‌آیین‌نامه اجرایی نحوه فروش خانه‌های ارزان‌قیمت موضوع بند د تبصره 28 قانون بودجه سال 1366

مصوب 1366/01/05 هیات وزیران

هیات وزیران در جلسه مورخ 1366/1/5 بنا به پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های مسکن و شهرسازی، امور اقتصادی و دارائی و برنامه و بودجه و به استناد بند "‌د"‌تبصره 28 قانون بودجه سال 1366 آیین‌نامه اجرایی تبصره مذکور را به شرح زیر تصویب نمودند:

قسمت اول- نحوه فروش خانه‌های ارزانقیمت

بخش اول - ساختان‌های موضوع این آیین‌نامه

ماده 1 - کلیه واحدهای مسکونی ارزانقیمت که از محل طرحهای عمرانی و سایر اعتبارات دولت توسط وزارت مسکن و شهرسازی احداث شده یا در دست‌احداث است اعم از تکمیل شده یا ناتمام مشمول این فصل آیین‌نامه می‌گردد.

ماده 2 - در صورتی که پروژه دارای پیمانکاربوده و ارزش کار انجام شده حداقل به 75 % عملیات موضوع قرارداد رسیده باشد میتوان پس از اعمال مواد 29 و 39 شرایط عمومی پیمان نسبت به فروش واحدها اقدام کرد.

تبصره - در صورتی که پروژه دارای پیمانکار باشد ولی ارزش کار انجام شده به 75% عملیات موضوع قرارداد نرسیده باشد میتوان نسبت به پیش فروش‌واحدها اقدام نمود. لیکن چنانچه پیمانکار با فسخ قرارداد و یا ادامه کار با خریدار جدید رضایت داشته باشد و بهر حال به هیچ نحوی از انحاء مطالبه خسارت‌ننماید و هیچگونه ادعائی نداشته باشد و دستگاه اجرایی به مصلحت تشخیص دهد میتوان نسبت به فروش آنها نیز به وضع موجود اقدام کرد.

ماده 3 - عرضه واگذاری ساختان‌های نیمه تمام که احداث آنها راسا" وسیله وزارت مسکن و شهرسازی انجام میشود و پروژه فاقد پیمانکار است در هر مرحله از‌اجرای عملیات بلامانع است.

بخش دوم - مقررات مربوط به واگذاری واحدهای مسکونی ارزانقیمت

ماده 4 - واحدهای مسکونی ارزانقیمت با توجه به شرایط و اولویتهای مندرج در ماده 5 فقط قابل واگذاری به اشخاص حقیقی، بنیاد شهید، شرکتهای تعاونی‌مسکن و سایر نهادهای انقلابی (‌مشروط بر این که از بودجه عمومی دولت استفاده ننمایند) میباشد و فروش ساختان‌ها به وزارتخانه‌ها، سازمانها و شرکتهای‌دولتی اعم از این که از بودجه عمومی دولت استفاده کنند یا نکنند و به نهادها و به موسساتی که به نحوی از انحاء از بودجه عمومی دولت استفاده میکنند (‌به‌استثنای بنیاد شهید) ممنوع است.

تبصره - بانکها از شمول این ماده خارج بوده و میتوانند فقط ساختان‌های نیمه تمام ارزانقیمت را خریداری و پس از تکمیل طبق مقررات خود واگذار نمایند.

ماده 5 - در واگذاری ساختان‌ها مراتب و اولویتهای ذیل بایستی رعایت شود.
الف - مجتمع‌های آپارتمانی نیمه تمام به ترتیب اولویت برای فروش به شرکتهای تعاونی مسکن، بانکها، نهادهای انقلاب اسلامی و اشخاص حقیقی عرضه‌میشود.
ب - مجتمع‌های آپارتمانی تکمیل شده به ترتیب اولویت به شرکتهای تعاونی مسکن، بنیاد شهید، اشخاص حقیقی و نهادهای انقلابی واگذار میگردد.
ج - ساختان‌های تک واحدی اعم از تکمیل شد یا ناتمام به ترتیب اولویت به اشخاص حقیقی، بنیاد شهید، سایر نهادهای انقلابی و شرکتهای تعاونی مسکن‌واگذار میشود.

