بسمه تعالی
هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه ت/ 0300192 شماره دادنامه سیلور: 140431390000328929 تاریخ: 1404/02/13
شاکی: آقای علی مهدوی
طرف شکایت: معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه
موضوع شکایت و خواسته: ابطال امتیازات مذکور در جدول شماره 2 دستورالعمل شیوه نامه امتیاز دهی عوامل موثر در تعیین محل خدمت کارآموزان قضایی و تقسیم آنها مصوب معاونت منابع انسانی قوه قضاییه
شاکی دادخواستی به طرفیت معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
دستورالعمل شیوه نامه امتیاز دهی عوامل موثر در تعیین محل خدمت کارآموزان قضایی و تقسیم آنها
جدول شماره 2
| موارد مشمول امتیاز | توضیحات | امتیاز | |
| وضعیت تاهل | عقد دایمی | 5 | |
| تعداد فرزندان | به ازای هر فرزند | 2 | |
| وضعیت ایثارگران | خانواده شهدا و آزادگان | همسر و فرزندان شهدا | 5 |
| آزادگان، همسر و فرزندان وی | 5 | ||
| خانواده جانبازان | جانباز 25 درصد و بالاتر و همسر و فرزندان وی | 5 | |
| جانبازان کمتر از 25 درصد و همسر و فرزندان وی | 3 | ||
| رتبه اول دوره کارآموزی | کسب رتبه اول بین کارآموزان هم دوره ای | 3 | |
| سابقه عضویت هیات علمی | دانشگاه گروه (الف) | 10 | |
| دانشگاه گروه (ب) | 5 | ||
| سایر دانشگاه ها | 3 | ||
| سابقه وکالت/کارشناس رسمی | گواهی کانون یا مرکز وکلا، کارشناسان و مشاوران خانواده | 3 | |
| افتخار ملی | رتبه تک رقمی کنکور سراسری | 5 | |
| رتبه دو رقمی کنکور سراسری | 3 | ||
| قهرمان ورزش ملی (کشوری) | 3 | ||
| حافظ قرآن (هر 5 جزء 1 امتیاز) | 6 | ||
| بی انضباطی و عدم مشارکت در برنامه های آموزشی | به گزارش رییس مرکز کارآموزی و تصویب کمیته انضباطی | 3- | |
| تجدید دوره کارآموزی | 5- | ||
| تک فرزندی | مشروط به داشتن پدر یا مادر بیش از 65 سال سن | 3 | |
| موارد خاص پزشکی یا خانوادگی (کارآموز، همسر و فرزندان) | با تشخیص مدیران کل جذب و گزینش، آموزش و کارگزینی | تا 5 امتیاز | |
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
اولاً؛ طبق ماده 44 آیین‌نامه عوامل موثر در تعیین محل خدمت به لحاظ بومی گزینی و میزان تاثیر آنها به موجب شیوه نامه ای خواهد بود که پس از تهیه به تصویب رییس قوه قضاییه برسد در حالی که شیوه نامه مذکور فقط با تصویب معاونت محترم منابع انسانی قوه قضاییه بوده و مخالف با آیین‌نامه قانونی مذکور و خارج از حدود اختیارات می‌باشد.
ثانیاً؛ مکرراً در آیین‌نامه و شیوه نامه موضوع خواسته بر بومی گزینی، عدالت محوری، صلاحیت علمی و توجه به محل مورد درخواست کارآموز مذکور در ماده 44 آیین‌نامه تاکید گردیده است در حالی که در شیوه نامه تدوینی طبق جدول ضمایم آن عواملی موثر در کسب امتیاز بوده که بعضاً موجب از بین رفتن انگیزه و امید به تقسیمی عادلانه با هدف بومی گزینی شده و حتی انگیزه و رقابت علمی را نیز دچار ضعف می‌نماید چرا که عواملی همچون افتخار ملی اعم از قهرمانی ورزشی، رتبه کنکور و غیره یا تعداد فرزند و مدارک تحصیلی متعدد و. .. هیچگونه ارتباطی با ماهیت منصب و وظیفه قضایی افراد نداشته و برای بعضی از افراد بدون هرگونه تلاش علمی و عملی مرتبط ایجاد برتری نسبت به سایر افراد هم دوره خصوصاً جوانان با انگیزه و پرتوان که به تازگی از دانشگاه یا حوزه فارغ التحصیل شده اند می‌گردد که این مهم با هدف مواد آیین‌نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضا و استخدام قضات به خصوص مواد 9 و 44 آن که بر عدالت در تقسیم و بومی گزینی و توجه به محل درخواستی با در نظر گرفتن شایستگی افراد به خصوص صلاحیت علمی آنان مغایر می‌باشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل کارگزینی قضات معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه به موجب لایحه شماره 5000/63574/9000 مورخ 1403/07/07 توضیح داده است که:
اولاً؛ با عنایت به مقرارت مربوطه، رییس محترم قوه قضاییه اختیار تهیه، تدوین و تصویب آیین‌نامه ها، مصوبات و نیز تفویض اختیارات خویش را داشته لذا معظم له در راستای ماده 44 آیین‌نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات، تهیه و تصویب آیین‌نامه مذکور را به معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه تفویض نموده و در همین راستا دستورالعمل موصوف در حدود اختیارات حاصله تفویض، تهیه و تصویب گردیده است.
ثانیاً؛ دستورالعمل صدر الذکر مطابق مقررات تصویب و شرایط و عوامل موثر در تعیین محل خدمت اعم از موارد مشمول امتیاز در دستورالعمل موصوف و میانگین نمرات مکتسبه دوره کارآموزی با در نظر گرفتن تجربیات و شرایط متناسب و مقتضی داوطلبان و بر اساس جمع نمرات و واجد شرایط دستورالعمل بودن، امتیاز صلاحیت علمی و اجتماعی هر داوطلب تعیین و مشخص گردیده که در نهایت حسب تجربیات حاصله در راستای اعمال اصل حاکمیت و اصل شایسته گزینی برای تحقق عدالت بسیار مثمر ثمر و مفید فایده بوده است.
ثالثاً؛ با وحدت ملاک و مستند به تبصره 1 ماده واحده قانون گذرانیدن مدت خدمت وظیفه فارغ التحصیلان دانشکده علوم قضایی کشور مصوب 1373، قوه قضاییه می‌تواند از افراد مشمول قانون در سمتهای قضایی و اداری طبق مقررات مربوطه حسب مورد به خدمت گیرد و نیز حسب ماده 11 آیین‌نامه ماده واحده مذکور مصوب 1375، محل خدمت قضایی و اداری مشمولان قانون مطابق مقررات مورد عمل در قوه قضاییه تعیین می‌شود. علی ای حال با توجه به نص صریح قوانین از جمله اصل یکصد و شصت و چهار قانون اساسی که تعیین محل خدمت قضات را از وظایف رییس محترم قوه قضاییه ذکر نموده و پس از تقسیم کارآموزان قضایی و تعیین محل خدمت کارآموزان قضایی براساس شیوه نامه مزبور کلیه احکام انتصاب افراد مذکور به توشیح رییس محترم قوه قضاییه میرسد، لذا شیوه نامه موصوف در چارچوب وظایف و اختیارات ذاتی معاون منابع انسانی دستگاه قضایی و به منظور تامین نیروی قضایی مورد نیاز در واحدهای قضایی کشور وضع گردیده است و ادعای شاکی مبنی بر خارج بودن صلاحیت مرجع وضع در صدور شیوه نامه فوق نادرست می‌باشد.
پرونده کلاسه 0300192 ه ع با موضوع "ابطال دستورالعمل شیوه نامه امتیازدهی عوامل موثر در تعیین محل خدمت کارآموزان قضایی و تقسیم آنها»" در جلسه هیات تخصصی اداری و امور عمومی مطرح و به شرح آتی اتخاذ تصمیم گردید:
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
آیین نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات با استناد به بند 3 اصل 158 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون استخدام قضات و شرایط کارآموزی مصوب 1343 و اصلاحیه آن، قانون شرایط انتخاب قضات دادگستری مصوب 1361 و اصلاحات آن، ماده واحده قانون تشخیص لزوم کارآموزی مصوب 1366، ماده واحده قانون اختیارات و وظایف رییس قوه قضاییه مصوب 1371، ماده واحده قانون گذرانیدن مدت خدمت نظام وظیفه فارغ التحصیلان دانشکده علوم قضایی در محاکم قضایی کشور مصوب 1373 و اصلاحیه آن و با عنایت به اتخاذ رویکرد شایسته سالاری و انتخاب اصلح در جذب و استخدام قضات و آموزش پودمانی برای تربیت قضات دارای دانش، مهارت، اخلاق و تعهد حرفه‌‌ای در تاریخ 1392/2/26 به تصویب رییس قوه قضاییه رسیده است؛ به موجب ماده 44 این آیین‌نامه نحوه تعیین محل خدمت کارآموزان باید به گونه ای باشد که حداقل 70٪ از فارغ التحصیلان هر دوره کارآموزی، در محل مورد درخواست یا استان محل سکونت خود به خدمت قضایی مشغول شوند. عوامل موثر در تعیین محل خدمت با لحاظ بومی گزینی و میزان تاثیر آنها، به موجب شیوه‌‌نامه ای است که به تصویب میرسد. بنا به مراتب مذکور شیوه نامه امتیازدهی عوامل موثر در تعیین محل خدمت کارآموزان قضایی و تقسیم آنها در راستای قوانین و مقررات مذکور و به تصویب رسیده است در نتیجه با اتفاق آراء هیات تخصصی اداری و امور عمومی مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 10/02/1402) رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است.
دکتر زین العابدین تقوی
رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی