بسمه تعالی با صلوات بر محمد و آل محمد
سازمان حفاظت محیط زیست
هیات وزیران در جلسه مورخ 1390/1/28 بنا به پیشنهاد شماره 51833 - 1 مورخ 1389/11/26 سازمان حفاظت محیط زیست و در اجرای ماده (2) آییننامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافقهای بین المللی - مصوب 1371 - موافقت نمود:
سازمان حفاظت محیط زیست مجاز است نسبت به امضای موقت «پروتکل حفاظت از تنوع زیستی و ایجاد مناطق حفاظت شده (الحاقی به کنوانسیون منطقه ای کویت جهت همکاری درباره حفاظت از محیط زیست دریایی در برابر آلودگی)» به شرح پیوست که تایید شده به مهر «دفتر هیات دولت» است، اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.
محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیس جمهور
پروتکل حفاظت از تنوع زیستی و ایجاد مناطق حفاظت شده
مقدمه
دولتهای متعاهد،
که اعضای کنوانسیون منطقه ای کویت جهت همکاری درباره حفاظت از محیط زیست دریایی در برابر الودگی میباشد که در سال 1357 هجری شمسی برابر با 1978 میلادی تصویب گردید (که از این پس کنوانسیون نامیده میشود)؛
با آگاهی از فشارهای مداوم بر مناطق دریایی و ساحلی و زیست بوم های آنها در درون قلمروهای مربوط به خود و در سایر نقاط، که ناشی ار فرایند شهرنشینی، رشد جمعیت، توسعه اقتصادی و عوامل دیگر است، که میتواند منجر به کاهش قابل توجه تنوع زیستی گردد و با آگاهی از نیاز به فراهم آوردن اقدامات مشارکتی و اثر بخش جهت ممانعت و کنترل کاهش تنوع زیستی:
با تاکید بر اهمیت حفظ تنوع زیستی و در صورت اقتضاء، بربهبود وضعیت میراث طبیعی و فرهنگی منطقه، به ویژه از طریق افزیش مناطق دریایی در حفاظت شده ویژه و نیز با حفاظت و حمایت از گونه های در معرض تهدید در سطوح ملی و منطقه ای؛
با تشخیص این که تصویب و تنفیذ یا الحاق نهایی پروتکل در بردارنده منافع فراوان ملی، منطقه ای و جهانی، از جمله مشارکت در حمایت از گونه های با اهمیت گیاهی و جانورو بومی انحصاری، مهاجر، منطقه ای و جهانی، کاهش از دست دادن و تخریب زیست بوم های ساحلی و دریایی در منطقه، ارتقاء توسعه اجتماعی - اقتصادی در منطقه، از طریق استفاده پایدار از منابع ساحلی و دریایی خواهد بود:
با در نظر گرفتن اصول تصریح شده در اسناد تصویب شده و اقدامات اتخاذ شده توسط کنفرانس ملل متحد در خصوص محیط زیست و توسعه (ریودوژانیرو.1371 هجری شمسی برابر با 1992 میلادی) به ویژه کنوانسیون تنوع زیستی و دستور کار 21، و اسناد و اقدامات اجلاس جهانی سران در خصوص توسعه پایدار (ژوهانسبورگ 1381 هجری شمسی برابر با 2002 میلادی) و نیز دیگر اسناد موافقتنامه های بین المللی مربوط که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با حمایت از تنوع زیستی و مناطق حفاظت شده ویژه مانند پروتکل ایمنی زیستی کارتاگنا (مورخ 1379 هجری شمسی برابر با 2000 میلادی) مرتبط میباشند؛
با التفات به مفاد کنوانسیون سازمان ملل متحد در خصوص حقوق دریاها، (1361 هجری شمسی برابر با1982 میلادی)، به ویژه بخش دوازدهم آن؛
با آگاهی ار این که در صورت وجود خطر کاهشی قابل توجه تنوع زیستی یا از دست دادن آن، عدم قطعیت علمی نباید به عنوان دلیلی جهت به تعویق انداختن اقدامات پشگیرانه یا به حداقل رساندن تهدید مزبور مبنا قرار گیرد؛
با تاکید بر اهمیت همکاری دولتهای متعاهد برای حمایت، حفاظت و احیاء سلامت و یکپارچگی تنوع زیستی دریایی و ساحلی و زیست بوم های آنها، و اینکه در این خصوص، دارای مسئولیت مشترکی میباشند.
با آرزوی تقویت اجرای بند (ب) ماده (3) و طبق ماده نوردهم کنوانسیون؛
به شرح زیر توافق نمودند:
بخش اول
مقررات عمومی
ماده 1 - اهداف
1 - حمایت، حفاظت و احیای سلامتی و یکپرچگی تنوع زیستی و زیست بوم ها در منطقه؛
2 - حفظ گونه ها در معرض تهدید، مناطق حفاظت شده، زیستگاههای ویژه، مناطق، مکانهای دارای اهمیت ویژه طبیعی، بوم شناختی یا فرهنگی، و نیز نمونه های شاخص زیست بوم های ساحلی و دریایی، همراه با تنوع زیستی و مدیریت و استفاده پایدار از آنها.
ماده 2 - تعاریف
از نظر این پروتکل:
1 - «گونه بیگانه» (که به عنوان گونه خارجی یا معرفی شده نیز شناخته میشود) به معنای گونه ای است که در اثر پراکندگی عمدی یا تصادفی توسط فعالیتهای انسانی، در منطقه ای خارج ار محدوده طبیعی شناخته شده تاریخی خود یافت میشود.
2 - «تنوع زیست شناختی» یا «تنوع زیستی» به معنای گوناگونی موجودات زنده در تمامی منابع ارجمله محیط های خشکی، دریایی و دیگر زیست بوم های آبی و همچنین مجموعه های بوم شناختی مشتق از آنها میباشد. این اصطلاح، شامل تنوع درون گونه ای، بین گونه و تنوع زیست بوم ها نیز میباشد.
3 - «منابع زیست شناختی» شامل منابع ژنتیکی، موجودات زنده یا بخشهایی از آنها، جمعیتها یا هر بخش زنده دیگر زیست بوم ها است که دارای استفاده یا ارزش بالفعل یا بالقوه برای انسان میباشند.
4 - «فناوری زیستی» به معنای هر گونه کاربرد فناوری است که از سامانه های زیستی، موجودات زنده یا مشقات آنها برای ایجاد یا تغییر محصولات یا فرایندها یی جهت کاربرد ویژه، استفاده می کند.
5 - «مرجع صلاحیت دار» به معنای «مرجع ملی» تعریف شده در ماده 1 کنوانسیون یا مرجع یا مراجع حکومت یک دولت متعاهد است که از سوی مرجع ملی به منظور اجرای تعهدات و انجام وظایفی که در پروتکل تصریح شده است، تعیین شده است.
6 - «دولتهای متعاهد» به معنای دولتهای عضو این پروتکل میباشد.
7 - «کنوانسیون» به معنای کنوانسیون منطقه ای کویت جهت همکاری درباره حفاظت از محیط زیست دریایی در برابر آلودگی مصوب سال 1357 هجری شمسی برابر با 1978 میلادی میباشد.
8 - «شورا» به معنای رکنی از سازمان متشکل ار دولتهای متعاهد میباشد که بر اساس ماده 15 کنوانسیون، تشکیل شده است.
9 - «کشور مبدا منابع ژنتیکی» به معنای کشوری است که مالکیت منابع ژنتیکی را در شرایط طبیعی در اختیار دارد؛
10 - «کشور تامین کننده منابع ژنتیکی» به معنای کشوری است که منابع ژنتیکی را از منابع درونی، از جمله جمعیتهای گونه ها وحشی و اهلی شده، یا از منابع بیرونی، اعم از آنکه مبدا آن، کشور مربوط یا خارج از آن باشد، تامین می کند.
11 - «گونه اهلی یا پرورشی» به معنای گونه ای است که روند تکاملی آن جهت رفع نیازهای و بشری تحت تاثیر فعالیت های انسانی قرار گرفته است.
12 - «زیست بوم» به معنای مجموعه ای پویا از موجودات زنده و محیط پیرامون آنهاست که به عنوان یک واحد کار کردی بر یکدیگر ائر می گذارند.
13 - «گونه بومی انحصاری» به معنای گونه ای است که محدود به ناحیه جغرافیایی مشخصی باشد.
14 - «حفاظت بیرونی» به معنای حفاظت از اجزای تشکیل دهنده تنوع زیستی در خارج از محیط زندگی طبیعی آنها میباشد.
15 - «منابع ژنتیکی»به معنای ماده ژنتیکی است که از ارزش بالفعل یا بالقوه برخوردار باشد.
16 - «شرایط طبیعی» به معنای شرایطی است که منابع ژنتیکی در زیست بوم ها و زیستگاه های طبیعی و در مورد گونه های اهلی شده یا پرورشی، در محیط هایی که خصوصیات ویژه آنها شکل گرفته، زیست می کنند.
17 - «حفاظت درونی» به معنای حفاظت از زیست بوم ها و زیستگاههای طبیعی و نگهداری و احیای جمعیتهای قابل زیست گونه ها در محیط های طبیعی آنها و در مورد گونه های اهلی یا پرورشی، در محیط هایی است که خصوصیات ویژه خود را در آن توسعه بخشیده اند.
18 - «گونه بیگانه مهاجم» به معنای گونه بیگانه ای است که استقرار و پراکنش آن ممکن است سبب زیان اقتصادی یا زیست محیطی در زیست بوم ها یا منابع زیستی یا خسارت به سلامت انسان گردد
19 - «سازمان» به معنای سازمان منطقه ای حفاظت از محیط زیست دریا یی (راپمی) میباشد که بر اساس ماده شانزدهم کنوانسیون تاسیس کشته است.
20 - «منطقه حفاظت شده» یا «منطقه حفاظت شده ویژه» به معنای منطقه دریایی ویا ساحلی تعریف شده جغرافیایی است که به منظور حصول اهداف خاص حفاظتی تعیین، کنترل و اداره میشود.
21 - «منطقه پروتکل» به معنای منطقه ای است که در ماده سوم این پروتکل تعیین شده است.
22 - فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی»، به معنای فهرست مناطق حفاظت شده ویژه ای است که برای منطقه راپمی دارای اهمیت میباشد.
23 - «منطقه حساس» به معنای منطقه ای است که به دلائل شناخته شده بوم شناختی و یا اجتماعی - اقتصادی یا علمی نیاز به حفاظت ویژه دارد و ممکن است در برابر تخریبهای ناشی از فعالیتهای انسانی، آسیب پذیر باشد.
24 - «زیستگاه ویژه» به معنای محیط زیستی خاصی است که جهت دستیابی به اهداف حفاظتی معین، تعیین و مدیریت میشود و میتواند شامل زیست بوم های منحصر به فرد و یا شکننده، ذخایر تنوع زیستی، مکان های گونه های در معرض تهدید، مکانهای دارای ارزش علمی، زیبا شناختی، فرهنگی یا آموزشی، صیدگاهها و دیگر مناطق دارای گونه های با ارزش اجتماعی - اقتصادی باشد.
25 - «بهره برداری پایدار» به معنای استفاده ار اجزای تشکیل دهنده تنوع زیستی به نحوه و میزانی است که در دراز مدت منجر به کاهش تنوع زیستی نشود و برای رفع نیازها و آمال نسلهای کنونی و آینده، توان بالقوه خود را حفظ کند.
26 - «فناوری»، به معنای شیوه، توصیف و اصطلاحات هر علم یا تمام علوم کاربردی است که دارای استفاده عملی و یا صنعتی، از جمله فناوری زیستی میباشد؛
27 - «گونه در معرض تهدید» به معنای هر واحد رده بندی گیاهی یا جانوری است که بقای آن به واسطه فعالیتهای انسانی یا عوامل دیگر در منطقه، به میزان قابل توجهی بخطر افتاده است.
ماده 3 - منطقه شمول
این پروتکل در مورد منطقه دریایی به گونه تعریف شده در بند (الف) ماده (2) کنوانسیون، به انضمام آبهای طرف خشکی خطوط مبدا که از آن عرض دریای سرزمینی دولتهای متعاهد اندازه گیری میشود و در مورد آبراهه ها، تا محدوده آب شیرین امتداد می یابد، اعمالی خواهد شد. این پروتکل در مورد مناطق ساحلی بین جزر و مدی مشخص شده توسط هر یک از دولتهای متعاهد، مارش های آب شور مرتبط با دریا، خورها، سبخاها نیز اعمال میگردد.
ماده 4 - تعهدات عمومی
دولتهای متعاهد باید کلیه اقدامات مقتضی را در خصوص موارد زیر اتخاذ نمایند:
1 - حمایت، حفاظت و مدیریت تنوع زیستی طبیعی خود با تاکید ویژه بر گونه های در معرض تهدید؛
2 - حفاظت، نگهداری و مدیریت پایدار و سازگار با محیط زیست در خصوص مناطق منحصر به فرد، بسیار حساس یا شاخص منطقه، به ویژه از طریق ایجاد مناطق حفاظت شده؛
3 - تصویب سیاستها، راهبردها، طرحها و برنامه هایی جهت حفاظت از تنوع زیستی و استفاده پایدار و مدیریت منابع زیستی دریایی و ساحلی و زیستگاههای آنها؛
4 - تصویب تدابیر مناسب مدیریتی و نظارتی از جمله وضع قوانین و پایش مناطق حفاظت شده؛
5 - ارزیابی پیامدهای آبزی پروری دریایی بر تنوع زیستی و ترغیب بهترین اقدامات مدیریتی جهت پیشگیری و کاهش تاثیرات زیانبار آنها:
6 - کنترل منابع آلاینده دریا با منشاء خشکی و با منشاء دریا که دارای تاثیر قابل توجی بر زیستگاهها و گونه ها میباشند؛
7 - حصول اطمینان از سازگاری بهره برداری از دریا و یا خشکی با اصول حفاظتی و استفاده پایدار و مدیریت تنوع زیستی؛
8 - تعیین مراجع صلاحیت دار مسئول، جهت اجرای تعهدات و وظایف مشخص شده در این پروتکل؛
9 - توسه همکاری های دو جانبه و چند جانبه در زمینه حفظ و مدیریت مکانهای طبیعی و به طور خاص از طریق ایجاد مناطق فرامرزی حفاظت شده ویژه راپمی.
بخش دوم
حفاظت و حمایت از گونه ها
ماده 5 - حفظ گونه های در معرض تهدید و گونه های دارای اهمیت اقتصادی و یا فرهنگی
1 - دولتهای متعاهد باید تمام تلاش خود را به صورت انفرادی یا جمعی در جهت حفظ گونه های در معرض تهدید و گونه های دارای اهمیت اقتصادی و یا فرهنگی و زیستگاههای آنها و حداقل نمودن اثرات بر این گونه ها و زیستگاههای مرتبط با آنها که به طور مستقیم یا غیر مستقیم ناشی از فعالیتهای انسانی است، به کار بندند.
2 - دولتهای متعاهد باید در جهت استمرار فعالیتهای شیلاتی پایدار، از جمله با تصویب سیاستها و برنامه های ملی و منطقه ای شیلاتی و با حمایت از مراحل بحرانی چرخه حیات گونه های مهم آبزیان، تلاش نمایند.
3 - دولتها متعاهد باید هر فعالیت دارای خطر بالقوه واجد اثرات حایز اهمیت زیست محیطی بر تنوع زیستی ساحلی و دریایی را قانونمند نمایند.
ماده 6 - حفاظت درونی
هر یک از دولتهای متعاهد باید تا حد ممکن و به گونه ای مناسب:
1 - حمایت از زیست بوم ها، زیستگاههای طبیعی و حفظ جمعیتهای قابل زیست گونه ها را در محیط های طبیعی آنها توسعه بخشد.
2 - توسعه پایدار و سازگار با محیط زیست در مناطق مجاور مناطق حفاظت شده را ارتقا بخشد.
3 - زیست بوم های تخریب شده را احیا و بازسازی نمایند و احیای گونه های در معرض تهدید را از جمله از طریق توسعه و اجرای طرحها یا دیگر راهبردهای مدیریتی، تشویق کنند.
4 - ابزار لازم برای تنظیم، اداره یا کنترل خطرهای نهفته در استفاده و رها سازی موجودات زنده نوترکیب ناشی از فناوری زیستی که احتمالاً اثرات زیانبار زیست محیطی را در بر خواهد داشت و میتواند بر حفاظت و استفاده پایدار از تنوع زیستی تاثیر بگذارد، با توجه به خطرات تهدید کننده سلامت انسان، ایجاد یا نگهداری نماید.
5 - از معرفی گونه های بیگانه که زیست بوم ها، زیستگاه ها یا گونه ها را تهدید می کنند، جلوگیری نماید یا آنها را کنترل یا ریشه کن کند.
6 - با رعایت قوانین ملی خود، به دانش، نوآوری ها و رویه های جوامع محلی از جمله مردم بومی که در برگیرنده شیوه های زندگی سنتی مربوط براو حفاظت و استفاده پایدار از تنوع زیستی میباشند، احترام گذارد و آن را حفظ و نگهداری نمایند، و با تایید و درگیر نمودن صاحبان این دانش، نوآوریها و رویه ها، کاربرد وسیعتر آن را ارتقا بخشد و تسهیم عادلانه منافع ناشی از بهره وری از آنها را تشویق نماید.
7 - در صورتی که تاثیرات زیانبار قابل توجهی بر تنوع زیستی از طریق پایش به موجب جزء (ج) بند (2) ماده (25) مشخص شده باشد، فرایندها و انواع فعالیتهای مربوط را تنظیم و مدیریت نمایند.
ماده 7 - حفاظت بیرونی
هر یک از دولتهای متعاهد، تا حد ممکن و به گونه ای مناسب، باید:
1 - تدابیری را برای حفاظت بیرونی از اجزای تنوع زیستی، ترجیحا در کشور مبدا آن اجزاء اتخاذ نماید.
2 - تسهیلاتی را برای حفاظت بیرونی و انجام تحقیقات پیرامون گیاهان، جانوران و موجودات زنده ریز، ترجیحا در کشور مبدا آن منابع ژنتیکی، ایجاد و حفظ نماید.
3 - اقداماتی را به منظور بهبود و احیای گونه های در معرض تهدید و معرفی مجدد آنها به زیستگاههای طبیعی شان تحت شرایط مناسب، اتخاذ نماید.
4 - به منظور دسترسی به اهداف حفاظت بیرونی، مجموعه منابع زیستی از زیستگاههای طبیعی را قانونمند و مدیریت نماید، به گونه ای که زیست بوم ها و جمعیتهای درونی گونه ها را تهدید ننماید، به استثنای مواردی که به موجب بند (3) بالا، اقدامات ویژه موقت بیرونی، ضروری باشد.
ماده 8 آبزی پروری دریایی پایدار
دولتهای متعاهد باید اقدامات آبزی پروری دریایی را به منظور پیگیری و یا به حداقل رساندن تاثیرات زیانبار آنها بر محیط زیست ساحلی و دریایی، طبق اصول مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی و توسعه پایدار اتخاذ نمایند. به منظور تسهیل این امر، دولتهای متعاهد انجام اقدامات زیر را تعهد می نمایند:
1 - استفاده از بهترین فناوری موجود جهت ساخت و اداره واحد های آبزی پروری دریایی به منظور پیشگیری و یا به حداقل رساندن اثرات زیانبار بوم شناختی؛
2 - پایش واحد های آبزی پروری دریایی به منظور حفظ محیط زیست.
ماده 9 - گونه های بیگانه مهاجم و موجودات زنده نو تکیب
1 - دولتهای متعاهد باید معرفی گونه های بیگانه و یا موجودات زنده نوترکیب را قانونمند نمایند و از معرفی آنهایی که ممکن است اثرات زیانباری بر روی زیست بوم ها، ویستگاهها یا گونه ها، داشته باشند، ممانعت به عمل آورند و آنهایی را که قبلا معرفی شده اند و باعث تخریب گشته یا احتمال دارد منجر به آن گردند، قانونمند کنند.
2 - دولتهای متعاهد باید به طور دوره ای، برای هر یک از گونه های بیگانه مهاجم مورد مطالعه یا پایش شده و یا هر یک از موجودات زنده نوترکیب، طبق چارچوب مشترک منطقه ای، به گونه ای که در جزء (ث) بند (ا) ماده (19) مشخص شده است، گزارش را برای سازمان تهیه نماید.
ماده 10 - گونه های در معرض تهدید
1 - دولتهای متعاهد باید برای تعیین گونه هایی که در سطح منطقه در معرض تهدید هستند معیارهای مشترک ترجیحاً کمی را در راستای معیارهای شاخته شده منطقه ای و یا بین المللی توسعه داده، اتخاذ و اعمال نماید.
2 - دولتهای متعاهد باید فهرست جامعی ار گونه های در معرض تهدید را تهیه کنند تا در پیوست (1) قرار گیرد.
3 - وضعیت گونه های در مرض تهدیدی که در سطح ملی، منطقه ای و بین المللی به رسمیت شناخته شده اند، و نیز ماهیت و دامنه تاثیراتی که بقای آنها را تهدید می نماید، باید به طور دوره ای توسط دولتهای متعاهد طبق معیارهای مشترک مانند میزان جمعیت، گستره پراکنش، تعداد افراد بالغ و زمان تخمینی انقراض، مورد پایش قرار گیرد.
4 - دولتهای متعاهد باید به طور دوره ای، شرحی ار اقداماتی را که برای حفاظت از جمعیت گونه های در معرض تهدید بر عهده دارند، استفاده از معیارهای مشترک، اثر بخشی اقداماتی که قرار است ارزیابی شوند و برنامه هایی که قرار است برای اقدامات بیشتر تدوین شوند تهیه کنند.
ماده 11 - گونه هایی که بهره برداری آنها قانونمند است
دولتهای متعاهد باید به طور دوره ای فهرست هایی از گونه هایی که بهره برداری از آنها توسط این پروتکل قانونمند گردیده است را تهیه نمایند. این فهرست ها، همانگونه که در پیوست 2 آمده است، باید شامل وضیت جمیت گونه ها و اقداماتی برای بهبود کاهش جمعیت آنها نیز باشد.
