| شماره دادنامه: 140431390001086741 تاریخ دادنامه: 1404/05/07 شماره پرونده: 0301488 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای مسعود خان محمدی طرف شکایت: اداره کل آموزش و پرورش شهرستان زنجان موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 11 مصوبه شماره 145700/02/0316/11002 مورخ 1403/05/15 اداره کل آموزش و پرورش استان زنجان گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 11 مصوبه شماره 145700/02/0316/11002 مورخ 1403/05/15 اداره کل آموزش و پرورش استان زنجان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: "همان گونه که مستحضرید مواد 51 الی 61 آییننامه اجرایی مدارس مصوّب 1400 به عنوان سند بالادستی و همچنین ماده 16 آییننامه اجرایی مدارس استعدادهای درخشان به طور خاص نقل و انتقال بین مدارس سمپاد را با احراز دو شرط: الف) کسب حداقل امتیاز مدرسه مقصد در داخل و یا خارج از استان و ب) وجود ظرفیت در مدرسه مقصد تجویز نمودهاند که این موضوع در بند 3 ضوابط و نحوه نقل و انتقال دانش آموز مندرج در دفترچه راهنما و شرایط شرکت در آزمون های ورودی دبیرستان های دوره اول و دوم استعدادهای درخشان سال تحصیلی 1402- 1403 به عنوان دستورالعمل و ملاک عمل اداره کل آموزش و پرورش استان ها در موافقت یا عدم موافقت با درخواست های انتقال پذیرفته شدگان سال 1402 بیان گردیده؛ لذا مصوبه بند 11 ستاد ویژه مدارس استعدادهای درخشان استان زنجان مبنی بر ممنوعیت مطلق نقل و انتقال بین نواحی زنجان مغایر با اسناد بالادستی بوده و اداره کل آموزش و پرورش زنجان را در مقام قانون گذاری قرار داده است که نمی توان چنین شانی برای استان قایل بود. اداره کل آموزش و پرورش استان زنجان هدف از مصوبه مذکور را حفظ توازن بین نواحی اعلام نموده در حالی که راه حل عقلایی و علمی آن نه ممنوعیت بلکه عمل به وظیفه ذاتی و ارتقاء کیفیت آموزشی مدرسه مبدا میباشد که مصوبه ممنوعیت انتقال مغایر با اسناد بالادستی و بند 9 اصل سوم و اصول 20، 30، 40 قانون اساسی و در نتیجه، اعمال تبعیض و محرومیت دانش آموزان حایز شرایط از دسترسی به آموزش مطلوب بوده و به دور از عدالت میباشد. مطابق ماده 11 آییننامه مدارس استعدادهای درخشان، انتقال دانش آموزان پذیرفته شده دوره های اول و دوم متوسطه در سال تحصیلی 1402-1403 در سنوات و پایه های بالاتر (تا پایان دوره های اول و دوم متوسّطه) از یک مدرسه استعدادهای درخشان به سایر مدارس استعدادهای درخشان نیز تنها در صورت احراز شرایط ماده 16 آییننامه مزبور، دارا بودن حداقل نمره آزمون ورودی مدرسه مقصد (در دوره دوم متوسّطه، با توجه به رشته تحصیلی مربوط) و وجود ظرفیت خالی در مدرسه مقصد، در داخل استان با موافقت اداره کل آموزش و پرورش استان و از یک استان به استان دیگر با موافقت اداره کل آموزش و پرورش مقصد، مجاز خواهد بود. علی هذا و نظر به مراتب مذکور با توجه به این که بند 11 مصوبه ستاد ویژه مدارس استعدادهای درخشان استان زنجان مغایر با اسناد بالادستی و اصول قانون اساسی و موجب اعمال تبعیض و محرومیت از بهره مندی دانش آموز از آموزش مطلوب و به دور از