مصوبه «سیاست ها و ضوابط اجرایی آمایش آموزش عالی در عرصه سلامت در جمهوری اسلامی ایران» که در جلسه 762 مورخ 1394/2/8 شورای عالی انقلاب فرهنگی، بنا به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بر اساس مصوبه مورخ 1394/2/1 ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود:
ماده 1 - در اجرای بندهای 11 و 13 سیاست های کلی برنامه پنجم توسعه کشور، بند 13 سیاست های کلی سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری و راهبردهای کلان 7 و 11 و بندهای 1 و 2 اقدام ملی 14 از راهبرد کلان 6 نقشه جامع علمی کشور و به منظور توزیع عادلانه منابع، ایجاد فرصت های برابر، توزیع ماموریت آموزشی نیروی انسانی متخصص مورد نیاز، جلوگیری از فعالیت های تکراری، استفاده از مزیت های منطقه ای، تمرکززدایی و جلوگیری از تجمع امکانات، انتقال قدرت تصمیم گیری، مشارکت دانشگاه ها در موضوعات ملی و فرااستانی، نظام آموزش عالی سلامت کشور از نظر آمایش سرزمینی به 10 کلان منطقه به شرح زیر تقسیم میشود:
1 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه یک: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی گیلان، مازندران، بابل، گلستان، سمنان و شاهرود.
2 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه دو: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تبریز، ارومیه، اردبیل و دانشکده های علوم پزشکی مستقر در منطقه.
3 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه سه: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی کرمانشاه، همدان، کردستان و ایلام.
4 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه چهار: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اهواز، لرستان، دزفول و دانشکده های علوم پزشکی مستقر در منطقه.
5 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه پنج: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شیراز، جهرم، فسا، بندرعباس، بوشهر، یاسوج و دانشکده های علوم پزشکی مستقر در منطقه.
6 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه شش: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی زنجان، اراک، قزوین، قم، البرز و دانشکده های علوم پزشکی مستقر در منطقه.
7 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه هفت: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اصفهان، یزد، کاشان و شهرکرد.
8 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه هشت: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی کرمان، زاهدان، رفسنجان، جیرفت، زابل، بم و دانشکده های علوم پزشکی مستقر در منطقه.
9 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه نه: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مشهد، بیرجند، بجنورد، سبزوار، گناباد، تربت حیدریه و دانشکده های علوم پزشکی مستقر در منطقه.
10 (اصلاحی 1395/09/23)- منطقه ده: شامل دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران، شهید بهشتی، ایران، بقیه ا...(عج)، شاهد، ارتش و بهزیستی و توانبخشی.
تبصره 1 - تغییر در قلمرو مناطق و تعیین مناطق جدید با پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تصویب شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی خواهد بود.
تبصره 2 (اصلاحی 1395/09/23)- در هر استان یک دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت ملی با ضوابط اشاره شده تعیین و معرفی میگردد.
تبصره 3 - دانشگاه های با ماموریت ملی موظف میشوند در دوره های برنامه توسعه کشور با همکاری دانشگاه های منطقه مربوطه، میزان جذب دانشجو در هر رشته و مقطع تحصیلی را با توجه به نیازهای ناحیه آمایشی مربوطه و برحسب سیاست های اجرایی اقدام ملی (14) از راهبرد کلان (6) نقشه جامع علمی کشور مربوط به تنظیم ظرفیت موسسات آموزش عالی (با رعایت ملاحظات آمایش سرزمین) تعیین نمایند.
تبصره 4 (اصلاحی 1395/09/23)- نوع تعامل و همکاری دانشگاه های غیردولتی با دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مرکز استان در قالب موافقت نامه ای که میان رئیس دانشگاه و معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با رعایت مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و ضوابط موضوع تبصره3 ماده 2، تنظیم و مبادله میگردد؛ خواهد بود.
تبصره 5 (الحاقی 1395/09/23)- دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران، ایران و شهید بهشتی، ضمن ارائه خدمات بهداشتی، درمانی، آموزشی و پژوهشی به صورت مستقل، نسبت به تداوم و استمرار فعالیت دبیرخانه مشترک خود جهت هماهنگی امور مربوط به اجرای این مصوبه، اقدامات لازم را به عمل آورند.
محل دبیرخانه مشترک فوق الذکر، در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران میباشد.
ماده 2 - سطوح عملکردی و خدمات آموزشی موسسات آموزش عالی سلامت کشور به صورت زیر توسط شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی، تعیین میشوند.
1 (اصلاحی 1395/09/23)- دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت بین الملل: دانشگاهی است که به واسطه سرآمدی در حوزه های آموزش و پژوهش، جذب و به کارگیری نخبگان کشور و تعامل بین المللی موثر به ویژه با دانشگاه های جهان اسلام، امکان رقابت در بازار بین المللی آموزش عالی را دارا میباشند. شناسایی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت بین الملل بر اساس رتبه بندی کشوری دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی در حوزه های آموزش و پژوهش، برخورداری از برنامه های آموزشی با استاندارد جهانی، تبادل استاد و دانشجو و اجرای برنامه های آموزشی و پژوهشی مشترک با دانشگاه های معتبر جهانی و رتبه دانشگاه در رتبه بندی جهانی دانشگاه ها صورت میگیرد.
2 (اصلاحی 1395/09/23)- دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت ملی: دانشگاهی است که مسئول تامین و تربیت نیروهای انسانی در سطح تحصیلات تکمیلی (فوق تخصص بالینی، فلوشیپ، دکترای تخصصی و فوق دکترا)، پژوهش در سطح توسعه مرزهای دانش علوم پزشکی، مدیریت و بومی سازی دانش، ارائه خدمات فوق تخصصی تشخیصی و درمانی و مشارکت فعال در سیاستگذاری های حوزه سلامت میباشد.
3 (اصلاحی 1395/09/23)- دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استانی: دانشگاهی است که در مراکز استان ها، به تربیت نیروهای انسانی در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری حرفه ای و تخصص های بالینی، انجام پژوهش های پایه و بالینی و اپیدمولوژیک، با اولویت رفع نیازهای دانشی استان و ارائه خدمات سطح اول، دوم و سوم سلامت، در سطح استان می پردازند. دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی فعال در غیرمراکز استان ها کماکان با رعایت مفاد این مصوبه به فعالیت خود ادامه می دهند.
4 (اصلاحی 1395/09/23)- روسای دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت بین المللی و ملی (مراکز استان ها) با پیشنهاد و حکم وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بعد از تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب می گردند.
5 (اصلاحی 1395/09/23)- روسای دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مستقر در غیرمراکز استانی، دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی و مجتمع های آموزش عالی سلامت مستقر در هر استان، با حکم رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مرکز استان و پس از تایید وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منصوب می گردند. اختیارات مالی و اداری با رعایت کلیه مقررات مربوطه و چارچوب فوق، تفویض میگردد.
6 (اصلاحی 1395/09/23)- دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مستقل: در شرایط ویژه برای شهرستان های با بیش از 500000 نفر جمعیت که تقاضای بالایی برای آموزش دانشگاهی دارند، باتوجه به توسعه آموزش پزشکی استان و زیرساخت مناسب سلامت شهرستان، به پیشنهاد دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مرکز استان و پس از تصویب در شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی امکان تاسیس دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی مستقل در آن شهرستان وجود دارد. این دانشکده ها میتوانند به تربیت نیروی انسانی در سطح کاردانی، کارشناسی و بعضی از رشته های کارشناسی ارشد بپردازند. این دانشکده ها در زمینه های اجرایی، اداری و مالی مستقل بوده و ازنظر آموزشی زیرنظر دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان فعالیت می کنند.
7 (اصلاحی 1395/09/23)- مجتمع آموزش عالی سلامت: با ارتقاء کاربری آموزشی و پژوهشی شبکه های بهداشت و درمانی شهرستان و با توجه به جمعیت شهرستان و میزان برخورداری از زیرساخت های مناسب بهداشتی و درمانی و فضای آموزشی مناسب، به عنوان زیرمجموعه ای از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان یا منطقه، با تصویب شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی جهت رفع نیاز نیروی انسانی شهرستان یا مناطق همجوار و در قالب بومی گزینی تشکیل میشود.
تبصره 1 (اصلاحی 1398/08/28)- تشکیل دانشگاه علوم پزشکی استانی جدید منوط به تشکیل استان جدید است. در موارد خاص تشکیل دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی مستقل در استان های موجود، منوط به تامین استانداردهای اعتباربخشی مصوب شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی کشور و همچنین تحصیل شرایط تعیین شده بر اساس شاخص های جمعیتی و شاخص های مساحتی مصوب این شورا میباشد. این موارد بعد از تصویب شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور، توسط دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ابلاغ خواهد شد».
تبصره 2 - تشکیل دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی مستقل بسیار محدود و منوط به تحصیل شرایط تعیین شده است. سطح آموزش در این دانشکده ها حداکثر در رده کارشناسی ارشد و منوط به تامین استانداردهای اعتباربخشی مصوب شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی است.
تبصره 3 (اصلاحی 1395/09/23)- از زمان تصویب این مصوبه، تشکیل دانشکده (اعم از پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و سایر دانشکده های مرتبط با علوم سلامت) فقط در مجموعه دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استانی یا ملی و با کسب شرایط لازم و رعایت مصوبات شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی امکان پذیر است.
تبصره 4 (الحاقی 1402/10/26)- با توجه به ضرورت توسعه آموزش عالی علوم پزشکی و فراهم آوردن زیرساخت های لازم برای افزایش ظرفیت رشته های پزشکی؛ نام گذاری و یا تغییر نام دانشکده های اقماری موجود دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی که صرفاً کارکرد آموزشی دارند (مانند دانشکده های علوم پزشکی، پرستاری، پیراپزشکی و بهداشت) از وظایف شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی کشور میباشد».
ماده 3 (اصلاحی 1395/09/23)- مجتمع های آموزش عالی سلامت در شهرستان های با جمعیت بیش از یکصد هزار نفر و متناسب با نیاز کشور و با تصویب شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی و زیرنظر دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مربوطه تشکیل میشوند. سطح تربیت نیرو در این مجتمع های آموزشی حداکثر کارشناسی و از داوطلبان بومی خواهد بود.
تبصره (اصلاحی 1395/09/23)- با تشکیل مجتمع های آموزش عالی سلامت در هر شهرستان، شبکه های بهداشتی، درمانی و مجتمع آموزش عالی سلامت به صورت یکپارچه و در قالب شبکه سلامت (مرکب از سه رکن بیمارستان اصلی شهرستان، مرکز بهداشت شهرستان و مرکز آموزش به ورزی) فعالیت خواهند نمود. رئیس مجتمع آموزش عالی سلامت با حکم رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان، مسئول این شبکه خواهد بود.
ماده 4 - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با رعایت سیاست های کلی سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری به ویژه بندهای (8 - 1)، 13 و 14 و نیز مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی نسبت به ساماندهی واحدهای دانشگاهی موجود و طراحی واحدهای آتی طبق سند تفصیلی آمایش سرزمینی آموزش عالی سلامت که به تصویب شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی خواهد رسید، اقدام نماید.
ماده 5 - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است پس از یک سال از اجرای این مصوبه، گزارشی از وضعیت اجرای طرح و نواقص احتمالی آن را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه نماید.
ماده 6 - این مصوبه مشتمل بر 6 ماده و 8 تبصره در جلسه 762 مورخ 1394/2/8 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - حسن روحانی