اثر پرداخت نفقه پس از طرح دعوی طلاق از ناحیه زوجه

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/28
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در صورت محکومیت قطعی زوج به پرداخت نفقه و صدور اجراییه و برگ جلب زوج، اگر زوج همچنان از پرداخت نفقه استنکاف کرده اما پس از تقدیم دادخواست طلاق از سوی زوجه و در مراحل دادرسی، مبادرت به پرداخت محکوم به نماید، این اقدام موجب اسقاط حق ایجاد شده برای زوجه جهت استفاده از وکالت تفویضی زوج به ایشان ناشی از تحقق شرط، نمی شود.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه هشتم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/02/28 - 10 : 17 قاضی: سیروس کیقبادی قاضی: مسعود کریم پورنطنزی قاضی: حسن عباسیان

خلاصه جریان پرونده

در تاریخ 1394/06/26 آقای ع.الف. م. به وکالت از خانم ز. ب. باتقدیم دادخواست به طرفیت اقای م. ج.ک.الف. به خواسته طلاق اعلام نمود موکله اش به موجب عقدنامه رسمی به شماره 32952 مورخ 1390/08/30 دفتر رسمی ثبت ازدواج 6 قم با تعداد 313 سکه یک بهار آزادی بر ذمه زوج به نکاح دائم خوانده در آمده است زوج علیرغم محکومیت اش بپرداخت نفقه از پرداخت نفقه امتناع نموده و باعث ایجاد حق برای موکله جهت اعمال اذن وکالت در طلاق به استناد بند 1 ذیل شق ب عقدنامه گردیده درخواست رسیدگی و صدور حکم به اذن اعمال وکالت در طلاق و خسارات دادرسی و حق الوکاله وکیل را دارد پس از ارجاع پرونده به شعبه --- دادگاه خانواده قم و ثبت به کلاسه بایگانی --- در اولین جلسه مقرر رسیدگی به تاریخ 1394/07/20 آقای مصطفی تقوایی با ارائه وکالتنامه از زوج خوانده حاضر شد و اظهار نمود زوجین هنوز در دوران عقد بسر میبرند و خواهان از حق خود استفاده کرده است سپس وکیل خواهان که در غیاب زوجه و زوج حضور یافت اظهار نمود زوج بپرداخت نفقه محکوم شد و زوجین در دوران عقد بستگی بسر میبرندزوجه تمکین خاص نموده و مواقعه صورت گرفته و زوج علیرغم محکومیت اش بپرداخت نفقه از پرداخت نفقه زوجه امتناع نموده و این حق (اعمال وکالت در طلاق) طبق عقدنامه برای موکله ایجاد شد و زوجه نیز به تمکین محکوم شد ولی با گذشت حدود چهار ماه از صدور حکم قطعی بابت تمکین زوج نسبت به درخواست اجراییه هیچگونه اقدامی ننموده و زوج با توجه به عدم پرداخت مهریه متواری است به استناد شرایط موصوف تقاضای رسیدگی و صدور حکم به اذن اعمال وکالت در طلاق دارم. تصویر غیر مصدق از دادنامه شماره --- - 93 مورخ 1393/12/28 در پرونده ها به کلاسه های بایگانی --- و 931668 شعبه --- دادگاه خانواده قم مبنی بر 1 = محکومیت زوج بپرداخت نفقه معوقه در حق زوجه از 1391/04/01 تا 1393/10/14 جمعا به مبلغ 7/810/000 تومان با کسر مبلغ 500/000 تومان پرداختی زوج به زوجه و نیز پرداخت نفقه جاری زوجه هر ماه مبلغ سیصد هزار تومان و 2 = محکومیت زوجه به تمکین از زوج که ظرف مهلت مقرر قانونی قابل تجدید نظر خواهی است پیوست (برگ 13 ) می‌باشد که توسط وکیلخوانده ارائه شده است وکیل خوانده در پاسخ اظهارات وکیل زوجه خواهان اظهار نمود دلیل خواهان نپرداختن نفقه بوده است حال آنکه نفقه اعم از خوردو خوراک وپوشاک را موکل در زمان علقه زوجیت پرداخت مینمود و فاکتورهای پوشاک و هزینه های اعطایی را دارد عملا ارتباط زناشویی بمعنای تمکین عام فیمابین زوجین نبوده است بعضا تمکین خاص صورت گرفته می شد و حکم دادگاه پیوست است برابر اظهار وکیل خواهان مواقعه صورت پذیرفته موکل در راستای اجرای حکم تمکین فورامنزلی را تهیه کرد حتی توسط مامورین تحقیقات محسوس و غیر محسوس و تامین دلیل محصله به همراه فاکتورهای پرداخت نفقه به حضورتان ایفاء خواهد شد و از خانواده زوجه جهت رویت و پسندیدن منزل شخصی و یا استیجاری حضور یافته و قبول نموده‌اند که زوجین به زودی زندگی مشترک راشروع کنند لیکن به دلیل ارائه دادخواست طلاق میسور نگردید بنا به اقرار زوجه مبالغی به وی پرداخت شد و نمی توان قبول کرد که زوج بیشتر وجه نداده تا سه روز آینده می‌تواند فاکتور های فوق و تامین دلیل که برای اجرای حکم تمکین قبلاصورت گرفته شده را تقدیم کند درخواست رد دعوی طلاق مشارالیها را دارد.وکیل زوجه پاسخ داد به ادعای وکیل زوج رسیدگی صورت گرفته و عدم پرداخت نفقه مشخص شد و متعاقب آن اجراییه صادر و ابلاغ و نسبت به توقیف اموال و اجرای حکم جلب نیز اقدام مقتضی صورت گرفت اما زوج علیرغم تمامی این اقدامات نسبت به پرداخت نفقه امتناع نموده و حق برای مکله ایجاد گردیده تقاضای رسیدگی و صدور حکم با توجه به شرایط (ضمن عقد نکاح)به شرح دادخواست دارد.با ارجاع امر به داوری ومعرفی داور توسط زوجه و انتصاب داور برای زوج توسط دادگاه داوران در نظریه مشترکشان با درج اظهارات وکیل زوجه از جمله بذل یک عدد سکه در قبال طلاق و به لحاظ کراهت موکله از زوج و اصرار زوجه به طلاق اعلام کردند قادر به اصلاح ذات البین نشدند. تصویر مصدق از حکم جلب شماره 319 - 94 مورخ 1394/06/26 در پرونده بایگانی شماره 940533 شعبه ششم اجرای احکام مدنی دادگستری قم در مورد زوج موصوف که محکوم بپرداخت مبلغ 73/100/000 ریال نفقه معوقه و 15/000/000 ریال نفقه جاری تا سر رسید 1394/05/28 در حق زوجه و... پیوست (برگ 21 ) می‌باشد که به ضمیمه لایحه تقدیمی وکیل زوجه خواهان مثبوت به شماره 1163 - 1394/08/09 ارائه شده است. دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/08/10 پس از شرح مختصر از دعوی و خواسته و احراز علقه زوجیت دائم بین طرفین و موثرواقع نشدن تلاش دادگاه و سعی داوران دراصلاح ذات البین و با اعلام اینکه طرفین فرزند مشترک ندارند و برابر اظهارات وکلای طرفین در زمان عقد بستگی بین زوجین مواقعه صورت گرفته و به استناد محکومیت خوانده به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 1390/04/01 تا 1394/10/14 به موجب دادنامه شماره --- - 1393/11/28 وصدور حکم جلب خوانده که هیچ اقدامی در جهت پرداخت نفقه ننموده لذا شرایط اعمال وکالت در طلاق برای زوجه محقق شده درخواست اعمال حق مزبور برای مشارالیها توسط وکیل وی گردید. وکیل خوانده با وجود اینکه دلایل پرداخت نفقه توسط زوج را ارائه خواهد داد لکن دلیل ارائه نکرده است دادگاه به لحاظ عدم