اجرت المثل و نحله در قانون حمایت از خانواده مصوب 1391

خلاصه متن: برای دسترسی به تمام قسمت‌ها، لطفاً وارد شوید یا ثبت‌نام کنید .

تاریخ دادنامه قطعی: 1392/11/19
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: با توجه به ماده 29 قانون حمایت خانواده 1391 اجرت المثل با نحله قابل جمع نیست.

رای خلاصه جریان پرونده

در تاریخ 1390/03/01 خانم س.خ. به وکالت از آقای ح.ش. به استناد رونوشت سند ازدواج دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به استناد ماده 1133 قانون مدنی به طرفیت خانم ف.الف. تقدیم و چنین توضیح می دهد مطابق فتوکپی مصدق رونوشت عقدنامه شماره 789604 خواهان و خوانده در تاریخ 1359/09/18 به عقد ازدواج یکدیگر درآمده اند مدت حدودا 31 سال از زندگی مشترک می گذرد حال توجها به اختلافات و ناراحتی های پیش آمده در طول چند سال اخیر که طرفین جدا از هم زندگی می نمایند و به لحاظ عدم امکان زندگی مشترک به استناد ماده 1133 قانون مدنی تقاضای سیدگی و صدور حکم طلاق خوانده مورد استدعا می‌شود پرونده بدوا جهت برقرار صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارجاع می‌گردد شورای حل اختلاف آستانه اشرفیه شماره یک کیاشهر پس از تشکیل جلسه و استماع اظهارات وکیل خواهان به علت عدم توفیق در صلح و سازش پرونده را به دادگستری عودت که در شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی بخش کیاشهر مطرح می‌شود خانم ز.ک. با تقدیم وکالت نامه ای خود را به عنوان وکیل زوجه معرفی می کند شعبه مذکور در تاریخ 1390/07/04 با حضور وکلای طرفین تشکیل جلسه می دهد وکیل خواهان اظهار داشت خواسته به شرح دادخواست تقدیمی می‌باشد تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را دارم وکیل خوانده اظهار داشت موکله به واسطه داشتن سه فرزند اصلا نمی خواهد فرزندانش فرزند طلاق باشند علی الخصوص دختر مجردی که دارد حاضر به طلاق نیست حال به ناچار چنانچه اگر زوج اصرار بر طلاق دارد موکله خواستار کلیه حق وحقوق خویش اعم از نفقه - نحله - و اجرت المثل و ایّام زوجیت - تنصیف اموال است که در اسرع وقت کلیه اموال ایشان را لیست و صورت برداری نموده و تقدیم آن مقام محترم می‌نماید به انضمام مهریه و پرداخت آن به طور یکجا را دارد ضمنا زوج بالغ بر ده سال است که با خانمی به نام غ. ازدواج نموده است و یک دختر هم از فرزند مشترک دارد و کاملا زندگی مشترک را ترک نموده و کلیه مخارج و هزینه های دانشگاه و..... بر دوش موکله بوده و هست لذا بدوا تقاضای ارجاع امر به کارشناس و تعیین و مشخص شدن کلیه حق وحقوق زوجه را دارد سپس وکیل خواهان اظهار داشت موکل اموالی جهت تنصیف ندارد و در خصوص نحله نیز با توجه به اینکه ازنظر قانونی نحله مالی است که زوج به رضایت خود به زوجه می بخشد قابل وصول از طریق مراجع قضایی نیست و همچنین موکل کلیه هزینه های زندگی خوانده و فرزندان مشترک را در طول سالیان ماضی پرداخت نموده که مدارک موجود است خانم ز.ک. با تقدیم لایحه ای صورت و لیست اموال مورد تقاضای تنصیف را به دادگاه اعلام می کند دادگاه در تاریخ 1390/08/29 مجددا تشکیل جلسه می دهد وکیل خواهان اظهار داشت اصل بر این است که وقتی زن و شوهر باهم زندگی می نمایند پرداخت خرج و مخارج زندگی با شوهر می‌باشد و با عنایت به اینکه نفقه شامل مسکن نیز هست که از این لحاظ چون خوانده در منزلی که موکل خریداری نموده زندگی می‌نماید لذا پرداخت نفقه که شامل مسکن نیز هست جایگاهی ندارد و ضمنا معروض گردید مجددا مدارکی که موکل اثاثیه خریداری نموده و خودرو نیز برای خوانده خریداری نموده تقدیم می‌گردد سپس وکیل زوجه اظهار داشت خواهان به واسطه تجدید فراش برابر اظهارات موکله بالغ بر بیش از 5 سال است که با همسر دوم زندگی می کند لذا دسترسی به اموال ایشان غیرممکن است تقاضای تحقیقات محلی با جلب نظر کارشناس و استعلام از اداره ثبت و اسناد و املاک کیاشهر در خصوص احراز واقعیت مستدعیست ضمنا بخش عظیمی از املاک دارای اسناد عادی است که غیرقابل دسترسی از سوی موکله است امّا در خصوص ماشین های تحت مالکیت ایشان که نقل وانتقال صورت گرفته است تقاضای استعلام از اداره راهنمایی و رانندگی مستدعیست از طرفی خواهان در سال 88 طی کلاسه شماره 860017 دعوی طلاق در همین حوزه مطرح نموده که به واسطه تنصیف دعوی خود را حسب اظهارات موکله مسترد نموده است رئیس اداره ثبت و املاک آستانه اشرفیه در پاسخ استعلام دادگاه طی نامه شماره 12988/90/123 - 7/10/90 مالکیت زوج از اموال و املاک را به دادگاه اعلام می کند دادگاه قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر می کند خانم م.ت. کارشناس منتخب طی نظریه ثبت شده شماره 544 - 16/3/91 مقدار اجرت المثل را مبلغ هیجده میلیون و سه هزار و پانصد و هفتادویک تومان و مقدار نحله زوجه را هشت میلیون تومان و نفقه ایّام عده مبلغ یک میلیون تومان تعیین می کند وکلای زوجین نسبت به این نظریه اعتراض می کنند که موضوع به هیات کارشناسان ارجاع می‌گردد هیات کارشناسان طی نظریه پیوست (ص 77 پرونده) مجموع اجرت المثل و نفقه ایّام عده زوجه را به مبلغ 500/780/27 تومان تعیین و به دادگاه اعلام می‌نماید دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر و اعلام صادر می کند داور زوج طی نظریه پیوست (ص 88 پرونده) نظر می دهد دلایل مختلفی بر جدایی و عدم سازش متصور است داور زوجه نیز به شرح نظریه ثبت شده شماره 3160 - 26/11/91 نظریه خود را به دادگاه تقدیم می‌نماید زوجه حسب گواهی پزشکی شماره 3061/06/01 توانایی بارداری را نداشته و در حال حاضر باردار نمی‌باشند دادگاه در وقت فوق العاده تشکیل جلسه می دهد و با بررسی پرونده پایان رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1391/12/10 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات وی چنین رای می دهد: تلاش دادگاه و داوران معرفی شده جهت اصلاح ذات البین و انصراف زوج از این تصمیم موثر و مثمر ثمر واقع نشده و نامبرده علی رغم مخالفت زوجه اصرار به جدایی دارد بنابراین دادگاه ضمن استماع اظهارات وکلا طرفین در خصوص حق وحقوق قانونی زوجه و اخذ نظریه هیات سه نفره کارشناسی که با اوضاع واحوال قضیه مطابقت دارد با درخواست مطروحه موافقت می‌نماید و با التفات به سند ازدواج به شماره ترتیب 789604 مورخ 1359/09/18 تنظیمی در دفترخانه ازدواج شماره... آستانه اشرفیه و نامه شماره 3061/06/01 مورخ 1391/12/06 پزشکی قانونی آستانه اشرفیه که موید عدم بارداری زوجه است و با استناد به قاعده الطلاق بید اخذ بالساق و مواد 1120 و 1133 - 1139 - 1143 - 1148 - 1149 - 1150 - 1151 قانون مدنی و مفاد قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش و مقررات مربوط به طلاق و آیین‌نامه مربوط به گواهی عدم امکان سازش بین زوجین فوق الاسامی را صادر می‌نماید تا ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ زوج بتواند با ارائه آن به یکی از دفاتر رسمی طلاق و بر اساس موارد ذیل الذکر همسرش خانم ف.الف. را مطلقه از نوع رجعی نماید ضمنا در خصوص حقوق قانونی و شرعی زوجه به شرح ذیل اتخاذ تصمیم می‌شود که در هنگام اجرای صیغه طلاق باید مراعات و اجرایی گردد 1 - مهریه با توجه به مفاد سند رسمی ازدواج و محاسبه آن به نرخ شاخص روز به مبلغ 169/605/211 تعیین می‌گردد که خواهان مکلف است با توجه به فرمول مبلغ شاخص تورم سال قبل از اجرای صیغه طلاق تقسیم بر عدد شاخص در سال وقوع عقد ضربدر مبلغ مهریه مندرج در عقدنامه به خوانده پرداخت نماید 2 - نفقه معوقه و نفقه ایّام عده و اجرت المثل ایّام زناشویی خواهان بابت نفقه معوقه زوجه خود و ایّام عده و اجرت المثل ایّام زوجیت مبالغ ریالی مندرج در نظریه هیات سه نفره کارشناسی مضبوط در پرونده را به خواهان پرداخت نماید 3 - جهیزیه در این خصوص ادعایی مطرح نشده است 4 - با توجه به محتویات پرونده فرزندان مشترک به سن بلوغ رسیده اند و بحث حضانت و ملاقات آنان منتفی می‌باشد ضمنا در خصوص ادعای زوجه مبنی بر مطالبه نحله و تنصیف اموال نظر به اینکه اولا به موجب مفاد تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق اجابت توامان اجرت المثل و نحله قانونی نمی‌باشد و با تقاضای اجرت المثل مطالبه نحله منتفی می‌شود و ازآنجایی که حسب نظر هیات کارشناسی اجرت المثل تعیین شده است دادگاه در خصوص ادعای نحله خواسته خواهان را قابل پذیرش نمی بیند و حکم به ردّ آن صادر می‌نماید ثانیا در خصوص تنصیف اموال تلاش دادگاه برای شناسایی اموال مورد ادعا که در زمان زوجیت توسط زوج حاصل شده بدون نتیجه بوده است و وکیل خوانده در این خصوص دلیلی مبنی بر وجود اموال زوج ارائه ننموده است و در این خصوص نیز حکم به ردّ خواسته صادر می‌شود پس از ابلاغ رای صادره و تجدیدنظرخواهی خانم ف.الف. با وکالت خانم ز.ک. شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان نسبت به موضوع رسیدگی و با بررسی پرونده و اعلام ختم رسیدگی طی رای شماره --- - 1392/03/25 چنین رای می دهد: تجدیدنظرخواهی خانم ف.الف. با وکالت خانم ز.ک. از دادنامه شماره --- مورخ 10/12/91 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی کیاشهر که دلالت بر صدور گواهی عدم امکان سازش فی مابین تجدیدنظرخواه و تجدیدنظر خوانده آقای ح.ش. با پرداخت مهریه به نرخ روز و اجرت المثل ایّام زندگی مشترک و نفقه معوقه و ایّام عده از نوع طلاق رجعی دارد و از سوی دیگر نسبت به تقاضای نحله از سوی زوجه و تنصیف اموال دوران زوجیت حکم به ردّ آن ها صادر گردیده است با مداقه در محتویات پرونده و ملاحظه بند ب قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق نحله با اجرت المثل قابل جمع است از این حیث وفق بند 2 نظر کارشناس (برگ 44 ) حکم به پرداخت مبلغ هشت میلیون تومان از بابت نحله توسط آقای ح.ش. در حق تجدیدنظرخواه صادر می‌نماید و در مورد تنصیف که باید طی قرارداد یا شروط ضمن عقد نکاح باشد در پرونده ملاحظه نمی گردد و حکم به ردّ آن صحیحا اصدار یافته است ولی نوع طلاق با توجه به تاریخ تولد زوجه که 1337/03/12 می‌باشد (یائسه) از نوع بائن است و نفقه ایّام عده نیز محکوم به ردّ است لذا مستندا به مواد 351 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی با این وصف رای صادره را تایید می‌نماید این رای در تاریخ 14/5/92 ابلاغ و خانم ف.الف. با وکالت خانم ز.ک. در تاریخ 1392/06/03 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجام خواهی می کند پرونده جهت رسیدگی پس از جری تشریفات به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می‌گردد مشروح مفاد لایحه فرجام خواهی به هنگام ملاحظه گزارش قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای حیدری عضو ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه دیوان عالی کشور

اعتراض فرجام خواه خانم ف.الف. با وکالت خانم ز.ک. نسبت به رای شماره --- - 1392/03/25 صادره از شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان با توجه به مندرجات پرونده و رسیدگی های به عمل آمده وارد نیست اساس رای دادگاه بنا به جهات و دلایل منعکس در پرونده و ملاحظه سند ازدواج و نظریات کارشناسان مخالف قانون نمی‌باشد النهایه با توجه به ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 که رای دادگاه تجدیدنظر در زمان حاکمیت این قانون صادر گردیده اجرت المثل با نحله قابل جمع نیست با حذف این قسمت از رای فرجام خواسته مستندا به مواد 370 و 377 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 ضمن ردّ اعتراض، دادنامه فرجام خواسته نتیجتا ابرام و پرونده اعاده می‌گردد.

رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار

طیبی - حیدری

منبع