بخشنامه در مورد واژه های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی

مصوب 1376/07/01 معاون اول رئیس جمهور

نخستین مجموعه واژه های عمومی، که برای جایگزین اصطلاحات و واژه های بیگانه، به تصویب فرهنگستان زبان و ادب فارسی رسیده است به پیوست ابلاغ می‌گردد.
مقتضی است کلیه دستگاههای اجرایی در اجرای ماده واحده قانون ممنوعیت به کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه مصوب 1375 و تبصره (1) آن، که فرهنگستان مزبور را به عنوان مرجع تهیه و تصویب این واژه ها تعیین نموده است از به کار بردن واژه های بیگانه ای که در این مجموعه برای آنها معادل فارسی به تصویب رسیده است خودداری نمایند و به ویژه ترتیبی اتخاذ فرمایند تا مراکز علمی و آموزشی و فرهنگی وابسته که مسئولیت تدوین و نشر کتابهای آموزشی، علمی و فرهنگی را بر عهده دارند در به کار بردن این واژه ها اهتمام خاص مبذول دارند.

معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی

واژه های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
واژه های عمومی - مرداد 1376
فهرست الفبایی واژه های بیگانه با ضبط فارسی همراه با معادل های مصوب آنها
- علامت های اختصاری، مقابل ضبط فرنگی واژه بیگانه، نشان دهنده زبان مبدا است: (.de) آلمانی و (.en) انگلیسی و (.fr) فرانسوی


ردیف

ضبط فارسی
واژه بیگانه

واژه مصوب فرهنگستان

حوزه

ضبط فرنگی واژه بیگانه

1

آباژور

نور تاب

لوازم خانگی

abat - jour (fr.)

2

آبونِه

مشترک

ارتباطات و پست

Abonn e(fr.)

3

آپارتمان

کاشانه

معماری و شهرسازی

appartement (fr.)

4

آپ تودیت

روزآمد

متفرقه

up to date (en.)

5

آتلیه

کارگاه

هنر و ادبیات

atelier (fr.)

6

آرشیو

بایگانی

امور اداری

archives (fr.)

7

آرم

نشانه

متفرقه

arm(en.),arme(fr.)

8

آسانسور

آسان بَر (برای حمل انسان)
بالابَر (برای حمل بار)

معماری و شهر سازی

ascenseur(fr.)

9

آسیستان

دستیار

متفرقه

Assistant(f.r)

10

آشپزخانه اپن

آشپزخانه باز

معماری و شهرسازی

Open(en.)

11

آکادمی

فرهنگستان

آموزشی - تحقیقاتی

academie (fr.)

12

آکادمیک

دانشگاهی

آموزشی - تحقیقاتی

academique (fr.)

13

آکادمیک

علمی، عالمانه

آموزشی - تحقیقاتی

academique (fr.)

14

آلبوم

جنگ

متفرقه

album (fr.)

15

آنتیک

عتیقه

متفرقه

antique (fr.)

16

آنکال

گوش به زنگ

پزشکی

an call (en.)

17

آیفون

آوابر

برق و الکترونیک

18

آپراتور

کارور

ارتباطات و پست

operateur (fr.)

19

اپلی کیشن

درخواست نامه

امور اداری

application (en.)

20

اپوزیسیون

گروه مخالف

علوم سیاسی

opposition (fr.)

21

اتوبان

بزرگراه

معماری و شهرسازی

autobahn (de.)

22

اتوبیوگرافی

سرگذشت خود، سرگذشت من، شرح حال خود، شرح حال من، زندگی نامه خود، زندگی نامه من، زندگی نامه خود نوشت

کتابداری

autobiographie (fr.)

23

اتوماتیک

خودکار، خود به خود

علوم پایه

automatique (fr.)

24

اتیکت

بهانما

امور اقتصادی

etiquette (fr.)

25

اجاق مایکروویو

تندپز

لوازم خانگی

microwave oven (en.)

26

ادیت

ویرایش

هنر و ادبیات

edit (en.)

27

ادیتور

ویراستار

هنر و ادبیات

editor (en.)

28

ارگان

ترجمان

علوم سیاسی

organe (fr.)

29

ارگانیزاسیون

سازمان

علوم سیاسی

organisation (fr.)

30

ارگانیزه

سازمند

علوم سیاسی

organise (fr.)

31

اسانس

عطر مایه

صنایع غذایی

essence (fr.)

32

اسپری

افشانه

متفرقه

spray (en.)

33

استامپ

جوهرگین

امور اداری

estampe (fr.)

34

اسکورت

همروان

علوم سیاسی

escorte (fr.)

35

اسکورت کردن

همروی کردن

علوم سیاسی

escorter (fr.)

36

اشل

پایه

امور اداری

echelle (fr.)

37

اف اف

دربازکن

برق و الکترونیک

38

اکولوژی

بوم شناسی، بوم شناخت

علوم پایه

39

اکیپ

گروه مجهز

متفرقه

equipe (fr.)

40

اندیکاتور (دفتر)

نامه نما

امور اداری

Indicateur (fr.)

41

آندیکاتورنویس

نما نویس

امور اداری

42

انستیتو

موسسه

آموزشی - تحقیقاتی

institute (fr.)

43

انسرینگ ماشین

پیام گیر

ارتباطات و پست

answcring machine (en.)

44

انیماتور

پویانما

هنر و ادبیات

animator (en.)

45

انیمیشن

پویانمایی

هنر و ادبیات

animation (en.)

46

اولتیماتوم

اتمام حجت، زنهاره

علوم سیاسی

ullimatum (fr.)

47

اونیفورم

هم سانه

متفرقه

uniforme (fr.)

48

ایمیل

پیام نگار

ارتباطات و پست

E - mail (en.)

49

ایندکس

نمایه

چاپ و نشر

index (en.).(fr.)

50

بادی گارد

جان پاس

علوم سیاسی

bodyguard (en.)

51

بارکد

رمزینه

امور اقتصادی

barcode (en.)

52

بارم

شمارک

آموزشی - تحقیقاتی

bareme (fr.)

53

بالکن

ایوانک

معماری و شهرسازی

balcon (fr.)

54

بالکن

ایوانگاه

معماری و شهرسازی

balcon (fr.)

55

باند

باند، نوار

پزشکی

bande (fr.)

56

بانداژ

باندپیچی، نوارپیچی

پزشکی

bandage (fr.)

57

باندرول

سرچسب

صنایع بسته بندی

banderole (fr.)

58

بروشور

دفترک

ارتباطات و پست

brochure (fr.)

59

بلندر

مخلوط کن

لوازم خانگی

blender (en.)

60

بلوار

چارباغ

معماری و شهرسازی

boulevard (fr.)

61

بن

بهابرگ

امور اقتصادی

bon (fr.)

62

بورس (بازار)

بها بازار

امور اقتصادی

bourse (fr.)

63

بوفه

چینی جا

لوازم خانگی

buffet (fr.)

64

بوکس

مشت زنی

ورزش

boxe (fr.)

65

بوکسور

مشت زن

ورزش

boxeur (fr.)

66

بولتن

خبرنامه

ارتباطات و پست

bulletin(fr.)

67

بیلان

ترازنامه

امور اقتصادی

bilan (fr.)

68

بیوگرافی

سرگذشت، زندگی نامه، شرح حال

کتابداری

biographie (fr.)

69

بی ینال

دو سالانه

هنر و ادبیات

biennal (fr.)

70

پاراف

پیش امضا

امور اداری

paraphe (fr.)

71

پاراگراف

بند

هنر و ادبیات

paragraphe (fr.)

72

پاراوان

پردینه

لوازم خانگی

paravent (fr.)

73

پارتیشن

دیوارک

لوازم خانگی

partition (en.)

74

پارک (بچه)

مانک

لوازم خانگی

park (en.)

75

پارکت

چوب فرش

لوازم خانگی

parquet (fr.)