بخش سوم
حفاظت از مناطق دریایی و ساحلی منتخب
ماده 12 - مناطق حفاظت شده ویژه دارای اهمیت در منطقه راپمی
1 - دولتهای متعاهد باید بر اساس معیارهای مشترک تعریف شده در پیوست 3 این پروتکل، به منظور ارتقای همکاری در زمینه مدیریت و حفاظت از مناطق طبیعی، و نیز همکاری در زمینه حفاظت از گونه های در معرض تهدید و زیستگاه های آن ها، فهرستی از مناطق حفاظت شده ویژه دارای اهمیت در منطقه را تهیه و تنظیم نمایند که از این پس تحت عنوان «فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی» خوانده میشود.
2 - دولتهای متعاهد باید متعهد شوند تدابیر کاربردی در خصوص مناطق حفاظت شده ویژه مشخص شده راپمی را رعایت نمایند و هیچ گونه فعالیت مخالف با اهداف ایجاد فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی یا مغایر با اهداف این پروتکل را تجویز یا تقبل ننمایند.
ماده 13 - دستورالعمل ایجاد مناطق حفاظت شده ویژه
1 - مناطق حفاظت شده ویژه راپمی میتوانند بر اساس فرایند پیش بینی شده در بندهای (2) و (4) این ماده و معیارهای مشترک تعریف شده در پیوست 3، در مناطق دریایی و ساحلی تحت حاکمیت یا صلاحیت دولتهای متعاهد، ایجاد شوند.
2 - دولت متعاهد مربوط باید پیشنهاد درج در فهرست را چنانچه این منطقه در ناحیه ای با حدود از پیس تعیین شده واقع شده باشد و تحت حاکمیت یا صلاحیت آن دولت باشد ارائه کند. چنین پیشنهادی باید تدابیر حفاظتی و مدیریتی قابل اجرا برای منطقه و نیز روش های اجرای آنها را مشخص نماید.
3 - دولتهای متعاهدی که پیشنهادهایی را برای درج در فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی ارائه می کنند باید شرحی که توجیه کننده اهمیت پیشنهاد آن برای منطقه راپمی و به علاوه گزارشی مقدماتی شامل اطلاعاتی در خصوص موقعیت جغرافیایی منطقه، خصوصیات فیزیکی و بوم شناختی آن، وضعیت حقوقی آن، طرحهای مدیریتی و روش های اجرای آنها را به سازمان ارائه نمایند.
4 - رویه درج هر منطقه پیشنهادی در فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی به شرح زیر میباشد:
الف) برای هر منطقه، پیشنهاد باید توسط مرجع صلاحیتدار دولت متعاهد مربوط به سازمان ارایه گردد تا سازمان مطابقت آن با معیارهای مشترک تصریح در پیوست 3 این پروتکل را با مشورت دولت متعاهد مربوط بررسی نماید
ب) چنانچه پیشنهاد با مفاد پیوست 3 سازگار باشد، سازمان باید پیشنهاد را به نشست دولتهای متعاهد ارائه کند تا در خصوص درج منطقه در فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی تصمیم گیری نماید.
پ) تصمیم گیری در خصوص درج منطقه در فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی باید با اجماع دولتهای متعاهد، که برنامه های مدیریتی قابل اجرا برای منطقه را نیز تصویب خواهند کرد، باشد.
5 - دولتهای متعاهدی که درج مناطق خود در فهرست را پیشنهاد می کنند باید تدابیر حمایتی و حفاظتی تعیین شده در پیشنهادهای خود را طبق بند (3) این ماده، اجرا نمایند.
6 - در مورد تغییر در محدوده یا وضعیت حقوقی یک منطقه حفاظت شده ویژه راپمی یا حذف تمام یا بخشی ار چنین منطقه ای نباید تصمیمی گرفته شود مگر اینکه با توجه به ضرورت حفظ محیط زیست و رعایت تعهدات وضع شده در این پروتکل، و فرایندی شبیه به آنچه که برای ایجاد مناطق حفاظت شده ویژه راپمی و درج آن در فهرست دنبال شد، باید صورت گیرد دلایل مهمی برای آن وجود داشته باشد. بدین منظور سازمان، گزارشی را تهیه خواهد کرد.
7 - هر دولت متعاهد باید تلاش نماید تا حداقل یک نمونه از هر زیستگاه / منطقه حفاظت شده ویژه را داشته باشد تا طی پنج سال پس از لازم الاجرا شدن پروتکل برای دولت متعاهد مربوط، در فهرست درج و مدیریت شود.
8 - هیچ محدودیتی در خصوص تعداد کل مناطق درج شده در فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی یا تعداد مناطقی که هر دولت متعاهد برای درج در فهرست، میتواند پیشنهاد نماید وجود ندارد.
ماده 14 - مدیریت مناطق حفاظت شده ویژه
1 - دولتهای متعاهد باید برای حفظ مناطق حفافت شده ویژه از تاثیرات حایز اهمیت زیست محیطی و دیگر اثراتی که آنها را تهدید می نماید، هر گونه تلاش متعارف و علمی به کار بندند. کلیه تدابیر و الزامات این پروتکل با توجه ویژه به موارد زیر،برای مدیریت مناطق حفاظت شده ویژه قابل اجرا میباشند:
الف) حمایت و حفاظت ار گونه های در معرض تهدید یا گونه های دارای اهمیت اقتصادی و یا فرهنگی:
ب) احیا و بازسازی زیست بوم ها و جمعیتهای گونه ها.
2 - دولتهای متعاهد باید برای مناطق حفاظت شده دریا یی و ساحلی، طرحهای مدیریتی را طبق دستورالعمل ها و معیارهای مشترک مقرر در ماده (19) و پیوست (3) این پروتکل، توسعه دهند و اجرا نمایند.
ماده 15 - مدیریت زیستگاههای ویژه
1 - دولتهای متعاهد باید فهرستی از زیستگاههای ویژه، را به سازمان ارائه نمایند. شناسایی چنین مناطقی میتواند انتخاب مکانهایی را برای درج احتمالی در فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی تسهیل نماید.
2 - دولتهای متعاهد باید برای مدیریت زیستگاههای ویژه مذکور در پیوست (4) و به منظور کاهش تاثیرات بوم شناختی احتمالی زیانبار ناشی از نوع برخورد انسان با طبیعت، اقدامات حفاظتی ویژه ای را اتخاذ و رعایت کنند.
بخش چهارم
مقررات مشترک برای مناطق حفاظت شده، زیستگاهها و گونه ها
ماده 16 - مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی
دولتهای متعاهد باید برای فراهم آوردن یک ساز و کار جامع جهت حفاظت از تنوع زیستی، مدیریت مناطق حفاظت شده دریایی و استفاده پایدار از منابع، اصول مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی را توسعه دهند، تدوین نمایند و به کار بندند. الزا مات اعمال این اصول شامل موارد زیر میباشد اما محدود به آنها نمی شوند:
1 - یکپارچه سازی حفاظت از تنوع زیستی و ملاحظات زیست محیطی در برنامه ریزی توسعه ملی و منطقه ای
2 - اجرای رویکرد مدیریت یکپارچه که استفاده چند جانبه از منابع طبیعی ساحلی و دریایی از جمله مدیریت تالابها یی که دارای تاثیر متقابل بر روی دریا میباشند را فراهم می آورد.
ماده 17 - ارزیابی اثرات زیست محیطی
دولتهای متعاهد باید برای گسترش دامنه و تقویت نقش ارزیابی اثرات زیست محیطی به عنوان ابزاری برای ممانعت و کاهش زیان تنوع زیستی، تلاش و تضمین نمایند که:
1 - ارزیابی اثرات زیست محیطی باید لازمه هر پروژه یا فعالیت جدیدی باشد که در منطقه پروره / فعالیت، یا منطقه وسیعتر تحت پوتستی این پروتکل، احتمالا اثر قابل توجهی بر روی تنوع زیستی دریایی و ساحلی داشته باشد.
2 - ارزیابی اثرات زیست محیطی باید در بلند مدت و نیز کوتاه مدت، تمام اجزای مهم پروژه ها / فعالیتها را در بر گیرد و باید از جمله شامل تنوع زیستی و ارزشهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آنها باشد.
3 - چکیده گزارش های ارزیابی اثرات زیست محیطی و اطلاعات آنها میتواند از طریق سازمان مبادله گردد تا در جایی که احتمال دارد پروژه ها / فعالیتهای ملی پیشنهادی، پیامدهای فرامرزی بر تنوع زیستی داشته باشند زمینه های مشورت میان دولتهای متعاهد مربوط، فراهم گردد.
ماده 18 - احیاء زیست بوم ها و جمعیت گونه ها
دولتهای متعاهد باید موضوع «بازسازی زیست بوم ها و گونه های در اولویت» را، در صورت اقتضا، با در نظر داشتن موارد زیر، بررسی نمایند:
1 - شکنندگی زیست بوم ها یا مناطق دارای تنوع زیستی بالا، مثل جنگلهای حرا، مارش های شور، علفزار های دریایی، کلپ ها (جلبک های قهوه ای) و آب سنگ های مرجانی. ماهیان یا سایر گونه هاو مورد بهره برداری و گونه هایی که دارای اهمیت فرهنگی هستند، همچنین گونه های در معرض تهدید نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
2 - تدابیر حفاظتی مندرج در پیوست (4) و برنامه های اجرایی برای بازسازی و و احیاء زیست بوم ها و گونه ها.
3 - دستورالعمل های به رسمیت شناخته شده منطقه ای و یا بین المللی برای معرفی مجدد گونه ها.
4 - پایش دوره ای اثر بخشی برنامه های بازسازی و احیاء طبق اولویت ها و توانمندی های ملی.
ماده 9ا - دمتورالعمل ها و معیارهای مشترک
1 - دولتهای متعاهد باید موارد زیر را اتخاذ نمایند و توسعه دهند:
الف) معیارهای مشترک برای درج گونه ها در پیوست های (ا) و (2):
ب) معیارهای مشترک برای انتخاب مناطق حفاظت شده دریایی و ساحلی که میتوانند در فهرست مناطق ویژه حفاظت شده راپمی بر مبنای پوست (3) قرار بگیرند:
پ) دستورالعمل های ایجاد و مدیریت مناطق حفاظت شده ویژه؛
ت) دستورالعمل های مدیریت زیستگاه های ویژه بر مبنای پیوست (4):
ث) چارچوب مشترک منطقه ای برای گزارش پایش یا رسیدگی کردن به گونه های بیگانه مهاجم و یا موجودات زنده نوترکیب.
2 - چارچوب منطقه ای، معیارها و دستورالعمل های مشترک موضوع جزء های (الف) تا (ث) ممکن است در نشست دولتهای متعاهد که به پشنهاد یک یا چند دولت متعاهد برگزار میشود اصلاح گردند. سازمان باید متن هر یک از اصلاحات پیشنهادی را حداقل 6 ماه قبل از نشست، به دولتهای متعاهد ارسال نماید.
بخش 5
سایر مقررات
ماده 20 - دسترسی به منابع ژنتیکی
با تصدیق حق حاکمیت دولتها بر منابع طبیعی خود، اختیار تصمیم گیری در مورد دسترسی به منابع ژنتیکی با دولتهای ملی و تابع قوانین داخلی میباشد. دولتهای متعاهد برای کمک به تضمین دسترسی مناسب و منصفانه به منابع ژنتیکی موارد زیر را اتخاذ نمایند:
1 - هر دولت متعاهد باید تلاش کند تا شرایطی را ایجاد نماید که دسترسی به منابع ژنتیکی برای بهره برداری پایدار توسط دولتهای متعاهد دیگر، تسهیل گردد و محدودیت هایی را که ممکن امت مغایر مقاصد و اهداف این پروتکل باشد را وضع ننماید.
2 - از نظر این پروتکل، منابع ژنتیکی فراهم شده توسط یک دولت متعاهد، آن طور که در این ماده اشاره شده است، صرفا مواردی هستند که از سوی دولتهای متعاهدی که کشورهای مبدا این منابع هستند یا از سوی دولتهایی که منابع ژنتیکی را طبق مفاد این پروتکل به دست آورده باشند، عرضه گردند.
3 - دسترسی، در صورت اعطاء، باید براساس شرایط مورد توافق دو طرف و با رعایت مفاد این ماده باشد.
4 - دسترسی به منابع ژتنیکی باید منوط به رضایت قبلی اعلام شده دولت متعاهد، تامین کننده آن منابع باشد مگر این که آن دولت طریق دیگری را تعیین کرده باشد.
5 - هر دولت متعاهد باید جهت توسعه و انجام پژوهشهای علمی برپایه منابع ژنتیکی فراهم شده توسط سایر دولتهای متعاهد، با مشارکت کامل و در صورت امکان، در داخل آن دولتهای متعاهد تلاش نماید؛
6 - هر دولت متعاهد باید تدابیر تقنینی، اجرایی یا سیاستگذاری را در صورت لزوم و اقتضاء از طریق ساز و کارهای مالی مناسب با هدف سهیم شدن در بهره برداری ازنتایج تحقیق و توسعه و مزایای حاصل از کاربرد تجاری و سایر استفاده های منابع ژنتیکی، با دولتهای متعاهد تامین کننده آن منابع به طور منصفانه و عادلانه اتخاذ نماید. چنین مشارکتی براساس شرایط مورد توافق دو طرف صورت خواهد گرفت.
ماده 21 - دسترسی به فناوری و انتقال آن
1 - دولتهای متعاهد باید به منظور تضمین دسترسی مناسب و متعارف به فناوری و انتقال آن، موارد زیر را اتخاذ نمایند:
الف) هر دولت متعاهد، با تشخیص اینکه فناوری شامل فناوری زیستی است و این که دسترسی به فناوری و انتقال آن بین دولتهای متعاهد از عناصر ضروری جهت نیل به اهداف این پروتکل است، با رعایت مفاد این ماده موظف است دسترسی و انتقال فناوریهایی که مربوط به حفاظت و بهره برداری پایدار از تنوع زیستی یا استفاده از منابع ژنتیکی است و موجب خسارت قابل ملاحظه به محیط زیست نمی گردند را برای سایردولتهای متعاهد تامین و یا تسهیل کنند؛
ب) دسترسی به فناوری و انتقال آن، موضوع بند (1) فوق، به دیگر دولتهای متعاهد باید تحت شرایط عادلانه و بسیار مطلوب، از جمله شرایط امتیازی و ترجیحی مورد توافق دو طرف و در صورت لزوم، برابر ترتیبات مالی مربوط به این پروتکل، فراهم و یا تسهیل گردد. در موارای که فناوری تحت حق امتیاز و سایر حقوق مالکیت معنوی باشد، دسترسی و انتقال مزبور به موجب شرایطی خواهد بود که متضمن شناسایی و سازگار با حمایت مناسب و موثر از حقوق مالکیت معنوی مذکور باشد. اعمال این جزء باید سازگار با جزءهای (پ)، (ت) و (ث) زیر باشد.
ث) هر دولت متعاهد به نحو متقضی باید تدابیر تقنینی، اجرایی یا سیاستگذاری را با این هدف اتخاذ نماید که دولتهای متعاهد تامین کننده منابع ژنتیکی، امکان دسترسی و انتقال فناوری استفاده از منابع مزبور از جمله فناوری تحت حمایت امتیازات انحصاری و سایر حقوق مالکیت معنوی را براساس شرایط مورد توافق دو طرف، و در صورت نیاز، طبق حقوق بین الملل داشته باشند.
ت) هر دولت متعاهد باید به نحو مقتضی اقدامات تقنینی، اجرایی یا سیاستگذاری را با این هدف اتخاذ نماید که بخش خصوصی دسترسی به توسعه مشترک و انتقال فناوری مورد اشاره در جزء (الف) بالا را که هم به نفع موسسات دولتی و هم بخش خصوصی دولتهای متعاهد است، تسهیل نماید.
ث) دولتهای متعاهد با علم به این که حق امتیار و سایر حقوق مالکیت معنوی میتواند بر اجرای این پروتکل تاثیر گذارد، باید طبق قوانین ملی و حقوق بین الملل به منظور حصول اطمینان از اینکه چنین حقوقی حامی اهداف این پروتکل بوده و مغایر با آنها نخواهد بود، همکاری کنند.
2 - دولتهای متعاهد باید در زمینه به کارگیر فناوری زیستی و توزیع منافع آن، تدابیر زیر را اتخاذ نمایند:
الف) هر دولت متعاهد باید در صورت اقتضاء تدابیر تقنینی، اجرایی یا سیاستگذاری را به منظور فراهم نمودن مشارکت موثر در فعالیتهای پژوهشی فناوری زیستی توسط دولتهای متعاهدی که تامین کننده منابع ژنتیکی برای چنین پژوهشی هستند و امکان انجام آن در دولتهای متعاهد مزبور میسر است، اتخاذ نماید.
ب) هر دولت متعاهد باید تمامی تدابیر اجرایی را به منظور ارتقا و پیشرفت ارجحیت دسترسی عادلانه و برابر دولت های متعاهد به نتایج و منافع حاصل از فناوری زیستی براساس منابع ژنتیکی تامین شده از سوی دولت های متعاهد مزبور اتخاذ نماید. این دسترس باید با شرایط مورد توافق طرفین انجام شود؛
پ) دولتهای متعاهد باید ضرورت و چگونگی همکاری را به منظور تظیم دستورالعمل هاو مناسب، از جمله و به ویژه توافق از پیش اعلام شده در زمینه انتقال، به کارگیری و استفاده ایمن از هر نوع موجودات زنده نو ترکیب منتج از فناوری زیستی که ممکن است پیامدهای زیانبار بر حفاظت و بهره برداری پایدار از تنوع زیستی داشته باشند، بررسی نمایند.
ت) هر دولت متعاهد که به طور مستقیم یا توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی تحت حوزه صلاحیت خود، موجودات زنده موضوع جزء (پ) بالا را تامین می نماید، باید کلیه اطلاعات موجود در خصوص مقررات استفاده و ایمنی مقرر شده به وسیله آن دولت متعاهد در زمینه بکارگیری این موجودات زنده و همچنین اطلاعات موجود در زمینه تاثیرات زیانبار بالقوه ناشی از موجودات زنده خاص مربوط را در اختیار دولت متعاهدی که موجودات زنده مزبور قرار است در ان معرفی شوند، قرار دهد.
ماده 22 - مساعدت و همکاریهای علمی، فنی و حقوقی
1 - دولتهای متعاهد باید همکاریهای علمی، فنی و حقوقی در زمینه حفاظت و بهره برداری پایدار از تنوع زیستی را در صورت لزوم از طریق نهادها ذیربط ملی، منطقه ای و بین المللی ارتقاء دهند.
2 - هر دولت متعاهد باید همکاری های علمی و فنی با سایر دولتهای متعاهد در اجرای این پر وتکل را از جمله از طریق توسه و اجرای سیاستهای ملی ارتقاء دهد. در ارتقای این همکاریها باید توجه خاصی به توسعه و تقویت توانایی های ملی از طریق توسعه منابع انسانی و نهادهای سازمانی، معطوف گردد.
3 - دولتهای متعاهد باید براساس قوانین و سیاست های ملی، روشی های همکاری جهت گسترش و استفاده از فناوری ها اعم از بومی و سنتی را بر مبنای اهداف این پروتکل، ترغیب نمایند و توسعه دهند. برای این منظور دولتهای متعاهد باید همکاری در زمینه آموزش کارکنان و مبادله کارشناسان را نیز ارتقاء دهند.
4 - دولتهای متعاهد باید براساس توافق دو جانبه، ایجاد برنامه های پژوهشی و سرمایه گذاری مشترک را برای گسترش فناوری های مرتبط با مقاصد این پروتکل ارتقاء دهند.
ماده 23 - تبادل اطلاعات
دولتهای متعاهد باید تدابیر مناسب را برای تسهیل تبادل اطلاعات در زمینه حفاظت و بهره برداری پایدار از منابع زیستی، اتخاذ نمایند. این تبادل اطلاعات شامل نتایج پژوهش های اقتصادی- اجتماعی، علمی و فنی و نیز اطلاعات در زمینه آموزش و دانش سنتی و بومی خواهد بود اما منحصر به موارد مزبور نمی شود.
ماده 24 - آموزشهای زیست محیطی و آگاهی عمومی
1 - دولتهای متعاهد باید ایجاد مناطق حفاظت شده ویژه، مشخصات، و اهمیت و مقررات حاکم بر آنها را به نحو مقتضی به آگاهی عموم برسانند.
2 - دولتهای متعاهد باید تلاش کنند تا جامعه را از منافع، ارزش آسیب پذیری مناطق حفاظت شده ویژه، زیستگاههای ویژه و گونه ها آگاه نمایند.
3 - دولتهای متعاهد باید تلاش کنند تا مشارکت مردم خود از جمله سازمانهای مردم نهاد و سازمانهای حمایتی خود را در تدابیر لازم جهت حفاظت از مناطق و گونه های مورد نظر، ارتقاء دهند.
4 - دولتهای متعاهد باید به نحو مقتضی با سایر دولتهای متعاهد و سازمانهای منطقه ای و بین المللی دارای صلاحیت، در جهت گسترس برنامه های آموزشی و ارتقای آگاهی عمومی راجع به حمایت و بهره برداری پایدار از تنوع زیستی، همکاری نمایند.
ماده 25 - گزارش دولتهای متعاهد
1 - هر دولت متعاهد باید گزارش های خود را در خصوص اجرای مفاد این پروتکل بویژه در خصوص وضعیت موارد زیر به سازمان ارائه نماید:
الف) گونه های در معرض تهدید؛
ب) گونه های برداشت شده که بهره برداری از آنها قانونمند شده است ار جمله گونه های دارای اهمیت اقتصادی و یا فرهنگی:
پ) گونه های بیگانه مهاجم؛
ت) موجودات زنده نو ترکیب؛
ث) مناطق مندرج در فهرست مناطق ویژه حفاظت شده راپمی؛
ج) تحدید یا هر گونه تغییر در وضعیت حقوقی مناطق ویژه حفاظت شده راپمی و گونه های حفاظت شده؛
چ) زیستگاههای ویژه که در فهرست مناطق ویژه حفاظت شده راپمی قرار ندارند:
ح) اجرای آموزش زیست محیطی و آگاهی عمومی از آنها؛
خ) فهرست صادرات، واردات و صادرات مجدد گونه های در معرض تهدید دریایی و ساحلی، مندرج در پیوست (ا).
2 - چارچوب گزارش و دستورالعمل ارایه اطلاعات، باید در نشست دولتهای متعاهد تعیین شود.
