بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه ت/ 0300189 شماره دادنامه سیلور: 140431390000365986 تاریخ: 1404/02/15
شاکی: انجمن صنفی کارفرمایی تولید کنندگان آجروسفال اصفهان وحومه با وکالت آقای علی اشرف رحیمی
طرف شکایت: استانداری اصفهان- اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان - کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحد های آلاینده- سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 2 از مصوبات جلسه مورخ 1402/04/13 دفتر معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با عنوان انتقال، بهسازی و نوسازی صنعت آجر و سفال استان، بندهای (د) و (ه) از مصوبات نهمین جلسه کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده مورخ 1402/02/04، نامه شماره 743/1403/ص مورخ 1403/02/19 مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان و نامه شماره 104/34768 مورخ 1402/05/08 مدیر کل صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان
شاکی دادخواستی به طرفیت استانداری اصفهان- اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان - کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحد های آلاینده- سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان به خواسته 1ابطال بند 2 از مصوبات جلسه مورخ 1402/04/13 دفتر معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با عنوان انتقال، بهسازی و نوسازی صنعت آجر و سفال استان، بندهای (د) و (ه) از مصوبات نهمین جلسه کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده مورخ 1402/02/04، نامه شماره 743/1403/ص مورخ 1403/02/19 مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان و نامه شماره 104/34768 مورخ 1402/05/08 مدیر کل صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
" * مصوبات جلسه مورخ 1402/04/13 دفتر معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان:
2-واحدهای دارای مجوز دایم و موقت ملزم به ارایه برنامه بهسازی تا پایان شهریور ماه و انجام بهسازی تا آخر سال 1402 هستند. در غیر این صورت از اول سال 1403 با هماهنگی مقام قضایی و مطابق با مفاد سیاست های اجرایی سند مصوب بهسازی و نوسازی صنعت آجر، کلیه زیرساخت های واحد قطع و از فعالیت واحد جلوگیری به عمل میآید- اداره کل حفاظت محیط زیست، دادستان استان اصفهان و سازمان صنعت، معدن و تجارت استان - مهلت اجرا: 1402/12/29
مصوبات نهمین جلسه کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده مورخ 1402/02/04:
د) واحدهایی که آمادگی خود را جهت تغییر کاربری اراضی به استانداری ارایه می نمایند، پس از برگزاری جلسه توسط دفتر فنی با شهرداری های مربوطه، بر اساس قوانین و مقررات به نحوی درخواست آنها در کمیسیون مربوطه مطرح شود که مساعدت و همکاری لازم با آنها به عمل آید (سهم تفکیکی از پلاک در خالص حداکثر 25% و مساعدت در طرح موضوع در تبصره یک ماده یک و حداقل های قانونی خدمات) در فرآیند اجرایی گردد.
ه)بر اساس بند 2 مصوبات مورخ 1402/04/13 موضوع انتقال، بهسازی و نوسازی صنعت آجر و سفال استان مبنی بر اینکه واحدهای دارای مجوز دایم و موقت ملزم به ارایه برنامه بهسازی صرفاً تا پایان خرداد ماه 1403 مهلت برای ارایه برنامه بهسازی و نوسازی دارند، لذا در غیر این صورت مطابق با مفاد سیاست های اجرایی سند مصوب بهسازی و نوسازی صنعت آجر، کلیه زیر ساخت های واحد قطع و از فعالیت واحد جلوگیری به عمل میآید با هاهنگی مقام قضایی.
نامه شماره 743/1403/ص مورخ 1403/02/19 مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان:
اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان
موضوع: اجرایی شدن مصوبات نهمین کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده
با اهدای سلام و احترام، پس از حمد خدا و درود و صلوات بر محمد و آل محمد (ص)
با توجه به مصوبات نهمین کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده در خصوص واحدهای آجر و (تصویر پیوست) خواهشمند است دستور فرمایید در خصوص موارد زیر به نحو مقتضی به واحدهای آجر اطلاع رسانی شود.
بند "د" مصوبه شماره یک در خصوص سیاستهای تشویقی برای واحدهای آجر متقاضی تغییر کاربری
بند "ه" مصوبه شماره یک در خصوص پایان مهلت ارایه برنامه بهسازی و نوسازی تا پایان خرداد ماه سال جاری و قطع زیر ساخت ها پس از این تاریخ در صورت عدم ارایه برنامه. - مدیر کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان-
نامه شماره 104/34768 مورخ 1402/05/08 مدیر کل صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان:
انجمن صنفی کارفرمایان و تولیدکنندگان آجر..........
با سلام و احترام
پس از حمد خدا و درود و صلوات بر محمد و آل محمد(ص) در راستای اجرایی شدن مصوبات صورتجلسه مورخ 1402/04/13 (در خصوص انتقال، بهسازی و نوسازی صنعت آجر و سفال استان به شماره 1941/1402/ص مورخ 1402/04/20، ضروری است موارد ذیل رعایت و اقدام لازم صورت پذیرد.
با توجه به مصوبه 2 صورتجلسه، واحدهای دارای مجوز دایم و موقت ملزم به ارایه برنامه بهسازی تا پایان شهریور ماه و انجام بهسازی تا آخر سال 1402 هستند در غیر این صورت از اول سال 1403 با هماهنگی مقام قضایی و مطابق با مفاد سیاست های اجرایی سند مصوب بهسازی و نوسازی صنعت آجر، کلیه زیرساختهای واحد قطع و از فعالیت واحد جلوگیری به عمل میآید.
در خصوص مصوبه 2 صورتجلسه ضروری است لیست واحدهایی که آماده انتقال به یکی از مناطق تعیین شده در سند بهسازی و نوسازی میباشند را جهت انجام اقدامات بعدی به این اداره کل ارایه نمایید.
در خصوص مصوبه 9 صورتجلسه، به واحدهای زیر مجموعه آن انجمن هشدار داده شود که امکان تعطیلی واحدهای آجر در ماههای سرد سال به دلیل کمبود گاز و همچنین شرایط اینورژن (..... هوا) وجود دارد و اولویت قطع گاز با واحدهای دارنده کوره هافمن بوده و در صورت ادامه شرایط بحرانی گاز، واحدهای آجر دارای کوره. .... قطع و این واحدها تعطیل خواهند شد.
در راستای اجرای مصوبه 10 صور تجلسه، پیشنهاد میگردد زمان انجام تعمیرات و اورهال واحدهای آجر ترجیحاً به ماه های آذر و دی موکول شود.
ضمناً عواقب هرگونه عدم اطلاع رسانی به واحدهای زیر مجموعه، بر عهده آن انجمن میباشد. - مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان"
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
با توجه به این که کوره های آجرپزی موکل دارای سابقه فعالیت قانونی و با مجوز 60 ساله در منطقه محمد آباد قهاب میباشند و تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی تعداد 6 واحد آن ها فعالیت داشته اند با توجه به بررسی های کارشناسی به عمل آمده و معد بودن شرایط منطقه برای تولید آجر به موجب بند 11 لایحه قانونی مورخ 1359/04/26 شورای انقلاب و نامه شماره 6394 مورخ 1359/04/26 ریاست محترم جمهوری و نامه شماره 12703 مورخ 1359/04/12 استانداری اصفهان و موافقت هیات 7 نفره واگذاری زمین استان اصفهان طی نامه شماره 4001443 مورخ 1359/06/04 منطقه محمد آباد قهاب را به عنوان منطقه صنعتی تولید آجر در نظر گرفتند. متعاقب تصویب قانون مذکور و با توجه به تشویق های استانداری و سازمان صنایع وقت و با صدور پروانه بهره برداری و مجوز قانونی دایمی از فرمانداری و ادارات محیط زیست و منابع طبیعی و کشاورزی و راه و ترابری و مسکن و شهرسازی در سال 1382 تعداد 6 واحد به مرور زمان به 72 واحد افزایش یافت.
