شماره پرونده: ه- ع؍ 0001908 شماره دادنامه: 140009970906011359 تاریخ: 8/12/1400
شاکی: خانم آسیه سیروسی و آقای قاسم اکبری با وکالت آقای مهرداد سیروسی
طرف شکایت: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی بیرجند
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 42 دستورالعمل اجرایی برگزاری آزمون استخدامی، مصوب 1؍9؍1391 هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی بیرجند
شاکی دادخواستی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی بیرجند به خواسته ابطال ماده 42 دستورالعمل اجرایی برگزاری آزمون استخدامی، مصوب 1؍9؍1391 هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی بیرجند به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 42: موسسه موظف است در بدو استخدام با اخذ تعهد محضری و یا تضمین های لازم پذیرفته شدگان را ملزم به ارائه خدمت به مدت 5 الی 10 سال در محلی که در آن استخدام شده اند، بنماید.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
موکل پس از شرکت در آزمون استخدامی و پذیرش به عنوان کارشناس دارویی جهت خدمت در شبکه بهداشت ودرمان شهرستان زیرکوه از توابع استان خراسان جنوبی پذیرفته شده است. متعاقباً با توجه به نامه پذیرش اعضای غیر هیات علمی دانشگاههای علوم پزشکی قراردادی به نحو پیمانی و با مدت 10 ماه و بیست و پنج روز از مورخ 4؍2؍1398 تا 29؍12؍1398 با ایشان منعقد میگردد اما قبل از صدور حکم استخدامی دانشگاه علوم پزشکی به موکل اعلام مینماید که یکی از اوراق لازم جهت استخدام اعطای تعهد ده ساله مبنی بر منع تقاضای فسخ، منع انتقال و نظایر آن است موکل با توجه به عدم آگاهی در دفترخانه تعهد رسمی داده است حال با توجه به اینکه میبایست از مرخص زایمان استفاده نماید. از مرخصی مذکور استفاده ننموده و با اعلام فسخ قرارداد از طرف اداره خوانده اعلام گردیده در صورت فسخ میبایست نسبت به تعهد دفترخانه ای اقدام شود.
تعهد نامه اخذ شده مبنی بر منع حق فسخ قرارداد به مدت 10 سال مغایر قانون اساسی است چه آنکه برابر اصل 28 قانون
اساسی جمهوری اسلامی ایران هر شخص حق دارد شغلی را که بدان مایل است برگزیند و برابر بند 4 اصل 43 قانون اساسی رعایت آزادی انتخاب شغل و عدم اجبار افراد به کاری معین تاکید و تصریح شده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی دانشگاه به موجب لایحه شماره 94292؍2؍11؍00 - 30؍8؍1400 به طور خلاصه توضیح داده است که:
فلسفه استقلال دانشگاه ها و تفویض اختیار مقررات خاص اداری استخدامی به هیات های امناء، اختیار وضع قواعد آمره در باب شرایط استخدام افراد در دانشگاه هاست و دانشگاه ها به عنوان یک موسسه دولتی و مستقل از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی حق دارند در زمینه تامین نیروی انسانی مورد نیاز خود اقدام به تعیین شرایط لازم استخدامی نمایند. اخذ تعهد رسمی از متقاضیان امر استخدام در راستای بهینه سازی نیروی انسانی و جلوگیری از اتلاف سرمایه های دانشگاه میباشد.
دانشگاه به موجب ماده (39) دستورالعمل نحوه برگزاری آزمون استخدامی مصوب سال 1397 مطابق بند (4) از مصوبات مورخ 20؍5؍1395 هیات امناء دانشگاه نیز به عنوان مصوبه موخرالتصویب دانشگاه مکلف گردیده در بند تعهد محضری بدو استخدام ده ساله به ازای هر سال استنکاف از تعهد حذف وجه التزامی درج و وصول نماید.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، ادعای مغایرت با شرع نشده است.
پرونده شماره ه- ع؍0001908 مبنی بر درخواست ابطال ماده 42 دستورالعمل اجرایی برگزاری آزمون استخدامی (مصوب 1؍9؍1391 هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی بیرجند)، در جلسه هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی
نظر به اینکه اولاً مطابق ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور (مصوب 10؍11؍1395) که بیان میدارد دانشگاهها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی، بدون رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاههای دولتی و فقط در چهارچوب مصوبات و آییننامههای مصوب هیات امنا که حسب مورد به تایید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میرسد، عمل میکنند، علیهذا رسیدگی به مغایرت مصوبات هیات امنای نهادهای فوقالذکر با قوانین و مقررات عمومی، ملحوظ نبوده و صرفاً از جهت امکان مغایرت با قانون اساسی و شرع قابل رسیدگی میباشد.
ثانیاً ماده مورد شکایت در مانحن فیه که شامل الزام پذیرفته شدگان به ارائه خدمت در مدت مشخص در محل استخدامی میباشد، مغایر با هیچ کدام از اصول قانون اساسی نبوده و با توجه به اینکه از سوی شاکی درخواستی برای بررسی مغایرت مصوبه مورد شکایت با شرع ارائه نشده است، مصوبه مذکور مخالف شرع اعلام نمیگردد.
بنا به مراتب فوق، ماده 42 دستورالعمل اجرایی برگزاری آزمون استخدامی (مصوب 1؍9؍1391 هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی بیرجند)، بر اساس آرای اکثریت اعضای هیات تخصصی استخدامی، خارج از حدود اختیارات مرجع وضع مصوبه و مغایر قوانین نبوده و قابل ابطال تشخیص نمیگردد. این رای به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری