‌آیین‌نامه اجرایی تبصره 3 قانون بودجه سال 1363 کل کشور

هیات وزیران در جلسه مورخ 1363/02/19 بنا به پیشنهاد شماره 1431/40/729-1 مورخ 1363/02/10 سازمان برنامه و بودجه، آییننامه اجرایی تبصره 3 قانون بودجه سال 1363 را به شرح زیر تصویب نمودند:

1 - هدف از اجرای تبصره 3 قانون بودجه سال 1363 کل کشور این است که بانکهای استان بتوانند برای اجرای آن دسته از طرحهای تولیدی نظارت شده، موضوع تبصره موصوف که از نظر اقتصادی و فنی قابل توجیه بوده ولی با توجه به قوانین و مقررات و آییننامه‌های اجرایی این بانکها امکان اعطای تسهیلات اعتباری به طرحهای مذکور وجود ندارد، با رعایت موارد مذکور در ذیل اقدام به اعطای تسهیلات مورد نیاز بنمایند.

2 - سهم هر یک از بخشهای تولیدی از تسهیلات اعتباری موضوع تبصره 3 و نحوه توزیع آن به شرح ذیل تعیین میگردد:

الف - سهم بخشهای تولیدی:
- کشاورزی (هفت میلیارد و پنجاه میلیون) 7050000000 ریال
- صنعت و معدن (هشت میلیارد و چهارصد میلیون) 8400000000 ریال
- مصالح ساختمانی (چهار میلیارد و پانصد و پنجاه میلیون) 4550000000 ریال
جمع (بیست میلیارد) 20000000000 ریال

ب - میزان 60% از اعتبارات مذکور در هر یک از بخشهای فوق به طرحهای تولیدی بخش تعاونی و خصوصی اختصاص داشته و 40% باقیمانده به منظور تامین اعتبارات مورد نیاز تعاونیهای تولیدی مراکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی استانها بمصرف خواهد رسید.

ج - سهم هر یک از بانکهای استان بتفکیک اعتبارات مورد نیاز بخشها و فعالیتهای تولیدی مناطق محروم یا مستعد کشور از منابع تبصره ضمن جدول تعیین گردیده است.

د - با توجه به میزان جذب اعتبارات در هر یک از بانکهای استان عنداللزوم تغییرات لازم بین سهم هر یک از بانکهای استان و یا سهم هر یک از بخشهای تولیدی هر چهار ماه یکبار توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان برنامه و بودجه داده خواهد شد به نحویکه در جمع کل اعتبارات تبصره تغییری حاصل نشود.

ه - با توجه به مصوبه مورخ 1362/12/27 شورای عالی کشاورزی و امور روستائی اعطای اعتبارات موضوع این تبصره برای اجرای طرحهای تولید قطعات و‌ادوات و ماشینهای کشاورزی میباید در اولویت قرار گیرد و عنداللزوم اعتبارات مورد نیاز آن میتواند از بخش کشاورزی موضوع این تبصره نیز تامین شود.

3 - منابع لازم برای اجرای طرحهای موضوع تبصره 3 عبارتست از:
اولا- منابع داخلی بانکهای استان.
ثانیاً - سهم سرمایه‌گذاران طرحهای تولیدی.
ثالثاً - بانکهای استان، در صورت عدم تکافوی منابع داخلی تقاضای دریافت اعتبار از بانکهای تجاری را برای بررسی و اقدام به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ارسال خواهند داشت.

4 - اعطای تسهیلات اعتباری به بانکهای استان، از محل منابع بانکهای تجاری منوط به بررسی اطلاعات و مدارک لازم و میزان منابع داخلی و تسهیلات اعطائی قبلی و پیش‌بینی اعطای تسهیلات اعتباری بعدی بانک متقاضی به طرحهای تولیدی نظارت شده از محل منابع موضوع تبصره و تایید نیاز بانک استان، توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.

5 - بانکهای تجاری کمبود منابع مورد نیاز بانکهای استان را از محل منابع خود بشکل سپرده سرمایه‌گذاری خاص نزد بانک استان برای مصارف موضوع تبصره 3 تامین خواهند نمود. مدت این قبیل سپرده‌ها حداکثر 5 سال خواهد بود.