در سال 1388 اداره کل حفاظت محیط زیست بدون انجام کار کارشناسی و بدون هرگونه ادله و مستند، مدعی آلایندگی واحدهای تولید آجر در داخل شعاع 50 کیلومتری اصفهان گردید و خواستار انتقال و جابه جایی واحدهای تولید آجر به خارج از شعاع 50 کیلومتری میشود بدین جهت در هشتاد و هشتمین جلسه شورای برنامه ریزی استان اصفهان به موجب بند 8 مصوبه مورخ 1388/04/13 مقرر میگردد ظرف مدت یک سال جانمایی جهت انتقال واحدهای تولید آجر انجام شود. متاسفانه ادارات و سازمان های ذیربط به جای اجرای مصوبه مذکور موانع مختلفی از جمله توسعه و استفاده از تکنولوزی روز و برداشت خاک که ماده اولیه آجر میباشد باعث شدند خاک در منطقه با قیمت های نجومی و غیر قابل تصور و به صورت قاچاق خرید و فروش شود. علیرغم موانع ایجاد شده تمامی واحدها کمال همکاری را با ادارات مربوطه به عمل آوردند از جمله با صرف هزینه گزاف در سال های 1390 و 1391 تمامی واحدها به شبکه گاز متصل شده و به جای نفت کوره از گاز به عنوان سوخت برای تولید آجر استفاده کرده و می کنند که اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان واحد های تولید ی مذکور را از لیست آلایندگی خارج کرد. علیرغم خروج واحد ها از لیست آلایندگی بر خلاف قانون اداره کل حفاظت محیط زیست شرکت زیست آزمون (امین خود) را تعیین کرد که مجددا" با هزینه موکل آزمایشات لازمه را در مورد واحدهای تولید آجر از جهت آلایندگی انجام دهد. موکل با تحمل هزینه های گزاف با شرکت زیست آزمون قرارداد تنظیم می نماید. پس از انجام آزمایش برروی 25 واحد مشخص میگردد میزان آلایندگی آن ها کمتر از حد استاندارد بوده بدین جهت اداره کل حفاظت محیط زیست از ادامه کار جلوگیری کرد و حتی دستور داد شرکت از تحویل نتیجه آزمایشات به موکل خودداری نماید در حالی که در اجرای ماده 12 قانون هوای پاک اداره کل حفاظت محیط زیست مکلف میباشد میزان آلایندگی هر واحد تولیدی را مشخص و اعلام کند. با توجه به مراتب فوق تعدادی از واحدهای تولیدی اقدام به تامین دلیل از شورای حل اختلاف اصفهان جهت بررسی بندهای الف و ب مصوبات صورتجلسه هشتاد و هشتمین نشست شورای محترم برنامه ریزی و توسعه استان اصفهان مورخ 1388/4/13می نماید که پرونده به شماره 93 / 601 در شعبه 35 شورای حل اختلاف مورد رسیدگی قرار میگیرد موضوع به هیات 3 نفره از کارشناسان رسمی دادگستری ارجاع میشودکه پس از بررسی صراحتا" اعلام مینماید آلودگی زیست محیطی مشاهده نگردید و به لحاظ عدم وجود منابع بالفعل و بالقوه آب زراعی در منطقه موضوع کاربری زراعی اراضی مذکور موضوعیت نخواهد داشت و توقف فعالیت های کوره های مورد بحث و طرح جابه جایی آنها، به نظر هیات کاشناسی چه از نظر استفاده زراعی از اراضی تحت تصرف آنها و چه از نظر مسایل زیست محیطی با توجه به تضییع منابع هنگفت و طلب کردن هزینه های کلان جابه جایی توجیه پذیر نبوده ضمن اینکه در فاصله زمانی این جابه جایی هم در کار تولید انواع آجر اختلال ایجاد شده و هم تعداد زیادی از کارکنان و کارگران این واحدها را از اشتغال محروم خواهند نمود.
در تاریخ 1392/10/25 رییس آزمایشگاه های اداره کل حفاظت محیط زیست در مصاحبه رسمی با روزنامه نسل فردا اعلام داشته کل صنعت استان اصفهان از جمله صنایع سنگین و عظیم استان اصفهان اعم از فولاد مبارکه، ذوب آهن، پلی اکریل، شهرک های صنعتی و غیره جمعا" 8 / 3 درصد آلایندگی را تشکیل می دهند که کارخانجات آجر نیز در این درصد جای دارند ولیکن سهم آلایندگی شان نسبت به واحدهای مذکور بسیار بسیار ناچیز میباشد. و حتی در این خصوص موکل و سایر انجمن های کارفرمایی تولید کنندگان آجر در استان اصفهان نامه شماره 5580 مورخ 1402/7/25 را برای مدیر کل محترم ستاد بحران استانداری استان اصفهان مرقوم که مستندات و دلایل مربوط به میزان تاثیر واحدهای تولیدی آجر بر هوای اصفهان را اعلام نمایند که پس از 8 ماه اعلام نکرده اند.