76

پارلمان

مجلس

علوم سیاسی

parlement (fr.)

77

پاسیو

نورخان

معماری و شهرسازی

patio (fr.)

78

پاویون

کوشک

علوم سیاسی

pavillon (fr.)

79

پاویون

سرایه

علوم سیاسی

pavillon (fr.)

80

پرایس لیست

بهانامه

امور اقتصادی

Price list (en.)

81

پرسنل

کارکنان

امور اداری

personnel (fr.)

82

پرفراتور

آژه

صنایع بسته بندی

perforateur (fr.)

83

پِرفُراژ

آژدار

صنایع بسته بندی

perforage (fr.)

84

پروژکتور

نورافکن

برق و الکترونیک

projecteur (fr.)

85

پروژکتور

فراتاب

برق و الکترونیک

projecteur (fr.)

86

پروفرما

پیش برگ

امور اقتصادی

proforma (fr.)

87

پلمب

مهر و موم

امور اداری

plomb (fr.)

88

پلی کپی (دستگاه)

دستگاه تکثیر

چاپ و نشر

polycopie (fr.)

89

پمپاژ

پمپ زنی، تلمبه زنی

علوم پایه

pompage (fr.)

90

پورسانت

درصدانه، درصد

امور اقتصادی

pourcentage (fr.)

91

پیرکس

نسوز

لوازم خانگی

pyrex (fr.)

92

پیش فاکتور

پیش برگ

امور اقتصادی

93

تئاتر

نمایش

هنر و ادبیات

theatre (fr.)

94

تئاتر

نمایش سرا

هنر و ادبیات

theatre (fr.)

95

تئوری

نظریه

علوم سیاسی

theorie (fr.)

96

تئوریسین

نظریه پرداز

علوم سیاسی

theoricien (fr.)

97

تئوریک

نظری

علوم سیاسی

theorique (fr.)

98

تاکسی درمی

آکنده

متفرقه

taxidermy (en.)

99

تاکسی درمیست

آکنده ساز

متفرقه

taxidermist (en.)

100

تاکسی درمی کردن

آکنده سازی

متفرقه

101

تراس

بهارخواب، مهتابی

معماری و شهرسازی

terrasse (fr.)

102

ترموکوپل

بندآور

علوم پایه

thermocouple (fr.)

103

تست

آزمون

آموزشی - تحقیقاتی

test (en.)

104

تست

آزمونه

آموزشی - تحقیقاتی

test (en.)

105

تستر

برشته کن

لوازم خانگی

toaster (en.)

106

تسترآون

برشتار

لوازم خانگی

toaster oven (en.)

107

تست کردن

آزمودن

آموزشی - تحقیقاتی

(to) test (en.)

108

تستی

آزمونه ای

آموزشی - تحقیقاتی

109

تکنوکرات

فن سالار

علوم سیاسی

technocrate (fr.)

110

تکنوکراتیک

فن سالارانه

علوم سیاسی

technocratique (fr.)

111

تکنوکراسی

فن سالاری

علوم سیاسی

technocratie (fr.)

112

تکنولوژی

فن آوری

علوم پایه

technologie (fr.)

113

تکنولوژیست

فن آور

علوم پایه

technologist (en.)

114

تکنولوژیک

فن آورانه

علوم پایه

technologique (fr.)

115

تکنیسین

فن ورز

علوم پایه

technicien (fr.)

116

تکنیک

فن

علوم پایه

technique (fr.)

117

تله تکست

پیام نما

ارتباطات و پست

tele - text (fr.)

118

تله کومونیکاسیون

مخابرات

ارتباطات و پست

telecommunication (fr.)

119

تیراژ

شمار

چاپ و نشر

tirage (fr.)

120

جکوزی

آبزن

متفرقه

Jacuzzi

121

چیلر

سردکن

علوم پایه

chiller (en.)

122

حق التحقیق

پژوهانه

آموزشی - تحقیقاتی

123

حق التدریس

آموزانه

آموزشی - تحقیقاتی

124

دپارتمان

بخش، گروه

متفرقه

departement (fr.)

125

دراور

کشویی

لوازم خانگی

drawer (en.)

126

دکور

آرایه

هنر و ادبیات

decor (fr.)

127

دکوراتور

آرایه گر،...آرا (مانند صحنه آرا، خانه آرا)

هنر و ادبیات

decorateur (fr.)

128

دکوراتیو

آرایشی، تزئینی

هنر و ادبیات

decorative (fr.)

129

دکوراسیون

. .. آرایی (مانند صحنه آرایی، خانه آرایی)، آرایه گری، آرایش

هنر و ادبیات

decoration (fr.)

130

دمپینگ

بازارشکنی

امور اقتصادی

dumping (en.)

131

دوپینگ

زورافزایی

ورزش

doping (en.)

132

رتوش

پرداخت

متفرقه

retouche (fr.)

133

رتوشور

پرداخت کار

متفرقه

retoucher (fr.)

134

رزومه / آبسترکت

چکیده

متفرقه

resume (fr.)/
abstract (en.)

135

رزومه / سی وی

کارنامک

متفرقه

resume (fr.)/
curriculum vitae
(ev) (en.)

136

ریموت کنترل/ ریموت / کنترل

دور فرمان

برق و الکترونیک

Remote control (en.)

137

زونکن

پروندان

امور اداری

Zonnecken (de.)

138

ژتون

بهامهر

امور اقتصادی

jeton (fr.)

139

سئانس

نوبت

متفرقه

seance (fr.)

140

سانسور

سانسور، بررسی

علوم سیاسی

censure (fr.)

141

سری

رشته، سلسله، مجموعه

متفرقه

serie (fr.)

142

سریال

زنجیره

متفرقه

serial (fr.)

143

سمبول

نماد، رمز

هنر و ادبیات

symbole (fr.)

144

سمبولیسم

نمادگان

هنر و ادبیات

symbolisme (fr.)

145

سمبولیک

نمادین، رمزی

هنر و ادبیات

symbolique (fr.)

146

سندیکا

اتحادیه

متفرقه

syndicat (fr.)

147

سنسور

حس گر

برق و الکترونیک

sensor (en.)

148

سوبسید

یارانه

امور اقتصادی

subside (fr.)

149

سوژه

موضوع

متفرقه

sujet (fr.)

150

سوییت

سراچه

معماری و شهرسازی

suite (fr.)

151

سیفون

آب شویه

لوازم خانگی

siphon (fr.)

152

سیلندر

استوانک

لوازم خانگی

cylindre (fr.)

153

سینک

ظرف شویی

لوازم خانگی

sink (en.)

154

شارژ

هزینه سرانه خدمات

متفرقه

charge (fr.)

155

شیفت

نوبت

امور اداری

shift (en.)

156

شیفتی

نوبتی

امور اداری

157

شیفتی

نوبت کار

امور اداری

158

فاز

گام

علوم پایه

phase (fr.)

159

فاکتور

برگ خرید، صورت حساب

امور اقتصادی

facture (fr.)

160

فاکس

دورنگار

ارتباطات

Fax/facsimile (en.)

161

فاکس کردن

دورنگاری

ارتباطات

(to) Fax/facsimile (en.)

162

فانتزی

تفننی

متفرقه

fantaisie (fr.)

163

فایل

پرونجا

امور اداری

file (en.)

164

فر

تاون

لوازم خانگی

four (fr.)

165

فرم

برگه

امور اداری

form (en.)

166

فریزر

یخ زن

لوازم خانگی

freezer (en.)

167

فریزری

یخ زده

لوازم خانگی

168

فریز کردن

منجمد کردن

لوازم خانگی

(to) freeze (en.)

169

فلاسک

دمابان

لوازم خانگی

flasque (fr.)

170

فلاش تانک

آب شویه

لوازم خانگی

171

فلاور باکس

گلشنه

لوازم خانگی

flower box (en.)

172

فلش

پیکانه

متفرقه

fleche (fr.)

173

فودپروسسور

چند کاره

لوازم خانگی

food processor (en.)

174

فولکلور

فرهنگ مردم

هنر و ادبیات

folklore (fr.)

175

فولکلوریک

مردمی

هنر و ادبیات

folklorique (fr.)

176

فیش

برگه

کتابداری

fiche (fr.)

177

فیشیه

برگه دان

کتابداری

fichier (fr.)

178

فیلتر

پالایه

علوم پایه

firtle (fr.)

179

کابل

بافه

برق و الکترونیک

cable (fr.)

180

کابین

اتاقک

متفرقه

cabine (fr.)

181

کاتالوگ

فهرست

ارتباطات

catalogue (fr.)

182

کاتالوگ

کالانما

ارتباطات

catalogue (fr.)

183

کاتالوگ

کارنما

ارتباطات

catalogue (fr.)

184

کادر

پیرابند

امور اداری

cadre (fr.)

185

کادر

پایوران

امور اداری

cadre (fr.)

186

کارتابل

کارپوشه

امور اداری

cartable (fr.)

187

کاغذ استنسیل

کاغذ مومی

چاپ و نشر

stencil (en.)

188

کاور

پوشن

متفرقه

cover (en.)

189

کپسول (گاز)

استوانک (گاز)

لوازم خانگی

capsule (fr.)

190

کپی

رونوشت، روگرفت

چاپ و نشر

copie (fr.)

191

کپی رایت

حق نشر

چاپ و نشر

copyright (en.), (fr.)

192

کریستال

بلوره

لوازم خانگی

crystal (en.),cristal (fr.)

193

کلاسه

رده، طبقه

امور اداری

classe (fr.)

194

کلاسه بندی

رده بندی، طبقه بندی

امور اداری

195

کلاسه شده

رده بندی شده، طبقه بندی شده

امور اداری

196

کمپوت

خوشاب

صنایع غذایی

compote (fr.)

197

کنسانتره

افشرده

صنایع غذایی

concentre (fr.)

198

کوپن

کالابرگ

امور اقتصادی

coupon (fr.)

199

گارانتی

تضمین، ضمانت

امور اقتصادی

garantie (fr.)

200

گارد

پاس گان

علوم سیاسی

guard (en),garde (fr.)

201

لژ

جایگاه

متفرقه

loge (fr.)

202

لوستر

نورافشان

لوازم خانگی

lustre (fr.)

203

لوکس

تجملی

متفرقه

luxe (fr.)

204

لووردراپه

پرداویز

لوازم خانگی

205

لیست

فهرست، سیاهه، صورت

متفرقه

list (en.),liste (fr.)

206

مارگارین

کره نباتی

صنایع غذایی

margarine (fr.)

207

ماکت

نمونک

علوم پایه

maquelle (fr.)

208

مانیفست

بیانیه

علوم سیاسی

manifeste (fr.)

209

مکانیزه

ماشینی

علوم پایه

mecanise (fr.)

210

موکت

فرشینه

لوازم خانگی

moquette (fr.)

211

میکروفون

صدا بر

برق و الکترونیک

microphone (fr.)

212

میکروفیش

ریز برگه

کتابداری

microfiche (fr.)

213

میکروفیلم

ریزفیلم

کتابداری

microfilm (fr.)

214

میکسر

هم زن

لوازم خانگی

mixer (en.)

215

نان تست

نان برشتی

لوازم خانگی

216

وارمر

چراغک

لوازم خانگی

warmer (en.)

217

ویلچر

چرخک

پزشکی

wheelchair (en.)

218

هارمونی

هماهنگی

هنرو ادبیات

harmonie (fr.)

219

هارمونیک

هماهنگ

هنر و ادبیات

harmonique (fr.)

220

هندبوک

دستینه

چاپ و نشر

handbook (en.)

221

(یخچال - فریزر) ساید بای ساید

(یخچال- یخ زن) هم بر

لوازم خانگی

side by side (en.)

دریافت فایل پی‌دی‌اف