تاریخ نظریه: 1397/05/01
شماره نظریه: 7/97/1220
شماره پرونده: 1149-1/168-96
استعلام:
در مورد چگونگی اعمال ماده 442 آئین دادرسی کیفری در خصوص موارد مطروحه ذیل ارشاد فرمایند:
الف-در فرضی که محکومٌعلیه به موقع اقدام کرده ولی محکومٌله پرونده کیفری اعتراض تجدیدنظرخواهی کند تکلیف دادگاه صادرکننده حکم و دادگاه تجدیدنظر چیست؟
ب-اگر دادنامه در زمان واحدی مثلاً 4/6/96 به دادستان و محکومٌعلیه ابلاغ گردد اگر محکومٌعلیه بخواهد منتظر عدم تجدیدنظرخواهی دادستان بماند ممکن ا ست فرصت او فوت شود و اگر قبل از پایان زمان تجدیدنظرخواهی دادستان خود را اسقاط یا درخواست تجدیدنظر را مسترد دارد ممکن است دادستان از حق خود استفاده کند و موجب تضرر احتمالی محکومٌعلیهی شود که به امید تخفیف حق خود را اسقاط کرده است (ضمناً مواد 433- 458 قانون مذکور در ارتباط با این موضوع است).
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
الف) فرض ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 با توجه به فلسفه وجودی آن که کاهش یک مرحله از دادرسی و تسریع در رسیدگی و قطعیت آرا میباشد، ناظر به مواردی است که پرونده امر با وجود قابلیت تجدیدنظرخواهی محکومعلیه، به لحاظ عدم تجدیدنظرخواهی از سوی دادستان و شاکی خصوصی یا استرداد درخواست تجدیدنظر از سوی نامبردگان، قابلیت طرح در مرجع تجدیدنظر را نداشته باشد. بنابراین در فرض سوال که شاکی خصوصی از حکم صادره محکومیت، تجدیدنظرخواهی نموده است، مورد مطروحه از مصادیق ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 خارج بوده و دادگاه تجدیدنظر، مطابق مقررات رسیدگی و رأی لازم را صادر خواهد نمود. بدیهی است که دادگاه تجدیدنظر مطابق ماده 459 قانون فوقالذکر، در صورت استحقاق محکومعلیه، در مجازات وی تخفیف خواهد داد.
ب) مستفاد از ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 این است که اعمال مقررات ماده یاد شده ممکن است در مواردی باشد که محکومعلیه از ابتدا حق تجدیدنظرخواهی خود را اسقاط نموده باشد یا متعاقب این امر، نسبت به استرداد تجدیدنظرخواهی اقدام نماید. بنابراین چنانچه تجدیدنظرخواهی یا عدم تجدیدنظرخواهی دادستان نسبت به حکم صادره از سوی دادگاه بدوی برای محکومعلیه مشخص نباشد و وی قصد استفاده از تخفیف مجازات مذکور در این ماده را داشته باشد، میتواند بدواً نسبت به تجدیدنظرخواهی اقدام و سپس چنانچه دادستان در موعد قانونی نسبت به رأی صادره تجدیدنظرخواهی ننمود، نسبت به استرداد تقاضای تجدیدنظر خود و درخواست تخفیف در مجازات اقدام نماید.