بخش 6
مقررات سازمانی
ماده 26 - مسئولیت های دولتهای متعاهد و سازمان
1 - نشست دولتهای متعاهد که همزمان با نشست های عادی شورا برگزار خواهد شد، وظائف زیر را ایفاء خواهد کرد:
الف) بازنگری اجرای پروتکل و بررسی کارایی تدابیر اتخاذ شده و نیاز به تدابیر دیگر از جمله اضافه نمودن پیوستها:
ب) تصویب، بازنگری و اصلاح هر یک از پیوستهای این پروتکل، در صورت نیاز:
پ) تصویب، تجدید نظر و اصلاح دستورالعمل ها و معیارهای مشترک که در ماده (19) این پروتکل تعریف گردیده است:
ت) بررسی پیشنهادهای ارایه شده از سوی دولتهای متعاهد و تصمیم گیری در خصوص درج مناطق پیشنهادی در فهرست مناطق ویژه حفاظت شده راپمی
ث) تنظیم دستورالعمل ارایه اطلاعات توسط دولتهای متعاهد و بررسی اطلاعات ارایه شده بر اساس ماده (25) این پروتکل:
ج) ایفای وظایف دیگری که ممکن است برای اجرای این پروتکل مناسب باشد؛
چ) ایجاد دیگر ترتیبات نهادی ضروری برای دستیابی به اهداف این پروتکل.
2 - سازمان باید از جمله موارد زیر را انجام دهد:
الف) ارتباط با مقدمات صلاحیتدار در دولتهای متعاهد در خصوص اجرای پروتکل؛
ب) ارائه آمورش به کارشناسان ملی به ویژه برای پایش و اجرای مفاد پرو تکل؛
پ) ارتقاء و تسهیل همکاریهای علمی، فنی و حقوقی؛
ت) در صورت تقاضا، ارائه مساعدت و رایزنی های علمی، فنی و حقوقی به دولتهای متعاهد، برای اجرای موثر پروتکل؛
ث) تقویت توانایی ها و شبکه های منطقه ای برای تبادل داده ها و اطلاعات مربوط به پروتکل؛
ج) ایجاد نظام یکنواخت پایش مناطق ویژه حفاظت شده، زیستگاههای ویژه و گونه های در معرض تهدید؛
چ) تهیه گزارش هایی بر اساس اطلاعات دریافتی از دولتهای متعاهد در خصوص اجرای پروتکل و ارائه آنها به نشست دولتهای متعاهد:
ح) ایجاد و حفظ ارتباط و هماهنگی با سازمانهای منطقه ای و بین المللی مربوط، بویژه با دبیرخانه معاهده های تنوع زیستی؛
خ) مبادرت به تاسیس هسته مرکزی شبکه مناطق ویژه حفاظت شده راپمی، با هماهنگی دولتهای متعاهد، با هدف حمایت موثر از میراث منطقه راپمی؛ و
د) ایفای دیگر وظایفی که ممکن است به وسیله نشست دولتهای متعاهد برای اجرای این پروتکل، به آن واگذار گردد.
بخش 7
مقررات نهایی
ماده 27 - قواعد کلی
1 - مفاد این پروتکل نباید حقوق دولتهای متعاهد در خصوص اتخاذ تدابیر شدید تر ملی برای اجرای آن را تحت تاثیر قرار دهد.
2 - مفاد کنوانسیون در رابطه با پروتکل ها، در مورد این پروتکل اعمال خواهد شد.
3 - تشریفات اصلاح پروتکل ها و پیوستهای آنها که طبق مواد و (20) و (21) کنوانسیون تصویب گردیده است، در مورد این پروتکل اعمال خواهند شد.
4 - آیین کار و مقررات مالی که به موجب ماده (22) کنوانسیون تصویب گردیده است، و اصلاحات آنها، در مورد این پروتکل اعمال خواهد شد.
5 - پیوستهای جزء لاینفک این پروتکل میباشد.
6 - این پر وتکل جهت امضا هر دولت متعاهد کنوانسیون در. ................. از تاریخ. .............تا............... هجری شمسی برابر با. ............ تا. ................... میلادی مفتوح خواهد بود.
7 - این پروتکل منوط به تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق از سوی دولتهای متعاهد کنوانسیون خواهد بود. اسناد تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق نزد. .................... که وظایف امین اسناد را براساس ماده (30) کنوانسیون بر عهده خواهد داشت، سپرده خواهد شد.
8 - این پروتکل در نودمین روز پس از تاریخ سپردن حداقل 5 سند تنفیذ، پذیرش یا تصویب، یا الحاق به پروتکل از سوی دولتهای متعاهد کنوانسیون، لازم الاجرا خواهد شد.
9 - پس از تاریخ سپردن 5 سند تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق به این پرو تکل، در مورد هر دولت متعاهد، پروتکل در نودمین روز پس از سپردن سند تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق آن دولت متعاهد لازم الاجرا خواهد شد.
در تایید مراتب فوق نمایندگان تام الاختیار امضا کننده زیر که از سوی حکومتهای متبوع خود به طور مقتضی مجاز شده اند این پروتکل را امضا، نموده اند.
این پروتکل در. ................. در تاریخ. ............... هجری شمسی برابر با تاریخ. ............. هجری قمری و مطابق با تاریخ. .................. میلادی به زبان های عربی، انگلیسی و فارسی که همه متون دارای اعتبار یکسان می باشند تنظیم گردیده است. در صورت بروز اختلاف در تفسیر یا اجرای پروتکل، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
پیوست 1:فهرست گونه های در معرض تهدید پروتکل منطقه ای
پیوست 2
پیوست 2:فهرست گونه هایی که بهره برداری آنها قانونمند شده است
پیوست 3:معیارهای مشترک برای انتخاب مکانها برای درج در فهرست مناطق حفاظت شده ویزه راپمی
1 - اصول کلی و معیارهای مشترک:
مناطق حفاظت شده ویژه راپمی و پراکنش جغرافیایی آنها باید معرف منطقه راپمی و تنوع زیستی آن باشد. بدین منظور فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی باید معرف بیشترین تعداد ممکن از انواع زیستگاهها و زیست بوم ها باشد.این فهرست باید دربرگیرنده مکانهایی باشد که از دیدگاه علمی، فرهنگی، آموزشی و زیبایی شناختی دارای اهمیت خاص و از دیدگاه حفاظت از اجزاء تنوع زیستی منطقه دارای اهمیت بوم شناختی باشند. به این ترتیب «ارزش منطقه ای» عامل اصلی برای انتخاب مکان است که به همراه سایر معیارهای مهم برای این منظور، باید به دقت مد نظر قرار گیرد. با این وجود، وضعیت حقوقی، معیار اساسی برای انتخای مکان است و هر مکان باید دارای وضعیت حقوقی باشد تا حفاظت موثر بلند مدت آن تضمین گردد. با توجه به اصول کلی و موارد فوق، معیارهای مشترک زیر میتواند در انتخاب مکانها، جهت درج در فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی مدنظر قرار گیرد:
(الف) اهمیت جهانی:
مکان،نمونه بسیار خوبی از یک زیست بوم طبیعی یا نیمه طبیعی بوده و دارای خصوصیات مناسب جغرافیایی زیست منطقه باشد؛حامی جمعیتهای قابل ملاحظه گونه ها یا زیر گونه های گیاهی و جانوری کمیاب، آسیب پذیر یا در معرض خطر و یا تعداد قابل توجهی از افراد یک یا چند گونه باشد؛دارای ارزش خاص جهت حفظ تنوع ژنتیکی و بوم شناختی یک منطقه، به واسطه کیفیت و ویژگی های گیاهی و جانوری آن باشد؛دارای ارزش خاص به عنوان زیستگاه گیاهان یا جانوران در یک منطقه بحرانی از یک چرخه زیستی آنها باشد؛به طور منظم حامی 20000 پرنده آبزی زیست باشد؛به طور منظم حامی 1% از جمعیت یک گونه یا زیر گونه از پرندگان آبزی باشد.