ملاحظه می فرمایید که ادارات و نهادهای ذیربط بدون برنامه ریزی کارشناسی و اصولی و زیربنایی هراز چندگاهی تحت تاثیر تبلیغات رسانه ای قرارگرفته و بدون در نظر گرفتن حقوق مکتسبه قانونی 60 ساله واحدهای تولید آجر و سرمایه و تعدادکارگران که به طور متوسط و به طور مستقیم هر واحد تولیدی برای 100 الی 350 نفر اشتغال زایی دارد تصمیماتی در خصوص واحدهای تولید آجر از جمله:
الف: تغییر کاربری، بدین صورت که 25 درصد آن را اجازه تغییر کابری می دهند و در 75 در صد دیگر نیز کشاورزی کنید که با توجه به نظریه هیات کارشناسی 3 نفره تامین دلیل مذکور شرایط کشاورزی وجود ندارد فلذا 75 درصد از اراضی موکلین از انتفاع و استفاده مالکین خارج میشود و ضررو زیان جبران ناپذیر برای مالکین که با توجه به سابقه فعالیت متوسط 50 ساله از هرکدام از واحد ها هزینه زندگی 7 الی8 خانواده فقط از این طریق تامین میشود.
ب - بهسازی و نوسازی: برای بهسازی و نوسازی هرواحد نیازمند حدود پانصد هزار میلیارد ریال سرمایه اولیه میباشد که با توجه به عدم تولید بیشتر دستگاه ها و قطعات لازمه در داخل کشور ناچارا"میبایست از خارج وارد شود که به لحاظ عدم کمک مالی دولت و نهادهای دولتی مالکین به هیچ عنوان قادر به تامین آن نمیباشند.
پ - انتقال و جابه جایی: در خصوص انتقال و جابه جایی علاوه بر سرمایه اولیه می بایستی توسط دولت مکان یا مکان های لازمه پیش بینی و جانمایی شود تا انتقال و جابه جایی انجام گیرد در این خصوص از نظر جانمایی استانداری قصد اقدام داشت که با مخالفت اهالی محل ها مواجه شد و عملیاتی نشد وقتی که دولت نتواند محلی را جانمایی کند افرادعادی چگونه میتوانند محلی را برای تاسیس 72 واحد تولید آجر تهیه و جانمایی نماید ؟ البته اگر چنانچه همین جابه جایی و انتقال واحدها به خارج از شعاع 50 کیلومتری با موفقیت انجام گیرد چون آجر توسط کامیون های اشخاص ثالث حمل و به دست شهروندان میرسد اگر سوخت این کامیون ها و آلایندگی کامیون ها استاندارد نباشد نه تنها کمکی به کاهش آلایندگی نمی شود بلکه چون مسافت زیادی را بایستی این کامیون ها طی کنند قطعا" نه تنها آلایندگی کاهش نمی یابد بلکه موجب افزایش آلایندگی نیز میشوند که از اختیار واحدهای تولید آجر خارج است علیرغم اینکه بنا به دلایل پیش گفته واحد های تولید آجر زیر استاندارد و بسیار ناچیز در آلایندگی نقش دارند به جای اینکه ادارات و سازمان های ذیربط مصوبات خود را اجراء و در جهت استاندارد سازی سوخت و کامیون ها اقدام نمایند به یک باره و بر خلاف قانون به موجب بند ه صورتجلسه نهمین کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده مورخ 1403/2/4 تصویب ومقرر میگردد براساس بند 2 مصوبات جلسه مورخ 1402/4/13 موضوع انتقال بهسازی و نوسازی صنعت آجر و سفال استان مبنی بر اینکه واحدهای دارای مجوز دایم و موقت ملزم به ارایه برنامه بهسازی صرفا" تا پایان خردادماه 1403 مهلت برای ارایه برنامه و نوسازی دارند لذا در غیر این صورت مطابق با مفاد سیاست های اجرایی سند مصوب بهسازی و نوسازی صنعت آجر، کلیه زیرساخت های واحد ها قطع و از فعالیت واحدها جلوگیری به عمل میآید با هماهنگی مقام قضایی. متعاقب مصوبه مذکور مدیرکل حفاظت محیط زیست و صنعت و معدن و تجارت استان مراتب را جهت اجراء اداره کل صمت و انجمن های صنفی تولید کنندگان استان اصفهان اعلام مینماید.
