قانون اجازه مبادله قرارداد عبور و مرور سکنه قراء سرحدی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

ماده واحده - مجلس شورای ملی قرارداد عبور و مرور سکنه قراء سرحدی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی را که مشتمل بر 16 ماده و‌یک ضمیمه و یک پروتکل می‌باشد و در تاریخ دهم خرداد 1307 امضا شده تصویب و اجازه مبادله نسخ صحه شده آن را به دولت میدهد.
این قانون که مشتمل بر یک ماده و متن قرارداد و پروتکل و ضمیمه است در جلسه 16 دیماه 1307 شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - دادگر

قرارداد راجع بعبور و مرور سکنه قراء سرحدی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی باراضی یکدیکر[یکدیگر]
اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران از یک طرف
اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از طرف دیکر[دیگر]
نظر به اینکه مایلند روابط مابین سکنه قراء مجاور سرحدی خود را تسهیل نمایند تصمیم نمودند که برای عبور و مرور این قبیل سکنه از سرحدات خود ترتیب سهل و ساده را برقرار نمایند. و برای این منظور اختیارداران خود را به شرح ذیل تعین[تعیین] گردند:
از طرف اعلیحضرت شاهنشاه ایران جناب فتح‌الله خان پا ک روان کفیل وزارت امور خارجه
از طرف اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی باکوکریستوفردیچ داوتیان سفیر کبیر فوق‌العاده اتحاد جماهیر شوروی در ایران
اختیارداران مزبور پس از مبادله اعتبارنامه‌های خود که آنها را صحیح و معتبر یافتند در مراتب ذیل موافقت حاصل کردند:

ماده اول - (سکنه قراء سرحدی) مطابق مفهوم این قرارداد بهاشخاصی اطلاق میشود که اقامتگاه ثابت آنها در شهر یا قریه است که در حدود منطقه بعرض 50 کیلومطر از قرار 25 کیلومطر از هر طرف سرحد واقع شده باشد.

ماده دوم - سکنه قراء سرحدی مجازند با رعایت مقرراتی که ذیلاً ذکر خواهد شد برای اقدام بساختمان و تسطیح اراضی و غیره - تجارت - ایفاء تکالیف خانوادگی - مساعدت دفع آفات طبیعی - امداد طبی - تجسس حیوانات گم شده و اموال مسروقه و به جهات دیکری(دیگری) از این قبیل از سرحد عبور نموده و در خاک دولت دیگر در حدود 25 کیلومطر مذکور در فوق توقف نمایند و همچنین میتوانند برای مراجعه بمامورین محلی طرف معظم متعاهد دیگر به جهت اتحاد اقدامات لازمه بر علیه مجرمین حقوق عمومی که از سرحد فرار و به منطقه سابق‌الذکر پناه برده باشند از سرحد عبور‌نمایند.

ماده سوم - سکنه قراء سرحدی برای اینکه بتوانند از حق توقف و عبور مذکور در ماده 2 استفاده کنند باید دارای جوازهای مخصوصی باشند که از طرف مامورین حوزه اقامت آنان صادر شده باشد جوازهای مزبوره مطابق نمونه منضمه باین قرارداد تنظیم میشود عبور از سرحد فقط از نقاطی که پست های سرحدی در آنجا موجود و یا بعد ایجاد میگردد و به طوریکه در ماده ذیل پیش بینی شده قبلاً تعیین خواهد گردید مجاز میباشد.

ماده چهارم - وزارت امور خارجه ایران از یکطرف و سفارت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران از طرف دیگر در مدتی که از موقع مبادله نسخ مصوبه این قرارداد تجاوز ننماید فهرست ذیل را بیکدیگر ابلاغ خواهند نمود:
الف - فهرست مامورین محلی که مامور دادن جواز عبور هستند و حدود اختیارات آنها در این موضوع.
ب - فهرست نقاطی که عبور از آنجاها مجاز و در آنجاها پست های سرحدی برقرار خواهد شد.

ماده پنجم - هر یک از دولتین معظمتین متعاهدتین بر طبق ترتیباتی که مقرر خواهند داشت جواز عبور صادر میکنند جوازهای مزبوره در موقع ایاب و‌ذهاب از سرحد به ترتیبی که از طرف هر یک از دولتین متعاهدین مقرر گردیده در پست های سرحدی مندرجه در ماده 4 مجانا ثبت خواهد شد. جوازهای عبور بزبان فارسی و روسی نوشته میشود در جوازهای صادره از طرف مامورین محلی اتحاد جماهیر شوروی ممکن است گذشته از السنه فوق زبان‌معمول بخاک جمهوری که جزو اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و در منطقه پست سرحدی عبور واقع است نیز علاوه شود.

ماده ششم - جوازهای عبور که همیشه باسم اشخاص صادر میشود بر دو قسم خواهد شد.جواز سی روزه و جواز یک ساله. جوازهای یک ساله فقط برای تسهیل زراعت اراضی است که در منطقه بعرض شش کیلومطر 3 کیلومطر از هر طرف سرحد واقع شده باشد.
این جوازها فقط بسکنه قراء سرحدی که اراضی مزبوره را زراعت مینمایند داده میشود مادام که جوازهای عبور باعتبار خود باقی میباشند با هر یک از آنها میتوان دفعات غیر محدودی از سرحد عبور و مرور نمود در موقعی که دارنده جوازی که مدت اعتبارش در شرف انقضاء است هنوز بخاک خود مراجعت نکرده و بیک دلیل موجهی تقاضای تمدید مدتی را که کافی برای مراجعت باشد بنماید مامورین محلی با رعایت مقرراتی که دولت متبوع آنها در این باب وضع نموده است تقاضای او را به عمل خواهند آورد.
در کلیه جوازهای عبور از هر قسم که باشد بایستی علاوه بر اسم دارنده جواز ناحیه(ناحیه‌ای) که مقصد صاحب جواز است و همچنین پست سرحدی که از آنجا عبور مینمایند و علل عبور نیز قید شود.

ماده هفتم - عبور از سرحد فقط از طلوع تا غروب آفتاب مجاز است لیکن در موارد ذیل ممکن است هنکام[هنگام] شب هم اجازه عبور داده شود:
1 - برای دفع بلیات طبیعی.
2 - برای امداد فوری طبی یا جراحی در این صورت فقط بطبیب یا پرسنل طبی و اشخاصیکه برای جلب مساعدت آنها میروند اجازه داده میشود.
3 - در صورتی که لزوم فوری داشته باشد که با مساعدت مصادر امور محلی در مقام تعقیب یا تجسس مجرمین حقوق عمومی یا همدستان آنان که در‌یکطرف سرحد مرتکب جنایتی شده و بطرف دیگر سرحد متواری شده باشند برآیند.
در این صورت جواز برای مجنی‌علیه و خانواده او و شهود واقعه داده می‌شود.

ماده هشتم - باشخاص ذیل جواز عبور داده نمیشود:
1 - اشخاصی که جواز خود را بالاراده بدیگری واگذار کرده و یا عاریت داده باشند.
2 - اشخاصی که از جواز دیگری خواه برای عبور از سرحد و خواه جهت توقف در خاک طرف دیگر استفاده کرده باشند.
3 - کسانی که مطابق قوانین طرف متعاهد دیگر برای قاچاق محکوم شده باشند.
4 - کسانی که از طرف مصادر امور طرف معظم متعاهد دیگر نسبت بانان پیشنهاد منع صدور جواز شده باشد.
5 - اشخاصی که سابقاً تبعه طرف معظم متعاهد دیگر بوده‌اند مکر[مگر] اینکه قبلاً راجع بانها موافقتی شده باشد.

ماده نهم - هر گاه جوازی که از طرف مصادر امور یکی از طرفین معظمتین متعاهدتین صادر شده است برخلاف مقررات ماده 8 باشد مصادر امور طرف معظم دیگر آزادند که از ثبت جواز مزبور خودداری کرده و صاحب این قبیل جواز را در خاک خود نپذیرند.

ماده دهم - اشخاصی که مطابق مقررات این قرارداد تحصیل جواز عبور کرده‌اند حق دارند در موقع عبور از سرحد کلیه آلات و البسه و توشه راه که برای احتیاجات شخصی شان لازم باشد و آلات مربوطه به کار خود و همچنین کلیه اثاث‌البیتی را که برای مدت توقف آنها در خاک طرف دیگر مورد احتیاج است بدون تادیه حقوق گمرکی و سایر عوارض مشابه چه ایاباً و ذهاباً همراه خود ببرند. به علاوه دارندگان جوازهای یک ساله مذکوره در -ماده 6 میتوانند با معافیت از حقوق گمرکی و سایر عوارض مشابهه به آن عرابه و اسب و حشم کار و بذر و کلیه اشیائیکه برای کار و توقف موقتی آنها لازم‌است همراه برده و همچنین در موقع مراجعت محصول خود را همراه بیاورند مشروط بر اینکه در صورت اخیر از نظامات گمرکی متابعت نمایند.
باید متذکر بود که هر یک از طرفین معظمتین متعاهدتین میتوانند به موجب نظامات مخصوصه که قبل از اجرای آن اطلاعاً باستحضار طرف معظم دیگر خواهند رساند از ورود و خروج یک یا چند فقره از اشیاء سابق‌الذکر ممانعت کرده و یا تحدیداتی نسبت به آنها قائل شوند.

ماده یازدهم - در صورتی که مصادر امور یکی از طرفین معظمتین متعاهدتین مستحضر شوند که در یکی از نقاط مجاور سرحدی هر یک از دولتین امراض ساریه انسانی یا حیوانی موجود است میتوانند کلیه نظاماتی را که در این باب وضع نموده است به موقع اجراء بگذارد مشروط بر اینکه قبلاً طرف معظم متعاهد دیگر را مستحضر ساخته باشد.

ماده دوازدهم - در موقعی که دارنده جواز سی روزه جواز خود را مفقود کرده باشد مادامی که مدت مزبوره سابق منقضی نشده و فقدان آن به پست‌های‌سرحدی مربوطه طرفین ابلاغ نشده باشد جواز جدیدی بمشارالیه داده نخواهد شد هرکاه[هرگاه] دارنده جواز یک ساله جواز خود را گم کرده باشد (همین که‌مراتب را به پست‌های سرحدی مربوطه طرفین معظمتین متعاهدتین اطلاع داد) ممکن است جواز دیگری باو داده شود. اعتبار جواز تا موعد انقضای جواز سابق خواهد بود.
در هر دو صورت جوازهای مفقوده باطل خواهد گردید.‌ممکن است بدون رعایت مقررات و مهلت های مذکوره در فوق جوازهای جدید صادر شود مشروط بر این که دلیل کافی وجود داشته و فیمابین اداره(اداره‌ای) که جواز صادر نموده و اداره(اداره‌ای) که در پست سرحدی طرف معظم دیگر مباشر ثبت آنست قرار مخصوصی داده شده باشد.

ماده سیزدهم - هر یک از طرفین معظمتین متعاهدتین متقبل میشوند که فقط باخراج اشخاص ذیل که بر طبق مقررات این قرارداد تحصیل جواز کرده‌اند از‌مجرای ادای[اداری] اکتفا نمایند:
الف - اشخاصی که بدون تحصیل اجازه از مقامات صالحه از منطقه مجازه 25 کیلومطر تجاوز کرده باشند.
ب - بدون این که مشمول حق تمدید مذکوره در ماده 6 باشند توقف خود را بیش از موعد مندرجه در جواز ادامه دهند.
باید در نظر داشت که مقررات مذکوره در فوق شامل اشخاصی که در محاکم عمومی تحت تعقیب جنحه یا جنایتی میباشند نخواهد گردید.

ماده چهادهم - عبور ایلات و احشام آنها از سرحد تابع مقررات مخصوصی خواهد بود.

ماده پانزدهم - این قرارداد بلافاصله پس از مبادله نسخ مصوبه در مسکو قابل الاجراء خواهد بود. هر یک از طرفین معظمتین متعاهدتین حق خواهند داشت که در انقضای مدت سه سال از تاریخ تصویب قرارداد آن را فسخ نمایند در آن صورت باز یک سال پس از فسخ هم بقوت خود باقی خواهد ماند.

