هیات وزراء در جلسه 18 بهمن ماه 314 بر طبق پیشنهاد نمره 4638 /69123 وزارت داخله نظر به ماده (1) قانون موسسات حمل و نقل نظامنامه اجراء قانون مذکور را به شرح ذیل تصویب نمودند:
ماده 1 - موسسات مربوط بحمل و نقل که مشمول مقررات این نظامنامه میباشد عبارت است از:
الف - موسسه حمل و نقل
ب - کارخانه تعمیر
ج - گاراژ عمومی
ماده 2 - هیچکس نمیتواند بدون اجازه شهربانی محلی را برای موسسه حمل و نقل یا کارخانه تعمیر یا گاراژ عمومی اتوموبیل انتخاب نماید بلدیه و شهربانی هر شهر با توافق نظر یکدیگر نقاطی را که برای موسسه حمل و نقل و کارخانه تعمیر و گاراژ عمومی مناسب و مقتضی بدانند تعیین و اعلان نموده و در اجازه نامه که برای تاسیس موسسات فوق از شهربانی داده میشود محل تاسیس تصریح گردد خیابانهایی که در هر شهر نباید در آنجا گاراژ ساخته شود از طرف شهربانی و شهرداری معین خواهد شد.
ماده 3 - تاسیس هر یک از موسسات مذکوره در فوق موکول به تقدیم تقاضانامه و تحصیل اجازه نامه مخصوص از شهربانی محل میباشد.
اجازه نامه موسسه حمل و نقل طبق نمونه نمره (1) اجازه نامه تاسیس کارخانه تعمیر مطابق نمونه نمره (2) و اجازه نامه گاراژ عمومی بر طبق نمره (3) صادر خواهد شد.
ماده 4 - اجازه نامه تاسیس موسسات مزبوره به اشخاصی داده میشود که واجد شرایط ذیل باشند:
صحت عمل و عدم محکومیت بجنایت و خیانت در امانت و کلاه برداری و تقلب در کسب و تجارت و سرقت و عدم ورشکستگی بتقصیر.
به علاوه در مورد موسسه حمل و نقل و گاراژ عمومی تقاضاکننده باید تابع ایران باشد و نسبت باتباع خارجه صدور اجازه منوط به تصویب هیات دولت است.
متصدیان کارخانه تعمیر باید دارای سی هزار ریال اعتبار بتصدیق شهربانی محل باشند و هر سه ماه یک مرتبه از طرف شهربانی بقای اعتبار مزبور رسیدگی و تصدیق شود.
فصل اول - موسسات حمل و نقل
ماده 5 - موسسه حمل و نقل بموسسه اطلاق میشود که عهده دار حمل و نقل مسافر یا بار بوده و مطابق مقررات این نظامنامه توسط یکنفر مدیر مسئول اداره شده و دارای دفاتر رسمی باشد.
ماده 6 - هر موسسه حمل و نقلی که در طهران دائر میشود اگر مخصوص حمل مسافر باشد باید اقلا مالک ده دستگاه اتومبیل سواری بوده و به علاوه بیست دستگاه اتوموبیل سواری دیگر هم مختصا در اختیار خود داشته باشد و چنانچه مخصوص حمل بار باشد باید به همان تناسب اتوموبیلهای باری داشته باشد.
در شهرهائیکه از طرف وزارت داخله تعیین میشود هر موسسه باید لااقل مالک پنج دستگاه اتوموبیل سواری (اگر مخصوص حمل مسافر باشد) و یا پنج دستگاه باری (در صورتی که مخصوص حمل بار باشد) بوده و به علاوه ده دستگاه اتوموبیل باری یا سواری دیگر نیز مختصا در اختیار خود داشته باشد.
در سایر نقاط برای موسسات حمل و نقل پنجاه هزار ریال اعتبار و یا اقلا مالکیت چهار دستگاه اتوموبیل کافی خواهد بود.
ماده 7 - اسم هر موسسه حمل و نقل از طرف شهربانی روی اتوموبیل های باری یا سواری کرایه نقش خواهد شد.
ماده 8 - موسسات حمل و نقل مرکز و شهرهای درجه اول ولایت میتوانند با اجازه شهربانی محل در شهرهای دیگر شعبه تاسیس نمایند و شعب مزبور دارای اختیارات موسسه مرکزی بوده و مسئولیت کارهای آن با مدیر مرکزی موسسه است ولی چنانچه بتاسیس شعب در شهرها موفق نشوند یکی از موسسات حمل و نقل مجاز را با ورقه قبولی آن که بتصدیق شهربانی محل رسیده باشد به عنوان نمایندگی خود بدائره وسائط نقلیه شهربانی معرفی کنند.
ماده 9 - موسسه حمل و نقل باید متناسب با تعداد اتوموبیلهائیکه که در اختیار خود دارد حجرات مخصوص مسقف برای نگاهداری اتوموبیلها داشته و محوطه موسسه نیز بمقدار کفایت وسیع بوده و بناهای ضروری مطابق دستور شهرداری ساخته شده باشد و وسائل روشنائی کافی و سایر احتیاجات ضروری را مطابق اصول صحی واجد و نظافت کامل در تمام محوطه و اماکن موسسه رعایت شود و نیز باید کارخانه اختصاصی کوچک برای تعمیرات به شرح ماده «10» داشته باشد.
ماده 10 - محل تعمیر در موسسه حمل و نقل لوازم (مطابق صورت ضمیمه را) باید همیشه داشته باشد.
ماده 11 - علاوه بر حجرات مخصوص اتوموبیلها در هر موسسه باید انبار مخصوص جهت نگاهداشتن بار ساخته شده و محل مزبور بدون رطوبت بوده و با آسفالت یا آجر مفروش و دیوارهای آن نیز آجری و سفید باشد و به علاوه درب بزرگ محکمی داشته باشد.
ماده 12 - موسسات حمل و نقل ولایات که مسافر حمل می نمایند باید لااقل پنج باب اطاق تمیز مطابق اصول صحی با تخت خواب و روشنائی و وسایل کافی داشته باشند.
ماده 13 - متصدیان حمل و نقل شخصا مسئول مستقیم انجام کلیه مقررات این نظامنامه در قسمت مربوط بحمل و نقل مسافر یا بار میباشند و چنانچه برای مدت معینی غیبت کنند باید قبلا موضوع را به دایره وسائط نقلیه شهربانی محل اطلاع داده و متصدی مسئول را با رعایت مقررات ماده (4) این نظامنامه و با توافق نظر شعبه وسائط نقلیه معین نمایند.
ماده 14 - علاوه بر دفاتریکه قانونا برای موسسات تجارتی مقرر است اداره شهربانی میتواند دفاتر دیگری برای موسسات حمل و نقل به موجب نمونه که خود میدهد مقرر دارد در این صورت دفاتر مزبور را دائره وسائط نقلیه شهربانی محل باید پلمپ نموده و ابتدا و انتهای آن را امضا نماید.
صفحات دفاتر موسسه حمل و نقل باید نمره دار بوده و در موقع ثبت تراشیدگی و قلم خوردگی نداشته باشند به علاوه از پاره کردن اوراق یا اضافه کردن بین سطور خودداری و چنانچه اشتباهی رخ دهد با مرکب قرمز اصلاح شود.
ماده 15 - حمل مسافر بیش از میزان ظرفیتی که برای هر اتوموبیل[اتومبیل] معین شده ممنوع است.
ماده 16 - در مدخل هر یک از موسسات حمل و نقل برای ثبت ورود و خروج اتومبیلها باید تابلوئی نصب شود که نمره و سیستم اتوموبیلهای موجوده در آن موسسه با ذکر باری یا سواری برای اطلاع مراجعه کنندگان روی آن ثبت گردد.
ماده 17 - در هر موسسه حمل و نقل باید تلمبه بنزین یا انبار مخصوصی جهت نگاهداری بنزین طبق نظامنامه مواد محترقه موجود باشد نگاهداشتن بنزین و روغن در سایر اماکن موسسه مطلقا ممنوع است.
ماده 18 - صدور بلیط مسافر یا بارنامه منحصراً مختص موسسات حمل و نقل بوده و متصدیان آن مکلفند در مقابل وجهی که جهه حمل مسافر یا بار میگیرند بلیط بارنامه رسمی صادر نمایند.
ماده 19 - متصدیان حمل و نقل باید مال التجاره که برای حمل قبول میکنند رسیدگی کرده پس از تطبیق آن با صورتی که صاحب مال فرستاده بارنامه در سه نسخه مطابق نمونه نمره (4) تهیه و امضا نموده و بامضای فرستنده مزبور نیز رسانیده دو نسخه آن را بفرستنده تسلیم و یک نسخه را همراه مال بمقصد فرستاده و در ظهر آن از تحویل گیرنده رسید بگیرند و در صورتی که فرستنده مال تهیه نموده با ته چک بارنامه و رسید واصله از مقصد در دفتر خود ضبط نمایند.
برای مسافرین بلیط مسافرت طبق نمونه نمره (5) که ضمیمه این نظامنامه است در دو نسخه صادر میشود. بارنامه و بلیط مسافرت در دفاتر مخصوص ثبت خواهد شد.
ماده 20 - متصدیان موسسه حمل و نقل موظفند مال التجاره و بار را از تاریخ صدور بارنامه منتهی در ظرف 48 ساعت حمل نموده (مگر اینکه بین طرفین ترتیب خاصی مقرر شده باشد) و در موقع مقرر در بارنامه آن را بمقصد تحویل نمایند مگر در مواردی که در اثر حادثه خارق العاده در حین مسافرت مانعی جهت آنها پیش آمد کرده باشد و در این صورت باید از حکومت یا کدخدای محل و یا مامورین امنیه تصدیق لازم تحصیل و ارائه دهند و در غیر این صورت مسئول تاخیر در تحویل بار بوده و باید از عهده خسارت آن برآیند.
ماده 21 - ارسال کننده باید با مال التجاره که برای حمل و نقل میفرستد بیجکی همراه نماید که نکات ذیل در آن قید شده باشد:
الف - تاریخ و ساعت ارسال جنس بموسسه حمل و نقل
ب - نوع جنس به طور اجمال یا تفصیل باختیار فرستنده
ج - تعداد عدل یا صندوق و علائم آنها و وزن صحیح هر عدل یا صندوق نسبت بمال التجاره های قابل شماره تعداد جنس محتوی عدل یا صندوق
د - مقصد
ه- - اسم و آدرس کامل فرستنده و تحویل گیرنده
و - محل تحویل
ز - میزان کرایه در صورتی که قبلا با متصدی موسسه حمل و نقل قطع شده باشد.
ماده 22 - ارتفاع بارگیری هر اتوموبیل از سطح اطاق بیش از دو متر و نیم نباید باشد.
ماده 23 - موسسات حمل و نقل بار باید در جور کردن نوع محصول دقت نمایند تا مال التجاره هائیکه در یک اتوموبیل بار میکنند باعث فاسد کردن یکدیگر نشود.
ماده 24 - اتوموبیل های باری باید روپوش غیرقابل نفوذی (امپرمابل) داشته باشند که در موقع حمل بار روی مال التجاره بکشند.
ماده 25 - موسسات حمل و نقل حق دریافت وجهی بغیر از کرایه ندارند.
ماده 26 - موسسات حمل و نقل حق ندارند به اتوموبیل های شخصی (پلاک زمینه سفید) بار یا مسافر بدهند.
ماده 27 - چنانچه بار یا مال التجاره بر اثر اعتراض گیرنده در موسسه باقی بماند و پس از رسیدگی معین شود ذیحق بوده صاحب موسسه برای مدتیکه اختلاف باقی بوده است حق مطالبه کرایه انبارداری را ندارد.
ماده 28 - نصب چراغهای خیره کننده جلو موسسه حمل و نقل و در داخل آن ممنوع است.
ماده 29 - موسسات حمل و نقل نباید بشوفر بدون تصدیق مسافر یا بار بدهند.
ماده 30 - موقعیکه موسسات میخواهند بماشین مسافر یا بار بدهند باید دقت نمایند که ماشین از معاینه متخصص گذشته و مدت معاینه آن منقضی نشده باشد.
ماده 31 - محمولات باید بکیلوگرم وزن شود و تعیین وزن به طور تخمین ممنوع است هر موسسه باید میزان یا قپان صحیح برای وزن داشته باشد.
ماده 32 - متصدی حمل و نقل مقصد یا شعبه موسسه مبدء موظف است بمحض وصول بار کتبا گیرنده آن را مطلع نماید و گیرنده هم باید در ظرف 48 ساعت از تاریخ اطلاع بار را تحویل بگیرد هرگاه مرسل الیه پیدا نشود متصدی موسسه باید باسرع وسائل توسط موسسه مبداء ارسال کننده را از قضیه آگاه نماید و چنانچه اتفاقا بمرسل الیه و ارسال کننده دسترس نداشته باشد بشهربانی محل کتبا اطلاع دهد.
ماده 33 - اتوموبیل هائی که مسافر قبول کرده اند باید در ساعت معین که در بلیط مسافرت قید شده در موسسه بدون هیچ نقصی با داشتن ورقه معاینه شهربانی و رعایت مقررات ذیل مهیای حرکت باشد:
الف - در صورتی که اتوموبیل دربست کرایه نشده باشد و یک یا چند نفر از مسافرین در موقع معین حاضر نباشند متصدی موسسه مکلف است تا دو ساعت بعد از ساعت مقرره منتظر رسیدن تاخیرکنندگان بوده و بعد از دو ساعت اسامی مسافرین غایب و نمره اتوموبیل را کتبا بدائره تامین عبور و مرور راپرت داده اتوموبیل را با هر چند نفر از مسافرین که حاضر باشند حرکت دهد.
ب - مسافرینی که بیش از دو ساعت فرجه تاخیر نمایند حق استرداد پیش کرایه که داده اند نخواهند داشت مگر اینکه 2 روز قبل مسافر عدم حرکت خود را اطلاع بدهد.
ج - هرگاه در ساعت مقرر در بلیط اتوموبیل حرکت نکند تاخیر تا 2 ساعت قابل اغماض است چنانچه از 2 ساعت بیشتر تاخیر شود هر مسافری مخیر است یا از مسافرت با اتوموبیل مزبور منصرف شده یا برای هر ساعت تاخیر علاوه بر 2 ساعت یک عشر از قیمت معین در بلیط را کمتر بدهد.
ماده 34 - در صورتی که اتوموبیل حامل بار یا مسافر در راه معیوب و معطل شود شوفر مکلف است که فوراً مراتب را بنزدیکترین شعبه و یا طرف موسسه خود و یا موسسه حمل و نقل اطلاع دهد و متصدی حمل و نقل موظف است بفوریت اتوموبیل دیگری برای اعزام مسافر یا حمل بار بمقصد فراهم نموده اعزام دارد. مسافرین میتوانند در صورت تاخیر بشهربانی محل اطلاع دهند.
ماده 35 - هیچ متصدی حمل و نقل حق پذیرفتن اتومبیل و شوفریکه قبلا در موسسه دیگر بوده ندارد مگر پس از رویت رضایتنامه کتبی موسسه سابق به علاوه باید مراتب را فورا بشهربانی اطلاع دهد.
چنانچه متصدی موسسه من غیر حق از دادن رضایت نامه خودداری کند شهربانی محل پس از رسیدگی تصدیق لازم خواهد داد.
فصل دوم - شرایط کارخانه تعمیر
ماده 36 - کارخانه تعمیر باید ماشین آلات و لوازم ذیل را دارا باشد:
الف - یکدستکاه موتور برای گردانیدن چرخ تراش و پرقو زدن سیلندر و مته کاری و گردانیدن دینام برای احتیاجات الکتریکی.
ب - ماشین چرخ تراش و فرز برای صفحه تراشی پیستون - دنده - لوله- میل و غیره.
ج - ماشین مخصوص پرقوزنی با لوازم مخصوص آن.
د - آهنگری در محل مخصوص بانضمام انبرهای کوچک و بزرگ آهنگری.
ه- - یکدستگاه کامل حدیده و قلاویز برای پیچ و مهره های مختلف الشکل کوچک و بزرگ.
و - لوازم و افزار مخصوص ریخته گری با پیمت برای اقسام یا طاقانها.
ز - میزهای آهنی متعدد برای بازکردن و بستن و تعمیر قسمتهای ماشین از قبیل موتور دیفرانسیل و غیره.
ح - سه تابلو و یا قفسه از آچارهای مختلفه از قبیل آچار دوسره آچار چپوق (بوکس) کوچک و بزرک آچار چرخ کش منگنه چرخ سنباده - چکش و قلم و سنبه انبردست و غیره لیس و پرگار میکرو مضر که روی همرفته بالغ بر 200 پارچه میباشد.
ط - دستگاه لحیم کاری کامل.
ی - گیره کوچک و بزرگ 3 عدد.
ک - جراثقال با زنجیر - قپان بزرگ و کوچک
ماده 37 - محوطه کارخانه تعمیر برای گردش اتوموبیلهائیکه جهت تعمیر قبول میشود باید وسعت کافی داشته و به علاوه بقدر کفایت محلهای مخصوص مسقف چاله دار (دیبا) برای تعمیرات و همچنین محل مسقف برای نگاهداری اتوموبیل دارا باشد.
شرایط قبول تعمیر
ماده 38 - صاحب کارخانه باید برای قبول تعمیر دفتر مخصوصی با صفحات نمره دار ترتیب دهد که کیفیت تعمیرات لازمه مشروحا با تعیین مدت تعمیر و میزان اجرت و لوازم یدکی که مصرف خواهد شد در آن قید شود و صاحب کارخانه و تعمیردهنده هر دو ذیل آن را امضا نمایند و سوادی هم از مراتبی که قید شده بامضای طرفین بتعمیردهنده تسلیم گردد نمونه دفتر مزبور از طرف دائره وسائط نقلیه شهربانی تهیه میشود.
هرگاه در حین تعمیر مشاهده شود علاوه بر آنچه قبلا تعیین گردیده تعمیرات بیشتر یا عوض کردن قسمتی از ادوات مورد لزوم است قبل از شروع باید بتعمیردهنده اطلاع و به طریق مذکور در فوق در صفحات دفتر درج و بامضا طرفین رسیده بعدا اقدام نمایند صاحب کارخانه در موقع تحویل باید رسید تکمیل تعمیر را از تعمیردهنده بگیرد.
ماده 39 - صاحب کارخانه از هر جهت مسئول محافظت مال مورد تعمیر بوده و باید همه قسم مراقبتهای لازم به عمل آورده و خسارات وارده را که ناشی از غفلت و مسامحه در تعمیر باشد جبران نماید.
فصل سوم - گاراژ عمومی
ماده 40 - گاراژ عمومی محلی است که دارای حجرات مخصوص مسقف جهت نگاهداری و محافظت لااقل 5 دستگاه اتومبیل باشد.
ماده 41 - گاراژ عمومی مجاز بقبول تعمیر اتومبیل های شخصی یا باری نبوده و همچنین بهیچوجه حق ندارد که در امور مربوط بحمل و نقل مسافر یا بار چه مستقیم و چه غیرمستقیم مداخله نماید.
ماده 42 - متخلفین از هر یک از مواد این نظامنامه به پنج الی هفت روز حبس تکدیری یا بتادیه سی و یک الی پنجاه ریال غرامت محکوم خواهند شد و در صورتی که هر یک از صاحبان موسسات مزبور بیش از پنج بار محکومیت جزایی پیدا کنند در دفعه ششم از یک الی سه سال از شغل مزبور ممنوع بوده و موسسه او بسته خواهد شد.
رئیس الوزراء