عدالت بوده و در فرض محال صحّت و مشروع بودن آن، مصوبه مذکور ناظر به آینده و ورودی های 1403 به بعد بوده و بنا به اصل عطف به ماسبق نشدن قوانین، قابلیت اعمال به ورودی های سال 1402 نداشته و نافی حقوق مکتسبه آنان نخواهد بود لذا ضمن تقاضای اعمال ماده 47 دیوان عدالت اداری مصوّب 1402 مبنی بر تسریع در رسیدگی به دلیل بازگشایی مدارس در مهرماه، صدور حکم شایسته مطابق ستون خواسته از آن مقام عالی مورد استدعاست." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " به: اداره آمورش و پرورش ناحیه یک و ناحیه دو، ابهر، خرم دره و خدابنده موضوع: سازوکار ثبت نام دانش آموزان دبیرستان های دوره اول و دوم استعدادهای درخشان در سال تحصیلی 1403-1404 باسلام احتراماً، به استناد دستورالعمل اجرایی به شماره 140/112 تاریخ 1403/02/18 وزارت آموزش و پرورش در خصوص ثبت نام دانش آموزان و نیز دستورالعمل وزارتی آزمون های ورودی دبیرستان دوره اول و دوم استعدادهای درخشان به شماره 460/453 تاریخ 1402/12/23 موارد مهم و قابل توجه در خصوص ثبت نام مدارس استعدادهای درخشان جهت برنامه ریزی و اقدام لازم به پیوست ارسال میگردد.- مدیرکل آموزش و پرورش استان زنجان موارد مهم و قابل توجّه در خصوص ثبت نام مدارس استعدادهای درخشان در سال تحصیلی 1404-1403 در استان زنجان: پیرو دستورالعمل وزارتی اجرایی ثبت نام دانش آموزان به شماره 140/112 و تاریخ 1403/02/18 و نیز دستورالعمل وزارتی آزمون های ورودی دبیرستان های دوره اول و دوم استعدادهای درخشان به شماره 460/453 و تاریخ 1402/12/23:. .......................... بند 11- با توجّه به این که انتقال دانش آموزان پایه های هفتم و دهم این مدارس در سال اول پذیرش در آزمون ورودی، در بین مدارس استعدادهای درخشان درون یک شهرستان به استناد تبصره 1 ماده 11 آییننامه مدارس استعدادهای درخشان و بند 8 دستورالعمل آزمون های ورودی مدارس سمپاد، اکیداً ممنوع است؛ ستاد ویژه مدارس استعدادهای درخشان استان بر این اساس و مطابق دستورالعمل وزارتی ثبت نام دوره متوسطه به شماره 400/346 و تاریخ 1403/03/31 با هدف حفظ توازن جمعیّت دانش آموزی و مدیریت درخواست های فزون گرفته انتقالی از ناحیه یک به دو زنجان و با در نظر گرفتن ظرفیت بسیار محدود مدارس و براساس مصوبه تاریخ (1403/05/04) مبتنی بر مصوبات ستاد ویژه مدارس سمپاد به تاریخ های (1401/05/05 و 1402/05/08) هرگونه جابه جایی و انتقال دانش آموزان میان پایه مدارس استعدادهای درخشان بین نواحی یک و دو زنجان را ممنوع اعلام کرده است." در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی اداره کل آموزش و پرورش استان زنجان به موجب لایحه شماره 145700/02/039/13036 مورخ 1403/07/01 توضیح داده است که: " طبق بند 3 بخش «و» (ظرفیّت، ضوابط و شرایط پذیرش دانش آموزان) دستورالعمل وزارتی آزمون های ورودی دبیرستان های دوره اول و دوم استعدادهای درخشان به شماره 460/473 تاریخ 1401/12/16 ضمن تاکید موکد بر دقّت در انتخاب اولویت ها در شهرهایی که دارای چند ناحیه میباشد و با دادن آزادی عمل به انتخاب هر ناحیه (حتّی ناحیه ای که در آنجا اشتغال به تحصیل نداشته است.)