6 - برای استفاده از تسهیلات اعتباری موضوع تبصره 3 لازم است که بدواً توسط اشخاص حقیقی و حقوقی و تعاونیهای مذکور در بند الف تبصره 3 قانون بودجه سال 1363 کل کشور طرح لازم به شرح زیر تهیه و به بانکهای استان ارائه شود.
منظور از طرح در این دستورالعمل عبارت است از: شرح عملیات اجرایی و ارائه پیش‌بینی‌ها و اطلاعات لازم در رابطه با ایجاد، بازسازی، توسعه، تکمیل و راه‌اندازی مجدد یک واحد تولیدی مشتمل بر انگیزه اجرای طرح، مشخصات متقاضی یا متقاضیان و نحوه مالکیت آنان، سوابق کار در رشته تولیدی ذیربط، مهارتهای شخصی و پیش‌بینی آموزشهای فنی ضمن اجرای طرح مشخصات فنی کلیه ساختان‌ها و تاسیسات و ماشین‌آلات لازم (بهای کل واحد) و پیش‌بینی مشخصات حقوقی زمین محل استقرار طرح، مجوزهای قانونی لازم (از جمله پروانه تاسیس یا موافقت اصولی و. ...) زمان اجرای طرح، بانضمام سرمایه در‌گردش مورد نیاز و صورتهای مالی و جداول مشخصه وضع مالی و اقتصادی طرح پیش‌بینی شده برای طول عمر طرح و انواع عقود شرعی پیشنهادی جهت تامین منابع مورد نیاز و سایر توجیهات اقتصادی و اجتماعی.

تبصره - مشخصات طرح در قالب فرمی خاص، توسط سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی ابلاغ خواهد شد.

7 - بانک استان در صورت عدم قبول طرح که در هر صورت باید از لحاظ اقتصادی و فنی قابل توجیه باشد موظف است نظرات خود را در مورد عدم توجیه طرح از جهات دیگر ظرف مدت 20 روز بمتقاضی اعلام نماید. متقاضی میتواند در هر حال پس از انقضای مدت فوق طرح خود را به دبیرخانه شورای عالی برنامه‌ریزی استان (سازمان برنامه و بودجه استان) تسلیم نماید.
سازمان برنامه و بودجه استان موظف است بدواً طرحهای مذکور را در کمیسیونی که با شرکت 5 نفر مرکب از نمایندگان بانک استان، سازمان برنامه و بودجه استان، مرکز گسترش خدمت تولیدی و عمرانی استان، ادارات کل صنایع، صنایع سنگین و معادن و‌فلزات و کشاورزی حسب مورد و یکنفر کارشناس خبره در امور تولیدی به تشخیص شورای عالی برنامه‌ریزی استان تشکیل میگردد، مطرح نماید. در صورت تایید طرح توسط کمیسیون مذکور مراتب در شورای عالی برنامه ریزی استان مطرح میگردد که پس از تصویب، بانک استان نسبت به انعقاد قرارداد اقدام خواهد نمود. طرحهای بیش از 50 میلیون ریال پس از تصویب در شورای عالی برنامه‌ریزی استان باید جهت بررسی به امور‌مناطق سازمان برنامه و بودجه ارسال شده و سپس به تصویب هیات وزیران برسد.
در مورد طرحهای کمتر از 50 میلیون ریال مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی استان، بانک استان موظف است نسبت به عقد قرارداد اقدام لازم به عمل آورد همزمان مراتب از طریق سازمان برنامه و بودجه مرکز به اطلاع هیات وزیران خواهد رسید.

8 - حضور کلیه اعضاء در کمیسیون موضوع بند 7 این دستورالعمل جهت بررسی و تصویب طرحها الزامی بوده و اتخاذ تصمیم با اکثریت آراء خواهد بود.
بدیهی است در صورت عدم توجیه طرح از طرف کمیسیون مذکور مراتب قابل طرح در شورای عالی برنامه‌ریزی استان نخواهد بود. سازمان برنامه و بودجه‌استان موظف است به عنوان دبیرخانه شورای عالی برنامه‌ریزی استان در جلسات شورای عالی که به منظور بررسی طرحهای موضوع تبصره 3 تشکیل میگردد از نمایندگان بانک استان و مرکز گسترش نیز دعوت به عمل آورد.

