هیات وزیران در جلسه 1401/6/16 به پیشنهاد شماره 02 /100 /36700 مورخ 1401/3/11 وزارت راه و شهرسازی و به استناد بند (ک) تبصره (11) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور، آییننامه اجرایی بند مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1 - در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1 - قانون: قانون بودجه سال 1401 کل کشور.
2 - وزارت: وزارت راه و شهرسازی.
3 - سازمان: سازمان ملی زمین و مسکن.
4 - شرکت: شرکت بازآفرینی شهری ایران.
5 - اداره کل: اداره کل راه و شهرسازی استان (نماینده سازمان و شرکت).
6 - سکونتگاه های غیررسمی: سکونت گاه های موضوع بند (6) سند ملی راهبردی احیاء، بهسازی، نوسازی و توانمندسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری موضوع تصویب نامه شماره 74900 /48601ه- مورخ 1393/7/2 و اصلاحات بعدی آن.
7 - اراضی تصرفی: اراضی دولتی واقع در محدوده یا حریم شهرها و شهرک ها که در مالکیت وزارت /سازمان /شرکت که توسط اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی قبل از تاریخ 1394/1/1 تصرف و در آن بنا احداث و در حال بهره برداری میباشد.
ماده 2 - ملاک تعیین زمان تصرف اراضی، بر اساس تصاویر ماهواره ای و هوایی ماخوذه از سازمان فضایی ایران، سازمان نقشه برداری کشور و سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح میباشد.
ماده 3 - اراضی که بنای ساختمانی با مصالح با دوام در آنها احداث شده مشمول این آییننامه است و آن دسته از اراضی که در آنها ساختمان های پیش ساخته، دیوارکشی، غرس اشجار و زراعت به عمل آمده از شمول این آییننامه خارج است.
ماده 4 - عرصه تصرفی باید حداکثر معادل حد نصاب تفکیک طرح های مصوب شهری باشد و با مستحدثات و بنای احداثی تناسب داشته به نحوی که میزان عرصه از چهار برابر سطح اشغال بنای احداثی بیشتر نباشد.
تبصره - چنانچه مساحت عرصه تحت تصرف بیش از میزان مذکور در این ماده باشد واگذاری عرصه منوط به استرداد مساحت مازاد توسط متصرف خواهد بود.
ماده 5 - واگذاری عرصه به متصرفان در صورتی مجاز است که اولاً اعیان آن تا زمان واگذاری مورد بهره برداری باشد و ثانیاً با طرح های مصوب شهری که شامل داخل محدوده و حریم شهرها میشود و تا زمان واگذاری به تصویب مراجع قانونی ذی صلاح رسیده مطابقت داشته باشد.
ماده 6 - در صورت درخواست متقاضیان به عنوان مالکین مشاعی بنای احداثی برای واگذاری عرصه، اقدام مطابق این آییننامه منوط به اعلام کتبی تمامی مالکین و بر اساس تقسیم نامه تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی خواهد بود.
ماده 7 - در مواردی که بنای احداثی به صورت چند واحد مستقل (آپارتمان) احداث شده باشد، اقدام بر طبق این آییننامه به نسبت سهم عرصه هر واحد بر اساس قانون تملک آپارتمان ها تعیین و ملاک عمل خواهد بود.
ماده 8 - هر یک از متصرفین صرفاً نسبت به یک قطعه زمین امکان بهره مندی از این آییننامه را دارند.
ماده 9 - سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است نسبت به اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به مشمولان این آییننامه اقدام نماید. وزارت نیز مکلف است سامانه ای ایجاد کند تا متقاضیان بتوانند از طریق آن درخواست خود را تا پایان سال 1401 اعلام کنند. همچنین متقاضیان میتوانند با مراجعه به ادارات راه و شهرسازی ذی ربط تقاضای خود را به صورت مکتوب ارائه نمایند.
ماده 10 - مرجع تشخیص و اجرای این آییننامه اداره کل میباشد.
ماده 11 - افرادی میتوانند از امتیاز موضوع این آییننامه استفاده نمایند که خود یا همسر آنها از دولت یا موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی زمین یا واحد مسکونی دریافت نکرده باشند.
ماده 12 - اراضی موضوع این آییننامه به افراد واجد شرایط تا سقف مندرج در جدول زیر به قیمت منطقه ای و مازاد بر آن به قیمت کارشناسی روز واگذار میشود. وزارت موظف است در خصوص احراز قیمت روز اراضی مورد واگذاری نظارت نماید.
مساحت زمین تصرفی قابل واگذاری به قیمت منطقه ای یا تمام شده
| قیمت کارشناسی یک مترمربع زمین تصرفی | بیشتر از ششصد میلیون (600/000/000) ریال | بیشتر از چهارصد میلیون (400/000/000) ریال و کمتر از ششصد میلیون (600/000/000) ریال | بیشتر از سیصد میلیون (300/000/000) ریال و کمتر از چهارصد میلیون (400/000/000) ریال تا 60 مترمربع | بیشتر از دویست میلیون (200/000/000) ریال و کمتر از سیصد میلیون (300/000/000) ریال | بیشتر از یکصد میلیون (100/000/000) ریال و کمتر از دویست (200/000/000) ریال | کمتر از یکصد میلیون (100/000/000) ریال |
| مساحت زمین تصرفی قابل واگذاری به قیمت منطقهای یا تمام شده | تا 20 مترمربع | تا 40 مترمربع | تا 60 مترمربع | تا 90 مترمربع | تا 150 مترمربع | تا 200 مترمربع |
ماده 13 - در صورتی که متصرفان اراضی موضوع این آییننامه واجد شرایط لازم نباشند اراضی تصرفی با رعایت نصاب مقرر به قیمت کارشناسی واقعی روز به آنها واگذار میشود.
ماده 14 - عرصه اعیانی های تجاری و خدماتی به نرخ کارشناسی واقعی روز واگذار میشود و در خصوص اعیانی های صنعتی که عرصه آن در مناطق مسکونی واقع شده است مشروط به رعایت مقررات زیست محیطی، واگذاری به نرخ قیمت واقعی کارشناسی روز و اخذ اجرت المثل ایام تصرف بلامانع است.
ماده 15 - متقاضیان میتوانند با تسویه حساب ارزش معین شده عرصه، مطابق این آییننامه نسبت به تملک و دریافت سند رسمی و یا دریافت قرارداد واگذاری زمین از اداره کل اقدام نمایند.
تبصره - شهرداری ها مکلفند حداکثر ظرف (10) روز نسبت به پاسخ اداره کل و دفاتر اسناد رسمی صرفاً از حیث انطباق عرصه با طرح مصوب شهری اقدام نمایند.
ماده 16 - کلیه هزینه های متعلقه از جمله هزینه های کارشناسی، تفکیک و افراز، تنظیم سند رسمی انتقال، صدور سند مالکیت تک برگ و هرگونه مالیات، عوارض، حق الثبت، حق التحریر، استعلامات مربوط، به عهده متقاضی (مالک /مالکان بنا در اراضی تصرفی) است.
ماده 17 - وزارت مسئول نظارت بر اجرای این آییننامه میباشد و موظف است گزارش مربوط به نحوه اجرای این آییننامه را در مقاطع زمانی سه ماهه به هیات وزیران ارائه نماید.
معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر