رسیدگی بدون استماع اظهارات طرفین

تاریخ دادنامه قطعی: 1393/05/21
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: صدور رای بدون استماع اظهارات و مدافعات طرفین و بررسی آن، فاقد وجاهت قانونی است.

ع. به اتهام تیراندازی بر خلاف مقررات منجر به قتل شبه عمد مرحوم الف.ک. و جرح ف.ر.، تحت تعقیب دادسرای نظامی استان مرقوم قرار گرفته است. بدین توضیح که در تاریخ 1391/10/19 دو اکیپ از ماموران گشت فرماندهی و نظامی س. در مسیر... با کسب اطلاع از حرکت کاروان حامل سوخت قاچاق مستقر می‌شوند. یک اکیپ به سرپرستی متهم با خودرو پژو 405 و به اتفاق یک نفر سرباز در مسیر مستقر می‌شوند، در پیچ نرسیده به... خودرو پیکاب حامل اکیپ دیگر استقرار می‌یابد، خودروهای حامل سوخت قاچاق با مشاهده اکیپ اول گشت سر و ته کرده و به طرف س. برگشته‌اند که با اکیپ دوم به سرپرستی گ. مواجه شده‌اند، ف.ر. که راننده خودرو حامل مقتول بوده، اظهار نموده: «در حال برگشت در … به طرف … بودیم در حدود 15 کیلومتری…ناگهان توسط یک دستگاه پژو نقره‌ای پلاک شخصی که راننده آن کنار خودرو دو زانو نشسته بود... تیراندازی می‌کرد، بنده متوجه نشدم وی نظامی یا دزد است و بر اثر تیراندازی نام‌برده دست بنده مجروح شد و رفیقم روی شانه من افتاد و من سعی کردم خودم را به محل برسانم، تا کسی به کمکم بیاید. مرا سوار ماشین گشت کردند.» وی مدعی شده ماموران هیچ‌گونه علایم بازدارنده یا ایست نداشته‌اند و بعد رفیقش را با آمبولانس به مراکز درمانی اعزام کرده‌اند و مامور، وی را هم در همین آمبولانس گذاشته و ماشین حامل سوخت را به راننده پژو سپرده‌اند. وی اذعان نموده که گازوئیل را در مشک پلاستیکی ریخته و از...حمل می‌کرده که ناگهان ماشین‌هایی که از طرف مقابل می‌آمده‌اند و علامت داده‌اند که نزدیک نیروگاه پست ایست و بازرسی برقرار کرده‌اند او هم به طرف خ. برگشته به پژو نزدیک شده سرعتش را کم کرده که با راننده پژو احوالپرسی کند که تیراندازی شروع شده‌است. از الف.ر. به عنوان مطلع تحقیق شده، اظهار نموده: مسافر یک وانت تویوتا دوکابین بوده که در حال حرکت به طرف خ. بوده مشاهده کرده یک دستگاه پژو نقره‌ای کنار جاده ایستاده و جلوی ماشین، یک تویوتا قرمز رنگ در حال حرکت بوده که از داخل ماشین پژو یک نفر پیاده شده و شروع به تیراندازی به طرف تویوتای قرمز رنگ کرده‌است و راننده تویوتا دست خود را بلند کرده که خونی بوده و مامور ایست و گشت دولتی وجود نداشته است. م.ر. نیز اظهاراتی مشابه مطلع اول بیان کرده و اظهار نموده: علایم هشدار دهنده‌ای در محل وجود نداشته است. از گ. تحقیق شده، وی اظهار نموده است: در حوزه استحفاظی در حال گشت بوده که اطلاع یافته کاروانی از خ. به طرف س. در حال حمل مواد سوختی قاچاق است، در مسیر جاده قدیم حرکت کرده پس از چند لحظه رد شدن از پلیس‌راه یکی از خودروهای سازمانی را کنار جاده گذاشته و باخودروی دوکابین 2700 چند کیلومتر بالاتر، نرسیده به پیچ... ناگهان یکی از آن‌ها با زدن دودزا به طرف او آمده و قصد زیر گرفتن او را داشته به طوری که خود را به پشت انداخته و بعد از رد شدن آن پس از شلیک تیر هوایی به طرف لاستیک خودرو شلیک کرده‌است که جمع تیرهای شلیک شده را 12 تیر ذکر کرده‌است. به وی اعلام شده یک تیر به در خودرو و شیشه آن اصابت کرده و مستقیما وارد کابین شده و از سمت شاگرد از قسمت سقف خارج شده‌است. پاسخ داده: به هیچ وجه به طرف راننده یا در خودرو تیراندازی نکرده فقط تیر اول را به طرف لاستیک نشانه‌گیری کرده‌است. دادگاه با اتکا به نظریه پزشکی قانونی و محل اصابت گلوله چگونگی شلیک را مجددا از وی سئوال کرده، مجددا تیراندازی به طرف در خودرو با راننده را تکذیب کرده‌است. جنازه مقتول به پزشکی قانونی منتقل و مورد معاینه قرار گرفته. رئیس آگاهی استان از خودروی تویوتای شماره... بازدید کرده، در سمت چپ و پآیین گلگیر عقب سوراخ مدوری به قطر تقریبی 9 میلی‌متر که محل اصابت گلوله با مسیری از عقب به جلو و تقریبا مستقیم و در سمت راست و پآیین گلگیر عقب سوراخی به اقطار 2 × 1 سانتی‌متر که محل اصابت گلوله از عقب به جلو و کمی راست به چپ، شکستگی شیشه سمت راست در طرف راننده و صابعه کوچکی با قطر 5 میلی‌متر ناشی از اصابت گلوله تجزیه شده را گزارش کرده که بر اثر اصابت گلوله سلاح‌های جنگی 7/62 نظیر کلاشنیکف از فاصله تقریبی بیش از سه متر ایجاد شده‌است. پزشکی قانونی در مورد صدمات وارده به ف.ر. راننده تویوتا جرح بخیه شده روی آرنج دست چپ (دامیه) جرح انتهای باز و چپ، خلف ساعد چپ، قدام ساعد چپ و خلف آرنج چپ (چهار مورد حارصه) را که بر اثر جسم پرتابه‌ای (گلوله) حادث شده گواهی نموده‌است. اولیای‌دم مقتول و مصدوم حادثه اعلام شکایت کرده‌اند. نمایندگان بازرسی و حفا و عملیات طی صورت‌جلسه‌ای تیراندازی متهم را مطابق قانون به کارگیری سلاح اعلام کرده‌اند. پرونده با صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست به دادگاه ارسال حسب ارجاع، شعبه دوم دادگاه نظامی یک عهده‌دار رسیدگی شده‌است. دادگاه بدون تشکیل جلسه رسیدگی و استماع شکایت شکات و مدافعات متهم با توجه به نظریه هیات کارشناسی مبنی بر این‌که تیراندازی وفق مقررات صورت گرفته است و بعضا به این‌که اظهارات مصدوم حادثه که راننده خودرو بوده که اذعان دارد علاوه بر حامل مواد سوختی قاچاق بودن سیستم دودزا نصب و پلاک خودرو را مخدوش کرده است، لذا سلسله عملیات راننده بیانگر قانون‌گریزی و مقابله با قوانین بوده، لذا رای به برائت متهم صادر کرده‌است. دادنامه در تاریخ 1392/12/11 در دفتر دادگاه به ک.ک. ولی‌دم مقتول اعلام شده با پرداخت هزینه دادرسی طی لایحه‌ای در مهلت مقرر قانونی به دادنامه صادر شده اعتراض کرده‌است. مصدوم حادثه (ف.ر.) نیز با پرداخت هزینه دادرسی در مهلت مقرر اعتراض کرده‌است. پرونده به دفتر دیوان‌عالی‌کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده‌است.

با توجه به این‌که اولا: دادگاه بدون رسیدگی و استماع اظهارات و مدافعات طرفین مبادرت به صدور رای نموده‌است، ثانیا: با توجه به نظریه پزشکی قانونی و اداره آگاهی استان و نحوه اصابت گلوله به مقتول و زاویه و جهت شلیک گلوله و فاصله آن که با مدافعات و اظهارات متهم مغایرت دارد، اعتراض معترضان را وارد دانسته و دادنامه تجدیدنظرخواسته را وفق بند (الف) ماده 6 قانون تجدیدنظر آرای دادگاه‌ها مصوب 1372 نقض و رسیدگی طبق بند (د) همان ماده به شعبه دیگر دادگاه نظامی یک استان مرقوم محول می‌شود.

شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون

رضا فرج اللهی - علی علیا