شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه 1386/5/15 بنا به پیشنهاد وزارت مسکن وشهرسازی و در اجرای مصوبه شماره 41401/37485 مورخ 1386/3/20 هیات محترم وزیران تصویب نمود:
1. تصویب طرح های جامع شهرهای با جمعیت کمتر از 100000 نفر در چارچوب مفاد این آیین نامه به شوراهای برنامه ریزی و توسعه استان ها واگذار میشود و این اختیار قابل واگذاری به غیر نیست.
تبصره - در صورت وجود شرایط ویژه، بنا به پیشنهاد رئیس شورای برنامه ریزی و توسعه استان یا هر یک از اعضای شورای عالی و تایید رئیس شورای عالی، طرح جامع شهرهای کمتر از 100 هزار نفر در شورای عالی شهرسازی و معماری قابل بررسی است.
2. در تصویب طرح های جامع آن دسته از شهرهای با جمعیت کمتر از 100000 نفر ک-ه مرکز شهرستان باشند، حضور نماینده یا نمایندگان شورای عالی در جلسه نهایی شورای برنامه ریزی و توسعه استان ها ضروری است.
تبصره 1- انتخاب نماینده یا نمایندگان شورای عالی متناسب با ویژگی شهر مربوط توسط دبیر شورای عالی و از بین اعضای شورای عالی یا کمیته فنی یا مدیران دفاتر ذیربط در وزارت مسکن و شهرسازی و یا کارشناسان خبره (که لیست کارشناسان خبره باید به تایید شورای عالی شهرسازی ومعماری رسیده باشد) صورت می پذیرد و حکم ماموریت نیز توسط دبیر شورای عالی صادر خواهد شد.
تبصره 2- سازمان مسکن و شهرسازی استان موظف است بلافاصله پس از تصویب طرح در کارگروه شهرسازی و معماری متن مصوبه را به همراه خلاصه گزارش طرح برای دبیرخانه شورای عالی ارسال نماید.
تبصره 3- دبیر شورای عالی ضمن تعیین نماینده یا نمایندگان خود برای شرکت در جلسه تصویب طرح مذکور اطلاعات دریافتی را در اختیار ایشان قرار خواهد داد.
تبصره 4- دبیرخانه شورای برنامه ریزی و توسعه استان ها موظف است حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه نهایی دعوتنامه لازم جهت حضور نماینده مذکور را به دبیرخانه شورای عالی نمابر نماید.
تبصره 5- نماینده مذکور موظف است در جلسه شرکت نموده و گزارش خود را در فرم هایی که توسط دبیرخانه شورای عالی تهیه میشود ظر ف مدت یک هفته از تاریخ تشکیل جلسه به دبیرخانه شورای عالی ارائه نماید.
تبصره 6- چنانچه با تشخیص دبیر شورای عالی برخی از قوانین و مقررات و یا سیاستهای اصلی و مصوبات شورای عالی در تصویب طرح های جامع در استان ها، رعایت نشده باشد، موضوع را ظرف مدت دو هفته از تاریخ تشکیل جلسه شورای استان به دبیرخانه شورای برنامه ریزی و توسعه استان ها جهت عدم ابلاغ مصوبه اعلام و برای تصمیم گیری نهایی به صورت خارج از نوبت در دستور کار شورای عالی قرار خواهد داد. عدم اعلام نظر در مهلت مقرر به معنای تایید دبیرخانه شورای عالی میباشد.
3. ملاک تعیین جمعیت شهرها جمعیت مندرج در آخرین س-النامه آماری مرکز آمار ایران است.
تبصره 1- تا پایان سال 86 ملاک تعیین جمعیت نتیجه سرشماری نفوس مسکن سال 1385 است.
تبصره 2- دبیرخانه شورای عالی موظف است بر مبنای این بند از ابتدای سال 87 به بعد درفروردین ماه هر سال لیست شهرهای هر استان که باید طرح جامع آنها در شورای عالی به تصویب برسد تدوین و به استان ها ابلاغ نماید.
4. طرح های مربوط به شهرهای جدید و شهرکها در شورای عالی بررسی و تصویب میشوند.
5- بررسی مغایرت های اساسی نیز در چارچوب سقف های جمعیتی تعیین شده در این مصوبه حسب مورد در شورای برنامه ریزی و توسعه استان و یا شورای عالی صورت می پذیرد.
