مبحث اول - نحوه طرح دعوی یا شکایت:
ماده 1 - طرح دعوی یا تقاضای رسیدگی توسط هر یک از طرفین یا اشخاص ذینفع که در این دستورالعمل "درخواست" نامیده میشود به صورت کتبی به دبیرخانه هیات داوری تسلیم میشود.
ماده 2 - دبیر هیات داوری پس از وصول درخواست رسیدگی، باید فوری نسبت به ثبت آن اقدام و رسیدی مشتمل بر نام خواهان، خوانده، تاریخ تسلیم (روز و ماه و سال) و شماره ثبت به ارائه کننده درخواست تحویل دهد و در برگ درخواست تاریخ تسلیم را قید نماید.
تبصره - تاریخ وصول درخواست توسط دبیرخانه، تاریخ اقامه دعوی محسوب میشود.
ماده 3 - درخواست باید حاوی نکات زیر باشد:
1 - نام و نام خانوادگی، نام پدر، سن، اقامتگاه و شغل خواهان و خوانده.
تبصره 1) - چنانچه درخواست توسط وکیل ارائه شود مشخصات وکیل نیز باید درج شود.
تبصره 2) - چنانچه خواهان یا خوانده شخص حقوقی باشد در درخواست نام و مشخصات و اقامتگاه شخص حقوقی باید قید گردد.
2 - عنوان خواسته به نحو صریح.
3 - تعهدات و جهاتی که به موجب آن خواهان خود را مستحق مطالبه می داند به طور واضح و روشن.
4 - آنچه که خواهان از داوری تقاضا دارد.
5 - ذکر ادله و وسایلی که خواهان برای اثبات ادعای خود دارد، از اسناد و نوشتجات و اطلاع مطلعین و غیره، ادله مثبته به ترتیب و به طور واضح نوشته شود، اگر دلیل شهادت شهود باشد خواهان باید اسامی و مشخصات و محل اقامت آنان را به طور صحیح معین نماید.
6 - امضای درخواست دهنده و در صورت عجز از امضاء، اثر انگشت او.
7 - نشانی اقامتگاه باید با تمام مشخصات از قبیل شهر و روستا و خیابان، پلاک یا شماره ساختمان به نحوی اعلام شود که ابلاغ به سهولت ممکن باشد.
ماده 4 - چنانچه خواهان یا خوانده عنوان قیم یا متولی یا وصی یا مدیریت شرکت و مانند آن را داشته باشد باید ضمن درخواست تصریح شود.
تبصره 1) - در صورتی که طرفین وکیل معرفی نمایند باید از وکلای رسمی دادگستری باشد که اجازه وکالت دارد.
تبصره 2) - اعضای هیات مدیره اشخاص حقوقی در صورتی میتوانند درخواست ارائه کنند، یا از دعوی دفاع نمایند که مطابق اساسنامه شرکت (شخص حقوقی) اجازه اقامه دعوی و پیگیری آن یا دفاع از دعوی را داشته باشند.
تبصره 3) - وکالتنامه وکیل باید الکترونیکی و توام با قرارداد حق الوکاله و الصاق و ابطال تمبر مالیاتی باشد.
ماده 5 - چنانچه بندهای 1 الی 7 ماده 3 این دستورالعمل رعایت نشده باشد، دبیرخانه هیات داوری باید ظرف دو روز نقایص را به صورت کتبی (یا پیامکی و مانند آن) به خواهان اعلام نماید و از تاریخ ابلاغ، مدت یک هفته به وی فرصت دهد تا نقایص را رفع نماید.در صورتی که در مهلت مقرر اقدام به رفع نقص ننماید، درخواست با اطلاع رئیس هیات داوری بایگانی و مراتب کتباً به خواهان ابلاغ خواهد شد، وی میتواند ظرف ده روز اعتراض خود را به داوری ارسال نماید یا اقدام به ارائه دادخواست کامل بدون محدودیت زمانی نماید.
