بسمه تعالی
هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
شماره پرونده: ه- ت/ 0200044 شماره دادنامه سیلور: 140231390001858588 تاریخ: 22/07/1402
شاکی: آقای محمدرضا باقر مهربان
طرف شکایت: سازمان امورمالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 62643/214/د مورخ 21/11/1397 مدیر کل دفتر نظارت بر هیات های حل اختلاف مالیاتی
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امورمالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشنامه شماره 62643/214/د مورخ 21/11/1397 مدیر کل دفتر نظارت بر هیات های حل اختلاف مالیاتی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بخشنامه شماره 62643/214/د مورخ 21/11/1397
جناب آقای کوماسی
سرپرست محترم اداره کل امور مالیاتی استان آذربایجان غربی
احتراماً، بازگشت به نامه شماره 52923/106/د مورخ 27/9/1397 و شماره 62578/106/د مورخ 12/11/1397 در خصوص ابهام در استفاده از کارشناس رسمی دادگستری جهت تعیین درآمد مشمول مالیات، اعلام می دارد:
با التفات به ماده 8 قانون خدمات کشوری و در اجرای تبصره ماده 219 ق.م.م، انجام امور دادرسی مالیاتی به بخش غیر دولتی تنفیذ نشده و مجاز نمیباشد. لذا با توجه به این که قرار کارشناسی از اجزاء امور دادرسی مالیاتی میباشد به استثناء موارد مصرحه در مقررات مربوط به ماده 213 ق.م.م (با رعایت قسمت اخیر بخشنامه شماره 10857/7116/05/30 مورخ 4/3/1381) و بند "پ" ماده 2 آییننامه اجرایی تبصره 2 ماده 26 ق.م.م اصلاحیه مورخ 31/4/1394 و مطابق بند 24 دستور العمل دادرسی مالیاتی که بنا به درخواست مودی با قبول و پرداخت هزینه کارشناسی، امکان ارجاع قرار به کارشناسان رسمی فراهم است، در سایر موارد استفاده از کارشناس رسمی دادگستری برای انجام امور مالیاتی تجویز نشده است.
بدیهی است: رای بدوی شماره 1653 مورخ 15/5/1396 دیوان محترم عدالت اداری که به موجب رای تجدید نظر شماره 9609970955304348 - 21/12/96 شعبه دو دیوان مذکور، تایید گردید، دلالت به بررسی موضوع عند اللزوم استفاده از نظریه کارشناس رسمی دادگستری (خارج از سازمان امور مالیاتی) در خصوص بررسی موضوع و درآمد مشمول مالیات با وجود فاقد فعالیت بودن شرکت، در جهت نیل به واقعیت مطلوب دانسته و با نقض رای معترض عنه، حکم به ورود شکایت و لزوم رسیدگی در همان هیات با رعایت مفاد دادنامه صادر نموده است. بنابر این از کلمه عنداللزوم و مطلوب صرفاً حکم به الزام استفاده کارشناس رسمی دادگستری برای اجرای قرار کارشناسی، مستفاد نمی گردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- برابر بند 24 دستورالعمل دادرسی مالیاتی شرایط درخواست کارشناس رسمی دادگستری توسط مودی احصاء شده است و برای ارزیابی در باب منابع مختلف مالیاتی با توجه به اینکه دادرسی مالیاتی اطلاق عمومی از لفظ ارزیابی دارایی ارائه شده می توان ارزیابی توسط کارشناس رسمی را به کاربرد.
2- بخشنامه مورد شکایت استفاده از خدمات کارشناس رسمی دادگستری را محدود به ماده 213 قانون مالیاتهای مستقیم و بند پ ماده 2 آییننامه اجرایی تبصره 2 ماده 26 این قانون نموده که خارج از حدود اختیارات میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی سازمان مالیاتی به موجب لایحه شماره 810/212/ص به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- با عنایت به مفاد بند 24 دستورالعمل دادرسی مالیاتی، برای درخواست کارشناس رسمی دادگستری توسط مودی نسبت به اعتراض به نحوه ارزیابی دارایی ها از سوی واحد مالیاتی هیچ گونه حصر و محدودیتی قائل نشده است. بر اساس حکم صدر ماده 219 قانون مالیاتهای مستقیم تمامی وظایف مربوط به شناسایی و تشخیص درآمد مشمول مالیات بر عهده سازمان امور مالیاتی کشور است. بررسی سایر قوانین و مقررات نیز بیانگر این است که صرفاً در بند پ ماده 2 آییننامه موضوع ماده 26 قانون مالیاتهای مستقیم در مورد تعیین ارزش ساختمان های خاص و ارزیابی جواهر و اشیای نفیس استفاده از نظر کارشناس رسمی مجاز میباشد.
2- در آییننامه موضوع تبصره 2 ماده 219 قانون مالیاتهای مستقیم فهرست کامل فعالیتهای مالیاتی (اعم از نهادی و غیرنهادی) قابل واگذاری به بخش غیر دولتی احصاء شده و امور مربوط به ارزیابی دارایی های مودی در فهرست فعالیت های قابل واگذاری ذکر شده است و با توجه به اینکه دستورالعمل دادرسی مالیاتی در سال 1387 به تصویب رسیده در صورت تضاد با قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1394 سازمان مکلف به اجرای قانون و مقررات بالادستی میباشد.
به نام خدا
پرونده کلاسه ه- ت/ 0200044 در جلسه مورخ 19/6/1402 و نیز جلسات قبل از آن با حضور طرفین مورد بررسی واقع که به شرح ذیل با عنایت به نظر اکثریت سه چهارم اعضای حاضر در جلسه هیات تخصصی مالیاتی بانکی به شرح ذیل اقدام به انشاء رای مینماید:
رای هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری:
با لحاظ اینکه در مصوبه مورد شکایت به شماره 62643/214/د مورخ 21/11/1397 صادره از مدیرکل نظارت بر هیات های حل اختلاف مالیاتی به نحو صحیح موارد استفاده از نظر کارشناس رسمی دادگستری و موارد تعیین کارشناس را با لحاظ قوانین مورد اشاره در مصوبه ذکر نموده است و قرار کارشناسی را از اجزا امور دادرسی مالیاتی برشمرده که موارد آن ماده 213 ق. م. م. و بند پ ماده 2 آییننامه اجرایی تبصره ماده 26 ق. م.م. و نیز بند 24 دستورالعمل دادرسی مالیاتی است و تعریض به رای صادره از دیوان عدالت اداری (شعبه دیوان) در واقع نفی موارد مصرح در دادنامه های دیوان عدالت اداری نمیباشد فلذا مقرره مورد شکایت مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود.
به استناد بند ب ماده 84 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رای به رد شکایت صادر مینماید. رای مزبور ظرف بیست روز از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری میباشد.
محمد علی برومند زاده
رئیس هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری