ماده 12 کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روانگردان
1 - اعضاء برای جلوگیری از تبدیل مواد مذکور در جدول 1 و 2 که به منظور ساخت غیر قانونی مواد مخدر، داروهای روانگردان مورد استفاده قرار گرفته اند، تدابیر شایسته را اتخاذ و با یکدیگر برای نیل به این هدف همکاری خواهند نمود.
2 - در صورتی که عضوی و یا «هیات» بر اساس اطلاعات خود معتقد به لزوم گنجانیدن ماده ای در جدول 1 و یا 2 باشد، مراتب را به اطلاع دبیر کل رسانیده و اطلاعات خود را در جهت تایید این اقدام در اختیار وی قرار خواهد داد. روش موصوف در بندهای 2 تا 7 این ماده همچنین در موردی که یکی از اعضاء و یا هیات اطلاعاتی داشته باشد که حذف ماده ای را از جدول 1 و یا 2 و یا انتقال آن را به جدول دیگر توجیه نماید، اعمال خواهد گردید.
3 - دبیر کل اطلاعیه مزبور و نیز هر گونه اطلاعاتی را که مربوط تشخیص میدهد، به اعضاء کمیسیون و چنانچه اطلاعیه توسط عضوی داده شده باشد، به هیات منعکس خواهد نمود. اعضاء نظرات خود درباره اطلاعیه را همراه با کلیه اطلاعات تکمیلی که ممکن است به هیات در احراز یک ارزیابی و به کمیسیون در نیل به یک تصمیم کمک نماید، به دبیر کل اعلام خواهند کرد.
4 - چنانچه هیات با توجه به میزان، اهمیت و تنوع موارد استفاده مشروع و مجاز از ماده و احتمال سهولت استعمال مواد جایگزین هم برای مقاصد مشروع و هم در جهت ساخت غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان، احراز نماید که:
الف- ماده مزبور غالباً در ساخت غیر قانونی یک ماده مخدر و یا داروی روانگردان مورد استفاده واقع میشود.
ب- حجم و میزان ساخت غیر قانونی یک ماده مخدر و یا داروی روانگردان موجب بروز آنچنان مشکلات جدی اجتماعی و یا بهداشتی میگردد که اتخاذ یک اقدام بین المللی را ایجاب میکند، میبایستی ارزیابی از ماده از جمله اثر احتمالی افزودن آن به هر یک از اقلام مذکور در جدول 1 و 2 را همراه با تدابیر ارشادی که با توجه به ارزیابی به عمل آمده متناسب و مقتضی میباشد، به کمیسیون اعلام نماید.
5 - کمیسیون میتواند با توجه به نظریات ارائه شده توسط اعضاء و دیدگاهها و توصیه های هیات که ارزیابی آن در مورد مسائل علمی، تعیین کننده و قطعی میباشد و نیز با توجه کافی به سایر عوامل ذیربط، با اکثریت دو سوم اعضای خود ماده ای را در هر یک از جداول 1 و یا 2 قرار دهد.
6 - کلیه تصمیمات کمیسیون که بر اساس این ماده اتخاذ گردیده اند، توسط دبیر کل به کلیه دولتها، هیات و نیز موسساتی که میتوانند به عضویت کنوانسیون حاضر درآیند، ابلاغ خواهد گردید. تصمیمات مزبور ظرف 180 روز پس از ابلاغ نسبت به هر یک از اعضاء کاملا لازم الاجراء خواهد بود.
7 -
الف- تصمیمات متخذه توسط کمیسیون تحت این ماده، طبق تقاضای هر یک از اعضاء که ظرف 180 روز پس از تاریخ ابلاغ تصمیم ثبت شده باشد، قابل تجدید نظر توسط شورا خواهد بود. تقاضای تجدید نظر همراه با کلیه اطلاعاتی که تقاضا بر آنها مبتنی میباشد، جهت دبیر کل ارسال خواهد گردید.
ب- دبیر کل نسخه هائی از تقاضای تجدید نظر و اطلاعات مربوطه را برای کمیسیون، هیات و کلیه اعضاء ارسال و از آنها دعوت می نماید، نظرات خود را ظرف نود روز تسلیم کنند. کلیه نظرات واصله جهت بررسی به شورا منعکس خواهد گردید.
ج- شورا میتواند تصمیم کمیسیون را تایید و یا نقض نماید. اطلاعیه تصمیم شورا به کلیه دولتها و سازمانهایی که عضو این کنوانسیون بوده و یا خواهند گردید و نیز به کمیسیون و هیات ابلاغ خواهد شد.
8 -
الف- بدون اینکه به عموم و اطلاق مفاد مندرج در بند 1 این ماده و مقررات کنوانسیون 1961، کنوانسیون اصلاح شده 1961 و نیز کنوانسیون 1971 خدشه ای وارد گردد، اعضاء اقدامات و تدابیر مقتضی را برای نظارت بر تولید و توزیع مواد مشروحه در جداول 1 و 2 که در محدوده سرزمین ایشان اجرا میگردد، معمول خواهند نمود.
ب- برای نیل به این هدف، اعضاء میتوانند:
1- کلیه افراد و شرکتهای فعال در ساخت و توزیع مواد مزبور را کنترل نمایند.