(ب) ارزش منطقه ای:
مکان،از نظر«ارزش منطقه ای» حائز اهمیت بوده و کاملاً معرف منطقه راپمی و تنوع زیستی آن است.
(پ) وضعیت حقوقی:
مکان دارای وضعیت حقوقی همراه با تدابیر حفاظتی،دستورالعمل ها و مدیریت منابع است.
(ت) بی همتایی:
مکان دارای زیست بوم منحصر به فرد یا نادر و یا گونه های نادر، در معرض تهدید،در معرض خطر،یا بومی انحصاری است.
(ث) معرف طبیعی:
مکان کاملاً معرف فرایندهای بوم شناختی، انواع زیستگاه یا جمعیت ها، یا دیگر ویژگی های طبیعی است.
(ج) تنوع زیست شناختی:
مکان دارای تنوع بالایی از گونه ها، جمعیت ها،زیستگاهها یا زیست بوم ها است.
(چ) تنشهای انسانی قابل مدیریت:
مکانهایی با تنشهای انسانی، کمتر ارجحیت دارند.
(ح) تنش های طبیعی قابل مدیریت:
مکانهایی با تنشهای طبیعی حداقل ارجحیت دارند.
(خ) قابلیت دسترسی به داده های پایه کافی:
مکان دارای داده های پایه کافی یا کمترین خلاء اطلاعاتی است.
(د) معرف فرهنگی بودن:
مکان کاملاً معرف ارزش میراث فرهنگی به واسطه وجود فعالیتهای سنتی سازگار با محیط زیست و یکپارچه با طبیعت که حامی رفاه جوامع محلی است.
(ذ) ارزشهای علمی، آموزشی یا زیبایی شناختی:
مکان دارای ارزش علمی،آموزشی و زیبایی شناختی بوده و یا مواجه با تهدیدهای عمدهای که ارزشهای بوم شناختی،زیستی، زیبایی شناختی یا فرهنگی آن را به خطر بیاندازد، نیست.
(ر) دخیل بودن جامعه مدنی:
مردم به طور عام و جوامع محلی به طور خاص دارای مشارکت فعال و دخالت مستمر در روند برنامه ریزی و مدیریت مکان هستند.
2 - تدابیر حفاظتی، برنامه ریزی و مدیریتی:
به منظور پیاده سازی نظام کارآمد مناطق حفاظت شده ویژه دارای اهمیت تدابیر زیر باید اتخاذ گردد:
(الف) تدابیر حفاظتی، برنامه ریزی و مدیریتی قابل اعمال در هر مکان باید به منظور دستیابی به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت حفاظتی و مدیریتی مکان کافی باشند.
(ب) تدابیر حفاظتی، برنامه ریزی و مدیریتی قابل اعمال در هر مکان باید بر مبنای دانش کافی در خصوص عناصر محیط طبیعی و جنبه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی معرف مکان باشد.
(پ) هر مکان باید دارای یک رکن مدیریتی با اختبارات کافی و همچنین منابع انسانی و ابزارهای لازم برای حفاظت، حمایت و مدیریت پایدار ان، داشته باشد.
(ت) هر مکان نیازمند یک طرح مدیریتی است. موازین این طرح باید از تاریخ درج در فهرست مناطق حفاظت شده ویژه راپمی بلافاصله به مرحله اجرا گذاشته شود.طرح مدیریت جامع باید ظرف مدت 3 سال پس از تاریخ درج در فهرست ارائه گردد.
(ث) هر مکان نیاز به یک برنامه پایش است. این برنامه باید شامل شناسایی و پایش متغیرهای معینی در مورد مکان باشد تا ارزیابی وضعیت و تکامل مکان و نیز کارایی تدابیر اعمال شده حفاظتی و مدیریتی ممکن گردد تا در صورت نیاز لازم در روند اقدامات مذکور صورت گیرد. بدین منظور انجام مطالعات بیشتر ضروری است.
پیوست 4:تدابیر حمایتی مورد نیاز دولتهای متعاهد برای زیستگاه های ویژه
1 - تدابیر حمایتی خاص که قرار است توسط دولتهای متعاهد برای زیستگاه های ویژه به اجرا گذاشته شوند، باید از جمله متضمن موارد زیر باشد:
(الف) تدوین و اعمال مقررات ملی مربوط به کاربری های ساحلی و سایر فعالیتهای انسانی مانند لایروبی، استحصال اراضی، ساخت سازه های عظیم، جزایر مصنوعی، بنادر، جاده ها، اسکله ها، باراندازها،شمع کوبی پل ها به ویژه موارد قابل اعمال در زیستگاه های ویژه دارای جنگلهای حرا، آب سنگهای مرجانی، مارشهای شور و لب شور، خورها، مصب ها، علفزارها و جلبکزارهای دریایی.
(ب) قانونمند سازی فعالیتهای صیادی بویژه ماهیگیری با تور کیسه ای کفی در علفزارهای دریایی و دیگر زیستگاه های ویژه.
(پ) قانونمند سازی فعالیتهای صیادی در محلهای تغذیه و مناطق زادآوری گاوهای دریایی و محلهای تغذیه لاک پشتهای دریایی.
(ت) قانونمند سازی فعالیتهای صیادی به منظور جلوگیری یا به حداقل رساندن صید ضمنی لاک پشتهای دریایی و پستانداران دریایی.
(ث) حفظ سواحل تخم گذاری لاک پشتهای دریایی.
(ج) اعمال تدابیر مدیریتی در خصوص استفاده درازمدت از جنگلهای حرا برای تامین سوخت یا علوفه دام
(چ) قانونمند سازی استحصال اراضی و لایروبی در زیستگاههای ویژه و تدوین بهترین فناوری های در دسترس و قابل اجرا از نظر اقتصادی، در صورت قابل اعمال بودن.
(ح) اعمال تمامی تدابی لازم برای جلوگیری، مهار و کاهش آلودگی نفتی و دیگر آلودگی ها
(خ) خودداری از دفع فاضلاب به داخل زیستگاه های ویژه.
(د) قانونمند سازی تخلیه هر گونه روان آب و پسابهای گرم و شور آب به زیستگاه های ویژه.
(ذ) خودداری از برداشت مرجانها، جلوگیری از هر گونه فعالیت منجر به تخریب مانند لنگراندازی و قانونمند سازی فعالیتهای صیادی و تفریحی در مناطق آب سنگی.
(ر) جلوگیری از فعالیتهای آبزی پروری در مجاورت آب سنگهای مرجانی، جنگلهای کلپ،بسترهای صدفهای مروارید ساز، پهنه های جزر و مدی گلی و یا ماسه ای، سواحل صخرهای، سواحل ماسهای، نواحی بالای جزر و مدی،تخم گذاری لاک پشتهای دریایی و تمامی دیگر زیستگاه های ویژه.
2 - دولتهای متعاهد باید کلیه تدابیر مناسب را برای جلوگیری، مهار یا کاهش پیامدهای مخرب فعالیتها و یا پروژه های توسعه ای در مارش های شور،مصب های، خورها، جنگلهای حرا، علفزارها و جلبکزارهای دریایی، آب سنگهای مرجانی، جنگلهای کلپ، بسترهای صدفهای مرواریدساز، پهنه های جزر و مدی گلی و یا ماسه ای، سواحل صخره ای، سواحل ماسه ای،نواحی بالای جزر و مدی، تخم گذاری لاک پشتهای دریایی و تمامی دیگر زیستگاه های ویژه.