مقدمه
به منظور بهره گیری مطلوب از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی در محیط جدید بین المللی با استفاده از فعالیت و تجارب گذشته سازمان در روابط فرهنگی تبلیغی خارج از کشور اساسنامه «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» که در این اساسنامه اختصاراً «سازمان» نامیده میشود، به شرح زیر اصلاح میشود:
اول - کلیات
ماده 1:
سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل، رسماً وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و بر اساس رهنمودهای مقام معظم رهبری و تصمیمات شورای عالی با رعایت سیاست خارجی نظام، منحصراً بر طبق مقررات این اساسنامه فعالیت می کند.
تبصره: آییننامه اجرایی نحوه تامین هماهنگی بین سازمان و وزارت امور خارجه با همکاری آن وزارت تهیه و به تصویب شورای عالی خواهد رسید.
ماده 2: اهداف سازمان
1. احیاء و گسترش تفکر و معارف اسلامی در جهان به منظور بیداری مسلمانان و ابلاغ پیام راستین به جهانیان
2. آگاهی جهانیان نسبت به مبانی و اهداف و مواضع انقلاب اسلامی و تبیین جایگاه آن برای مردم جهان
3. گسترش مناسبات فرهنگی با ملل و اقوام مختلف بخصوص مسلمانان و مستضعفان جهان
4. تقویت و تنظیم مناسبات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با سایر کشورها و سازمان های فرهنگی بین المللی
5. عرضه صحیح فرهنگ و تمدن ایران و ویژگی های فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی آن
6. فراهم آمدن زمینه های وحدت میان مسلمانان و تشکیل جبهه واحد بر اساس اصول مسلم اسلامی
7. مقابله فکری با فرهنگ ضد دینی، اسلام ستیزی و شیعه هراسی و آگاه کردن مسلمانان نسبت به توطئه های تفرقه انگیز دشمنان و دفاع از حقوق مسلمانان
8. رشد و ارتقاء و اصلاح وضع فرهنگی، تبلیغی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مسلمانان به ویژه پیروان اهل بیت (علیهم السلام) در جهان.
ماده 3: وظایف سازمان
الف. سیاست گذاری، برنامه ریزی، هدایت، هماهنگی، نظارت و ارزیابی
1. سیاست گذاری، برنامه ریزی و هماهنگی در اجرای کلیه فعالیت های فرهنگی- تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور در چارچوب رهنمودهای مقام معظم رهبری.
2. هدایت، نظارت و پشتیبانی فعالیت های فرهنگی بخش غیردولتی در خارج از کشور
3. پیگیری و نظارت بر حسن اجرای موافقت نامه ها، اسناد همکاری و برنامه مبادلات فرهنگی، هنری و تبلیغی با سایر کشورها
4. هدایت و حمایت مادی و معنوی از شخصیت ها، انجمن ها و تشکل های اسلامی و مردمی فعال در مسایل فرهنگی - تبلیغی خارج از کشور و نظارت بر فعالیت های آنان
5. گردآوری و ساماندهی مدیریت اطلاعات و دانش راهبردی مورد نیاز روابط فرهنگی بین المللی جمهوری اسلامی ایران
6. برنامه ریزی فرهنگی و تبلیغی برای ایرانیان و علاقه مندان به فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی در خارج از کشور
7. تعیین ضوابط و مقررات ناظر بر تهیه و انتشار کتب، نشریات و سایر محصولات فرهنگی - تبلیغی برای خارج از کشور و نظارت بر حسن اجرای آن.
ب. فعالیت های مطالعاتی و تحقیقاتی
1. رصد فرهنگی محیط بین المللی و ترازیابی موقعیت اسلام و ایران در این محیط و ظرفیت های فرهنگی بین المللی جمهوری اسلامی ایران
2. مطالعه و بررسی به منظور شناخت شیوه های مطلوب معرفی علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی.
3. انجام مطالعات و تحقیقات فرهنگی بین المللی و حمایت از پژوهش های اسلامی به ویژه در زمینه شناخت ادیان، فرق، فرهنگ ملل و ساختار جریان های فکری جوامع مختلف.
4. شناخت جمعیت ها، انجمن ها، جریان های رسانه ای و شخصیت های فرهنگی و مذهبی جهان به ویژه کشورهای اسلامی.
ج. امور اجرایی
1. ایجاد زمینه و هماهنگی برای عقد موافقت نامه ها و قراردادهای لازم به منظور مبادلات فرهنگی، علمی، آموزشی، هنری، سینمایی، جهانگردی، خبری، مطبوعاتی، ورزشی و امدادی و در صورت ضرورت شرکت در جلسات سازمان های فرهنگی منطقه ای و بین المللی با همکاری دستگاه های اجرایی ذیربط
2. همکاری های فرهنگی و تبلیغی با مراکز اسلامی و فرهنگی سایر کشورها و سازمان های منطقه ای و بین المللی
3. کمک به ایجاد و گسترش فعالیت های حوزوی و دانشگاهی در خارج از کشور
4. ایجاد، توسعه و اداره کلیه امور نمایندگی های فرهنگی ایران و مراکز اسلامی و فرهنگی وابسته به جمهوری اسلامی ایران در خارج و تعیین نمایندگان فرهنگی و تبلیغی و نظارت بر اجرای وظایف آنها
5. گزینش، آموزش، سازماندهی و اعزام مبلغ و مربی دینی به خارج از کشور
6. برگزاری گردهمایی ها، جشنواره ها و نمایشگاه های فرهنگی و تبلیغی و مراسم عمومی در خارج از کشور
7. اشاعه و گسترش زبان و ادبیات فارسی و تقویت کرسی های زبان فارسی و مراکز ایرانشناسی
8. تالیف، ترجمه و انتشار کتب و نشریات مناسب به منظور معرفی علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی و تبادل فرهنگی با سایر کشورها.
ماده 4: مدت فعالیت سازمان نامحدود است.
ماده 5: مرکز سازمان در تهران است و سازمان میتواند بر اساس مفاد این اساسنامه و اهداف فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران، به تاسیس نمایندگی و توسعه فعالیت های خود در خارج از کشور اقدام نماید.
ماده 6: کلیه نهادها و موسسات دولتی و غیردولتی که از بودجه عمومی کشور و یا تسهیلات جمهوری اسلامی ایران استفاده می کنند مکلفند فعالیت های فرهنگی خود در خارج از کشور را با هماهنگی سازمان به انجام برسانند.
تبصره 1: نحوه همکاری بین مجمع تقریب مذاهب اسلامی و مجمع اهل بیت و بنیاد سعدی با سازمان بر اساس آییننامه ای خواهد بود که به تصویب شورای عالی سازمان میرسد.
تبصره 2: سازمان میتواند در صورت ضرورت و با تصویب شورای عالی بخشی از فعالیت ها و امور اجرایی خود در خارج از کشور را از طریق سایر دستگاه ها و نهادها و موسسات به انجام برساند.
ماده 7: منابع مالی
منابع مالی سازمان عبارتند از:
1. کمک دولت از محل اعتبارات عمومی در ردیف مستقل بودجه سالیانه کل کشور
2. درآمدهای ناشی از فعالیت های فرهنگی و تبلیغی سازمان در خارج از کشور
3. کمک بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی
4. کمک های دریافتی از محل وجوه شرعیه
5. سایر درآمدهایی که منبع آن به تصویب شورای عالی سازمان برسد.
دوم - ارکان
ماده 8: ارکان سازمان
ارکان سازمان عبارتند از:
1. شورای عالی
2. رئیس سازمان
ماده 9: ترکیب شورای عالی
شورای عالی مرکب از اعضای زیر میباشد که با حکم مقام معظم رهبری منصوب میشوند:
الف. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس شورا)
ب. وزیر امور خارجه
ج. رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی
د. رئیس سازمان تبلیغات اسلامی
ه. دبیر کل مجمع تقریب مذاهب اسلامی
و. دبیر کل مجمع جهانی اهل بیت (ع)
ز. معاون ارتباطات بین المللی دفتر مقام معظم رهبری
ح. رئیس جامعه المصطفی (ص) العالمیه
ط. رئیس بنیاد سعدی
ی. پنج نفر از شخصیت های علمی و فرهنگی به انتخاب مقام معظم رهبری
ک. رئیس سازمان
تبصره:دبیرخانه شورای عالی در سازمان مستقر است و دبیر شورا به پیشنهاد رئیس سازمان و تایید شورای عالی و حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب میشود.
ماده 10: اختیارات و وظایف شورای عالی
1. بررسی و تعیین سیاست ها و راهبردهای کلی و ضوابط حاکم بر امور و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
2. بررسی و تصویب طرح ها و برنامه های بلندمدت و میان مدت سازمان
3. بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه و منابع قابل تخصیص
4. بررسی و تصویب مقررات و آییننامه های اداری، استخدامی، تشکیلاتی، مالی و معاملاتی سازمان
5. بررسی و تصویب آییننامه اعزام نمایندگان فرهنگی
6. نظارت بر حسن اجرای سیاست ها و ارزیابی عملکرد و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
7. اظهار نظر و تایید پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر معرفی رئیس سازمان.
تبصره:شورای عالی میتواند به منظور نظارت بر فعالیت ها و برنامه های سازمان از وجود افراد صاحب نظر و با صلاحیت به عنوان بازرس استفاده نماید. رئیس سازمان موظف است تسهیلات لازم را برای حسن اجرای وظایف آنان فراهم آورد.
ماده 11: تشکیل جلسات شورا
شورای عالی هر دو ماه یک بار تشکیل جلسه خواهد داد و در صورت لزوم جلسات فوق العاده با پیشنهاد رئیس سازمان یا هر یک از اعضا و تایید رئیس شورا برگزار میشود.
ماده 12: جلسات شورا با حضور اکثریت اعضاء رسمیت می یابد و مصوبات آن با اکثریت آرای حاضر و حداقل 8 رای معتبر خواهد بود.
تبصره:در غیاب رئیس شورا یکی از اعضاء به انتخاب شورا عهده دار اداره جلسه خواهد بود.
ماده 13: ترتیب انتخاب رئیس سازمان
رئیس سازمان از میان اشخاص مدیر و مدبر و مجرب در امور فرهنگی بین المللی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد و پس از تایید شورای عالی و موافقت مقام معظم رهبری، با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای مدت سه سال منصوب میشود. تجدید انتخاب وی بلامانع است.
تبصره:رئیس سازمان در صورت استعفاء یا اتمام دوره تصدی با تایید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تا تعیین رئیس جدید به مدت سه ماه کماکان عهده دار مسئولیت های محوله در اساسنامه خواهد بود.
ماده 14: اختیارات و وظایف رئیس سازمان
1. تهیه و تنظیم خطوط مشی؛ سیاست ها و راهبردهای کلی حاکم بر امور و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور و ارائه به شورای عالی
2. تهیه و تنظیم طرح ها و برنامه های بلندمدت و میان مدت برای پیشنهاد به شورای عالی
3. تهیه و تنظیم برنامه و بودجه سالانه سازمان و پیشنهاد به شورای عالی
4. تهیه و پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلات تفصیلی سازمان و هرگونه تغییر یا اصلاح بعدی در آن برای بررسی و تصویب شورای عالی
5. تهیه و تنظیم مقررات و آییننامه های اداری، استخدامی، تشکیلاتی، مالی و معاملاتی سازمان و هر گونه تغییر و اصلاح بعدی در آن، جهت بررسی و تصویب شورای عالی
6. نصب و عزل معاونان و مدیران سازمان و نمایندگان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور با هماهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
7. پیگیری و اجرای مصوبات شورای عالی
8. امضای موافقت نامه ها و قراردادهای داخلی و خارجی به نمایندگی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در چارچوب وظایف سازمان با رعایت قوانین و مقررات مربوط
9. اداره امور سازمان
10. ارائه گزارش های دوره ای و موردی از عملکرد سازمان به شورای عالی
11. پیشنهاد ایجاد، توسعه و انحلال موسسات وابسته و تحت نظر سازمان به رئیس شورا جهت تایید
12. عقد قرارداد با اشخاص حقیقی یا حقوقی و نمایندگی سازمان در مراجع اداری و قضایی و انتخاب وکیل با حق توکیل تا یک درجه و پایان دادن به دعاوی از طریق مصالحه یا ارجاع به داوری.
تبصره:رئیس سازمان در مقابل وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و شورای عالی سازمان مسئول است و در کلیه مواردی که بر طبق اساسنامه سازمان به عهده وی گذاشته شده است، پاسخگو خواهد بود.
سوم : امور مالی
ماده 15: دارایی های سازمان
دارایی های سازمان عبارتند از:
1. کلیه اموال و دارایی های منقول و غیرمنقول که به موجب تصویب اساسنامه و تاسیس سازمان، از وزارتخانه ها، سازمان ها، نهادها یا موسسات دولتی و غیردولتی به سازمان انتقال یافته و یا به تملک سازمان در میآید.
2. دارایی ها و اموال ناشی از کمک های بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی
3. سایر دارایی ها و اموال ناشی از فعالیت های جاری سازمان
ماده 16: سازمان از نظر اداری، مالی و تشکیلاتی تابع مصوبات شورای عالی است و بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری و اصلاحات و الحاقات بعدی آن ها و قانون تنظیم بخشی از مقررات، تنها در چارچوب مصوبات شورای عالی عمل خواهد نمود.
ماده 17: رئیس سازمان موظف است بودجه پیشنهادی سال آینده خود را تا پایان شهریورماه هر سال به شورای عالی تقدیم کند.
ماده 18: سازمان به منظور انجام فعالیت های خود میتواند به تاسیس و اداره شرکت ها و موسسات وابسته با رعایت قوانین و مقررات مربوطه اقدام نماید.
ماده 19: هرگونه تغییر یا اصلاح اساسنامه به پیشنهاد رئیس شورای عالی و یا پنج نفر از اعضا و با رای دو سوم اعضای شورای عالی و تنفیذ مقام معظم رهبری (مدظله العالی) خواهد بود.
ماده 20: این اساسنامه پس از اصلاحات لازم در سه فصل و 20 ماده و 8 تبصره تنظیم و در تاریخ بیست و هشتم آذرماه 1395 به تصویب دوسوم اعضای شورای عالی رسید و جایگزین اساسنامه مصوب 1374/8/30 میگردد.