9 - تسهیلات اعتباری مربوط به سرمایه در گردش واحدهای تولیدی موجود نیز با توجه به جدول گردش نقدی که بر اساس جدول گردش عملیات تنظیم میگردد از منابع اعتباری تبصره 3 قابل تامین خواهد بود. این قبیل طرحها باید جهت بررسی و تایید قبلی به سازمان برنامه و بودجه ارسال گردند. تسهیلات اعطائی از محل منابع تبصره 3 نباید تحت هیچ عنوانی بمصرف بازپرداخت بدهیهای طرحها برسد.

10 - بانکهای استان موظفند قرارداد مربوط به طرحهای مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی استان یا هیات وزیران را از طریق استفاده از یک یا چند نوع از عقود شرعی پیش‌بینی شده در قانون عملیات بانکی بدون ربا، با متقاضیان منعقد نمایند.

تبصره - تمام یا قسمتی از منابع لازم برای اجرای طرحهای ارائه شده از طرف تعاونیهای مراکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی که حداکثر معادل پنجاه درصد اعتبارات پس‌انداز قرض‌الحسنه بانک استان تامین خواهد شد.

11 - بانکهای استان موظفند منابع اعتباری موضوع تبصره 3 را به تدریج و متناسب با پیشرفت امور طرح در اختیار متقاضیان قرار دهند. تعیین مدت زمان لازم برای بازپرداخت تسهیلات اعتباری اعطائی و تاریخ شروع بازپرداخت اقساط با توجه به ماهیت طرح توسط سازمان برنامه و بودجه و بانک استان تعیین خواهد‌شد. در صورتی که زمان بازپرداخت بیش از 5 سال تعیین شود، سازمان برنامه و بودجه موظف است در سررسید 5 سال مانده مطالبات ناشی از اجرای اینگونه طرحها را در لایحه بودجه سالیانه منظور نمایند که در این صورت بانک استان موظف است اقساط دریافتی بعدی را مستقیماً به حساب خزانه واریز نماید.

12 - بانکهای استان موظفند همه ساله مانده مطالبات سررسیده و بازپرداخت نشده خود ناشی از اعطای تسهیلات موضوع تبصره 3 قانون بودجه سال 1363 را‌به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ارسال دارند تا جهت منظور نمودن در لایحه بودجه کل کشور پیشنهادی به مجلس شورای اسلامی به سازمان برنامه و‌بودجه اعلام شود.

13 - تامین‌های تسهیلات اعتباری موضوع این دستورالعمل عبارتند از:
الف - اعطای اجازه برداشت از حسابهای بانکهای استان نزد کلیه بانکها به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
ب - تضمین سازمان برنامه و بودجه، دائر بر اینکه مانده مطالبات بانکهای استان ناشی از اعطای تسهیلات اعتباری از محل منابع تبصره 3 قانون بودجه سال1363 را برای هر سال حداکثر ظرف مدت 5 سال در لایحه بودجه کل کشور پیشنهادی به مجلس شورای اسلامی منظور خواهد نمود.

14 - بانکهای استان که از محل اعتبارات تبصره 3 اقدام به اعطای تسهیلات اعتباری مینمایند موظفند بموارد زیر نظارت به عمل آورند:
الف - به مصرف تسهیلات اعتباری مزبور متناسب با پیشرفت عملیات اجرایی طرح.
ب - بر واریز مطالبات ناشی از اعطای تسهیلات اعتباری از محل درآمد طرح.
حدود و نحوه این نظارت بر اساس آییننامه و ضوابط داخلی بانکهای استان میباشد.

15 - در مورد عقودی که نیاز به اخذ تامین کافی دارند، در صورتی که طرح به تصویب شورای عالی برنامه‌ریزی استان و یا هیات دولت رسیده باشد، در صورت داشتن سند ثبتی کلیه مستحدثات و اموال و دارائیهای قابل توثیق که از اجرای طرح ایجاد میشود به توثیق بانک استان درخواهد آمد. در عین حال وام گیرندگان‌موظفند در صورت کمبود، وثایق قابل قبول دیگر و یا سفته بامضای خود به بانک بسپارند.

16 - در مورد طرحهائی که به تصویب شورای عالی برنامه‌ریزی استان و یا هیات وزیران میرسد سهم سرمایه‌گذاری مجری طرح در کل سرمایه‌گذاری طرح از‌بیست درصد کل سرمایه‌گذاری کمتر نخواهد بود. در مورد طرحهای تعاونیهای مراکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی، سهم مجریان طرحها به پیشنهاد کمیسیون بند 7 این آییننامه و تایید شورای عالی برنامه‌ریزی استان و یا هیئًت دولت تعیین خواهد شد و مشمول محدودیت 20% مذکور نخواهد بود.

17 - در اجرای بند «د» تبصره 3 قانون بودجه سال 1363 بانکهای استان موظفند هر 4 ماه یکبار گزارش عملکرد تبصره را شامل انواع میزان تسهیلات اعطائی و‌شرایط و مدت بازپرداخت و مشخصات استفاده‌کنندگان از تسهیلات اعتباری مذکور و نوع و ماهیت طرحهای مربوط و همچنین میزان بدهیهائیکه در سررسید بازپرداخت نشده‌اند را ظرف مدت ده روز از پایان هر چهار ماه از سال به بانک مرکزی ارسال نمایند تا از طریق سازمان برنامه و بودجه به هیات وزیران جهت تقدیم به مجلس شورای اسلامی ارائه گردد.

18 - وزارت کشور مکلف است در اجرای بند "ب" تبصره 3 قانون بودجه سال 1363 با تشکیل کمیسیونی متشکل از نمایندگان ثابت و تام‌الاختیار مرکز‌گسترش، سازمان برنامه و بودجه استان، بانک سپه استان و اداره کل امور اقتصادی و دارائی استان به عنوان اعضاء ثابت و نمایندگان سایر دستگاههای اجرایی استان حسب مورد بدعوت مرکز گسترش رسیدگی لازم را در مورد شرکتهای تعاونی وابسته بمرکز گسترش خدمات تولیدی عمرانی استان به عمل آورده و در‌صورت تشخیص اینکه هر یک از تعاونیهای فوق که قابلیت بازپرداخت وام دریافتی را ندارند طبق مقررات ضمن عقد و پس از تعیین آخرین تراز شرکت مایملک آن را با تعیین هیات ناظر از طریق (قیمت‌گذاری کارشناسان تعیین شده توسط کمیسیون فوق) مزایده و یا مزایده با ترک تشریفات و یا هر طریق دیگری که‌کمیسیون تشخیص دهد اموال به بهای بیشتری فروخته خواهد شد، بفروش رسانده، از محل ماحصل فروش آنها مطالبات و حقوق دولت (مذکور در بند 20) و بانک‌عامل را پرداخت نمایند.

19 - در صورتی که شرکتهای تعاونی تولیدی وابسته بمراکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی بتشخیص کمیسیون بند 18 به منظور تکمیل، توسعه و یا‌راه‌اندازی و تامین سرمایه در گردش به جهت به بازدهی اقتصادی رسانیدن واحدهای خود نیاز به تسهیلات اعتباری از محل اعتبارات این تبصره را داشته باشند، بانک استان مکلف است در مورد اعطای تسهیلات اعتباری اینگونه تعاونیها و با رعایت مفاد این دستورالعمل اقدام لازم را به عمل آورند.

20 - کلیه شرکتهای تعاونی وابسته بمراکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی استانها میتوانند پس از بازپرداخت کلیه اقساط وامهای خود را از زیر پوشش مراکز فوق الذکر خارج شوند.
خدماتی که دولت بشرکتهای تعاونی تحت پوشش مراکز گسترش در اجرای بند 2 اصل 43 قانون اساسی ارائه مینماید منوط به ادامه فعالیت و حفظ شکل اداره آنها به صورت تعاونی و تحت نظارت مراکز گسترش خدمات تولیدی میباشد.

میرحسین موسوی - نخست‌وزیر

جدول
توزیع اعتبارات تبصره 3 قانون بودجه سال 1362 برحسب بخشهای تولیدی