بر اساس محتویات پرونده خانم س. ث. با وکالت اقای س. ح. در تاریخ 1398/10/23 به طرفیت اقای ی. ع. دادخواستی به خواسته تقاضای صدور حکم بر الزام به طلاق به علت عسر و حرج شدید بدلیل سوی رفتار و بیماری صعب العلاج و عدم تفاهم به دادگاه عمومی حقوقی *تقدیم نموده است.که جهت رسیدگی به شعبه دوم ارجاع گردیده است.وکیل خواهان توضیح داده است.که موکل و خوانده محترم طبق سند ازدواج پیوستی در تاریخ 1380/03/16 با مهریه 114 سکه بهار ازادی ازدواج دائم نمودهاند متاسفانه از ابتدای زندگی مشترک تابحال همواره در کشمکش و درگیری بوده و در حال حاضر به علت بیماری صعب العلاج زوج و سوی رفتارهای مستمر ایشان باعث دلسردی موکل از ادامه زندگی مشترک گردیده و موکل خواهان طلاق از وی میباشد. بر اساس تصویر دادنامه مورخ 1398/10/15 صادره از شعبه *محکومیت اقای ی. ع. به اتهام توهین با الفاظ رکیک به تحمل 74 ضربه شلاق به علت وضعیت متهم و فقدان سابقه محکومیت کیفری تعلیق گردیده است. در جلسه مورخ 1398/11/07 دادگاه خواهان خواسته خود را به شرح دادخواست اعلام نموده است.خوانده در دفاع از خود اظهار داشته است: بنده همسرم را طلاق نمی دهم تحت درمان پزشک می باشم کلیه هام را دیالیز می کنم در خصوص توهین هم با خواهرش نقشه کشیدند و محکوم شده ام. من توهین نکرده ام اظهارات خواهان مبنی بر شکاک بودن را قبول ندارم. 3 فرزند داریم درخواست می کنم همسرم به منزل برگردد. پس از صدور قرار ارجاع امر بداوری و معرفی داور از سوی زوجین داور زوجه اعلام کرده است.علیرغم تماس مکرر با داور طرف مقابل یا پاسخگو نبودند یا با خلف وعده در جلسه حاضر نگردیده اند ولی طی مراودات انجامی با زوج و ملاقات حضور با زوجه مشخص گردید.طرفین به هیچ عنوان قصد ادامه زندگی مشترک را نداشته اند و خواهان طلاق میباشند. زوج طی تقدیم لایحه ای اعلام کرده است.داور انتخابی اینجانب امکان حضور در جلسه دادرسی را ندارد. لذا تقاضا دارم. دستور فرمایید تا با هزینه شخصی اینجانب دادگاه محترم داوری برای اینجانب (زوج) انتخاب نماید. داور زوجه و داور انتصابی زوج در گزارش مشترک خود اعلام نمودهاند چندین بار برای صلح و سازش دادن زوجین بحث و گفتگو کردیم ولی متاسفانه نتوانستیم اصلاح ذات البین نماییم. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره 0210 مورخ 1399/03/08 دعوی خواهان را فاقد دلیل تشخیص داده و با استناد به مدلول مواد 1257 قانون مدنی و 197 قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم به رد ان صادر و اعلام نموده است.با اعتراض خواهان نسبت باین دادنامه شعبه *به موجب دادنامه فرجامخواسته ضمن رد اعتراض تجدیدنظرخواه دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است.سپس بر اساس فرجامخواهی وکیل خواهان بدوی (زوجه) پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و باین شعبه ارجاع گردیده است.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره */5/26 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد.
رای شعبه
فرجامخواهی خانم س. ث. با وکالت س. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/5/29 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا داوران زوجین به صراحت اعلام نمودهاند که امکان سازش بین زوجین وجود ندارد. و دادگاه مکلف بوده مطابق مفاد ماده 27 قانون حمایت خانواده در رد نظریه داوران و امکان ادامه زندگی مشترک زوجین مستدلا اظهارنظر نماید. که مفاد دادنامه بدوی و تجدیدنظر از این جهت دارای نقص است. ثانیا اینکه زوجه به صراحت اعلام نموده که از زوج کراهت دارد. و نمیتواند با وی به زندگی ادامه دهد و در قبال کراهت مهریه و سایر حقوق مالی خود را بذل نموده است. اگر چه کراهت امری درونی است.و اعلام ان کافیست لیکن میتواند با توجه به اختلافات زوجین خود از مصادیق بارز عسر و حرج باشد. ثالثا اینکه زوجه اعلام کرده زوج دارای بیماری صعب العلاج است.و در خصوص ادعای وی و وجود بیماری ضرورت داشته از پزشکی قانونی استعلام صورت گیرد. رابعا اینکه زوج به اتهام توهین به زوجه محکوم گردیده که نشان از سوی رفتار وی دارد. لذا با توجه به مراتب مذکور مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع می نماید.
پس از اعاده پرونده دادگاه وقت نظارت تعیین و زوج را جهت معرفی به پزشکی قانونی دعوت نموده است.پزشکی قانونی *پس از معاینه زوج (ی. ع.) اعلام کرده است.نامبرده مبتلا به بیماری کلیوی بوده و تحت درمان دیالیز میباشد. در اینده در صورت انجام پیوند کلیه شرایط فوق تغییر خواهد یافت در وضعیت فعلی دچار بیماری صعب العلاج میباشد. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره 2828 مورخ 1400/02/11 با این استظهار که دیالیز کلیه بیماری میباشد. که موجب اختلال در زندگی زوجین نمی گردد. واصول اخلاقی نیز اقتضای دارد.که در این گونه موارد زوجین در کنار هم باشند و فلسفه زندگی تحمل مشکلات و تکامل بشر میباشد.، صرف کراهت زوجه دلیل طلاق نمیباشد. ورضایت زوج در قبول ما بذل شرط میباشد. با رد نظریه داوران وتجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را تایید نموده است.سپس براساس فرجامخواهی وکیل زوجه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی باین شعبه ارجاع گردیده است.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 2828 1400/02/11 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
فرجامخواهی خانم س. ث. با وکالت اقای س. ی. ح. نسبت به دادنامه صادره از شعبه *به شماره فوق الذکر که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به بطلان دعوی فرجامخواه به خواسته طلاق صادر گردیده وارد میباشد. 1- برخلاف تصور دادگاه محترم صادر کننده دادنامه اعلام کراهت از سوی زوجه نسبت به زوج که امر درونی بوده و نیاز به دلیل اثباتی دیگری ندارد. براساس مفاد ماده 1146 قانون مدنی از موجبات طلاق است.و درصورت امتناع زوج از قبول بذل دادگاه به عنوان ولی الممتنع از قبل او قبول بذل می نماید. 2- بیماری کلیوی زوج براساس تشخیص پزشکی قانونی بیماری صعب العلاج است.و از مصادیق بند 3 از شرایط ضمن العقد سندنکاحیه میباشد. 3- محکومیت زوجه به تمکین مشروط شده است.به تهیه منزل و وسایل اولیه زندگی توسط زوج چنین حکمی از اساس اشتباه است.زیرا بدوا زوج میبایست مقدمات زندگی مشترک را فراهم نماید. تا بتوان زوجه را در صورت امتناع محکوم به تمکین نمود. 4- با توجه به محکومیت زوج به اتهام توهین با الفاظ رکیک ومجموع اقدامات وی از جمله تصاحب دیه مصدومیت زوجه در موضوع تصادف و سایر محتویات پرونده سوی رفتار و معاشرت وی محرز به نظر میرسد بنابه مراتب مذکور به استناد بند 2 ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و به استناد شق ج ماده 401 از قانون مذکور جهت رسیدگی مجدد را به شعبه هم عرض دادگاه صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می نماید. /ا400/6/16
شعبه *
رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.