؛ قید شده است که: پس از اعلام نتیجه قبولی داوطلب در اولویت انتخاب مورد نظر، به هیچ وجه، امکان تغییر اولویت وجود ندارد. مطابق ماده 11 آییننامه مدارس استعدادهای درخشان به شماره 140/129 و تاریخ 1401/02/10 و نیز تصریح بخشنامه وزارتی ثبت نام دوره متوسّطه به شماره 400/346 و تاریخ 1403/03/31 در بند یک بخش مدارس استعداهای درخشان، نقل و انتقالات مدارس استعداهای درخشان، صرفاً از طریق بخش «نقل و انتقال مدارس سمپاد» پنجره واحد خدمات الکترونیک وزارت آموزش و پروزش به نشانی my.medu.ir انجام میشود و تایید نهایی درخواست های نقل و انتقال و تصمیم گیری در خصوص این موضوع، در اختیار اداره کل آموزش و پرورش استان میباشد. این راهکار، بیشتر به عنوان چتر حمایتی برای دانش آموزانی در نظر گرفته میشود که به هردلیلی، محل زندگی آنها به تبعیّت از خانواده تغییر می کند و نبایستی محروم از حق تحصیل در مدارس استعدادهای درخشان شوند؛ در موارد خاص، امتیاز میهمان شدن (یک بار در هر دوره تحصیلی) نیز به آن علاوه میگردد. براین اساس و مطابق ماده 11 آییننامه مدارس استعدادهای درخشان، انتقال دانش آموزان از یک مدرسه استعداهای درخشان به سایر مدارس سمپاد، در کنار شرط احراز ماده 16 آییننامه، دارا بودن حداقل نمره آزمون ورودی مدرسه مقصد و نیز وجود ظرفیّت خالی در مدرسه مقصد، موافقت اداره کل آموزش و پرورش استان، با توجه به سیاست های کلان حفظ توازن جمعیت دانش آموزی در نواحی و مدیریت درخواست های واصله در این زمینه، این شرط اثرگذار قانونی، در متن شکواییه شاکی با تعمد حذف گردیده است. ستاد ویژه مدارس استعداهای درخشان به ریاست مدیرکل آموزش و پرورش استان، با توجه به ضرورت های موجود، جلساتی را در طول سال تشکیل داده و تصمیمات اخذ شده رسماً به مدارس استان ابلاغ و نسخه ای از مصوبات جلسه به سازمان ملّی پرورش استعداهای درخشان نیز ارسال میشود که این امر، نشان دهنده شفافّیت تصمیمات ستاد میباشد. از این رو، این مصوبات (اعم از تعیین حق الثبت سالیانه، چگونگی هزینه کرد حق الثبت، سامان دهی نیروهای انسانی مدارس سمپاد، ساز و کار نقل و انتقال دانش آموزان سمپادی و. ..) ضرورت اجرایی داشته و سال هاست که این روند، در تمامی استان ها، اجرا میشود. از این جهت است که طبق بخشی از نوشتار شاکی با مضمون (در فرض مشروع و قانونی بودن مصوبه ستاد ویژه مدارس استعداهای درخشان استان مبنی بر ممنوعیت نقل و انتقال بین مدارس سمپاد نواحی یک و دو زنجان، مصوبه با توجه به اصل عطف به ماسبق نشدن قوانین، قابل اعمال نسبت به پذیرفته شدگان سال 1402 نمیباشد.) باید خاطرنشان کرد در هیچ سالی، فرآیند انتقال دانش آموزان سمپادی بین ناحیه یک و دو زنجان، عملیاتی نشده است؛ به عنوان مثال در بخش نامه های ساز و کار ثبت نام دانش آموزان مدارس استعداهای درخشان منبعث از مصوبات ستاد ویژه مدارس استعداهای درخشان در بخش نامه شماره 145700/02/0216/100058 و تاریخ 1402/05/15 و یا بخشنامه شماره 145700/02/0116/7973 و تاریخ 1401/05/18 همانند بخشنامه سال تحصیلی جاری به شماره 145700/02/0316/11002 و تاریخ 1403/05/15 اداره کل آموزش و پرورش استان زنجان با همین سبک و سیاق، رفتار شده است و بحث ممنوعیت نقل و انتقال بین مدارس نواحی یک و دو زنجان، منتفی اعلام شده است؛ چرا که همه متقاضیان شرکت در آزمون ورودی مدارس تیزهوشان علاقه مند هستند در دبیرستان استعداهای درخشان ناحیه دو زنجان پذیرفته شوند و همین باعث رقابت شدیدی بین شرکت کنندگان در آزمون مربوطه گردیده است ولی از آنجایی که قبولی در دبیرستان های تیزهوشان ناحیه یک به سختی قبولی در تیزهوشان ناحیه دو نمیباشد بنابراین بعضی از متقاضیان از این ترفند استفاده می کنند که در انتخاب محل تحصیل، دبیرستان های تیزهوشان ناحیه یک را انتخاب می کنند و بعد از قبولی در آن آزمون متقاضی انتقال به تیزهوشان ناحیه یک می گردند به همین دلیل جابه جایی دانش آموزان دبیرستان های تیزهوشان داخل شهرستان ممنوع گردیده است. در نهایت مدارس استعداهای درخشان به عنوان شیرازه دفتر آموزش و پرورش، سال هاست که با هدف غایی تحقّق عدالت آموزشی و امر خطیر شناسایی، هدایت و تربیّت صاحبان استعداهای درخشان برتر برای پرورش جامعه نخبگانی فعالیت می کند و نمیتواند بر مبنای هیجانات زودگذر برخی از خانواده ها که درک درستی از رویکردهای پذیرش و توانمندسازی عادلانه دانش آموزان سمپادی به عنوان دولتی ترین مدارس ایران که شفاف طبقاتی را شکسته اند ندارند مدیریت شوند. مع الوصف با عنایت به مراتب فوق اقدامات این اداره کل وفق مقرّرات و بخشنامه های وزارت متبوع بوده و شاکی مدارکی که موید نقض قوانین و مقرّرات از سوی این اداره باشد، ارایه ننموده است؛ فلذا رد شکایت ایشان مورد تقاضاست." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/05/07 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با عنایت به این که هیات امنای سازمان ملّی پرورش استعدادهای درخشان در اجرای بند 5 ماده 7 اساسنامه مصوّب جلسه 813 مورخ 1397/07/17 شورای عالی انقلاب فرهنگی به موجب ماده 11 آییننامه مدارس استعدادهای درخشان مصوّب 1400/12/23 انتقال دانش آموزان از یک مدرسه استعدادهای درخشان به سایر مدارس استعدادهای درخشان را در صورت احراز شرط معدل موضوع ماده 16 آییننامه، دارا بودن حداقل نمره آزمون ورودی مدرسه مقصد و وجود ظرفیت خالی در مدرسه مقصد در داخل استان با موافقت اداره کل آموزش و پرورش استان مجاز اعلام نموده است و تبصره 1 این ماده صرفاً انتقال دانشآموزان در سطح شهرستان را در طول سال نخست ممنوع کرده است، بنابراین بند 11 مصوبه شماره 145700/02/0316/11002 مورخ 1403/05/15 ستاد ویژه مدارس استعدادهای درخشان استان زنجان که به صورت کلّی و مطلق هرگونه جابه جایی و انتقال دانشآموزان میان پایه مدارس استعدادهای درخشان بین نواحی یک و دو زنجان را ممنوع اعلام نموده، مغایر با ماده 11 مصوبه هیات امنای سازمان بوده و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال میشود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./ احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری |
رای شماره 140431390001086741 مورخ 1404/05/07 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
◀
منبع