ماده شانزدهم - این قرارداد بزبان فرانسه تحریر شده اختیارداران ذیل آن را امضا و بمهر خود ممهور ساختند.

ضمیمه ماده 3 قرارداد شکل جوازها
الف - جهته[جهت] جوازهائی که مدت سی روزه برای عبور و مرور سکنه قراء سرحدی از سرحدات ایران و شوروی معتبر است:
1 - اسم شخص 2 - اسم پدر 3 - تابعیت 4 - سن 5 - قد 6 - چشم 7 - مو 8 - ریش 9 - علامت مخصوصه 10 - مقصد 11 - مقصود از عبور از‌سرحد 12 - اشخاصی که همراه دارنده جواز مسافرت مینمایند: زن ها و اولاد صغار 13 - تاریخ تسلیم جواز14 - تاریخ عبور از سرحد در هر دفعه به................... که علامات مخصوصه آن در فوق قید شده و ساکن قریه.................. ناحیه…………... میباشد اجازه داده میشود که در نقطه.................. پست سرحدی................... از سرحد عبور‌نماید.
این جواز از تاریخ تسلیم الی مدت سی روز برای عبور دفعات غیر محدودی از سرحد معتبر است.
ب - جوازهای عبور یک ساله که جهت عبور و مرور از سرحد ایران و شوروی بسکنه قراء سرحدی که در منطقه سه کیلومطری سرحد اراضی دارند داده میشوند.
1 - اسم و اسم خانواده 2 - اسم پدر 3 - تابعیت 4 - سن 5 - قد 6 - چشم 7 - مو 8 - ریش 9 - علامت مخصوصه 10 - محل مزرعه 11 -‌اشخاصیکه همراه دارنده جواز هستند زنها و اطفال صغار.به................ که علامات مخصوصه آن در فوق قید شده.................... ساکن قریه................. ناحیه.............. اجازه داده میشود که در نقطه پست سرحدی............. برای انجام امور فلاحتی از‌سرحد عبور نموده و از نقطه(نقطه‌ای) که در نمره 10 معین شده عبور نماید فلان.............. حق دارد.
1 - عرابه و اسب و حشم کار و آذوقه سفر و بذر و کلیه اشیائیکه برای کار و توقف موقتی او لازم است همراه ببرد.
2 - با متابعت از مقررات گمرکی محصول خود را همراه بیاورد.
این جواز از تاریخ تسلیم الی مدت یک سال برای عبور و مرور دفعات غیر محدودی از سرحد معتبر است.
به تاریخ... 192
امضا و مهر پاکروان امضا داوتیان

پروتکل منضمه به قرارداد عبور و مرور سکنه قراء سرحدی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی چون اختیارداران ذیل لازم دیدند که مقررات ماده 10 این قرارداد تصریح شده باشد نسبت بمراتب ذیل موافقت کردند:
معافیت مذکوره در ماده 10 مشروط بر این است که از مراتبی که در نظامنام‌های جاریه پیش‌بینی شده متابعت شود آذوقه(آذوقه‌ای) که از پرداخت حقوق گمرکی معاف شده نبایست آن میزانی که برای سفر لازم است تجاوز نماید مسلم است که دارندگان جواز یک ساله میتوانند محصول خود را همراه بیاورند ولی به شرطیکه رعایت نظامات و تعرفه‌های گمرکی را بنمایند.
تصریحات مذکوره در فوق که این پروتکل را تشکیل میدهد جزء قرارداد محسوب شده و باید در یک تاریخ با قرارداد برای تصویب فرستاده شود.
اختیارداران این پروتکل را امضا و بمهر خود ممهور ساختند.
امضا پاکروان: امضا داوتیان

اجازه مبادله قرارداد عبور و مرور سکنه قراء سرحدی ایران و اتحاد جماهیر شوروی در جلسه شانزدهم دیماه 1307 شمسی به دولت داده شده است.

رئیس مجلس شورای ملی - دادگر

دریافت فایل پی‌دی‌اف