2- تاسیسات و امکنه محل ساخت و یا توزیع مواد یاد شده را با داشتن اجازه کنترل کنند.
3- مقرر دارند که دارندگان پروانه برای اجرای فعالیتهای یاد شده مجوزی دریافت دارند.
4- از تراکم چنین موادی در اختیار تولید کنندگان و توزیع کنندگان مازاد بر مقادیر مورد نیاز برای جریان متعارف کار و شرایط حاکم بازار جلوگیری نمایند.
9 - هر یک از اعضاء در رابطه با مواد مذکور در جداول 1 و 2 اقدامات زیر را معمول خواهد داشت:
الف- ایجاد و حفظ سیستمی برای کنترل تجارت بین المللی مواد مذکور در جداول 1 و 2 به منظور تسهیل شناسائی معاملات مشکوک، سیستم کنترلی مزبور با همکاری نزدیک با سازندگان، وارد کنندگان، صادر کنندگان، عمده فروشان و خرده فروشان که مراجع صالحه را در جریان سفارشات و معاملات مشکوک قرار خواهند داد، عمل خواهند نمود.
ب- فراهم نمودن امکان برای ضبط هر یک از مواد مشروحه در جداول 1 و 2 و در صورتی که ادله کافی بر استفاده از آنها در تولید غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان وجود داشته باشد.
ج- مطلع نمودن هر چه زودتر مقامات و مراجع ذیصلاح اعضای ذیربط، چنانچه دلیلی بر این اعتقاد وجود داشته باشد که ورود، صدور و یا عبور یکی از مواد مذکور در جداول 1 و 2 به منظور ساخت غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان صورت میگیرد و از جمله بویژه ارائه اطلاعات راجع به منابع پرداخت و سایر مسائل اساسی دیگری که به اعتقاد مزبور منتهی گردیده باشد.
د- الزام به اینکه واردات و صادرات دقیقاً برچسب خورده و همراه با مدارک و اسناد باشند. اسناد بازرگانی از قبیل صورتحسابها، اظهارنامه محموله، مدارک گمرکی، حمل و نقل و غیره می بایستی شامل نام مواد وارده و یا صادره به شرحی که در جداول 1 و 2 مندرج میباشد، مقدار صادرات و یا واردات، نام و نشانی صادر کننده، وارد کننده و در صورت امکان دریافت کننده باشند.
ه-- حصول اطمینان از اینکه اسناد مورد اشاره در بند فرعی (د) این بند برای مدت حداقل دو سال نگهداری گردیده و در زمان بازرسی مقامات ذیصلاح قابل دسترس میباشند.
10 -
الف- علاوه بر مقررات مذکور در بند 9 و بر اساس تقاضای طرف ذینفع از دبیر کل، هر یک از اعضاء که قرار است یکی از مواد مذکور در جدول 1 از قلمرو سرزمین آن صادر گردد، مراقبت خواهد نمود که قبل از صدور، اطلاعات زیر توسط مراجع ذیصلاح آن در اختیار مقامات قانونی کشور وارد کننده قرار گرفته باشند:
1- نام و نشانی صادر کننده و وارد کننده و در صورت امکان گیرنده.
2- نام ماده مذکور در جدول 1.
3- مقدار ماده ای که قرار است صادر شود.
4- مرز ورودی و تاریخ ارسال پیش بینی شده و بالاخره.
5- هر گونه اطلاعات دیگری که طرفین نسبت به آنها توافق نمایند.
ب- هر یک از اعضاء میتواند در صورت تشخیص مصلحت و ضرورت، تدابیر کنترل کننده شدید تری را در مقایسه با آنچه که در این بند مقرر شده است، اتخاذ نماید.
11 - هر یک از اعضاء که اطلاعاتی را طبق بندهای 9 و 10 این ماده در اختیار عضو دیگر قرار می دهد، میتواند شرط نماید که طرف دریافت کننده از افشای هر گونه اطلاعات مربوط به اسرار تجاری، معاملاتی، بازرگانی و یا حرفه ای و یا جریان تجاری خودداری نماید.
12 - هر یک از اعضاء هر ساله اطلاعاتی را در خصوص موارد زیر مطابق شکل و روش پیش بینی شده و بر روی فرم های مخصوص در اختیار هیات قرار خواهد داد:
الف- مقدار مواد ضبط شده در جداول 1 و 2 و منشاء آنها، در صورت معلوم بودن.
ب- هر گونه ماده غیر مذکور در جداول 1 و 2 که استفاده از آن در تولید غیر قانونی مواد مخدر و یا داروهای روانگردان احراز گردیده و به نظر عضو از اهمیت کافی برای جلب توجه هیات به آن برخوردار میباشد.
ج- روشهای انحراف و تولید غیر قانونی.
13 - هیات هر ساله در رابطه با اجرای این ماده به کمیسیون گزارش نموده و کمیسیون نیز در فواصل زمانی معین کفایت و صحت جداول 1 و 2 را مورد بررسی قرار خواهد داد.
14 - مفاد این ماده به فرآورده های داروئی و نیز به سایر فرآورده های مشتمل بر مواد مذکور در جداول 1 و یا 2 که به طریقی با یکدیگر ترکیب گردیده اند که تجزیه و استفاده آنان از مواد مزبور یا به کمک ابزارهای مربوطه ممکن نمیباشد، اعمال نمی گردد.