تشخیص نهایی مغایرت اساسی در چارچوب ماده 45 آیین نامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه عمران در مورد شهرهای کمتر از 100000 نفر بر اساس معیارهای مصوب شورای عالی با رئیس سازمان مسکن و شهرسازی استان و در مورد شهرهای بالاتر از 100000 نفر، شهرهای جدید و شهرکها این مسئولیت با دبیر شورای عالی میباشد.
6. شوراهای برنامه ریزی استان ها موظفند رسیدگی به طرح ه-ا را پس از بررسی و تصویب درکارگروه شهرسازی و معماری استان ها در دستور کار خود قرار دهند مواردی که الزاماً باید در جلسه شورای برنامه ریزی استان ارائه و مورد بررسی قرار گیرد به شرح پیوست (1) میباشد.
7. شوراهای برنامه ریزی استان ها به هنگام تصویب طرح ها موظفند اصول زیر را رعایت نمایند:
- توجه به راهبردهای طرح های بالا دست در خصوص نقش شهر، جهات توسعه و جمعیت کل و جمعیت شاغلین و ارتباط آنها با یکدیگر.
- توجه به رعایت حرائم، قوانین و ضوابط و مقررات قانونی دستگاه های ذیربط
- توجه به قانون «تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آن ها» در خصوص عدم تداخل محدوده و حریم شهرها و روستاها با یکدیگر و عدم تجاوز محدوده یا حریم شهرها از خطوط (مرز) تقسیمات کشوری و اصلاح تداخلات احتمالی موجود
- توجه به ظرفیت منابع آب شهر
- توجه به جدول سطوح و سرانه ها و تاکید بر رعایت سرانه ها و استانداردهای مصوب دستگاه ها در جدول مذکور
- توجه به افزایش حداقل 15 درصدی تراکم جمعیتی پیشنهادی (نفر در هکتار) نسبت به تراکم جمعیتی طرح قبلی
- توجه به اولویت توسعه شهر در اراضی غیر کشاورزی
- تعیین محدوده شهر برای افق 10 ساله (چنانچه سطح شهر بر اساس طرح های مصوب قانونی قبلی بیش از نیاز 10 ساله شهر بوده و نتوان به دلایل موجه محدوده شهر را متناسب با آن نیازها کوچک نمود، افق طرح متناسب با سطح موجود تا 15 سال قابل افزایش است)
- تعیین حریم شهر متناسب با سطح محدوده و افق طرح و امکان نظارت بر آن با هدف پیش بینی اراضی که حفاظت آنها برای توسعه دراز مدت شهر ضروری میباشد و با رعایت موارد زیر:
الف) قرارگیری نقاط سکونتی مستعد توسعه های برنامه ریزی نشده در داخل حریم
ب) پرهیز از ورود اراضی که بنا به قوانین خاص خود، قابلیت کنترل و نظارت دارند
ج) توجه به موفقیت شهرکهای صنعتی موجود و مصوب
د) سطح حریم شهر حدوداً 3 تا 5 برابر سطح محدوده باشد.
8. با توجه به ضرورت قانونی برای تصویب نهایی کلیه طرح ه-ای جامع در شورای عالی اختیار تصویب نهایی و تنفیذ کلیه طرح هایی که بر اساس این مصوبه در شوراهای برنامه ریزی و توسعه استان ها به تصویب میرسد به دبیر شورای عالی تفویض میشود.
9(اصلاحی 1390/02/05)- مراحل بررسی و تصویب تغییرات طرح های هادی شهری معتبر و یا شهرهایی که قبلاً روستا بوده و دارای طرح هادی مصوب روستایی میباشند، به وسیله کمیسیونی تحت عنوان کمیسیون مغایرت های طرح هادی با ریاست معاون امور عمرانی استانداری و عضویت مدیر کل دفتر فنی استانداری (دبیر)، شهردار شهر مربوطه، معاون شهرسازی و معماری اداره کل مسکن و شهرسازی، رئیس و یا نمایندگان تام الاختیار سازمان جهاد کشاورزی، سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان با تخصص معماری یا شهرسازی (که به مدت دو سال با معرفی کتبی سازمان مربوطه معرفی می گردند) و رئیس شورای اسلامی شهر ذیربط و مشاور تهیه کننده (طرح بدون حق رای) انجام میشود. دبیرخانه این کمیسیون درحوزه معاونت امور عمرانی استانداری استقرار و امور دبیرخانه ای آن برعهده دفتر فنی استانداری میباشد. جلسات با حضور رئیس و حداقل 5 نفر از اعضا رسمیت مییابد و تصمیمات و مصوبات آن کمیسیون با حداقل 5 رای اعضای اصلی مناط اعتبار میباشد.
تبصره 1(اصلاحی 1390/02/05): مغایرت های طرح هادی در قالب موارد چهارگانه زیر تقسیم بندی میگردد:
الف - محدوده ها
هرگونه تغییر در محدوده مصوب طرح های هادی مغایرت اساسی محسوب میگردد. فقط تغییرات جزئی ناشی از منظور نمودن پلاک های ثبتی که خط محدوده از روی آنها عبور کرده است به عنوان مغایرت های غیراساسی خواهد بود.
ب - تراکم ها
به طور کلی هرگونه تغییر در تراکم جمعیتی ناشی از تغییر تراکم ساختمانی و یا نصاب تفکیک قطعات در کل شهر مغایرت اساسی محسوب میشود.
ج - نحوه کاربری زمین
فقط تغییر مکان کاربری زمین در محدوده محلات که عملکرد آن نیز در حد محله ای باشد با اعلام دلایل توجیهی و مورد تایید قرار گرفتن آن توسط سازمان ذیربط به عنوان مغایرت غیراساسی محسوب میگردد و در سایر موارد مغایرت اساسی محسوب میگردد.
د - شبکه های ارتباطی
تغییرات حاصله از تقلیل عرض و تغییر مسیر جزئی در خصوص خیابان های محلی و جمع کننده محله ای (عرض کمتر از 12 متر)، مغایرت غیراساسی محسوب میگردد.
با توجه به موارد 4 گانه فوق، کلیه تغییرات اساسی که در اساس طرح هادی موثر باشد، باید به تصویب مراجع تصویب طرح هادی برسد.
تبصره 2(الحاقی 1390/02/05): کلیه تغییرات اساسی پس از بررسی و تصویب در مراجع بررسی تصویب طرح های هادی، توسط استاندار تایید و ابلاغ میگردد.
تبصره 3(الحاقی 1390/02/05): چنانچه همزمان با طرح پرونده های تغییر کاربری در کمیسیون فوق؛ طرح جامع شهر نیز در حال تهیه باشد از مشاورمذکور بدون حق رای دعوت به عمل آید.
10. سازمان های مسکن و شهرسازی استان ها موظفند با هماهنگی استانداری در مورد ط-رح های هادی در دست تهیه (مشروط به اینکه اولین طرح هادی شهر باشد) به ترتیب زیر عمل نمایند:
الف) برای طرح های با پیشرفت مالی بیش از 50 درصد نسبت به اصلاح شرح خدمات طرح جامع تحت نظارت سازمان مسکن و شهرسازی اقدام گردد.
ب) برای طرح های با پیشرفت مالی کمتر از 50 درصد، تهیه طرح هادی متوقف شده و در صورت وجود مشاور دارای صلاحیت، ادامه کار در قالب طرح جامع شهری توسط سازمان مسکن و شهرسازی انجام گیرد.
11. دبیرخانه شورای عالی موظف است ظرف مدت یک ماه دستورالعمل های لازم شامل م-دارک مورد نیاز، زمان بندی ارسال مدارک، نحوه ابلاغ تصمیمات شورای عالی و سایر جزئیات مربوط را در چارچوب این مصوبه تنظیم و با امضا ریاست شورای عالی به کلیه مراجع ذیربط ابلاغ نماید.
12. دبیرخانه شورای عالی موظف است کلیه طرح های جامع و مغایرت های اساسی ک-ه در تاریخ تصویب این مصوبه مشمول بند یک آن بوده و در نوبت طرح در کمیته فنی و شورای عالی قرار دارند ظرف مدت 15 روز بر اساس بند 7 این مصوبه بررسی و در صورت تایید به استان ذیربط ابلاغ نماید. آن دسته از طرح هایی که شرایط بند 7 را رعایت نکرده باشند در صورت عدم اصلاح از طرف استان در دستور کار شورای عالی قرار خواهد گرفت.
13. دبیرخانه شورای عالی موظف است هر ساله در پایان خرداد گزارش کمی و کیفی از عملک-رد شوراهای برنامه ریزی و توسعه استان ها در اجرای این مصوبه را تهیه و به شورای عالی ارائه نماید شورای عالی بر اساس این گزارش برای دوره زمانی جدید و در مورد تمام و یا تعدادی از استان ها تصمیم گیری خواهد نمود.