف یکماه این تقاضا را انجام دهد.
ماده 9 - وظایف مجمع عمومی به قرار زیر است:
1 - استماع گزارش سالانه رئیس و بازرسان قانونی سازمان و اظهار نظر راجع به آن.
2 - رسیدگی و اظهار نظر نسبت به اقلام ترازنامه و حساب سود و زیان.
3 - اتخاذ تصمیم به خط مشی و برنامههای پیشنهادی سازمان برای دوره عملکرد سال بعد.
4 - تصویب و یا اصلاح بودجه سالانه که از طرف رئیس سازمان پیشنهاد میشود.
5 - تعیین حقوق و مزایا و پاداش رئیس و بازرسان سازمان و حق حضور اعضای شورا.
6 - اتخاذ تصمیم نسبت به تغییر میزان سرمایه سازمان.
7 - اتخاذ تصمیم نسبت به تغییر مواد اساسنامه که پس از تصویب کمیسیونهای تعاون و امور روستاها و دارائی و استخدام مجلسین قابل اجرا خواهد بود.
ماده 10 - دعوت مجمع عمومی به وسیله دعوتنامه به عمل خواهد آمد که در آن روز و ساعت و محل انعقاد مجمع ذکر میگردد.
ماده 11 - دستور جلسه باید در دعوتنامه ذکر شود و مطالبی که در دستور جلسه پیش بینی نشده است با تصویب 4/3 آراء حاضر در مجمع عمومی قابل طرح خواهد بود.
ماده 12 - در مجمع عمومی هر سهم دارای یک رای است.
ماده 13 - اتحادیههای تعاونی روستائی و یا کشاورزی و شرکتهای سهامی زراعی صاحب سهم میتوانند نمایندگی خود را در مجمع عمومی سازمان بوزیر تعاون و امور روستاها یا بیکی از اعضای هیات مدبره [هیات مدیره] یا مدیر عامل خود به موجب وکالت کتبی واگذار کنند.
ماده 14 - مجمع عمومی که طبق مقررات این اساسنامه تشکیل گردد نماینده عموم سهامداران است و تصمیمات آن برای کلیه صاحبان سهام الزام آور است.
ماده 15 - مجمع عمومی باید مرکب از صاحبان سهامی باشد که بیش از پنجاه درصد سرمایه سازمان را به عنوان صاحب سهم و یا به نمایندگی و یا وکالت دارا باشند و اگر در دفعه اول این نصاب حاصل نشد مجددا ًمجمع عمومی تشکیل و تصمیمات این مجمع قطعی خواهد بود، ولو اینکه حد نصاب فوق حاصل نشود.
ماده 16 - تصمیمات مجمع عمومی به اکثریت نصف به علاوه یک آراء حاضر معتبر است.
ماده 17 - خلاصه مذاکرات و تصمیمات مجمع عمومی در صورتجلسه ثبت و بامضای رئیس مجمع و منشی که به وسیله وزیر تعاون و امور روستاها انتخاب میشود میرسد.
ماده 18 - رئیس سازمان و اعضای شورا و بازرسان بدون حق رای در مجمع عمومی سازمان حضور خواهند یافت.
ماده 19 - شورای سازمان مرکب از پنج نفر به شرح زیر میباشد:
1 - معاون امور تعاون و اعتبارات روستائی وزارت تعاون و امور روستاها که ریاست شورا را خواهد داشت.
2 - معاون فنی و امور شرکتهای سهامی زراعی وزارت مذکور.
3 - مدیر عامل سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران.
4 - رئیس سازمان خانههای فرهنگ روستائی.
5 - نماینده سازمان برنامه.
تبصره 1 - نایب رئیس شورا از بین اعضاء شورا انتخاب میشود.
تبصره 2 - رئیس سازمان بدون حق رای در جلسات شورا شرکت مینماید و نظر او مشورتی است.
ماده 20 - جلسات شورا وقتی رسمیت خواهد داشت که رئیس یا نایب رئیس و حداقل دو نفر از اعضاء شورا حضور داشته باشند و تصمیمات شورا هنگامی معتبر خواهد بود که حداقل سه نفر از اعضای حاضر بآن رای موافق داده باشند.
ماده 21 - جلسات شورا بدعوت رئیس سازمان تشکیل میشود و وظایف آن به قرار زیر است:
1 - تصویب و یا اصلاح آیین نامههای مالی، معاملات، استخدام و سایر آیین نامههای داخلی که از طرف رئیس سازمان پیشنهاد میشود.
2 - اتخاذ تصمیم نسبت به بخشودگی مطالبات غیر قابل وصول و پیشنهاد آن جهت تصویب بمجمع عمومی.
3 - اتخاذ تصمیم در مورد پیشنهاد تحصیل اعتبار یا اخذ وام نقدی و جنسی از موسسات اعتبار دهنده داخلی بوزیر تعاون و امور روستاها.
4 - اتخاذ تصمیم نسبت بساختمان و یا خرید محل کار سازمان و شعب و نمایندگیهای آن.
5 - اتخاذ تصمیم نسبت بهر موضوعی که رئیس سازمان طرح آن را در شورا لازم تشخیص دهد مگر در مواردی که از وظائف مراجع صلاحیتدار دیگر باشد.
تبصره - تصمیمات شورا در دفتر مخصوص ثبت و به امضا رئیس و منشی شورا میرسد.
ماده 22 - رئیس سازمان از طرف وزیر تعاون و امور روستاها منصوب میشود و از حقوق و مزایای معاونین وزارتخانهها استفاده مینماید.
ماده 23 - وظایف و اختیارات رئیس سازمان به شرح زیر است:
1 - تهیه و تنظیم گزارش فعالیت های انجام شده سالانه سازمان برای طرح در مجمع عمومی.
2 - تهیه و تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان سازمان برای تسلیم به بازرسان و طرح در مجمع عمومی.
3 - تهیه برنامه فعالیت های غیر کشاورزی سازمان.
4 - تهیه و تنظیم آیین نامههای موضوع بند 1 ماده 21 و پیشنهاد آن به شورا.
5 - تهیه و تنظیم بودجه برنامهای برای سال بعد و پیشنهاد آن به شورا.
6 - اتخاذ تصمیم نسبت به تشکیلات اداری و فنی و احتیاجات استخدامی سازمان و تصمیمات متخذه پس از تایید وزیر تعاون و امور روستاها قابل اجرا خواهد بود.
7 - نمایندگی سازمان در برابر اشخاص ثالث و مراجع قضایی و کلیه ادارات دولتی و موسسات خصوصی با حق توکیل غیر.
8 - استخدام با رعایت بند 6 - این ماده و نصب و عزل کارکنان و ارجاع ماموریت و انتقال و تعیین شغل و حقوق و مزایا و ترفیع و تعلیق آنان طبق آیین نامه استخدامی سازمان در حدود بودجه مصوب.
9 - افتتاح حسابجاری به نام سازمان نزد بانکها.
10 - اتخاذ تصمیم نسبت به انجام معاملات نقد یا مدت دار با رعایت مقررات این اساسنامه و آیین نامههای مربوط.
11 - اجرای مصوبات مجمع عمومی و شورای سازمان.
12 - اتخاذ تصمیم و اقدام نسبت بکلیه عملیات مندرج در ماده 2 این اساسنامه به استثنای آنچه از وظایف شورا میباشد.
13 - امضای قراردادهائی که یک طرف آن سازمان باشد در حدود آیین نامههای مصوب.
14 - انجام کلیه اموریکه برای اداره امور سازمان لازم است در حدود مقررات مربوط به استثنای احداث ساختانهای اداری و یا خرید محل کار سازمان که باید با تصویب شورا باشد.
