صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/12/07
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر قم
موضوع
حکم برائت به محکومیت
پرسش
شخصی با دو عنوان اتهامی پرونده اش به دادگاه بدوی ارسال شده است و دادگاه بدوی متهم را از هر دو اتهام تبرئه نموده است آیا دادگاه تجدید نظر میتواند در راستای ماده 280 قانون آیین دادرسی کیفری عنوان اتهامی را عوض نماید یا خیر و آیا میتواند در صورت حکم برائت به محکومیت صادر نماید؟
نظر هیات عالی
پیرو نظریه اتفاقی و با توجه به اینکه مطابق بندهای ب و پ ماده 455 قانون آیین دادرسی کیفری مرجع تجدید نظر چنانچه رای تجدید نظر خواسته مخالف قانون باشد نقض و در ماهیت انشا رای می کند این رای جدید میتواند حکم محکومیت یا برائت باشد و مطابق ماده 280 قانون موصوف امکان تعویض و تصحیح عنوان اتهام توسط مرجع تجدید نظر وفق مقررات اعلامی فراهم است.
نظر اتفاقی
براساس تصریح ماده 280 قانون آیین دادرسی کیفری و مواد 455 و 457 همان قانون اولاً دادگاه ملزم بر تبعیت از عنوان اتهامی مندرج در کیفرخواست نیست ثانیاً تطبیق عمل با قانون در مرحله دادگاه نیز حین صدور رای برای دادگاه مجاز و الزام شمرده شده است. ثالثاً هنگامی که رای بدوی نقض میشود دادگاه تجدید نظر رای جدید را انشاء می کند که شرایط ماده 280 برای آن فراهم است و پس دادگاه میتواند همزمان هم رای برائت را نقض نماید و هم عنوان اتهامی را تغییر دهد مشروط بر اینکه عمل ارتکابی و ارکان آن همان عمل باشد و تفهیم اتهام نیز باید صورت پذیرد.