ماده 6 - خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را که مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد، پیوست درخواست نماید.
تبصره 1) - گواهی مطابقت با اصل رونوشت یا تصویر سند باید توسط دفتر یکی از دادگاهها یا دبیرخانه هیات داوری یا ادارات ثبت اسناد یا دفتر اسناد رسمی یا بخشداری محل انجام شود.
تبصره 2) - اسناد ارائه شده اگر به زبان فارسی نباشد باید علاوه بر رونوشت یا تصویر مصدق، ترجمه گواهی شده (توسط مترجمین رسمی یا مامورین کنسولی حسب مورد) آن نیز پیوست درخواست گردد.
ماده 7 - درخواست و برگ های پیوست آن باید در دو نسخه و در صورت تعدد خوانده به تعداد آنها به علاوه یک نسخه تقدیم دادگاه شود.
ماده 8 - تقدیم درخواست رسیدگی در هیات داوری مستلزم پرداخت هزینه دادرسی یا الصاق و ابطال تمبر نمیباشد.
مبحث دوم:
ماده 9 - دبیرخانه هیات باید پس از تکمیل درخواست آن را فوراً در اختیار رئیس هیات داوری قرار دهد تا دستور تبادل لوایح را صادر نماید، سپس دبیرخانه بلافاصله نسخه ای از درخواست و منضمات آن را به خوانده یا خواندگان یا وکیل آنها ابلاغ نماید، خوانده باید ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ پاسخ خود را کتباً اعلام نماید، دبیرخانه پس از وصول پاسخ خوانده یا انقضاء مهلت، پرونده را جهت تعیین وقت رسیدگی و دعوت طرفین به داوری به نظر رئیس هیات داوری برساند.
تبصره - دبیرخانه باید یک نسخه از درخواست و پیوست های آن را در پرونده حفظ نماید.
ماده 10 - نحوه ابلاغ اوراق داوری مطابق موارد مقرر در قانون آیین دادرسی مدنی (مواد 67 الی 83 قانون آیین دادرسی مدنی) میباشد.
مبحث سوم - ایرادات:
ماده 11 - در موارد زیر خوانده میتواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد نماید:
1 - هیات داوری صلاحیت رسیدگی به دعوی را نداشته باشد.
2 - دعوا بین همان اشخاص قبلاً در این داوری یا توسط دادگاه یا دیگر مراجع قضایی رسیدگی شده یا در حال رسیدگی باشد.
3 - دعوا متوجه شخص خوانده نباشد.
4 - خواهان ذی سمت در دعوی نباشد.
5 - کسی که به عنوان نماینده اقامه دعوا کرده از قبیل نماینده، وکیل و مانند آن سمت او محرز نباشد.
6 - مورد دعوا مشروع نباشد.
7 - دعوا جزمی نبوده بلکه ظنی یا احتمالی باشد.
8 - خواهان در دعوی مطروحه ذی نفع نباشد.
ماده 12 - خواهان حق دارد نسبت به کسی که پاسخ دعوا را داده است در صورتی که سمت وی محرز نباشد اعتراض نماید.
ماده 13 - ایرادات و اعتراضات باید تا پایان اولین جلسه داوری به عمل آید مگر اینکه سبب ایراد متعاقباً حادث شود.
ماده 14 - هیات داوری قبل از ورود به ماهیت دعوی نسبت به ایرادات و اعتراضات اعلام شده اتخاذ تصمیم مینماید و در صورت مردود شناختن ایراد وارد ماهیت دعوی خواهد شد.
ماده 15 - هیات داوری هرگاه خود را صالح به رسیدگی نداند اقدام به صدور قرار عدم استماع دعوی مینماید و خواهان را به مرجع ذیصلاح هدایت می کند.
ماده 16 - در موردی که دعوایی با موضوع مرتبط یا مشابه بین همان اشخاص در داوری مطرح باشد دستور توام شدن دو پرونده را صادر مینماید همچنین در مواردی که دعوا مطرح شده در ارتباط با پرونده دیگر داوری باشد قرار رسیدگی توامان دو پرونده را صادر می نماید.
ماده 17 - در مورد سایر بندهای ماده 11 قرار رد دعوا را صادر می نماید.
ماده 18 - هرگاه ایرادات تا پایان جلسه اول داوری اعلام نشده باشد، هیات داوری مکلف نیست جدا از ماهیت دعوا نسبت به آن رای دهد.
مبحث چهارم - جلسه داوری:
ماده 19 - هیات داوری موضوع این دستورالعمل تابع تشریفات قانون آیین دادرسی مدنی نمیباشد.
ماده 20 - طرفین دعوی میتوانند در جلسه داوری حاضر شوند یا لایحه ارسال نمایند مگر اینکه هیات داوری حضور آنها را جهت ادای برخی توضیحات لازم بداند.
ماده 21 - هر یک از طرفین دعوی میتوانند به جای خود وکیل معرفی نمایند.
ماده 22 - عدم حضور هر یک از طرفین دعوی یا وکیل آنان در جلسه داوری مانع رسیدگی و اتخاذ تصمیم نمیباشد.
ماده 23 - خواهان میتواند خواسته خود را که در درخواست تصریح کرده در تمام مراحل داوری کم بکند ولی اضافه کردن آن یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته در صورتی ممکن است که با دعوی مطرح شده مربوط بوده و منشاء واحدی داشته باشد و تا پایان اولین جلسه آن را به داوری اعلام کرده باشد.
ماده 24 - هیات داوری میتواند جلسه داوری را به درخواست و رضایت اصحاب دعوا فقط برای یکبار به تاخیر بیندازد و در صورت ضرورت و درخواست طرفین دعوی با موافقت اکثریت اعضاء حاضر در جلسه، یکبار دیگر تمدید نماید.
ماده 25 - دبیر یا منشی هیات باید عین اظهارات طرفین را در صورتمجلس درج نماید.
ماده 26 - در پایان هر جلسه چنانچه به جهات قانونی یا تکمیل تحقیقات جلسه دیگری لازم باشد باید علت آن در صورتجلسه داوری قید و زمان جلسه بعدی تعیین و به اصحاب دعوی ابلاغ شود.چنانچه دعوا قابل تجزیه باشد و قسمتی از آن آماده صدور رای باشد هیات داوری نسبت به آن قسمت رای می دهد و نسبت به بقیه دعوا رسیدگی را ادامه خواهد داد.
ماده 27 - در موارد توقیف دادرسی و استرداد دعوی و دادخواست، هیات داوری مطابق ماده 105 الی 107 قانون آیین دادرسی مدنی و رعایت مواد20 الی 23 قانون برنامه سوم توسعه ومقررات مربوط به این هیات داوری اقدام می نماید.
ماده 28 - رسیدگی به تقاضای تامین خواسته و صدور دستور موقت از اختیار قانونی این هیات داوری خارج میباشد.
ماده 29 - رسیدگی هیات داوری به ورود ثالث در دعوی و یا جلب ثالث مطابق مقررات مربوط در مواد 135 الی 140 قانون آیین دادرسی مدنی، و رعایت مواد 20 الی 23 قانون برنامه سوم توسعه و مقررات مربوط میباشد.
ماده 30 - رسیدگی به دعوی متقابل خوانده نسبت به دعوی خواهان نیز مطابق مواد 141 الی 143 قانون آیین دادرسی مدنی و رعایت مواد 20 الی 23 قانون برنامه سوم توسعه و مقررات مربوط عمل میشود.
ماده 31 - چنانچه طرفین به اتفاق در طول رسیدگی درخواست صلح و سازش نمایند و اختیار مصالحه را به هیات داوری محول نمایند هیات میتواند نسبت به صلح و سازش اقدام و رای بر مبنای صلح آنها با رعایت موازین قانونی بویژه رعایت اصل 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نسبت به طرف دولتی (اعم از دستگاه یا شرکت دولتی) صادر نماید.
ماده 32 - هیات داوری به دلایل طرفین نیز به تاسی از مواد مربوط قانون آیین دادرسی مدنی با رعایت مواد 20 الی 23 قانون برنامه سوم توسعه و مقررات مربوط به این داوری رسیدگی و عمل می نماید.
مبحث پنجم - صدور رای:
ماده 33 - پس از اعلام ختم رسیدگی اعضای هیات داوری مشورت نموده و راِی اکثریت اعضای حاضر در جلسه مناط اعتبار میباشد سپس هیات داوری در صورت امکان در همان جلسه انشاء رای مینماید و به اصحاب دعوی اعلام می کند و در غیر این صورت ظرف مدت یک هفته انشاء و ابلاغ رای می نماید.
ماده 34 - رای هیات داوری باید به امضای اکثریت اعضای حاضر در جلسه برسد و مشتمل بر 1- تاریخ صدور رای 2- مشخصات اصحاب دعوا یا وکیل یا نمایندگان قانونی آنان با قید اقامتگاه 3- موضوع دعوی و درخواست طرفین 4- جهات، دلایل، مستندات، اصول و مواد قانونی که رای بر اساس آنها صادر شده است و اسامی داوران باشد.
تبصره - نظریه اقلیت اعضاء داوران باید در پرونده درج و امضا شود.
ماده 35 - دبیر هیات پس از امضا رای باید فوری رونوشت آن را به تعداد اصحاب دعوا تهیه و به آنها یا وکیل یا نماینده قانونی آنها حضوری ابلاغ نماید و در صورت عدم حضور از طریق مامور ابلاغ به اصحاب دعوا ابلاغ نماید.
تبصره - دبیر یا اعضاء دبیرخانه هیات داوری قبل از آنکه رای یا دادنامه به امضا اعضاء داوران برسد نباید رونوشت یا اطلاعات آن را به کسی ابلاغ یا اعلام نمایند در صورت تخلف مرتکب به حکم هیات رسیدگی به تخلفات اداری به مجازات بند (ب) ماده9 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب سال 1372 محکوم خواهد شد.
مبحث ششم - اصلاح رای:
ماده 36 - هرگاه در تنظیم و نوشتن رای داوری سهو قلم رخ دهد مثل از قلم افتادن کلمه ای یا زیاد شدن آن و یا اشتباهی در محاسبه صورت گرفته باشد تا وقتی که به رای اعتراض نشده باشد هیات داوری راساً یا به تقاضای ذی نفع رای را تصحیح می نماید، رای تصحیح شده باید به طرفین ابلاغ شود، تسلیم رونوشت رای اصلی بدون رای تصحیحی ممنوع است.
مبحث هفتم - اعتراض به رای:
ماده 37 - تمامی آرای هیات داوری ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه عمومی حقوقی تهران (شعبه ویژه ای که توسط رئیس قوه قضائیه تعیین گردیده) میباشد.
ماده 38 - درخواست اعتراض مستقیماً یا از طریق دبیرخانه این هیات به شعبه دادگاه مذکور تسلیم یا ارسال خواهد شد.
مبحث هشتم - اجرای احکام:
ماده 39 - رای داوری پس از قطعیت در صورت عدم اقدام محکوم علیه توسط اجرای احکام دادگاه مذکور اجرا خواهد شد.
ماده 40 - این دستورالعمل مشتمل بر 40 ماده و 11 تبصره به تصویب اعضاء هیات داوری موضوع ماده 20 الی 23 قانون برنامه سوم توسعه تنفیذی ماده 30 قانون اجرای سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی رسید.
هوشنگ نادریان - بهمن عبدالهی - حسن سلیمانی - سیدابوالفضل فاطمی زاده
مسعود خوانساری - غلامحسین شافعی - عبدالعلی میرکوهی