بخش سوم کمیسیون ویژه و شرایط و نحوه تعیین اولویتهای متقاضیان خرید واحدهای مسکونی ارزانقیمت

ماده 6 - جهت تشخیص خانه‌ها قابل فروش و تعیین واجدین شرایط و اولویتها و امتیازگذاری متقاضیان، کمیسیونی متشکل از استانداری یا معاون وی، مدیر‌کل امور اقتصادی و دارائی و مدیر کل مسکن و شهرسازی تشکیل خواهد شد. اداره کل مسکن و شهرسازی نقش دبیرخانه کمیسیون ویژه را به عهده داشته و‌تصمیمات کمیسیون به اکثریت آراء معتبر است.

ماده 7 - در مورد اشخاص حقیقی و اعضای شرکتهای تعاونی مسکن، متقاضی و فرزندان تحت تکفل وی از تاریخ تصویب این آییننامه بایستی فاقد واحد‌مسکونی یا زمین‌شهری قابل ساختمان در محل باشند و حداقل 25 سل سن و یا افرادی را تحت تکفل داشته باشند.

ماده 8 - شرکتهای تعاونی مسکن بایستی به ثبت رسیده باشند.

تبصره 1 - شرکتهای تعاونی مسکن کارکنان دولت نسبت به سایر شرکتهای تعاونی مسکن در اولویت میباشند.

تبصره 2 - در شرایط مساوی نحوه احتساب امتیازات شرکتهای تعاونی مسکن برابر است با میانگین مجموع امتیازات اعضای شرکت به نسبت تعداد اعضاء.

ماده 9 - در کلیه مواردیکه متقاضی واجد شرایط حاضر به پرداخت بهای واحد مسکونی به صورت نقد باشد اولویت داشته و نیاز به امتیازبندی ندارد و در غیر‌این صورت امتیازات متقاضیان به شرح زیر محاسبه میشود.


1 - تاهل

8 امتیاز

2 - هر فرزند تحت تکفل

4 "

3 - هر فرد تحت تکفل (‌به استثنای همسر و اولاد)

2 "

4 - بازای هر سال عضویت پیوسته
در شرکت تعاونی مسکن

2 " حداکثر 10 امتیاز

5 - بازای هر سال سن بیشتر از 25 سال

1 " " " "

6 - بازای هر سال سابقه سکونت در محل

2 " " 20 "

7 - داشتن حکم تخلیه از مراجع قضایی
با الزام به تخلیه خانه سازمانی

20 "

8 - کارمند رسمی دولت

30 "

9 - بازای هر ماه خدمت در جبهه از سال 1364 به بعد

10 "

ماده 10 - در مورد واگذاری به بنیاد شهید و سایر اشخاص حقوقی کلیه واگذاریها مستقیما" به بنیاد و یا موسسه مربوط صورت گرفته و راسا" مسئول پرداخت بها‌میباشند.
بنیاد شهید و بانکها در واگذاری واحدهای مذکور به افراد واجد شرایط طبق مقررات خود و سایر مقررات مربوط عمل میکنند لکن سایر اشخاص حقوقی در‌فروش واحدهای مسکونی به متقاضیان ملزم به رعایت شرایط مندرج در این فصل از آییننامه میباشند.

ماده 11 - کمیسیون موضع ماده 6 در هر استان موظف است حداکثر ظرف یکماه از تاریخ تصویب و ابلاغ این آییننامه نسبت به تعیین واحدهای مسکونی‌ارزان‌قیمت قابل فروش و عرضه آنها از طریق آگهی در روزنامه کثیرالانتشار اقدام نماید. متن آگهی بایستی شامل تعداد واحدهای مسکونی محل احداث،‌مشخصات آنها از قبل تکمیل شده یا ناتمام (‌با ذکر درصد عملیات انجام شده)، آپارتمانی یا تک واحدی، متراژ با ذکر قیمت و اینکه احتمال تغییر قیمت وجود‌دارد و با قید عنوان "‌جهت فروش" یا "‌پیش فروش" و ذکر اولویتها و شماره حساب بانکی در هر محل و حداکثر تاریخ مهلت ارسال تقاضا باشد.

تبصره - در صورتی که برای واحدهای ارزانقیمتی که قابل فروش تشخیص داده میشوند قبلا" آگهی در روزنامه داده شده باشد به تشخیص کمیسیون موضوع ماده6 میتوان از انتشار مجدد آگهی صرف نظر نموده و به نصب اعلانات محلی و ابلاغ مراتب به ادارات کل و سازمانها و نهادهای موجود در استان و فرمانداریها و‌بخشداریها اکتفا نمود.

ماده 12 - متقاضیان باید تقاضاهای خود را بانضمام فیش بانکی مبنی بر پرداخت سیصد هزار (000/300) ریال و مدارک خواسته شده به ادارات کل مسکن و‌شهرسازی تسلیم و رسید دریافت دارند.

ماده 13 - در صورتی که متقاضی واجد شرایط یا اولویت نباشد و یا از خرید خانه قبل از تنظیم سند یا قرارداد منصرف شود مبلغ پرداختی عینا" به وی مسترد‌میشود ولی در صورت تعلق واحد مسکونی به وی مبلغ مزبور بابت قسمتی از بهای خانه محسوب خواهد شد.

بخش چهارم - نحوه قیمت‌گذاری و پرداخت بهای واحدهای مسکونی ارزانقیمت

ماده 14 - بهای واحدهای مسکونی ارزانقیمت بر اساس قیمت کارشناسی با احتساب هزینه‌های زیربنائی و جنبی وسیله کارشناسان وزارت مسکن و شهرسازی‌یا ادارات کل مسکن و شهرسازی استانها طبق ضوابطی که وزیر مسکن و شهرسازی اعلام مینماید تعیین میشود. ضوابط مذکور حداکثر ظرف یکماه از تاریخ‌ابلاغ این آیین‌نامه بایستی تهیه و ضمن ابلاغ به استانها یک نسخه برای وزارت برنامه و بودجه نیز ارسال شود.

ماده 15 - در کلیه مواردیکه واحدها به صورت اقساط فروخته میشود، پس از کسر پیش اقساط به ازای هر سال مدت بازپرداخت1% (‌به عنوان تفاوت پیش فروش نقدی و اقساطی) فقط یکبار به باقیمانده کل بهای واحد مسکونی که به شرح ماده 14 به دست آمده است اضافه میشود. درصد مذکور برای مناطق‌محروم موضوع تصویب‌نامه شماره 68284 مورخ 1363/10/13 هیات وزیران نیم درصد تعیین میگردد.

ماده 16 - حداقل و حداکثر مبلغ پیش قسط و نحوه بازپرداخت اقساط واحدهای مسکونی اعم از تکمیل شده یا ناتمام به شرح جدول زیر تعیین میشود. تعیین‌میزان پیش قسط واحدهای مسکونی تکمیل شده با توجه به مقتضیات محل و بهای واحد مسکونی و امکانات متقاضیان وسیله کمیسیون موضوع ماده 6 تعیین‌میشود و پیش پرداخت واحدهای مسکونی ناتمام حداکثر مبلغ پیش پرداخت تعیین شده میباشد. لکن چنانچه واحد مسکونی ناتمام مشمول صدر تبصره ماده2 باشد در این صورت پیش‌پرداخت و اقساط آن نیز وسیله کمیسیون مذکور با توجه به قیمتهای مشابه در موارد تکمیل شده در قالب جدول زیر به صورت‌علی‌الحساب تعیین میشود.


بهای واحد مسکونی

درصد حداقل و حداکثر مبلغ پیش قسط

مدت بازپرداخت
اقساط به سال

میزان درصد پرداخت باقیمانده بهای واحد مسکونی در طی دوره

4سال
اول

4سال
دوم

4سال
سوم

4سال
چهارم

4سال
پنجم

4سال
ششم

4سال
آخر

تا

20-10

*

4000000

درصد کل بها

15

20%

24%

28%

28%

ریال

تا

25-15

6000000

درصد کل بها

20

12%

16%

20%

24%

28%

ریال

بیش از

30-20

6000000

درصد کل بها

25

6%

10%

14%

18%

22%

26%

4%

ریال

**
* 28 درصد باقیمانده نسبت به سه سال آخر محاسبه میگردد. ** 4 درصد باقیمانده نسبت به یک سال آخر محاسبه میشود.

تبصره - در صورتی که خریدار بانک باشد بهای واحد مسکونی نقدا" در صورتی که بنیاد شهید یا سایر موسسات یا نهادهای انقلابی باشند در 4 قسط مساوی‌سالانه دریافت میشود.

ماده 17 - در صورت آماده بودن سند تفکیکی واحدهای مسکونی ارزانقیمت که نقدا" فروخته میشود به صورت بیع قطعی واگذار میگردد و در مورد واحدهای‌مسکونی که به اقساط فروخته میشود واگذاری به صورت بیع مشتمل بر رهن خواهد بود در این صورت فروشنده ملزم است برای خود به مدت پنج سال خیار‌فسخ معامله را ملحوظ نماید تا چنانچه خریدار از تاریخ انجام معامله لغایت پنج سال عین واحد مسکونی را به هر نحوی از انحاء بغیر واگذار یا منتقل نمود یا‌معلوم شد خریدار واجد شرایط مندرج در این آیین‌نامه نبوده فروشنده اختیار فسخ عقد را داشته باشد در صورت فسخ معامله مبالغ دریافتی پس از کسر‌اجرت‌المثل مدت استفاده و سایر هزینه‌های متعلقه به خریدار مسترد و واحد مسکونی به متقاضی واجدالشرایط دیگری واگذار میشود. چنانچه خریدار قبل از‌مضی مدت پنج سال باقیمانده بها را نقدا"ً پرداخت کند اجازه انتقال به غیر خواهد شد.

تبصره 1 - در صورتی که خریدار اضطرارا" ناگزیر از فروش واحد مسکونی خود باشد در این صورت به پیشنهاد کمیسیون ماده 6 و موافقت وزیر مسکن و‌شهرسازی میتواند واحد مسکونی خود را به شخصی که طبق ضوابط مندرج در این آیین‌نامه مورد تایید اداره کل مسکن و شهرسازی باشد بفروشد.

تبصره 2 - بانکها و شرکتهای تعاونی مسکن و نهادهای انقلابی مجازند پس از تکمیل واحدها نسبت به انتقال آنها به متقاضیان واجد شرایط و اعضای شرکت‌اقدام نمایند. لکن بهر حال شرکتهای تعاونی مسکن و نهادهای انقلابی (‌غیر از بنیاد شهید) نیز ملزم به رعایت مفاد مندرج در ماده 17 این آیین‌نامه میباشند.

ماده 18 - چنانچه تکلیف عرصه واحدهای مسکونی ارزانقیمت روشن نبوده و یا دارای مشکلات ثبتی یا مدعی خصوصی باشد و یا بهر علت دیگر اسناد‌واحدها آماده نباشد در این صورت اعیانی ساختان‌ها طبق قرارداد واگذار میشود و انتقال رسمی پس از رفع مشکلات ثبتی و آماده شده اسناد صورت خواهد‌گرفت. در این صورت اداره کل مسکن و شهرسازی مکلف است قبل از انعقاد قرارداد وضعیت عرصه را به اطلاع متقاضی برساند.

ماده 19 - چنانچه جهت رفع مشکل عرصه نیاز به تشخیص نوع زمین در زمان تصرف از نظر موات، بایر یا دایر بوده آن باشد در این صورت کمیسیون موضوع‌ماده 12 قانون اراضی شهری موظف و مکلف است در صورت تصویب نهایی و ابلاغ لایحه قانون اراضی شهری صرف نظر از محل وقوع ملک با توجه به اسناد‌و مدارک و سوابق موجود نسبت به مورد اظهار نظر کند سپس طبق نظر کمیسیون مذکور اداره کل مسکن و شهرسازی محل نسبت به تعیین تکلیف عرصه طبق‌مقررات مربوطه اقدام خواهد کرد.

ماده 20
در صورتی که عرصه واحدهای مسکونی وقفی و یا اجاره‌ای باشد پس از انتقال اعیان خریدار جانشین مستاجر در ادای حقوق و دیون متعلق به عرصه‌خواهد بود.

ماده 21 - کلیه هزینه‌های متعلقه مربوط به فروش و واگذاری به عهده خریدار است.

ماده 22 - چنانچه برای خانه‌های ارزانقیمت خریدار واجد شرایط وجود نداشته باشد با اجازه کمیسیون ماده 6 میتوان خانه‌ها را به افرادیکه فاقد بعضی از‌شرایط باشند واگذار نموده و در صورتی که باز هم تمامی واحدها بفروش نرود مراتب به وزارت مسکن و شهرسازی اعلام می‌شود تا وزارت مذکور طی آگهی‌در روزنامه کثیرالانتشار واحدهای باقیمانده را به عموم عرضه نماید و در این صورت چنانچه تعداد متقاضیان بیش از تعداد واحدهای موجود باشد مهاجرین از‌شهرهای بزرگ در خرید خانه‌ها اولویت خواهند داشت.

ماده 23 - ادارات کل مسکن و شهرسازی مکلف هستند با همکاری بانک مسکن (‌خصوصا" در تهران) کلیه واگذاریهای انجام شده قبلی را کنترل نموده و در‌صورتی که با مواردی مواجه شوند که خریدار بیش از سه قسط عقب استفاده دارد پس از یک اخطار 15 روزه در صورت عدم مراجعه بدهکار جهت واریز اقساط‌معوقه یا دادن ترتیبی جهت پرداخت آن نسبت به فسخ قرارداد و صدور اجراییه و تخلیه ملک و واگذاری آن به اشخاص واجد شرایط اقدام کنند.
همچنین ادارات کل مذکور مکلف هستند حداکثر ظرف مدت 3 ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه ساکنین واحدهای مسکونی ارزانقیمت را که بدون قرارداد و‌موافقت اداره کل مسکن و شهرسازی اقدام به تصرف واحدهای مزبور کرده‌اند شناسایی و در صورت احراز شرایط لازم نسبت به انعقاد قرارداد با آنها اقدام کنند و‌چنانچه متصرفین فاقد شرایط مندرج در این آیین‌نامه باشند ادارات کل ملزم به تخلیه سریع واحدهای مذکور و واگذاری آنها به اشخاص واجد شرایط میباشند.

تبصره - متقاضی خرید خانه ارزانقیمتی که با موافقت اداره کل مسکن و شهرسازی در خانه ساکن شده ولی هنوز با توجه به آیین‌نامه مربوطه حسب مورد جهت‌انعقاد قرارداد یا تنظیم سند اقدام نکرده است در صورت اخطار یکماهه اداره کل مسکن و شهرسازی و عدم مراجعه ظرف مدت مذکور جهت انعقاد قرارداد یا‌تنظیم سند، منصرف از خرید خانه محسوب شده و مکلف به تخلیه خانه و تحویل آن به اداره کل مسکن و شهرسازی میباشد و در صورت استنکاف در حکم‌غاصب خواهد بود.

قسمت دوم مقررات متفرقه

ماده 24 - در صورتی که خریدار خانه ارزانقیمت از کارکنان دولت بوده و یا در خرید واحد از مزایای عضویت در شرکتهای تعاونی مسکن (‌اعم از کارمندی یا‌کارگری) استفاده کرده باشد، از این پس بایستی ضمن عقد بیع یا در قرارداد واگذاری به آنها شرط شود که خریدار از تاریخ تحویل واحد مسکونی لغایت 5 سال‌ملزم به حفظ رابطه استخدامی خود با دستگاه متبوع میباشد مگر در موارد بازنشستگی یا ازکارافتادگی و یا آن که دستگاه مذکور راسا" به علت انتقال یا ماموریت‌و یا قطع رابطه استخدامی با وی (‌بهر دلیل) اقدام نماید. در صورت تخلف از این شرط باقیمانده بهای واحد مسکونی حال شده و خریدار بایستی بهای واحد‌مسکونی را یکجا پرداخت کند.

ماده 25 - وزارت مسکن و شهرسازی موظف است کلیه وجوه حاصل از فروش را به حساب شماره 67 خزانه به نام "‌برنامه تکمیل خانه‌های ارزانقیمت نیمه‌تمام و تکمیل شده واریز نمایند. برداشت از حساب مذکور به طریق مندرج در بند ب تبصره 28 و فقط با درخواست وجه وسیله ذیحساب طرحهای عمرانی‌وزارت مسکن و شهرسازی ممکن خواهد بود.

ماده 26 - ادارات کل مسکن و شهرسازی موظف میباشند در هر مورد یک نسخه از اعلامیه واریز وجه به حساب مذکور در ماده فوق را به ذیحساب وزارت‌مسکن و شهرسازی و هر سه ماه یکبار گزارش مربوطه را به وزارت برنامه و بودجه ارسال دارند.

ماده 27 - در کلیه مواردیکه امر واگذاری دچار اشکال و بهام شده و یا آیین‌نامه ساکت است و در موارد استثنائی رفع ابهام یا اتخاذ تصمیم به عهده وزیر مسکن‌و شهرسازی میباشد.

میرحسین موسوی - نخست‌وزیر