تایید خط مشی هایی در جهت تهیه برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

پیرو ابلاغهای صادره منتهی به شماره 483 /34 مورخ 1372/4/12 در زمینه خط مشی های اساسی برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، به پیوست خط مشی های مشروحه ذیل که در جلسات خرداد ماه سال 1372 شورای اقتصاد مورد تائید قرار گرفته است جهت تهیه برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ایفاد میگردد:
1 - بخش امورقضایی
2 - بخش اداری و اجرایی
3 - بخش بازرگانی داخلی
4 - بخش صنعت و معدن (اصلاحی و تکمیلی)
5 - بخش عمران شهری
6 - بخش آمایش سرزمین و طرح ریزی کالبد

مسعود روغنی زنجانی
معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه

خط مشی های اساسی امور قضایی در برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

1- ایجاد تشکیلات مناسب قضایی و اداری و ساختان‌ها و تاسیسات متناسب در جهت تسهیل و تسریع در مراحل دادرسی و استانداردسازی تشکیلات براساس جمعیت و مساحت حوزه قضایی زیر پوشش و انواع جرائم.

2- ایجاد نظام منسجم و فعال معاضدت قضایی نظیر فعال ساختن دوایر ارشاد و هدایت قضائی، کانون وکلاء و کارشناسان رسمی و پزشکی قانونی به منظور احقاق حقوق مردم.

3- کوتاه کردن مسیر و زمان رسیدگی به دعاوی از طریق اصلاح قوانینی نظیر آیین دادرسی کیفری و حقوقی و استفاده از ابزار و تکنولوژی جدید، ایجاد شوراهای دادرسی و ارجاع پاره ای از امور که ماهیت قضایی ندارند به سایر دستگاههای اجرایی و واگذاری اختیارات قابل تقویض به ضابطین قوه قضائیه.

4- اصلاح ساختار نیروی انسانی از طریق ارتقاء سطح کیفی نیروهای انسانی موجود و جذب نیروی جدید متخصص.

5- افزایش سرعت و دقت در عملیات ثبتی از طریق جایگزینی ثبت رقومی و مکانیزه (کاداستر) به جای ثبت توصیفی و دستی.

6- پیشگیری از وقوع جرم از طریق:
- تشکیل دادگاه‌های اطفال و توسعه کانونهای اصلاح و تربیت.
- گسترش و توسعه اقدامات تامینی و تربیتی و اصلاح زندانیان.
- نظارت به موقع و مستمر بر اجرای قوانین در کلیه سطوح و برخورد قاطع با متخلفین.

7- سعی در جهت انتقال محل زندانها از مراکز شهری به خارج از شهرها.

8- تجدید نظر در جهت افزایش حقوق و مزایای قضات با توجه به حساسیت و شان جایگاه قضات، متناسب با عملکرد آنان.

9- جایگزینی اخذ جرائم نقدی و انجام خدمات اجتماعی به جای حبس.

10- انجام مراقبت های مربوط به خانواده زندانیان، طبقه بندی زندانیان و ندامتگاههای کشور و ایجاد واحدهای تولیدی در جهت توسعه آموزشهای فنی و حرفه ای به زندانیان.

خط مشی های اساسی بخش اداری و اجرایی در برنامه دوم توسعه اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

1- جلوگیری از تمرکز گرائی از طریق تفکیک دقیق وظایف دولت و ایجاد سه رده مدیریت مرکزی (جهت انجام وظایف ستادی وسیاستگزاری) مدیریت در سطح استان و شهرستان و مدیریت محلی در جهت انتقال وظایفی که موضوعیت مردمی دارد به سازمانهای محلی.

2- بازنگری در ساختار تشکیلات استانداریها و فرمانداریها به منظور ارتقاء کیفی وظایف محوله و تقویت نقش استاندار و فرماندار به عنوان نماینده عالی دولت در سطح استان و منطقه و ایجاد انسجام در وظایف و فعالیتهای جاری در سطح استان و حذف بخشداری و دهدار و اداره امور دهداری به صورت غیردولتی مشابه شهرداریها.

3- احیای نقش حاکمیت دولت و پرهیز از امور اجرایی و بازنگری در تشکیلات آن، متناسب ساختن پستها و واحدهای سازمانی با میزان کاهش وظایف، و ارتقاء کیفیت وظایف ستادی.

4- منطقی کردن نسبت مشاغل اصلی به پشتیبانی.

5- برقراری نظام مطلوب تقسیمات کشوری جهت تثبیت آن در بلند مدت.

6- ایجاد تشکیلات منسجم از طریق ادغام دستگاههائی که وظایف موازی، متداخل، تکراری را به عهده دارند و حذف دستگاههای اضافی.

7- پرداخت حقوق و مزایا متناسب با کارآئی.

8- محدود کردن نظام استخدام رسمی و تقویت نظام کارانه.

9- برقراری نظام مناسب انتصاب و عزل مدیران دستگاههای دولتی و ارزیابی عملکرد آنان.

10- بالا بردن سرعت جریان اجرای امور در سازمانهای دولتی از طریق کاهش مراحل انجام کار و حذف مراحل زاید و بازنگری در روشهای اجرایی با رعایت سهولت و رفع پیچیدگی در اجرای قوانین و مقررات با استفاده از تکنولوژیهای مناسب.

11- تبیین و تدوین نظامها و سیستم های رایج و مرتبط با ارباب رجوع در جهت ایجاد شرایطی که با مراجعه کمتر و با یک متصدی، کار ارباب رجوع انجام شود و تهیه و در اختیار گذاشتن جزوات لازم در مورد مقررات و دستورالعملها و گردش امور که به ارباب رجوع مربوط میشود.

12- افزایش توان تخصصی و تحقیقاتی دستگاههای دولتی ازطریق بهره گیری از ظرفیتها و امکانات موجود و توسعه کیفی نیروی انسانی و جذب بیشتر نیروی انسانی متخصص.

خط مشی های اساسی بخش بازرگانی داخلی طی برنامه دوم توسعه اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

1- هماهنگ نمودن فعالیت های بخش بازرگانی با سایر بخش های اقتصادی به نحوی که بخش بازرگانی ضمن تنظیم بازار از سایر فعالیتهای اقتصادی نیز پشتیبانی کند.

2- کمک به ایجاد تعادلهای منطقه ای و رساندن کالا به نقاط محروم.

3- توجه به مکانیزم عرضه و تقاضا در تنظیم بازار و استفاده از ابزارهای مناسب دیگر در شرایطی که عرضه و تقاضا پاسخگو نباشد، با تاکید برمحدود نمودن انحصارات، تعدیل نوسانات و تامین نیازمندیها طی فصول سال.

4- کاهش سهم بخش عمومی در فعالیت های بازرگانی و اعمال نظارت عالیه دولت.

5- تامین و ذخیره سازی کالاهای اساسی در جهت تامین حداقل نیازهای مردم.

6- اصلاح شبکه های توزیع در جهت به حداقل رساندن هزینه توزیع و تعداد واسطه ها.

7- تامین حمایت قضایی از حقوق مصرف کننده شامل:
- حق برخورداری از کالا و خدمات سالم و ایمن.
- حق انتخاب.
- حق برخورداری از اطلاعات درست.
- حق برخورداری از حمایت دولت.
- حق تشکل.

8- مجاز نمودن تولیدکنندگان صنعتی به عرضه کالاها خود از طریق ایجاد شعب و واحدهای مستقیم توزیع.

خط مشی های اساسی بخش صنعت و معدن طی برنامه دوم توسعه اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
(اصلاحی و تکمیلی ابلاغ شماره 339 /34 مورخ 1372/3/10)

اصلاحی 18- تاکید بر ایجاد و توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی و روستائی به منظور ایجاد اشتغال و افزایش درآمد روستائیان.

تکمیلی 19- فراهم نمودن شرایط لازم جهت تحکیم پیوندهای داخلی و بین بخشی با توسعه اقماری صنایع کوچک و ایجاد و توسعه زنجیره های تولید بین واحدهای کوچک، متوسط و بزرگ صنعتی.

20- برقراری حمایت های لازم از طریق سازمان مربوط برای حفظ ارزش ها و میراث فرهنگی و هنری کشور در زمینه صنایع دستی.

21- اعطای حمایت های ویژه فنی، مالی، اعتباری، آموزشی و زیربنائی به صنایع کوچک با اولویت تکنولوژیهای پیشرفته.

22- توسعه صنایع دستی و ارتقاء تکنولوژی فعالیتهای سنتی و بومی جهت اقتصادی شدن آنها.

23- کمک به ایجاد و توسعه تشکلهای مناسب در بخش صنعت به منظور مشارکت گسترده آنها درتدوین سیاست ها و برنامه ریزی های صنعتی کشور.

24- سازماندهی و ایجاد سیستمهای اطلاع رسانی و ارائه اطلاعات و خدمات فنی، صنعتی، تکنولوژیکی و مدیریتی جهت کمک به ارتقاء بهره وری و افزایش کمی و بهبود کیفی تولیدات صنعتی.

25- توجه به تامین نیازهای صنعتی و تکنولوژیکی در نظام آموزشی کشور.

26- برقراری مکانیزمهای تشویقی کارا جهت توسعه رشته های اولویت دار صنعتی و همچنین کمک به توسعه منطقی صنعت در مناطق توسعه نیافته کشور.

خط مشی های اساسی بخش عمران شهری طی برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

1- حرکت در جهت واگذاری اداره امور شهرها به مدیریتهای انتخابی و توسعه اختیارات و وظائف و تقویت نقش سازمانهای محلی (شهرداریها) بازنگری در قوانین و مقررات و تشکیلات و روشهای آنها و برقراری نظام نوین مدیریت شهری و نظارت برفعالیتهای محلی توسط منتخبین مردم.

2- ایجاد و تامین منابع جدید درآمدی برای شهرداریها از طریق وصول عوارض قانونی و مالیاتهای محلی در محدوده هر شهر.

3- تقویت شهرداریها در جهت خوداتکائی و خودکفائی نسبی و تامین قسمتی از هزینه های شهرداریهای مناطق نیازمند و محروم با ایجاد صندوق مشترک شهرداریها و کمکهای دولت.

4- تهیه طرحهای (جامع، هادی، تفصیلی) در سطوح محلی و تصویب آن در سطح استان در چارچوب ضوابط شورای عالی شهرسازی و معماری کشور.

5- بازسازی و احیاء بافتهای مسئله دار شهری به منظور ایجاد هماهنگی در مناطق مختلف شهری و بهره برداری مطلوب از سرمایه گذاریهای انجام شده در تاسیسات روبنائی و زیربنائی شهرها.

6- اجرای پروژه های پیشنهادی طرحهای کالبدی (جامع، هادی، تفصیلی) از محل منابع درآمدی پیش بینی شده در قالب تراز مالی و فیزیکی طرحها توسط دستگاههای اجرایی ذیربط.

7- تشویق به عمران و جلوگیری از بایر نگهداشتن اراضی شهری با استفاده از ابزار مالیاتی و عوارض ویژه.

8- ارتقاء کیفیت خدماتی، عمرانی و ساختمانی در شهرها از طریق نهادهای حرفه ای و نظامات مهندسی

9 -اصلاح روشهای توسعه و عمران کالبدی با تاکید بر استفاده از امکانات و ارزش افزوده ناشی از توسعه و عمران و اجرای ضوابط و مقررات شهرسازی.

10- ارتقاء کیفیت طراحی شهری و مناطق مسکونی برپایه منطقه بندی، رعایت حقوق همسایگی و کنترل آلودگیهای زیست محیطی و تدوین اجرای استانداردها و ضوابط و مقررات طراحی فضاها، معابر محوطه ها و بناهای شهری و لحاظ نمودن پهنه های خطر سوانح و حوادث.

11- گسترش تحقیقات شهرسازی و معماری وساختمانی به منظور ایجاد منابع علمی و فنی و مبادله تجربیات و توسعه و استمرار بخشیدن به امر آموزش در بخش ساختمان در سطوح عمومی- حرفه ای و تخصصی.

12- بسط تدریجی حوزه شمول مقررات ملی ساختمانی به کل سطح کشور و کلیه انواع ساختان‌ها متناسب با شرایط اقلیمی اقتصادی، تکنیکی و مهارت نیروی انسانی.

13- بهبود امور حمل و نقل و ترافیک درون شهری براساس نتایج مطالعات حمل و نقل درون شهری و توسعه سیستمهای حمل و نقل عمومی در شهرهای بزرگ و متوسط و کاهش استفاده از اتومبیلهای شخصی برای ترددهای درون شهری.

14- واگذاری حداکثر ممکن مدیریت بهره برداری و سهام سیستمهای حمل و نقل درون شهری به بخش خصوصی و تعاونیها.

15- جلب مشارکت سرمایه های غیردولتی و بانکها در جهت اجرای نتایج مطالعات جامع و حمل و نقل درون شهری.

16- اداره اقتصادی و بهبود مدیریت سیستمهای حمل و نقل عمومی شهر از طریق دریافت نرخ خدمات و کمکهای مستقیم دولت و بخش عمومی.

17- بهبود ایمنی و حفاظت مراکز جمعیتی، شهروندان و سرمایه های ملی در مقابل سوانح و حوادث طبیعی غیرمترقبه.

18- بهبود شرایط زیست محیطی شهرها از طریق اصلاح سیستمها و وسایط حمل و نقل و انتقال یا حذف منابع آلوده کننده شهرها.

19- تامین هزینه های رفع آلودگی توسط واحدهای آلوده کننده در جهت رعایت استانداردهای زیست محیطی.

20- تاکید بر ایجاد کانالهای مشترک شبکه تاسیسات شهری توسط شهرداریها با مشارکت دستگاههای ذیربط برای مسیرهای اصلی موجود در توسعه های آتی شهرها در حد امکان.

21- کنترل مصرف سرانه آب با استفاده از وضع قیمتهای ترجیحی براساس الگوی مصرف مصوب.

22- بهبود مدیریت و اداره اقتصادی سیستمهای توزیع آب و جمع آوری فاضلاب شهری.

23- اجرای طرحهای فاضلاب در شهرهائی که دارای اولویت زیست محیطی هستند.

24- حفاظت کیفی و کمی منابع تامین کننده آب شرب شهرها از طریق تصویب و اعمال قانون و مقررات لازم و تقویت نهادهای اجرایی.

سیاستها و خط مشی های آمایش سرزمین و طرح کالبدی ملی

1- تعادل بخشیدن به توزیع جمعیت در سرزمین و جلوگیری از تمرکز بیشتر امکانات در مراکز شهری بسیار بزرگ (با جمعیت بیش از یک میلیون نفر) از طریق:

1- 1- کنترل سرمایه گذاریهای جدید در این دسته از شهرها و هدایت آنها بسوی گزیده ای از مراکز شهری کوچکتر (با تاکید بر سطوح کمتر از 250 هزار نفر).

1- 2- شناسائی و تجهیز مراکز مستعد منطقه ای به خدمات برتر قابل رقابت با تهران.

2- هدایت توسعه مراکز جمعیتی با توجه به ضرورت حفظ زمینهای کشاورزی، جنگلی، مرتعی، چشم اندازهای زیبا، زیستگاههای حیات وحش، سواحل دریاها و دریاچه ها و رعایت حریم آثار باستانی و با ارزش و انتخاب پهنه های کم خطر از نظر سوانح مختلف.

3- اصلاح نظام هدایت و کنترل توسعه کالبدی در سطوح ملی و محلی به منظور تضمین اجرای طرحها و برنامه های مربوطه.

4- تجهیز مراکز روستائی دارای قابلیت توسعه به خدمات اجتماعی و زیربنائی از طریق هدایت سرمایه گذاریهای جدید به این مراکز به منظور جذب جمعیت نقاط روستائی کوچک و پراکنده.

5- ساماندهی به کوچ و اسکان عشایر از طریق شناسائی و آماده سازی نقاط جدید دارای پتانسیل تولید در محدوده زیست بومهای عشایری.

6- مهار و کنترل آب رودخانه های مرزی و انتقال مازاد آب حوزه های پر آب غرب و شمال کشور به سایر نواحی کم آب جهت تامین آب شرب، صنعت و کمبود آب کشاورزی.

7- حفاظت از اراضی و کنترل فرسایش خاک حوزه های آبخیز کشور از طریق اجرای عملیات آبخیز داری و گسترش پوشش گیاهی.

8- مبارزه با پیشروی کویر و تثبیت شنهای روان با مشارکت مستقیم مردمی.

9- ساماندهی توزیع متعادل جمعیت و اشتغال در پهنه سرزمین براساس اهداف سیاسی، اقتصادی و ظرفیتهای زیست محیطی و زیربنائی سلسله مراتب منطقی اسکان.

10- مراعات حفاظت آب، خاک، جنگل و مراتع در استقرار فعالیتهای صنعتی آلاینده محیط در حاشیه رودخانه ها که نسبت به سایر نواحی دارای مزیت نسبی می‌باشند.

11- گسترش شبکه های انتقال انرژی (برق، فرآورده های نفتی و گاز) براساس سیستهای توزیع جمعیت و فعالیت در مناطق مستعد با اولویت مراکز و محورهای کمتر توسعه یافته.

12- توسعه شبکه های ارتباطی (حمل و نقل و مخابرات) بین مراکز منطقه ای همجوار به منظور تقویت مبادله کالا و خدمات بین مناطق کشور.

13- بهره گیری از مزیت نسبی کشور در زمینه برقراری پیوند بین کشورهای همجوار، آسیای میانه و قفقاز با آبهای خلیج فارس و دریای عمان و کشورهای همجوار از طریق استفاده از شبکه جاده ای موجود و احداث خطوط آهن.

14- ایجاد زمینه های مناسب جهت مشارکت بخش غیر دولتی به منظور بارور سازی قابلیتهای توریستی کشور با اولویت مناطق مستعد کمتر توسعه یافته.

15- ایجاد سیستم اطلاعات جغرافیائی سرزمین.

16- تهیه چارچوب کلی برنامه ملی مقابله با سوانح و حوادث طبیعی براساس پهنه های متفاوت خطر در سطوح ملی، منطقه ای و محلی.

17- استفاده حداکثر از انرژی طبیعی در مکانیابی توسعه های جدید، طرح ریزی شهری و طراحی ساختمان از طریق سازگاری با اقلیم به منظور صرفه جوئی در انرژی.

18- مکان یابی و استقرار شهرکهای مسکونی و صنایع بزرگ به ویژه طرحهای بخش دولتی با قابلیت دستیابی به منابع آب و محدودیتهای آن در محدوده امکان پذیر منطقه و همچنین با توجه به حفظ منابع سطحی و زیر زمینی آب.

19- مهار رشد بی رویه نواحی دارای تمرکز و تراکم نامطلوب از طریق:

19- 1- کنترل سرمایه گذاریهای جدید تولیدی و خدماتی با عملکرد فرامحلی در این گونه مناطق از طریق افزایش نرخ خدمات زیربنائی و برقراری سیستم عوارض منطقه ای.

19- 2- تقویت و تجهیز مراکز شهری مستعد مستقر در پیرامون این گونه نواحی و ارتقاء نقش خدماتی و تولیدی آنها و ایجاد شبکه های حمل و نقل سریع بین این دسته از شهرها و مراکز جمعیتی پیرامون.

19- 3- شناسائی و انتقال تدریجی برخی از فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی، خدماتی، اداری آن دسته از فعالیتهائی که از نظر عملکرد و مقیاس وجود آنها در این نواحی ضرورتی ندارد به سایر مناطق مستعد کشور و شهرکهای اقمار.