هیات وزیران بنا بر پیشنهاد شماره 10043 /201703 مورخ 18 /12 /32 وزارت کشاورزی در اجراء مقررات مواد 6 و 10 و 11 قانون اجازه تاسیس بنگاه آبیاری مصوب 29 اردیبهشت ماه 1332 [1322] مقررات زیر را در جلسه مورخ 1333/1/21 تصویب نمودند که در کلیه رودخانه های کشور به موقع اجراء گذاشته شود:
ماده اول) - بنگاه مستقل آبیاری میتواند آب اضافی رودخانه ها را که بر اثر عملیات آبیاری حاصل و زائد بر میزان حقابه قراء و مزارع حقابه براست بقیمت و با شرایطی که به تصویب هیات مدیره بنگاه خواهد رسید بفروش میرساند.
ماده دوم) - نصب تلمبه در رودخانه ها با اجازه بنگاه مستقل آبیاری در مرکز یا نمایندگی آن در شهرستانها میباشد و در صورت اجازه بنگاه آب بهاء و سایر شرایط استفاده از تلمبه را تعیین خواهد نمود.
تبصره - بنگاه آبیاری درباره نصب تلمبه در هر یک از رودخانههای کشور با در نظر گرفتن وضع و شرایط رودخانه آیین نامه خاصی تهیه و به موقع اجراء خواهد گذاشت.
ماده سوم) - برای انتخاب اعضاء هیات مالکین قراء حقابه بر هر رودخانه (موضوع ماده 11 قانون آبیاری) به تناسب وضع رودخانه و تعداد حقابه بران بنگاه مستقل آبیاری از 3 الی 9 نفر به طریق زیر انتخاب خواهد نمود:
بنگاه مستقل آبیاری و یا نماینده بنگاه در شهرستانها از بین حقابه بران هر رودخانه بدوا تعداد پنج برابر عده که جهت تشکیل هیات مالکین پیش بینی میشود با در نظر گرفتن صلاحیت آنها دعوت خواهد نمود و چنانچه عده حقابه بران رودخانه کمتر از پنج برابر تعداد مالکین ان رودخانه باشد بدعوت همان عده حقابه بر اکتفاء خواهد شد تا دعوت شدگان از بین خود عده لازم را برای تشکیل هیات مالکین انتخاب نمایند در صورتی که دعوت شدگان مزبور درد و نوبت اکثریت حاصل ننموده و یا نتوانند هیات مالکین را از بین خود انتخاب نمایند بنگاه مستقل آبیاری راسا به انتخاب هیات مالکین از بین حقابه بران اقدام خواهد نمود.
ماده چهارم) - در رودخانه های بزرگ مانند سفید رود و زاینده رود و هیرمند و امثال آنها که انهار قابل ملاحظه از آنها منشعب میشود بنگاه مستقل آبیاری انهار مهمی را که احتیاج بهیات مالکین بخصوص داشته باشد تعیین و طبق ماده 3 این تصویبنامه برای انتخاب هیات مالکین آن نهر اقدام خواهند نمود و هریک از هیات های مالکین انهار عمده باید یکنفر از بین خود انتخاب و کتبا بنماینده بنگاه مستقل آبیاری معرفی نمایند و این اشخاص هیات مالکین رودخانه را تشکیل خواهند داد هیات اخیر در مرکز استان یا شهرستان یا بخش تشکیل شده و طبق قانون انجام وظیفه نموده و در مورد امور عمومی و هزینه و در آمد رودخانه مربوطه نظارت خواهد نمود.
ماده پنجم) - اعضاء هیات مالکین قراء حقابه بر برای مدت دو سال انتخاب میشوند.
ماده ششم) - هیات مالکین قراء حقابه بر هریک از رودخانه ها باید از بین خود یکنفر رئیس و یک نفر نایب رئیس و یکنفر منشی انتخاب نمایند.
ماده هفتم) - در فصول آبیاری هیات مزبور بایستی لااقل هر پانزده روز یکبار تشکیل جلسه داده و تصمیمات به اکثریت آراء عده حاضر اتخاذ خواهد شد و چنانچه هر یک از اعضاء مزبور بدون اطلاع قبلی در سه جلسه متوالی غیبت نمایند مستعفی شناخته شده و بنگاه مستقل آبیاری یا نماینده آن میتواند یکنفر از مالکین بعدی را که حائز آراء بیشتری بوده به جای عضو مزبور انتخاب نماید و همچنین است در مورد فوت یا استعفاء هر یک از اعضاء هیات مالکین.
تبصره 1 - چنانچه اکثریت هیات مالکین در سه نوبت متوالی حاضر برای تشکیل جلسه نشوند هیئته مزبور مستعفی شناخته میشود و بنگاه راسا اقدام به انتخاب هیات مالکین جدید خواهد نمود.
تبصره 2 - نماینده اداره رودخانه ها در مرکز و نماینده بنگاه مستقل آبیاری در شهرستانها در جلسات هیات مزبور حضور یافته و با هیات مالکین تشریک مساعی و معاضدت خواهد نمود.
ماده هشتم) - برای تامین هزینه های مربوطه برودخانه و تنظیم بستر رودخانه هر یک از مالکین قراء حقابه بر باید طبق سوابق و جزو جمع های موجود مبلغی را بتناسب حقابه مقرره پرداخت نمایند و میزان و مبلغ پرداختنی هر یک از مالکین بنابر پیشنهاد رئیس اداره رودخانه ها و تصویب هیات مالکین مربوطه و تائید هیات مدیره بنگاه مستقل آبیاری برای مدت پنج سال تثبیت خواهد شد.
تبصره - هر یک از حقابه بران که در پرداخت حق الشربی که به ترتیب فوق تعیین و به وسیله رئیس رودخانه یا نماینده بنگاه و رئیس هیات مالکین ابلاغ میشود بیش از یکماه از موعد مقرر تاخیر در پرداخت نمایند رئیس رودخانه یا نماینده بنگاه با اطلاع رئیس هیات مالکین از تحویل آب تا موقعیکه حق الشرب را تادیه ننموده است خود داری نماید.
ماده نهم) - برای رودخانه هائیکه دارای جزو جمع قدیمی است بنگاه مستقل آبیاری موظف است در ظرف پنج سال به موجب دفاتر جز و جمع های موجود با درنظر گرفتن نقل و انتقالات و تقسیماتی که به موجب اسناد رسمی به عمل آمده است دفاتر جزو وجمع جدید تشکیل داده و دفاتر جز و جمع سابق را در محل محفوظی نگاهداری نماید و برای رودخانه هائی که دارای دفاتر جزو جمع نیست و جدیدا بنگاه شروع بنظارت مینماید بنگاه مزبور مکلف است با معاضدت هیات مالکین و با رعایت اسناد مالکیت بر طبق عرف و عادت هر محل و با توجه بسطح کشت اراضی که از رودخانه مشروب میشود حقابه هر یک از قراء و مزارع و باغات حوزه هر روخانه را تعیین و دفتر مخصوص جز و جمع تشکیل داده و این دفاتر ملاک حقابه هر یک از مالکین حقابه بر خواهد بود.
ماده دهم) - هیات مالکین قراء حقابه بر هر یک از رودخانه ها در زمستان (منظور قبل از شروع فصل آبیاری) باید طرح بودجه و اعتبارات لازم جهت اداره امور نظارت در تقسیم آب و همچنین برنامه عملیات فنی و اصلاحات اساسی سال جدید رودخانه مربوطه را که از طرف بنگاه مستقل آبیاری یا نماینده آن تهیه شده است بدقت مورد مطالعه قرار داده و تصویب نماید.
تبصره - هیات مالکین چنانچه نظریات اصلاحی در بودجه داشته باشند میتوانند قبل از تصویب نظریات خودشان را با ادله به بنگاه مستقل آبیاری اعلام و اصلاح طرح بودجه را بخواهند.
ماده یازدهم) - بعد از آنکه بودجه و اعتبارات آبیاری سال آتی به تصویب هیات مالکین مربوط و بنگاه مستقل آبیاری رسید برای اجراء باداره رودخانه ها ابلاغ خواهد شد.
تبصره 1) - تا موقعیکه بودجه رودخانه ای از طرف بنگاه باداره رودخانه ها ابلاغ نشده بودجه سال قبل ملاک عمل خواهد بود.
تبصره 2) - چنانچه بنگاه مستقل آبیاری در اقلام بودجه که به وسیله هیات مالکین تصویب شده است تغییری لازم بداند بودجه مزبور را اصلاح نموده و برای تائید مجدد هیات مالکین ارسال خواهد داشت و چنانچه توافق نهایی بین بنگاه و هیات مالکین در اقلام اصلاحی حاصل نگردد نظر وزیر کشاورزی یا قائم مقام او قاطع خواهد بود.
ماده دوازدهم) - مراقبت در طرز کار کارمندان و نظارت در کلیه هزینه های هر رودخانه از وظائف هیئته مالکین همان رودخانه میباشد.
تبصره - هیات مالکین میتوانند در صورتی که از عملیات مامورین شکایتی برسد بازرس مخصوص برای رسیدگی به محل اعزام و نتیجه رسیدگی و پرونده امر را به بنگاه مستقل آبیاری اعلام نمایند چنانچه برای بنگاه تخلف کارمند مورد شکایت ثابت شود نسبت بتعویض یا اخراج مامور متخلف در حدود مقررات و قوانین جاری کشور اقدام خواهد نمود.
ماده سیزدهم) - در دیماه هر سال (پس از خاتمه دوره آبیاری) هیات مالکین هر رودخانه موظفند ترازنامه درآمد و هزینه دوره عملکرد رودخانه مربوطه را تنظیم و یک نسخه آن را به بنگاه مستقل آبیاری ارسال و برای اطلاع مالکین حقابه بر حوزه آن رودخانه عین ترازنامه را در یکی از جرائد محلی یا جرائد مرکز درج و یا در محل آگهی نمایند.
ماده چهاردهم) - برای نظارت در تقسیم آب رودخانه ها و چشمه سارهای عمومی موضوع ماده 10 قانون آبیاری باید عده کافی سر آبیار و آبیار و مامور بتناسب احتیاجات هر رودخانه به طور موقت و روز مزد با توجه به ماده 15 این آیین نامه استخدام و اجرت آنها را از محل در آمد رودخانه مربوطه تامین و پرداخت گردد.
تبصره 1) - در شهرستانها باید حق المقدور از کارمندان فنی کشاورزی محل استفاده شود.
تبصره 2) - استخدام مالکین با مستاجرین قراءحقابه بر رودخانه برای سر آبیاری یا آبیاری در همان رودخانه اکیدا ممنوع است.
ماده پانزدهم) - استخدام مامورین موقت آبیاری اعم از سرپرست - سرآبیار - آبیار و غیره با پیشنهاد هیات مالکین و تصویب بنگاه مستقل آبیاری در مرکز یا نمایندگی بنگاه در شهرستانها به عمل خواهد آمد این مامورین در تمام مدت خدمت خود تابع دستورات بنگاه مستقل آبیاری در مرکز یا نمایندگی بنگاه در شهرستانها خواهد بود.
تبصره - بکارمندان فنی ادارات کشاورزی شهرستانها که در قسمت آبیاری انجام وظیفه مینمایند با تصویب هیات مالکین و موافقت بنگاه مبلغی به نام فوق العاده از محل درآمد رودخانه مربوطه پرداخته خواهد شد و این مبلغ از دوسوم حقوق ثابت مامور مربوطه تجاوز نخواهد نمود.
ماده شانزدهم) - کلیه درآمدهای حاصله هر رودخانه باید در مقابل صدور قبوض رسمی درآمد که از طرف بنگاه مستقل آبیاری تهیه و شماره گذاری شده است به ترتیب زیر وصول گردد:
الف) - در رودخانه های اطراف تهران:
1 - از قرائی که حقابه بهاره دارند در پانزده روز اول فروردین ماه هنگام تحویل حقابه بهاره.
2 - از قرائی که حقابه دائم دارند در دو قسط قسط اول تا پانزدهم فروردین ماه و قسط دوم تا پانزدهم آبانماه هر سال.
3 - مالکین قرائی که از انهار فرعی حقابه دارند و حق میرابی جنسی میپردازند حق میرابی جنسی دهکده ملکی خودشان را باید در شهریور ماه به دفتر رودخانه یا انباری را که اداره رودخانه ها در مرکز همان محل معرفی مینماید تحویل نمایند و بتشخیص هیات مدیره بنگاه ممکن است بعوض جنس بهای تسعیری آن پرداخت شود.
ب) - در رودخانه های واقع در شهرستانها:
موعد پرداخت حق میرابی با نظر هیات مالکین محلی و نظر نماینده بنگاه تعیین خواهد شد.
ماده هفدهم) - بنگاه مستقل آبیاری طبق مقررات قانون آبیاری موظف است برای نگاهداری کلیه وجوه آبیاری هر یک از رودخانهها حسابی به نام صندوق مربوطه در بانک کشاورزی و پیشه و هنر یا بانک ملی شهرستان مربوطه محل طبق ماده نوزدهم بمصرف هزینه های پیش بینی شده در بودجه آبیاری برسد.
تبصره - وجوه ماخوذه قبل از منظور نمودن حساب بانکی قابل مصرف نخواهد بود.
ماده هجدهم) - وجوه ماخوذه ماده 17 این تصویبنامه که برای تامین هزینه های فنی و اداری آبیاری رودخانه مربوطه از مالکین یا مستاجرین ذینفع اخذ میشود باید منحصرا صرف هزینه های فنی واداری حوزه مربوطه همان رودخانه بشود.
تبصره 1) - پنج در صد از اصل درآمد هریک از رودخانه های شهرستانها باید بمرکز حواله شود که منحصرا بمصرف تامین هزینه های اداری مربوطه برودخانه ها برسد و چنانچه مازادی باشد طبق قانون آبیاری صرف تهیه آب در کشور بشود.
تبصره 2) - کلیه هزینه های مربوطه هر رودخانه باید با صدور سند هزینه انجام گیرد. اسناد هزینه تنظیمی در رودخانه های اطراف تهران (که مستقیما به وسیله اداره رودخانه ها اداره میشود باید بامضا رئیس یا معاون و حسابدار اداره رودخانه ها و رئیس هیات مالکین قراء حقابه بر رودخانه مربوطه و در شهرستانها بامضا نماینده بنگاه مستقل آبیاری و رئیس هیات مالکین قراء حقابه بر رودخانه مربوطه صادر شود و همچنین چکهای صادره به حساب هر رودخانه بهمین ترتیب یا دو امضا باشد.
تبصره 3) - به منظور پیشرفت و جلوگیری از وقفه در امور فوری و فوتی بتشخیص بنگاه مستقل آبیاری از محل درآمد هر رودخانه مبلغی به عنوان تنخواه گردان در اختیار رئیس اداره کشاورزی یا نماینده بنگاه مستقل آبیاری محل گذارده میشود و پس از انجام هزینه لازم و فوری اسناد مربوطه باید بگواهی رئیس هیات مالکین حقابه بربرسد.