صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/07/28
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر آمل
موضوع
بررسی قابلیت استماع خواسته الزام به عذر خواهی بدون مطالبه خسارت مالی بابت جبران خسارت معنوی
پرسش
چنانچه شخصی به دیگری توهین نماید و به موجب رای محکمه کیفری محکوم شود آیا بزهدیده یا محکومله رای کیفری میتواند اقدام به طرح دعوای حقوقی مبنی بر الزام خوانده به عذرخواهی با درج در جراید بدون مطالبه خسارت مالی نماید؟ (آیا میتوان تنها حکم به الزام به عذرخواهی با درج در جراید بدون حکم به پرداخت وجه صادر نمود؟)
نظر هیات عالی
دادگاه در فرض احراز زیان معنوی توجهاً به تبصره 1 ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری میتواند به رفع زیان از طریق الزام به عذرخواهی با درج در جراید علاوه بر مجازات کیفری صدور حکم نماید.
نظر اکثریت
با عنایت به این که در تبصره 1 ماده 14 از قانون ایین دادرسی کیفری و مواد 2 و 10 از قانون مسئولیت مدنی، جبران خسارت معنوی پیشبینی شده و این که نباید به ظاهر ماده 10 قانون مسئولیت مدنی که اشعار میدارد: «دادگاه میتواند در صورت اثبات تقصیر علاوه بر صدور حکم به خسارت مالی، حکم به رفع زیان از طریق دیگر از قبیل الزام به عذرخواهی و درج حکم در جراید و امثال آن نماید.» اکتفاء نمود چراکه با جمع موارد فوقالذکر به نظر میرسد در برخی از موارد از جمله بزه توهین جبران خسارت به صورت تعیین مبلغ ممکن نبوده و ملاکی برای تعیین مبلغ وجود ندارد؛ لذا محکومیت محکومعلیه بزه توهین (خوانده) تنها به الزام به عذرخواهی با درج در جراید، فاقد ایراد قانونی و صحیح میباشد.
نظر اقلیت
با عنایت به ماده 10 قانون مسئولیت مدنی، حکم به الزام به عذرخواهی تنها در مواردی قابل صدور است که خسارت مالی نیز به بزهدیده یا خواهان وارد شده باشد و صدور حکم تنها به الزام به عذرخواهی با درج در جراید، مخالف ماده فوقالذکر و فاقد مستند قانونی میباشد.