تاریخ نظریه: 1396/12/05
شماره نظریه: 7/96/2969
شماره پرونده: 1777-1/2-96
استعلام:
در خصوص اجرت المثل ایام تصرف اموال غیر منقول و نیز خسارت وارده به اموال غیر منقول هزینهی دادرسی بر چه اساسی اخذ میشود؟ آیا میبایست بر اساس ارزش معاملاتی ملک هزینه را اخذ نمود؟ یا اینکه هزینهی مزبور بر اساس ارزش گذاری خواهان اخذ خواهد گردید؟ توضیح اینکه مطابق قسمت دوم از شق ج از بند 12 مادهی 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین در دعاوی مالی غیر منقول هزینهی دادرسی میبایست بر اساس ارزش معاملاتی ملک اخذ شود و مطابق بند 14 همین ماده در صورتی که قیمت خواسته در دعاوی مالی در موقع تقدیم دادخواست مشخص نباشد مبلغ هم اینک 150000 تومان تمبر الصاق و ابطال میشود و بقیهی هزینهی دادرسی بعد از تعیین خواسته و صدور حکم دریافت خواهد شد و دادگاه مکلف است قیمت خواسته را قبل از صدور حکم مشخص کند حال چنانچه خواستهی دعوا مطالبهی اجرت المثل ایام تصرف در خصوص مال غیر منقول یا مطالبهی خسارت در خصوص مال غیر منقول باشد آیا باید قائل به این بود که بند 14 مادهی 3 قسمت دوم از شق ج از بند 12 مادهی 3 را در خصوص این دعاوی نسخ کرده است؟ یا اینکه موارد مزبور منصرف از بند 14 مادهی 3 بوده و به عبارتی بند 14 توسط بند 12 تخصیص خورده است؟ یعنی آیا باید بند 14 را صرفاً ناظر به دعاوی مالی منقول مانند اجرت المثل ایام زوجیت نفقه خسارت تأخیر تأدیهی چک و غیره که رقم دقیق آنها هنگام تقدیم دادخواست معلوم نیست بدانیم؟ یا اینکه این بند شامل دعاوی مالی غیر منقول که هنگام تقدیم دادخواست رقم آنها معلوم نیست نیز میشود ؟
س: اگر در دعاوی مطالبهی اجرت المثل ایام تصرف یا مطالبهی خسارت در خصوص مال غیرمنقول رقم خواسته از ابتدا معلوم باشد مثلاً خواهان قبل از اقامهی دعوا با تأمین دلیل رقم خواسته را معلوم نماید آیا باید هزینهی دادرسی را بر اساس ارزش معاملاتی ملک را اخذ کرد؟ توضیح اینکه در پاره ای موارد خواهان مدعی میشود که اگرچه اجرت المثل ایام تصرف ملک 5000000 تومان است اما من 500000 تومان میخواهم حال اگر بر اساس ارزش منطقه ای هزینه ی دادرسی اخذ کنیم ممکن است هزینهی دادرسی پرداختی توسط خواهان بیش از رقم مورد مطالبهی وی باشد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- در خصوص اجرتالمثل ایام تصرف اموال غیر منقول و نیز خسارت وارده به اموال غیر منقول، هزینه دادرسی باید مطابق بند 14 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373، اخذ شود، هرچند این دعاوی از حیث صلاحیت مطابق رأی وحدت رویه شماره 31- 5/9/63 هیأت عمومی دیوانعالی کشور غیر منقول تلقی میگردند.
2- همانطوری که در بند 1 اشاره شد، هزینه دادرسی باید بر اساس مبلغ خواسته اخذ شود.