15 - حق امضای کلیه نامهها و مکاتبات سازمان و کلیه اسناد و اوراق بهادار با رئیس سازمان خواهد بود که طبق اساسنامه آنچه مربوط بوظایف واختیارات شخص اوست امضا و آنچه اتخاذ تصمیم درباره آن در صلاحیت شورای سازمان باشد پس از تصویب شورا مبادرت بامضا مینمایند.
ماده 24 - رئیس سازمان در حفظ اموال و دارائی و همچنین حسن اداره امور آن در مقابل صاحبان سهام مسئولیت داشته و مسئولیت او همان مسئولیت وکیل در مقابل موکل است.
ماده 25 - رئیس سازمان میتواند بمسئولیت خود قسمتی از اختیارات اجرایی خود را بمعاون خود و یا سایر کارکنان سازمان تفویض نماید.
کسانی که بآنها با رعایت مقررات این اساسنامه اختیاراتی واگذار شده مسئول عملیات خود بوده و در صورتی که مرتکب تقصیر یا تخلف و یا جرمی بشوند طبق مقررات مورد تعقیب قانونی قرار خواهند گرفت.
تبصره 1 - وزیر تعاون و امور روستاها به پیشنهاد رئیس سازمان معاون سازمان را به سمت قائم مقام رئیس سازمان انتخاب مینماید تا در غیاب او به جای وی انجام وظیفه نماید.
تبصره 2 - رئیس سازمان میتواند بمسئولیت خود طبق آیین نامه مربوط بمعاون و یا معاونین و کارکنان واجد صلاحیت حق امضا مجاز بدهد.
ماده 26 - در مواردی که رئیس سازمان در استنباط مفهوم مواد این اساسنامه مواجهه با ابهام بشود نظر وزیر تعاون و امور روستاها معتبر خواهد بود.
ماده 27 - برای هر سال مالی یک یا دو نفر بازرس به انتخاب مجمع عمومی تعیین میشود مسئولیت و وظائف بازرس یا بازرسان تا تجدید انتخاب و یا تعیین جانشین آنان ادامه خواهد داشت.
ماده 28 - وظایف بازرس یا بازرسان به شرح زیر میباشد:
1 - رسیدگی به حسابهای سازمان اعم از حسابهای ماهانه و ترازنامه سالانه.
2 - تنظیم گزارش سالانه حسابهای سازمان و ارسال یک نسخه از آن جهت صاحبان سهام حداقل ده روز قبل از تاریخ انعقاد مجمع عمومی عادی سالانه.
3 - در هر مورد که وزیر تعاون و امور روستاها رسیدگی بامور مربوط به سازمان را لازم بداند میتواند موضوع را به بازرس یا بازرسان ارجاع نماید.
بازرس یا بازرسان موظفند در مدت تعیین شده اقدام لازم معمول داشته و نتیجه رسیدگی یا اطلاعات خواسته شده و نظر خود را بوزیر تعاون و امور روستاها گزارش بدهند.
تبصره 1 - بازرس یا بازرسان میتوانند اطلاعات لازم را برای انجام وظایف خود از رئیس سازمان بخواهند و رئیس سازمان مکلفست اطلاعات خواسته شده را با اسناد و مدارک مربوط در اختیار آنها قرار دهند.
تبصره 2 - بازرس یا بازرسان حق دخالت در امور جاری سازمان را ندارند.
تبصره 3 - هر گاه بازرس یا بازرسان در انجام وظایف محوله مرتکب تقصیر یا تخلف یا جرمی شوند بر حسب مورد طبق مقررات و قوانین مربوط تحت تعقیب قرار خواهند گرفت.
فصل سوم - مقررات مالی
ماده 29 - سال مالی سازمان روز اول فروردین هر سال آغاز و در روز آخر اسفند ماه همانسال بپایان میرسد. به استثنای سال اول تاسیس که جزو سال بعد محسوب خواهد شد.
ماده 30 - رئیس سازمان باید هر سه ماه یک نسخه از خلاصه حسابهای دفتر کل و 20 روز قبل از انعقاد مجمع عمومی سالانه یک نسخه از ترازنامه با کلیه ضمائم مربوط را جهت حسابرسی به بازرس یا بازرسان تسلیم نماید.
ماده 31 - مدت استهلاک در مورد اموال منقول تا سه سال بر حسب نوع مال و مدت استهلاک ساختانها بر حسب دوام و استحکام آنها تعیین و در هر حال نباید از بیست سال تجاوز نماید.
تبصره - برای مطالبات مشکوک الوصول باید اندوخته کافی از محل سود ویژه تامین گردد و هر گاه مطالبات مذکور غیر قابل وصول تشخیص داده شود با تصویب مجمع عمومی از اندوخته مزبور باید برداشت و واریز شود.
ماده 32 - سود ویژه سازمان عبارتست از جمع درآمدها پس از کسر هزینه و استهلاکها.
ماده 33 - سود ویژه با تصویب مجمع عمومی به طریق زیر تقسیم میشود:
الف - پانزده درصد آن به حساب سرمایه احتیاطی منتقل میگردد.
منظور کردن این قسمت از سود ویژه بسرمایه احتیاطی تا زمانی که سرمایه مزبور برابر سرمایه پرداخت شده سازمان بشود اجباری است.
ب - به پیشنهاد رئیس سازمان قسمتی از سود ویژه برای تشکیل اندوخته مطالبات مشکوک الوصول تخصیص مییابد.
ج - ممکن است مبلغی از سود ویژه برای پاداش رئیس و بازرس یا بازرسان و کارکنان سازمان اختصاص داده شود.
د - تخصیص قسمتی از سود ویژه برای نقل به درآمد سال بعد سازمان به پیشنهاد رئیس سازمان در صورت لزوم.
ھ - بقیه به نسبت سهام بین سهامداران تقسیم خواهد شد.
فصل چهارم - مقررات متفرقه
ماده 34 - هیچ یک از اعضاء شورا و رئیس و بازرس یا بازرسان سازمان نمیتوانند در معاملاتی که با سازمان و یا به حساب سازمان میشود به طورمستقیم و یا غیر مستقیم سهیم شوند.
ماده 35 - اعضاء شورا و رئیس و بازرس یا بازرسان قبل از شروع به کار باید در اولین جلسه شورای سازمان حاضر شده سوگند یاد نمایند که ضمن حفظ سرمایه و منافع و اسرار سازمان حداکثر کوشش و فعالیت را برای پیشرفت و توسعه امور سازمان و افزایش و بهبود فعالیت های غیر کشاورزی به کار برند.
ماده 36 - تا زمانی که سهام سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران بیش از پنجاه درصد سرمایه ثبت شده سازمان باشد وزیر تعاون و امور روستاها میتواند در موارد ضروری و از نظر تسریع در امور مربوط به عنوان نماینده اکثریت صاحبان سهام بدون تشکیل مجمع عمومی تصمیماتی که در این اساسنامه به عهده مجمع عمومی گذارده شده است اتخاذ و برای اجرا به سازمان ابلاغ نماید.
ماده 37 - مواردی که در این اساسنامه صراحتاً پیش بینی نشده است بر اساس مقررات قانون تجارت عمل خواهد شد.
اساسنامه فوق مشتمل بر سی و هفت ماده و ده تبصره پس از تصویب کمیسیونهای تعاون و امور روستاها، دارائی و استخدام مجلس سنا در جلسات هشتم و بیست و دوم اردیبهشت ماه 1350، در جلسات دهم و یازدهم و سیزدهم خرداد ماه یکهزار و سیصد و پنجاه به ترتیب به تصویب کمیسیونهای تعاون و امور روستاها، دارائی، و امور استخدام و سازمانهای اداری مجلس شورای ملی رسیده است.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی