مصوبه «اساسنامه اصلاحی جایزه جهانی امام خمینی(ره)» که در جلسه 879 مورخ 1402/01/22 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه 395 مورخ 1401/11/11 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی، به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود:
مقدمه:
پیروزی انقلاب اسلامی و برپایی و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران، نویدبخش زایش فصلی نو و بالنده و پربار در عرصه تاریخ و فرهنگ و تمدن نوین اسلامی است. رهبری و هدایت و پرورش این پدیده شگفت قرن را بزرگ مردی بی بدیل از سلاله پیامبر اکرم - صلّی الله علیه و آله - برعهده داشت که جان پاک و اراده نستوه خود را، به تمامت، در گرو تحقق اسلام و ترویج آموزه های الهی و انسان ساز و جهانی آن نهاده بود و با بهره هایی بس گران از علوم و معارف دینی، به ویژه حکمت و اخلاق و عرفان ناب اسلامی و در پرتو نبوغ سرشار و به یاری زبان گویا و پیامبر گونه، ملت ایران و امت اسلام را رهنمون راه صلاح دنیا و فلاح آخرت می شدند.
گرچه از همان آغازین روزهای برآمدن و بالیدن جمهوری اسلامی ایران، استکبار جهانی و ایادی آن در جای جای جهان بر آن شدند تا با تمسک به تلبیس و ترفندهای گوناگون، چهره ای ناشایست از انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره) به جهانیان ارائه کنند، اما با هشیاری و پایداری ملت بزرگ ایران و به پایمردی حق مدارانه اندیشمندان مسلمان و آزادگان جهان، آفتاب درخشان اندیشه ها و آرمان های امام و انقلاب، هماره روشنی بخش دل و دیده حق جویان و آزادی خواهان و عدالت طلبان عالم بوده است.
بُن مایه ی اندیشه ها و آرمان های حضرت امام خمینی (ره)، آموزه های اصیل اسلامی، حراست از حقوق و کرامت انسانی، حمایت همه جانبه از مستضعفان و محرومان جهان، استقلال طلبی، آزادی خواهی و عدالت پروری، رویارویی با ظلم و استکبار، تشویق و ترویج دانش، تقویت خودکفایی ملی، توسعه پایدار مادی و معنوی با نگرش توحیدی، عدم تفکیک دین از سیاست و برقراری حکومت و سیاست الهی، مردم سالاری دینی و در یک کلام، تحقق «کرامت و کمال انسانی» است. این بُن مایه و رویکردهای مبتنی بر آن، تحولاتی بس گسترده و تاثیرگذار در جهان معاصر، به ویژه در کشورهای اسلامی، به همراه داشته است. گسترش این آموزه ها و آرمان های والا و گرایش های خاسته از آن ها، نیازمند اشاعه آن ها به شیوه های شایان است.
ماده 1 - تعریف:
جایزه جهانی، که در این اساسنامه به اختصار «جایزه» نامیده میشود، برجسته ترین جایزه انقلاب اسلامی در عرصه ملی و بین المللی است که در دو بخش نظری و عملی، با محوریت آثار شاخص و فاخر علمی و نیز اقدامات و فعالیت های تاثیرگذار و گسترده فکری و سیاسی اجتماعی به موثرترین اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در موضوعات این اساسنامه، اهدا خواهد شد.
ماده 2 - اهداف:
1. تبیین و نظریه پردازی در جهت هویت اسلامی و انقلابی و گسترش اندیشه تاسیس تمدن نوین اسلامی
2. اعتلا و پاسداشت نام و راه راستین امام راحل عظیم الشان (ره)
3. جریان سازی و گسترش گفتمان و آرمان های انقلاب اسلامی در جهان
4. حمایت از اندیشمندان و دانشمندان فعال و هم سو با اهداف عالی انقلاب اسلامی و اندیشه های خمینی (ره)
5. تقویت جریان تقریب مذاهب اسلامی و تعامل و هم افزایی میان ادیان توحیدی.
ماده 3 - موضوعات و محورهای اعطای جایزه:
گزینش آثار و اشخاص و جریان ها و موسسات و خدمات، بر اساس موضوعات و محورهای زیر خواهد بود:
1) معرفی اندیشه ها و منظومه فکری و سیره عملی امام خمینی(ره)
2) ترویج اخلاق، عرفان و معنویت گرایی توحیدی
3) عدالت طلبی، آزادی خواهی و دفاع از کرامت انسان
4) تبیین و ترویج گفتمان پیشرفت و تمدن نوین اسلامی
5) تقریب مذاهب اسلامی، ترویج روحیه اخوت و تعامل با ادیان
6) مردم گرایی و خدمت به محرومان و مستضعفان
7) استکبارستیزی، مقاومت و مبارزه با صهیونیزم و نژادپرستی
8) ترویج صلح عادلانه و امنیت جمعی
9) تبیین و ترویج سبک زندگی دین پایه
10) ارتقای نقش زنان در جامعه و ترویج گفتمان خانواده محور
ماده 4 - ارکان
ارکان اجرایی جایزه عبارت اند از:
شورای سیاست گذاری
هیات داوران
دبیرخانه
ماده 5 - شورای سیاست گذاری:
شورای سیاست گذاری جایزه وظیفه تعیین سیاست ها و اولویت های جایزه، تصویب آییننامه اجرایی و مقررات اداری و مالی جایزه، تعیین هیات داوران و گزینش نهایی واجدان شرایط دریافت جایزه را بر عهده دارد و متشکل از اعضای حقیقی و حقوقی زیر است:
1. رئیس جمهور (ریاست عالیه)
2. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (نایب رئیس شورا)
3. رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی (دبیر شورا)
4. وزیر امور خارجه
5. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
6. مدیر حوزه های علمیه
7. رئیس جامعه المصطفی العالمیه
8. رئیس دانشگاه تهران
9. دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
10. رئیس موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)
11. دو نفر از روسای سازمان ها و نهادهای اسلامی بین المللی از جمله: موسسه فرهنگی اِکو، موسسه فرهنگی و هنری ارسیکا، دانشگاه های اسلامی بین المللی
12. هشت نفر از شخصیت های برجسته و نخبه بین المللی که حداقل دو تن از آنان از میان بانوان فرهیخته خواهند بود، به پیشنهاد دبیر شورای سیاست گذاری و تصویب آن شورا؛
تبصره 1 - اعضای مذکور در بندهای 11 و 12، در نخستین جلسه شورای سیاست گذاری، از مناطق مختلف جهان (به تفکیک: سه نفر از آسیا، دو نفر از اروپا و آمریکا، سه نفر از کشورهای آفریقایی عربی، دو نفر از ایران) برگزیده میشوند.
تبصره 2 - احکام اعضای حقیقی و حقوقی شورا از سوی رئیس جمهور، برای مدت چهار سال، صادر میشود. انتصاب مجدد اعضای حقیقی بلامانع است.
تبصره 3 - آییننامه نحوه اعطای جایزه و اولویت های هر دوره آن، متناسب با اقتضائات آن دوره، با توجه به حرکت در راستای اندیشه های امام خمینی (ره) و ترویج آن و با تاکید بر تکریم اشخاص جریان ساز و موثر، از سوی «شورای سیاست گذاری جایزه» تعیین و توسط «دبیرخانه جایزه» اعلان عمومی خواهد شد.
ماده 6 - هیات داوران:
هیات داوران جایزه متشکل از روسای کمیته های داوری است و بر مبنای موضوعات و محورهای ده گانه اعطای جایزه و از میان شخصیت های داخلی و خارجی آشنا به اندیشه های امام خمینی (ره)، به پیشنهاد دبیر شورای سیاست گذاری و با حکم رئیس/ نایب رئیس آن شورا، منصوب میشوند. پیشنهاد داوران برای هر کمیته داوری به دبیرخانه جایزه و مدیریت فرآیند ارزیابی و گزینش آثار و اشخاص، بر عهده هیات داوران خواهد بود.
تبصره 1: سنجه های گزینش و شیوهنامه داوری، به پیشنهاد دبیرخانه جایزه و با تصویب هیات داوران، تعیین میشود و این هیات، پس از بررسی و تایید صحت فرآیند داوری ها، اثر/ شخص برتر در هر موضوع را برای دریافت جایزه به دبیرخانه جایزه معرفی می کند.
تبصره 2 - فرهنگستان ها و مراکز علمی و فرهنگی داخلی و خارجی میتوانند نامزدهای دریافت این جایزه را به دبیرخانه جایزه و هیات داوران پیشنهاد کنند.
ماده 7 - دبیرخانه:
به منظور پایش و شناسایی آثار و اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع جایزه و نیز انجام امور اداری و اجرایی برگزاری آن، دبیرخانه جایزه در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در سقف پست های سازمانی تشکیل میشود و زیر نظر رئیس آن سازمان، به عنوان دبیر شورای سیاست گذاری و دبیر جایزه، فعالیت می کند.
ماده 8 - نوع و میزان جایزه:
جایزه میتواند شامل مزایای مادی و معنوی زیر باشد:
1. هدیه ویژه
2. تندیس جایزه
3. لوح سپاس رئیس جمهوری اسلامی ایران
4. نصب تصویر و لوح یادبود برگزیدگان در موزه یا مرقد مطهر امام خمینی (ره)
تبصره 1 - میزان و نوع هدیه ویژه و نحوه تامین آن، در هر دوره از جایزه به پیشنهاد دبیرخانه و تصویب شورای سیاست گذاری تعیین میگردد و بودجه آن، از محل اعتبارات بخش دولتی، در ذیل بودجه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی پیش بینی میشود و تخصیص می یابد. جلب مشارکت و استفاده از کمک اشخاص حقیقی و حقوقی ملی و بین المللی در اجرای این جایزه، با تایید شورای سیاست گذاری، بلامانع است.
تبصره 2 - دریافت دیگر جوایز ملی یا بین المللی، مانع پذیرش و گزینش آثار و خدمات واجد شرایط برای دریافت این جایزه نیست.
تبصره 3 - فاصله زمانی میان انتشار اثر و انجام و استمرار خدمت تا زمان برگزاری مراسم اهدا جایزه در هر دوره، نباید بیش از دو سال باشد.
ماده 9 - دوره زمانی اعطای جایزه و برگزاری مراسم:
جایزه به صورت دو سالانه و آیین اعطای جایزه، در دهه مبارک فجر برگزار میشود.
ماده 10 - این اساسنامه، در 10ماده و 8 تبصره، در جلسه 879 مورخ 1402/01/22 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، جایگزین اساسنامه جایزه جهانی امام خمینی (ره) مصوب جلسه 733 مورخ 1392/02/03 این شورا خواهد شد.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سید ابراهیم رئیسی