واقعا" جای تعجب و تاسف است که ادارات و سازمان های ذیربط دولتی به جای اجرای قانون و مصوبات و وظایف قانونی خود در رابطه با مراکز و واحدها و وسایط نقلیه آلاینده واقعی دیواری کوتاه تر از واحد های تولید آجر پیدا نکرده و بر خلاف تاییدیه های خود که حاکی است کل بخش صنعت استان که واحد های تولید آجر بخش ناچیزی از آن است و حسب آزمایشگاه اداره کل محیط زیست استان اصفهان 8 / 3 آلایندگی را تشکیل می دهد و حسب نظریه هیات 3 نفره کارشناسی که واحدهای تولید آجر فاقد آلایندگی هستند با این اوصاف اداره کل حفاظت محیط زیست در اجرای ماده 12 قانون هوای پاک میزان آلایندگی هر واحد تولیدی را مشخص و اعلام کند ولیکن متاسفانه تاکنون از اجرای ماده مذکور امتناع نموده و به جای انجام وظیفه قانونی برخلاف منویات مقام معظم رهبری و مدیران ارشد نظام که تاکید براجرای قانون و تلاش در افزایش تولید و مبارزه با بیکاری و گرانی و تورم است سعی در اجرایی کردن مصوبه مذکور میباشند !!!! که علاوه بر مخالفت با منویات رهبر معظم انقلاب موجب بیکار شدن کارگران این واحدها که مستقیم یا غیر مستقیم منشا در آمدشان از این واحد ها است و نایاب شدن و گران شدن آجر و از بین رفتن سرمایه حدود 700 خانوار این واحدها که منبع درآمد دیگری ندارند میشود.
بنابراین به جهت مغایرت با ماده 12 و تبصره 1 آن و ماده 14 و تبصره ذیل آن و تبصره 3 ماده 17 قانون هوای پاک مصوب 1396 و مواد 4 و 5 و تبصره ماده 5 و. ... ماده 6 و ماده 7 از آییننامه اجرایی ماده 17 قانون هوای پاک و نیز اصول 22، 28، 43، 44 و 47 قانون اساسی تقاضای ابطال می نماید.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1-با توجه به ماهیت فرآیندی واحدهای تولید آجر در استان اصفهان، معضلات زیست محیطی جزء لا ینفک فعالیت های واحدهای تولید آجر میباشد.
2-فعالیت واحدهای تولید آجر(به خصوص به روش هافمن) در استان اصفهان علاوه بر تخریب غیر قابل جبران عرصه های منابع طبیعی از جمله تخریب خاک، عاملی برای تشدید فعالیت کانونهای پدیده گرد و غبار و افزایش آلودگی هوا میباشد. وضعیت کنونی و نوع فعالیت واحدهای مزبور به گونه ای است که تولید و انتشار آلایندگی آنها از جمله برداشت مواد اولیه، حمل، دپو، ذخیره سازی، برداشت قالب گیری، خشک کردن و بویژه پخت آجر غیر اصولی و توام با تولید و انتشار حجم قابل ملاحظه ای از انواع آلاینده ها به ویژه ذرات معلق میباشد.
3- با توجه به موارد فوق الذکر، ساماندهی واحدهای تولید آجر مستقر در شعاع 50 کیلومتری اصفهان (شعاع ممنوعه اصفهان) از سال 1388 در دستور کار مدیریت استان قرار داشته است لیکن علی رغم تلاشهای صورت گرفته در کمیته ها و کارگروههای متعدد استانی، بدلیل عدم همکاری موثر مسیولان واحدهای آجر اقدام موثری در این خصوص صورت نگرفت و با توجه به روند افزایشی آلایندهای هوا در کلان شهر اصفهان و شهرهای اقماری در سالهای اخیر موضوع ساماندهی واحدهای آجر مستقر در شعاع 50 کیلومتر مجددًا در سال 98 به صورت جدی پیگیری و سند بهسازی و نوسازی واحدهای تولید آجر (با تمرکز بر روی واحدهای سنتی هافمن) با محوریت سازمان مدیریت استان و همکاری دستگاههای مرتبط نظیر دفتر فنی استانداری، اداره کل محیط زیست استان، اداره کل صمت، اداره کل منابع طبیعی و اتفاقاً با حضور فعال نمایندگان انجمن های صنفی تولید آجر استان در کلیه جلسات، بازدیدهای میدانی و تهیه و در سال 1400 به تصویب شورای برنامه ریزی استان رسید و برنامه عملیاتی سند یاد شده نیز در کارگروه استانی ماده 14 قانون هوای پاک در حال پیگیری و اجرا میباشد.
4-بر اساس مستندات موجود در سند یاد شده، در حال حاضر حدود 310 واحد تولید آجر در 5 منطقه مجزا در مجاورت کلان شهر اصفهان (واقع در شهرستانهای برخوار، شاهین شهر و میمه اصفهان)مشغول فعالیت میباشد. که از این تعداد حدود 20 واحد به روش تونلی و مابقی به طور سنتی (هافمن) با شرایط بسیار نامناسب و توام با آلایندگی مشغول فعالیت میباشند خاطر نشان میدارد تکنولوژی تولید آخر به روش کوره هافمن مربوط به سال 1856 میلادی (حدود 170 سال بپیش) میباشد و بر اساس اطلاعات موجود واحدهای تولید آجر نقش قابل توجهی در اشتغال نیروی انسانی بومی نداشته و عمده شاغلین در کوره های آجر نیروهای غیر متخصص و بیسواد اتباع خارجی هستند.