ایفای وظیفه (پرداخت نفقه) از سوی زوج تحقق شرط موضوع بند اول از شرایط ضمن العقد نکاح را محرز دانسته بااستناد مواد 234 و 237 و 1119 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده گواهی عدم امکان سازش بین زوجین صادر و به خواهان اجازه داده است به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و چون طلاق خلع را در مرحله دادرسی با اعلام کراهت انتخاب و یک سکه از مهریه را در قبال طلاق به شوهرش بذل و به وکالت از وی قبول بذل کرده پس از اجرای صیغه طلاق خلع با اعمال وکالت حاصل از طریق تحقق شرط ضمن العقد نسبت به ثبت طلاق اقدام و دفاتر را اصالتا و به وکالت از خوانده امضا کند و بایستی درزمان اجرای صیغه طلاق گواهی عدم حمل را به دفتر خانه ارائه کند عده طلاق سه طهر است و اعتبار اجرایی این گواهی از تاریخ ابلاغ دادنامه قطعیت یافته طرفین برای مراجعه به دفتر خانه سه ماه و رای صادره ظرف مهلت مقرر قانونی قابل تجدیدنظر خواهی اعلام شد. بعد از تجدیدنظر خواهی آقای مصطفی تقوایی یزدی به وکالتاز زوج خوانده مرحله بدوی در مهلت مقرر وایراد به نحوه انتخاب داور برای زوج ونیز اعلام آمادگی زوج به شروع زندگی مشترک و تهیه منزل استیجاری و لوازم زندگی با وجود صدور حکم بر محکومیت زوج بپرداخت تعداد 30 عدد سکه به عنوان پیش قسط مهریه و نیز هر 45 روز یک سکه و... ارائه لایحه دفاعیه زوجه تجدیدنظر خوانده (مبنی بر محکومیت زوج بپرداخت نفقه و صدور اجراییه و نیزباوجود اعلام امادگی اش برای تمکین زوج اقدامی برای پرداخت نفقه ننموده است...)و ارائه وکالت نامه توسط آقای ه. ز. به وکالت از زوج تجدیدنظر خواه و ارجاع پرونده به شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم و ثبت به کلاسه --- و پیرو تصمیم مورخه 1394/10/21 اعضای هیات شعبه مبنی بر ابلاغ به وکیل زوج تجدیدنظر خواه جهت معرفی داور ظرف یکهفته و بعد از معرفی داور برای زوج توسط وکیل او و وصول نظریه داور زوج که اظهارات مشارالیه را در مخالفت با طلاق و آمادگی وی برای پرداخت کلیه حقوق شرعی و قانونی زوجه در حد توان اعلام نمود و نیز وصول نامه شماره 309 - 94 مورخ 1394/11/07 مدیر شعبه ششم اجرای احکام مدنی خانواده قم که اعلام داشته در پرونده اجرایی --- ج / 940533 محکوم علیه نفقه معوقه و نفقه جاریه زوجه تا سر رسید 1394/08/28 را پرداخت نموده و مبلغ 6/000/000 ریال بابت نفقه جاریه زوجه و سر رسید 1394/09/28 و 1394/10/28 به مدت دو ماه بدهکار می‌باشد دادگاه با اعلام ختم رسیدگی ضمن شرح تجدیدنظر خواهی مزبور و به لحاظ پرداخت نفقه معوقه و نفقه جاری که سر رسید 1394/08/28 برابر نامه شماره 309 - 94 مورخ 1394/11/07 مدیر اجرای احکام مدنی شعبه ششم و محقق نشدن شرط ضمن عقد و با موجه دانستن تجدیدنظر خواهی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم به بطلان دعوی زوجه خواهان بدوی صادر و رای صادره ظرف مهلت مقرر قانونی قابل فرجام خواهی اعلام گردید. پس از ابلاغ این رای در تاریخ 1394/11/18 به زوجه تجدیدنظر خوانده و ثبت فرجام خواهی آقایان ر.الف. اسماعیلی و ع.الف. م. به وکالت از مشارالیها در تاریخ 1394/11/25 و نیز ارائه لایحه دفاعیه آقای ه. ز. به وکالت از زوج فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه هشتم ارجاع شده است لوایح طرفین هنگام شور توسط اعضای هیات نیز مورد مطالعه قرار می‌گیرد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای سیروس کیقبادی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره فوق الاشعار فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجام خواهی خانم ز. ب. با وکالت آقایان ر.الف. اسماعیلی و ع.الف. م. نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/11/12 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم که در مقام نقض دادنامه بدوی و متضمن حکم بر ابطال دعوی زوجه فرجام خواه به خواسته طلاق انشاء گردیده مالا وارد ودادنامه فرجام خواسته به علت نقص تحقیقات و رسیدگی واجد ایراد قانونی بوده و در خور نقض می‌باشد زیرا زوجه خواهان بدوی بتوسط وکیل منتخب اش به شرح دادخواست تقدیمی و توضیحات بعدی در جلسه اول دادرسی با اعلام اینکه زوج خوانده علیرغم محکومیت اش بپرداخت نفقه و باوجود تمکین خاص زوجه از پرداخت نفقه امتناع نموده و برای مشارالیها حق اعمال شرایط وکالت در طلاق طبق عقدنامه ایجاد گردیده و با وجود محکومیت زوجه به تمکین از زوج و گذشت حدود چهار ماه از صدور حکم قطعی بابت تمکین زوج نسبت به درخواست صدور اجراییه بابت تمکین هیچگونه اقدامی ننموده است درخواست صدور حکم به اعمال وکالت زوجه در طلاق را نموده است. دادگاه بدوی نیز با توجه به جامع اوراق پرونده وبا استماع اظهارات و مدافعات وکلای طرفین و عدم توفیق داوران در اصلاح ذات البین و ملاحظه مفاد دادنامه استنادی به شماره 2229 - 93 مورخ 1393/12/28 (شعبه --- دادگاه حقوقی خانواده قم) که حاکی از الف= محکومیت زوج به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 1391/04/01 لغایت 1393/10/14 جمعا بمبلغ 78/100/000 ریال و نفقه جاری هر ماه مبلغ 3/000/000 ریال در حق زوجه و ب= محکومیت زوجه به تمکین از زوج می‌باشد و نیز ملاحظه برگ جلب زوج محکوم علیه موضوع پرونده اجرایی --- موضوع مربوط به محکومیت زوج به شماره نامه: 319 - 94 مورخ 1394/06/26 شعبه ششم اجرای احکام مدنی دادگستری قم ( به شرح برگ 21 ) به موجب دادنامه بدوی به شماره 1138 - 94 مورخ 1394/08/10 بنا به مراتب مرقوم با استدلال مندرج از جمله عدم ارائه هر گونه دلیل و مدرک توسط زوج و یا وکیل او مبنی بر پرداخت نفقه یا محکوم به و با احراز تخلف زوج از شرط بند 1 قسمت ب از شروط ضمن العقد نکاح به شرح مرقوم ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش به زوجه اجازه اعمال وکالت در طلاق از طریق تحقق شرط مرقوم ضمن العقد نکاح جهت اجراء و ثبت طلاق خلع را داده است لیکن مرجع تجدیدنظر به موجب دادنامه فرجام خواسته با استدلال به اینکه حسب گزارش اجرای احکام مدنی شعبه ششم طی نامه شماره 2100309 - 1394/11/07 اعلام گردیده زوج نفقات معوقه و جاری زوجه تا سر رسید 1394/08/28 را پرداخت نموده است با اعلام عدم تحقق شرط ضمن عقد و با نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم به بطلان دعوی زوجه خواهان بدوی صادر نموده است. اولا نظر به اینکه در بند 1 قسمت ب شروط ضمن العقد نکاح که معمولا به امضا زوجین میرسد تصریح گردیده: ((استنکاف شوهر از دادن نفقه زن به مدت شش ماه به هر عنوان و عدم امکان الزام او به تادیه نفقه...)) زن می‌تواند از دادگاه تقاضای صدور اجازه طلاق نماید. تصویر کامل از اوراق سند نکاحیه زوجین در مراحل بدوی وتجدیدنظر وفرجام ارائه نشده است لذا اقتضا دارد تصویر کامل سند نکاحیه آنان بالاخص صفحه مربوط به شرط مرقوم (صفحه 10 ) از زوجه فرجام خواه مطالبه و ضمیمه پرونده گردد ثانیا = در صورت محکومیت قطعی زوج بپرداخت نفقه و صدور اجراییه و برگ جلب زوج چنانچه زوجه موفق به الزام زوج به تادیه محکوم به نگردیده باشد حال چنانچه زوج پس از تقدیم دادخواست طلاق از سوی زوجه در مراحل دادرسی مبادرت به پرداخت محکوم به نموده باشد این اقدام او موجب اسقاط حق ایجاد شده برای زوجه جهت استفاده از وکالت تفویضی زوج به ایشان ناشی از تحقق شرط نخواهد گردید. بنا به مراتب اقتضا داشته است دادگاه محترم پرونده اجرایی مربوط به محکومیت زوج بپرداخت نفقات معوقه و جاریه زوجه را مطالبه و ملاحظه و خلاصه مفید از آن با تنظیم صورتجلسه تهیه و از اوراق لازم و موثر تهیه و پیوست این پرونده مینمود و بررسی و معلوم می گردید 1 = دادنامه یاد شده در چه تاریخی قطعیت یافته است 2 = اجراییه در چه تاریخی صادر گردیده است 3 = اجراییه صادره در چه تاریخی به زوج محکوم علیه ابلاغ شده است 4 = پس از ابلاغ اجراییه به مشارالیها در چه تاریخ یا تاریخ هایی و برابر چه مدرک یا مدارکی وچه مقدار از محکوم به را پرداخت نموده است 5 = آیا پرداخت تمام یا قسمتی از محکوم به قبل از تقدیم دادخواست طلاق از سوی زوجه صورت گرفته است یا پس از تاریخ تقدیم دادخواست طلاق بوده است زیرا در صورت قبول شرط مرقوم در قباله نکاحیه توسط زوجین که به امضا زوج رسیده باشد و پرداخت نفقه مورد حکم و موضوع اجراییه صادره از طرف فرجام خوانده بعد از تقدیم دادخواست طلاق و در جریان دادرسی آثار مترتب بر شرط تحقق یافته را که موجد حق اعمال وکالت حاصل از تحقق شرط برای زوجه جهت اجرای صیغه طلاق خواهد بود را زایل و منتفی نمی‌سازد رای اصداری شماره 31 مورخ 1394/11/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور که تصویر آن جهت ملاحظه هیات محترم دادگاه تجدیدنظر پیوست پرونده گردیده موید استنباط و تشخیص این شعبه دیوان می‌باشد از این رو دادنامه فرجام خواسته در وضعیت موجود به علت نقص تحقق موثر و عدم معلومیت تاریخ پرداخت نفقه استحقاقی زوجه از طرف زوج قبل از تقدیم دادخواست طلاق یا بعد از آن قابلیت ابرام را نداشته مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد تا پس از تکمیل تحقیقات به شرح مرقوم در فوق بر اساس نتیجه محصله نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید.

رئیس شعبه هشتم دیوان عالی کشور: حسن عباسیان مستشاران: سیروس کیقبادی مسعود کریمپورنطنزی