5-در زمینه آلودگی هوا ناشی از عملکرد کار خانه های اجر موارد زیر لازم به ذکر است.
با توجه به فرایند تولیدی و سنتی بودن روش تولید، آلایندگی واحدهای آجر بویژه ذرات معلق کاملا مشهود و محرز میباشد. در این خصوص بدلیل عدم فراهم نمودن شرایط نمونه برداری جهت آنالیز ترکیبات آلاینده مکاتبات متعددی طی سنوات گذشته با واحدهای آجر به عمل آمده و به استثنای چند واحد، متاسفانه اکثر واحدهای آجر در این خصوص همکاری ننموده اند. و اقدام فوق به عنوان ترفندی جهت ادعای عدم آلایندگی از سوی واحدها تولید آجر مورد استفاده قرار میگیرد که بر اساس مفاد ماده 16 قانون هوای پاک عدم همکاری در زمینه نمونه برداری و یا ارایه مستندات فنی به اداره کل حفاظت محیط زیست، جرم و مستوجب مجازات میباشد. در این خصوص نتایج نمونه برداری از تعدادی از واحدهای آجر (هافمن) که اقدام به ایجاد شرایط نمونه برداری کرده اند ارسال میگردد. بر اساس نتایج مزبور آلودگی واحدهای آجر با روش هافمن کاملا محرز میباشد.
6- با توجه به طرح موضوع " مصاحبه احدی از کارشناسان اداره کل حفاظت محیط زیست استان" در یکی از روزنامه ها در 1392 در خصوص سهم آلایندههای منابع مختلف موارد ذیل قابل تامل است.
1-6 - بدیهی است اغلب مطالب مندرج جراید و روزنامه ها بدون تایید نهایی مصاحبه شونده چاپ و منتشر گردیده و بدلیل داشتن برد خبری صرفا بخشی از متن مصاحبه (و گاها ناقص) تیتر میگردد و توضیحات تکمیلی آن نادیده گرفته میشود.
2-6- سهم های اعلام شده در مصاحبه مورد اشاره صرفا بر اساس اطلاعات موجود آلایندگی مصرف انواع سوخت در منابع مختلف داخل شهر اصفهان (حمل و نقل و کارگاه های درون یافت شهری) بوده و از طرفی فقط مربوط به آلایندهای ناشی از احتراق است نه فرآیند تولید. لازم به ذکر است در برآورد آلایندگی منابع متحرک آلودگی ناشی از مصرف انواع سوخت به عنوان حجم آلایندگی وسایل نقلیه لحاظ ولیکن در منابع ثابت از جمله واحدهای صنعتی و معدنی (نظیر واحدهای آجر) علاوه بر محاسبه آلایندهای ناشی از سوخت. بخش عمده ای از آلایندگی مربوط به فرایند تولید واحد میباشد.(که در مصاحبه مورد نظر این بخش حذف شده) است. اتفاقا به همین دلیل است که علی رغم گاز سوز شدن واحدهای آجر صرفا بخش کمی از آلایندگی آنها کاهش و بخش عمده آلایندگی مربوط به فرآیند تولید، کماکان ادامه دارد.
3-6- بدیهی است از سال 1392 تا کنون به موازات مطالعات علمی متعدد، دهها مصاحبه، گزارشات علمی و حقوقی مستند و متقن، گزارشهای خبری زنده و مصور و... از طریق رسانه های مختلف بویژه صدا و سیما از وضعیت آلایندگی و سهم واحدهای آجر در آلودگی هوای اصفهان منتشر شده است که وکیل محترم موارد فوق را نادیده یا از آن اطلاعی ندارند، بخشی از این مستندات به شرح ذیل میباشد. (هر چند وضعیت آلایندگی این واحدها کاملا مشهود میباشد).
1-3-6 - اعلام نظر کارشناسی رسمی دادگستری در قالب گزارش مبسوط در خصوص واحدهای وضعیت آلایندگی واحدهای تولید اجر (به روش هافمن) در سال 93
2-3-6- نتایج نمونه برداریهای انجام شده از تعدادی از واحدهایی که شرایط نمونه برداری را مهیا نموده اند(موضوع ردیف 5 همین نامه)
3 -3-6- نتایج مطالعات دانشگاه اصفهان در سال 1399-1400 در خصوص پروژه مدل سازی و سهم بندی منابع آلاینده هوای اصفهان (بر اساس نتایج مطالعه مزبور واحدهای تولید آجر مجاور کلان شهر اصفهان بین 6 تا 14 درصد در فصول مختلف سال در آلودگی هوای اصفهان نقش دارند.)
7-با توجه به اظهارات وکیل محترم در خصوص خروج واحدهای آجر از فهرست صنایع آلاینده، لازم به توضیح می داند در سال 90 و 91 واحدهای آجر که سالها از سوخت مازوت (سوخت مایع و سنگین) در تولید استفاده می نمودهاند با اتصال به شبکه گاز صرفا بخشی از آلایندگی آنها در بخش احتراق حذف و آلایندگی مربوط به فرایند تولید آنها کماکان ادامه دارد. (که در ردیف 2-6 به آن اشاره شد). بر این اساس این اداره کل به دلیل نشان دادن حسن نیت خود و تشویق واحدهای آجر به رفع کامل آلودگی، اقدام به خروج نام واحدهای آجر از فهرست آلایندگی در یک دوره ی زمانی نمود لیکن یا گذشت دوره مزبور هیچگونه اقدام موثری در راستای رفع کامل آلودگی توسط واحدهای آجر صورت نپذیرفت. همچنین یاد آور میشود بر اساس شیوه نامه ابلاغی مربوط به آزمایشگاههای معتمد گزارشات خود اظهاری، زمانی مورد تایید است که کلیه موارد فنی، اداری و حقوقی (از جمله ایجاد شرایط نمونه برداری استاندارد، نمونه برداری در شرایط واقعی. عدم اطلاع از تاریخ مراجعه آزمایشگاه به واحد و.....) و سایر الزامات توسط آزمایشگاه معتمد رعایت شده باشد.
8- با توجه به موضوعات مورد اشاره در ابلاغیه مورد نظر موارد ذیل قابل توجه میباشد.
1-8- کلیه موارد مطرح شده کاملا قانونی و در راستای اجرا و تحقق سند بهسازی و نوسازی صنعت آجر استان بوده که با هماهنگی و اعمال نظر انجمنهای صنفی تولیدآجر استان تهیه و به تصویب شورای برنامه ریزی استان رسیده است.
2-8 - بر اساس بند 2 مصوبات جلسه مورخ 1402/04/13 (موضوع انتقال، بهسازی و نوسازی صنعت آجر استان و بند ه نهمین کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده مورخ 1403/03/04 واحدهای آجر ملزم به ارایه برنامه رفع آلایندگی در زمان مقرر بوده و موضوع فوق نص صریح اجرای ماده 12 قانون هوای پاک میباشد. بدیهی است با توجه به موارد اشاره شده آلایندگی واحدهای آجر کاملا محرز بوده و عدم برخورد با واحدهای فوق ترک فعل تلقی میگردد مع الوصف این اداره کل با گذشت بیش از 3 دهه از فعالیت توام با آلایندگی واحدهای مزبور با رویکرد تعاملی و در نظر گرفتن شرایط اقتصادی و اجتماعی استان نسبت به تدوین برنامه عملیاتی زمان دار اقدام نموده و بر اساس مصوبه مزبور صرفا به ارایه برنامه رفع آلایندگی توسط واحدهای تولید آجر اشاره داشته است.
3-8- در خصوص پاسخ به آن قسمت از دادخواست شاکی دایر بر ابطال نامه این اداره کل به شماره 743/1403/ ص مورخ 19/ 02 / 1403 به عرض میرساند نامه مذکور در خصوص عملیاتی نمودن مصوبات نهمین کارگروه استانی پیرامون تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده میباشد که دفاعیات مربوطه در ردیف های بالا ارایه گردیده است.
4-8- بدیهی است چنانچه واحدهای مورد نظر دارای مدارک و مستندات قابل قبول در خصوص ا احداث واحد خود ارایه نمایند. از نظر این اداره کل دارای حقوق مکتسبه بوده و مجاز به ادامه فعالیت با ارایه برنامه زمان بندی رفع آلایندگی و تحقق برنامه مزبور در زمان تعریف شده خواهند بود.
5-8- در خصوص بند د نهمین کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده مورخ 1403/03/04 لازم به ذکر است در سند بهسازی و نوسازی صنعت آجر، جهت عملیاتی نمودن سند و استقبال واحدهای تولید آجر سناریوهای متعددی در نظر گرفته شده است. یکی از سیاست تشویقی برای واحدهای آجر، موضوع تغییر کاربری واحدها بوده که کاملا اختیاری میباشد که موضوع در جلسه مورخ 1403/04/18 در دفتر فنی استانداری با حضور نمایندگان اصناف آجر استان، مورد بحث و بررسی قرار گرفت که مصوبات آن پیوست میباشد.
9- لازم به ذکر است به دلیل شرایط اضطرار آلودگی هوا در ماههای آیان و آذر و دی ماه 1402 موضوع تعطیلی واحدهای آجر براساس مصوبات ملی (ردیف 10 صورتجلسه 107044 مورخ 1402/05/25 معاونت عمران و توسعه امور شهری و روستایی وزرات کشور) و بند 6 صورتجلسه شماره 3877/1402 /ص مورخ 1403/07/22 کارگروه استانی کاهش الودگی هوا (با حضور نماینده دادستان محترم عمومی و انقلاب مرکز استان و پس از بررسی های کارشناسی) تنظیم و اجرایی گردید.
با توجه به اینکه بر اساس ماده 688 قانون مجازات اسلامی این اداره کل به عنوان مرجع تشخیص و اعلام جرم آلودگی محسوب میگردد و نظر به گزارشهای کارشناسان فنی این اداره کل که به عنوان گزارش ضابط خاص دادگستری(مطابق تبصره 1 ماده 22 قانون هوی پاک) مورد وثوق مقامات قضایی قرار دارد، آلودگی واحدهای آجر موضوع دادخواست شاکی از نظر این اداره کل محرز و امری غیر قابل انکار است و تصمیمات متخذه در برخورد قانونی با واحدهای مذکور (با توجه به سهم بالای آنها در آلودگی هوای استان اصفهان)به منظور کاهش آلایندگی هوا، حفظ محیط زیست و سلامت عموم جامعه بوده است لذا رد تقاضای شاکی مورد استدعا میباشد.
پرونده شماره ه ت/0300189 مبنی بر درخواست ابطال بند 2 از مصوبات جلسه مورخ 1402/04/13 دفتر معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با عنوان انتقال، بهسازی و نوسازی صنعت آجر و سفال استان، بندهای (د) و (ه) از مصوبات نهمین جلسه کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده مورخ 1402/02/04، نامه شماره 743/1403/ص مورخ 1403/02/19 مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان و نامه شماره 104/34768 مورخ 1402/05/08 مدیر کل صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان در جلسه مورخ 1404/02/07 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اکثریت آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
1- اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اشعار می دارد: «در جمهوری اسلامی، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفه عمومی تلقی میگردد. از این رو فعالیتهای اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیرقابل جبران آن ملازمه پیدا کند، ممنوع است.»
2- بر اساس ماده 12 قانون هوای پاک مصوب 1396 مقرر گردیده: «سازمان (محیط زیست) مکلف است که تمامی مراکز و واحدهای صنعتی، تولیدی، عملیات معدنی، خدماتی، عمومی و کارگاهی را که آلودگی آنها بیش از حد مجاز مصوب است، مشخص نموده و مراتب را با تعیین نوع، میزان آلودگی، وسعت منطقه تحت تاثیر و حساسیت منطقه به مالکان یا مسیولان یا مدیران عامل و یا بالاترین مقام تصمیم گیر واحد ابلاغ کند تا در مهلت معینی که توسط سازمان تعیین میشود نسبت به رفع آلودگی یا تغییر تولید یا تغییر فرآیند تولید یا تعطیلی کار و فعالیت خود (براساس نوع آلودگی و ماهیت فرآیند کنترلی) اقدام نمایند. در طی مدت تعیین تکلیف این واحدها، طبق مفاد این قانون، به واحدهای مذکور، جریمه ایجاد و انتشار آلودگی تعلق میگیرد.»
بنابه مراتب مذکور بند 2 از مصوبات جلسه مورخ 1402/04/13 دفتر معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با عنوان انتقال، بهسازی و نوسازی صنعت آجر و سفال استان، بندهای (د) و (ه) از مصوبات نهمین جلسه کارگروه استانی تدوین طرح انتقال واحدهای آلاینده مورخ 1402/02/04، نامه شماره 743/1403/ص مورخ 1403/02/19 مدیر کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، نامه شماره 104/34768 مورخ 1402/05/08 مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان در راستای ایفای وظایف موضوع ماده 12 قانون هوای پاک مصوب 1396 و در راستای حفظ محیط زیست استان اصفهان از آلودگی و همراه با درخواست برنامه زمان دار رفع آلودگی از واحدهای تولید آجر در استان اصفهان صادر گردیده و مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریار قلعه
رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری