قانون اصلاح پاره ای از فصول و مواد قانون نظام وظیفه

مصوب 1321/12/29 مجلس شورای ملی

فصل دوم(منسوخ 1350/02/13)- مناطق سربازگیری
ماده 23 - در هر یک از مراکز لشگری کشور بنا بر پیشنهاد اداره نظام وظیفه و تصویب وزارت جنگ یک منطقه سربازگیری تشکیل میشود.
ماده 24 - هر یک از مناطق سربازگیری بنا بمقتضیات مرکب از چند حوزه اصلی و فرعی سربازگیری خواهد بود.

فصل سوم (منسوخ 1350/02/13)- احضار مشمولین
ماده 33 - اشخاصیکه به سن سربازی میرسند بایستی بمحض انتشار آگهی برای روشن شدن وضعیت و اعزام بخدمت بحوزه‌های سربازگیری‌مربوط و در صورت اقامت در خارج از حوزه مربوطه به نزدیکترین حوزه سربازگیری محل اقامت مراجعه و خودشانرا معرفی نمایند.
ماده 34 - مشمولین آماده بخدمت در روز تعیین شده بایستی حضور یابند و در صورت تاخیر و یا غیبت مشمول مقررات ماده 156 خواهند بود.
ماده 35 - حوزه‌های فرعی بر حسب اقتضا ممکن است به طور سیار انجام وظیفه نمایند.
تبصره - کدخدایان بایستی در تجسس و جمع‌آوری مشمولین غایب ساکن دهات ابواب جمعی خود مطابق صورتی که از حوزه داده میشود کمال‌مساعدت را با مامورین بنمایند.
در شهرها و نقاطی که شهربانی وجود دارد مامورین شهربانی و در صورت نبودن شهربانی مامورین ژاندارمری موظف بانجام این عمل هستند.
ماده 36 - حوزه‌های اصلی مکلفند محل گردآوری مشمولین را در حوزه‌های فرعی طوری تعیین نمایند که مشمولین برای حضور در مراکز معینه بیش از36 کیلومتر مجبور بطی مسافت نباشند.
ماده 46 - مشمولینی که در خارج از منطقه مربوطه مسکن گزیده‌اند در صورت تمایل میتوانند در پادگان مسکن خود نام‌نویسی را انجام دهند و حوزه‌مربوطه موظف است نسبت باین مشمولین مطابق مقررات تبصره ماده 148 عمل نماید.

فصل پنجم (منسوخ 1350/02/13)- رسیدگی بوضعیت مشمولین
ماده 51 - مشمولینی که برای اجرای مراسم سربازگیری حاضر میشوند بایستی وضعیت خود را شخصاً یا به وسیله نماینده با نشان دادن برگ شناسنامه به شرح زیر بمجلس سربازگیری اطلاع دهند:
1 - میزان سواد و معلومات.
2 - اطلاعات فنی و تخصصی که در هر یک از پیشه‌ها دارند.
3 - وضعیت مزاجی.
4 - وضعیت خانوادگی.
5 - شغل.
6 - محل سکنی.
ماده 52 - اطلاعات ماده 51 در صفحه مخصوص برگهای شناسنامه ذکر و همچنین مراتب در دفاتر اسامی قید و تاریخی که مشمولین برای انجام خدمت باید حاضر شوند از طرف مجلس سربازگیری در برک(برگ) شناسنامه یا برگ وضعیت آنان ذکر میشود.
تبصره 1 - باشخاصیکه شناسنامه آنان دارای برگ وضعیت نیست از طرف مجلس سربازگیری برگ وضعیت داده خواهد شد.
تبصره 2 - هر گاه فهرست اسامی که از ادارات آمار تسلیم شده با مندرجات برگ شناسنامه اختلاف داشته باشد علل آن در مجلس سربازگیری رسیدگی و از طرف اداره آمار طبق قانون و آیین‌نامه مربوطه در رفع اختلاف اقدام خواهد شد.
ماده 53 - مشمولینی که اطلاعات فنی و تخصصی خود را در موقع رسیدگی مکتوم نمایند پس از اثبات کتمان پیشه مدت سه ماه خدمت آنان تمدید یافته و در پیشه خودشان مورد استفاده ارتش خواهند شد.
تبصره - از سربازان پیشه‌ور منحصراً در قسمتهای ارتش میتوان استفاده کرد و افسران بهیچ عنوان نمیتوانند برای خدمات خصوصی خود از پیشه آنان استفاده نمایند. متخلفین بیکماه تا یک سال به حبس تادیبی محکوم خواهند شد.
ماده 54 - در صورتی که تاریخ تولد اشخاص در اظهارنامه‌ها و دفاتر یادداشتی مخدوش و حاکی از مشمولیت باشد رسیدگی بآن در دادگاه شهرستان و‌در صورت نبودن در دادگاه بخش محل صدور شناسنامه به عمل میآید حکمی که در این مورد صادر میشود قطعی خواهد بود.
تبصره 1 - هر گاه یکی از اسناد سجلی (‌یکی یا دو برگ اظهارنامه یا دفاتر یادداشتی) مخدوش باشد اداره ثبت احوال محل با اجازه اداره کل آمار و ثبت‌احوال طبق اسنادی که سالم است اقدام باصلاح برگ یا برگها یا دفاتر یادداشتی خواهد نمود.
تبصره 2 - اداره کل آمار و ثبت احوال مکلف است به وسیله ادارات خود از تاریخ تصویب این قانون تا یک سال مشخصات اشخاصی که تاریخ تولد آنان در اظهارنامه‌ها و دفاتر یادداشتی مخدوش و حاکی از مشمولیت است استخراج نموده منتهی در ظرف یکماه در محل صدور اسناد سه نوبت آگهی‌هر یک بفاصله ده روز منتشر نماید و از تاریخ نشر آخرین آگهی اشخاصیکه مشخصات آنان در آگهی‌ها درج گردیده میتوانند به دادگاه مربوط مراجعه و درخواست تصحیح اسناد خود را بنمایند.
تبصره 3 - چنانچه اشخاص مزبور در مدت چهار ماه پس از انتشار آخرین آگهی به دادگاه مراجعه ننمودند مشخصات آنان از طرف اداره آمار و ثبت‌احوال بمراکز نظام وظیفه هر محل تسلیم خواهد شد.

فصل ششم (منسوخ 1350/02/13)- تشکیل مجالس سربازگیری
ماده 56 - مجلس سربازگیری در حوزه‌های اصلی در مرکز شهرستانها بریاست فرماندار و در مرکز بخشها بریاست بخشدار و معاونت و نظارت رئیس حوزه سربازگیری و عضویت نمایندگان ادارات آمار و ثبت احوال - دادگستری - ژاندارمری - شهربانی - شهرداری و دو نفر پزشک نظامی و دو نفر‌نمایندگان انجمن شهرداری تشکیل میگردد.
تبصره 1 - حضور تمام نمایندگان بالا در مجلس سربازگیری حوزه اصلی منوط باین است که ادارات مربوط بآنها و وکلاء انجمن شهرداری در محل موجود باشد.
تبصره 2 - مجالس سربازگیری در حوزه‌های فرعی به طور سیار مرکب از نمایندگان فرمانداری و حوزه سربازگیری و یکنفر معتمد محل و افسر مامور‌قسمت و لااقل یکنفر پزشک نظامی در موقع گرفتن سرباز تشکیل میشوند.
ماده 57 - اعتراض به نظریه و آراء مجالس سربازگیری و دادگاه اداری حوزه‌ها توسط اداره نظام وظیفه به دادگاه منطقه‌ایکه در مراکز مناطق مرکب از‌استاندار و در صورت نبودن فرماندار و رئیس منطقه نظام وظیفه و رئیس اداره آمار و ثبت احوال و دادستان شهرستان دادگستری محل (‌یا معاونین آنها)‌و یک پزشک نظامی تشکیل میشود مراجعه و رای صادره از این دادگاه قطعی و غیر قابل اعتراض خواهد بود.
تبصره - در صورت نبودن پزشک نظامی رئیس بهداری یا پزشک محل عهده‌دار این وظیفه خواهد بود.

فصل هفتم (منسوخ 1350/02/13)- معافیت بعلل مزاجی یا نقص اعضاء
ماده 59 - مشمولین معلول یا مشکوک که در حوزه‌های فرعی بواسطه نبودن پزشک معاینه ایشان مقدور نباشد بایستی بهزینه ارتش بنزدیکترین نقطه که پزشکان وجود دارند اعزام و در صورت تصدیق بمعلول بودن باید بهزینه ارتش بمحل خود عودت داده شوند.
ماده 60 - مشمولین زیر در اثر علل مزاجی یا نقص اعضاء بنابر معاینه و تشخیص دو پزشک نظامی برای همیشه از انجام خدمت وظیفه معاف میباشند:
1 - نابینایان از یک یا دو چشم.
2 - قوزی.
3 - کر.
4 - لال.
5 - شل و چلاق.
6 - یکدست.
7 - فاقدین شصت یا سبابه دست راست.
8 - اشخاص کوتاه قد که قد آنها از 150 سانتیمتر کمتر باشد.
9 - اشخاص مسلول یا مبتلایان به بیماریهای علاج‌ناپذیر.
10 - معیوبین از دو چشم که از عهده خدمات نظامی بر نیایند.
تبصره 1 - برای معاینه مشمولین در صورتی که پزشکان نظامی در محل نباشند از وجود پزشکان غیر نظامی که صلاحیت ایشان مورد گواهی ادارات بهداری محل واقع شده باشد استفاده خواهد شد.
تبصره 2 - معاینه مشمولینی که جزء طبقات بالا نیستند در صورتی که در محل دو پزشک نباشد ممکن است توسط یک پزشک صلاحیت دار انجام پذیرد.
تبصره 3 - اشخاصیکه مشمول ماده 60 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 تشخیص و رای سربازی در باره ایشان صادر گردیده به طور کلی (‌چه آنهائیکه بخدمت نرفته و چه آنهائیکه در خدمت هستند) از انجام خدمت وظیفه برای همیشه معاف میباشند.
ماده 61 - مشمولین بیمار و ضعیف‌البنیه به وسیله بنگاههای بهداری کشور قبلا تحت معالجه واقع و پس از بهبودی بخدمت احضار میگردند مدت‌تعویق خدمت آنان از یک سال تجاوز نخواهد کرد مگر آنکه ادامه معالجه آنان مورد تائید و گواهی دو پزشک واقع شود.
تبصره - بنگاههای بهداری کشور موظف بمعالجه و مداوای مجانی مشمولین این ماده خواهند بود.

فصل هشتم (منسوخ 1350/02/13)- معافیت محدود
ماده 62 - اشخاص زیر بواسطه موقعیت خود از انجام خدمت وظیفه معاف میباشند:
1 - حکام شرع مجاز باجتهاد و یا فتوی از مراجع تقلید و یا فتوی.
2 - علماء درجه اول مذاهب زرتشتی و کلیمی و مسیحی.
تبصره 1 - اعتبار مدارک مربوط باین قبیل اشخاص منوط بگواهی شورای عالی فرهنک(فرهنگ) است.
تبصره 2 - دانشجویان (‌طلاب) علوم دینیه که مطابق برنامه وزارت فرهنک (فرهنگ) مشغول تحصیل هستند مشمول ماده 72 و 73 این قانون خواهند بود.

فصل نهم (منسوخ 1350/02/13)- متکفلین
ماده 63 - جز در مواردی که در قانون پیش‌بینی شده باشد مشمولین زیر که متکفل شناخته شده‌اند هر سال بوضعیت آنان رسیدگی و چنانچه موضوع تکفل بر طرف شده باشد بخدمت زیر پرچم احضار والا برای مدت یک سال دیگر بآنان ورقه معافیت داده خواهد شد. اگر تا سن 29 سالگی مشمول در وضعیت تکفل او تغییری حاصل نشده باشد از خدمت زیر پرچم معاف و جزو ذخیره منظور خواهد شد:
1 - یکانه(یگانه) پسر هر مرد یا زنی که سن او از شصت سال متجاوز و یا در اثر علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز و کفالت بر عهده آن پسر باشد.
2 - هر جوانی که عهده‌دار معاش عیال ویا اولاد خود باشد.
3 - هر جوانی که کفیل منحصر بفرد معاش پدر و یا مادر یا جد و یا جده علیل و یا پیر از کار افتاده و بی‌استطاعت باشد.
4 - هر جوانی که بتنهایی عهده‌دار معیشت برادر یا خواهر صغیر و یا علیل از کار افتاده باشد و بواسطه عدم بضاعت در غیبت خود وسائل نکاهداری(نگاهداری) آنان را نداشته باشد.
ماده 64 - از تاریخ تصویب این قانون هر کس قبل از مشمولیت تاهل اختیار کند حق معافیت از خدمت سربازی را به عنوان تکفل از عیال و اولاد خود نخواهد داشت.
ماده 65 - از مشمولین طبقات 1284 - 1285 - 1286 - 1287 - 1288 - 1289 - 1290 - 1291 - 1292 - 1293 - 1294 آنهائیکه در تاریخ تصویب این قانون در خدمت زیر پرچم هستند پس از پایان خدمت زیر پرچم مرخص خواهند شد و آنهائیکه بخدمت وارد نشده‌اند دیگر برای خدمت زیر‌پرچم احضار نخواهند شد.
تبصره 1 - متولدین 1295 ببعد که متکلفل شناخته شده و میشوند مشمول مقررات ماده 63 خواهند بود.
تبصره 2 - مشمولینی که تا این تاریخ مورد مقررات مواد 64 و 68 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 بوده و فعلا در خدمت ارتش یا ژاندارمری هستند در صورتی که هشت ماه خدمت مقدماتی را طی کرده باشند از خدمت مرخص و جزو طبقات مربوطه میکردند(میگردند).
تبصره 3 - کسانی که تا تاریخ اجرایاین قانون مطابق یکی از قوانین 1304 -1310 - 1317 برگ معافیت دائم گرفته‌اند معافیت آنان معتبر شناخته‌میشود.
تبصره 4 - مشمولینی که متولد از 1284 تا پایان 1294 هستند و خدمت زیر پرچم خود را انجام داده‌اند و در حین اجرای این قانون مشغول خدمت دولت می‌باشند مدت خدمت زیر پرچم آنها خواه قبل از قبول خدمت دولت بوده و یا بعد از آن باشد در صورت پرداخت کسور تقاعد بماخذ پایه که فعلا دارا میباشند جزء مدت خدمت رسمی آنان و مدت اقامت در پایه که حقوق پاز نشستگی(بازنشستگی) آن را می‌پردازند محسوب بوده ترفیع آنها از تاریخ‌استحقاق اعطاء خواهد شد و به علاوه تمام مشمولین از 1284 تا پایان 1294 که خدمت زیر پرچم خود را انجام داده‌اند دیگر برای خدمت یکماهه‌احضار نخواهند شد.
ماده 66 - به طور کلی از دو و یا سه برادر سالم که در یک سال بخدمت احضار شده باشند به انتخاب پدر و در صورت نبودن پدر به انتخاب مادر یکی از‌آنان و همچنین از 4 و 5 برادر دو نفر آنان موقتا از خدمت سربازی معاف و پس از خاتمه خدمت برادران دیگر بنوبه احضار خواهند شد و در صورت نبودن پدر و مادر این معافیت موقت به حکم قرعه در بین برادران تعیین خواهد شد.
ماده 67 - متکفلین بایستی رو نوشت برگ شناسنامه افراد مورد کفالت را با استشهاد تهیه و تا یکماه قبل از سال احضار بحوزه‌های سربازگیری تسلیم نمایند.
تبصره - برگهای استشهاد مطابق نمونه خواهد بود که در ادارات شهربانی و ژاندارمری و نزد کدخدایان از طرف حوزه‌های سربازگیری در دسترس مشمولین گذارده خواهد شد.
ماده 68 - تصدیق رو نوشت برگهای شناسنامه افراد مورد کفالت و همچنین صحت مندرجات استشهاد و شناسائی امضا کنندگان در شهرها به عهده ادارات شهربانی و در دهات به عهده کدخدایان محول میگردد و این مامورین مکلفند بازجوئی‌های لازمه را نسبت به مندرجات برگ استشهاد معمول داشته و صحت آن را تصدیق نمایند.
تبصره 1 - هر مامور یا کدخدائیکه بر خلاف حقیقت تصدیق نماید طبق قانون تعقیب خواهد شد.
تبصره 2 - در نقاطیکه اداره شهربانی و کدخدا نباشد در صورت بودن ژاندارم اجرای مقررات این ماده به عهده آنان محول میگردد.
تبصره 3 - مامورینی که در بالا گفته شد مکلفند به مراجعه کنندگان رسید کتبی داده و در ظرف مدتی که از 15 روز تجاوز ننماید بازجوئیهای لازمه را‌معمول و استشهاد و رو نوشت شناسنامه را گواهی نموده و بتقاضاکننده تسلیم دارند.
ماده 69 - پسر یا دختری که تحت کفالت است از لحاظ اجرای این قانون تا آخر سن 18 سالکی(سالگی) تحت کفالت شناخته می‌شود.

فصل دهم (منسوخ 1350/02/13)- دانش‌آموزان و دانش جویان
ماده 73 - تمام دانش‌آموزان و دانشجویان مشمول بمحض ترک تحصیل یا فراغت از تحصیل بخدمت زیر پرچم احضار می‌شوند.
ماده 74 - کسانی که دوره تحصیلات آنان کمتر از دوره کامل متوسطه باشد مشمول مقررات مربوط به سایر افراد وظیفه خواهند بود.

فضل(فصل)(منسوخ 1350/02/13) یازدهم - کادر افسری احتیاط و ذخیره
ماده 76 - دانش‌آموزانیکه دوره تحصیلات آنان مطابق دوره کامل متوسطه یا کمتر از لیسانس باشد پس از شش ماه تعلیمات مقدماتی در صف و داشتن‌استعداد و لیاقت افسری از بین آنان کسانی که داوطلب بورود بدانشکده افسری احتیاط باشند از روی آزمایش انتخاب و بدانشکده اعزام و معرفی‌می‌شوند.
ماده 77 - دانش‌آموزان اعزامی بدانشکده افسری احتیاط پس از طی دوره دانشکده در صورتی که از عهده امتحانات نهایی بر آیند مطابق مقررات فصل‌پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و شش ماه با درجه افسری در صف خدمت خواهند نمود.
ماده 78 - دانش‌آموزانیکه مشمول مقررات ماده 76 نشده باشند باقی مانده دوره خدمت زیر پرچم خود را مانند سایر افراد وظیفه در صف انجام و‌آموزشگاه گروهبانی احتیاط را طی خواهند نمود.
ماده 79 - دانشگده(دانشکده) افسری احتیاط هر سال در اول مهر ماه تشکیل و دوره آن شش ماه خواهد بود.
ماده 80 - کسانی که دوره تحصیلات آنان معادل لیسانس یا دکترا باشد به طور کلی 12 ماه در خدمت زیر پرچم خواهند بود که پس از طی دوره دانشکده افسری احتیاط در صورتی که از عهده امتحانات نهایی بر آیند مطابق فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و شش ماه با درجه افسری‌در صف خدمت خواهند نمود.
ماده 81 - افراد نامبرده در ماده 76 و 80 از تاریخ معرفی بدانشکده افسری تا خاتمه دوره دانشکده تابع مقررات عمومی دانشکده افسری احتیاط بوده و طبق برنامه مخصوص تعلیمات لازمه را فرا خواهند گرفت.
ماده 86 - دارندگان گواهینامه دوره متوسطه یا بیشتر در موقع ورود بخدمت یا اعزام بدانشکده افسری مانند سایر افراد مورد معاینه پزشکی واقع‌خواهند شد.
ماده 87 - دانشجویان دانشکده افسری احتیاط در صورتی که از عهده امتحانات بر نیایند مدت تحصیل آنها جزو دوره خدمت زیر پرچم محسوب و برای طی بقیه خدمت بدون درجه بصف اعزام خواهند شد.

فصل دوازدهم (منسوخ 1350/02/13)
پزشکان - دام پزشکان - داروسازان - دندانسازان
ماده 90 - کسانی که دارای دانش نامه دانشکده پزشگی(پزشکی) - دامپزشکی - دندانسازی- داروسازی باشند به طور کلی دوازده ماه در خدمت زیر پرچم خواهند بود که پس از طی دوره شش ماهه تعلیمات تکمیلی نظامی تحت نظر ادارات مربوطه و گذرانیدن امتحان مطابق فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و شش ماه در قسمتهای مربوطه با درجه افسری خدمت خواهند نمود.
ماده 91 - فارغ‌التحصیلان آموزشگاههای دام پزشکی - دندانسازی - داروسازی که تحصیلات آنان معادل دوره کامل متوسطه باشد پس از شش ماه خدمت مقدماتی در صف کسانی که از بین آنان مشمول مقررات ماده 76 بشوند پس از طی دوره چهارماهه تعلیمات تکمیلی تحت نظر اداره مربوطه و‌گذرانیدن امتحان نهایی طبق مقررات فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و هشتماه با درجه افسری در صف خدمت خواهند نمود و‌سایرین بقیه خدمت زیرپرچم خود را مانند افراد وظیفه در صف انجام خواهند داد.
ماده 92 - پزشکان وظیفه طبقات 1284 تا 1302 که در تاریخ تصویباین قانون در خدمت زیر پرچم هستند در صورتی می‌توانند از مزایای ماده 90‌اینقانون استفاده نمایند که اقلا پس از پایان سال اول خدمت خود یک سال نیز خدمت در ارتش را با پایه پزشک یاری طبق قانون خدمتگذاری پزشکان مصوب هفتم مرداد 1318 تعهد نمایند.

فصل سیزدهم (منسوخ 1350/02/13)- اجرای مراسم سربازگیری
ماده 94 - مجالس سربازگیری در پانزدهم فروردین ماه هر سال در مراکز حوزه‌ها تشکیل میگردد.
ماده 98 - هیچ یک از وزارت خانه‌ها و ادارات و و بنگاههای دولتی و ملی نباید مشمولینی را که وضعیتشان روشن نشده و برک(برگ) معافیت موقت که مدت‌آن منقضی نشده باشد و یا برگ معافیت دائم و یا کتابچه خاتمه خدمت در دست ندارند استخدام و یا در خدمت نگاهدارند.

فصل هفدهم (منسوخ 1350/02/13)- کبر و صغر سن
ماده 143 - هر گاه در موقع رسیدگی بوضعیت مشمولین معلوم شود که سن واقعی مشمول با تاریخ تولد مندرج در برک(برگ) شناسنامه از حیث کمی یا زیادی سن تفاوت فاحش داشته و مورد اعتراض خود مشمول باشد در اینمورد صورت جلسه بامضای هیات رسیدگی حاکی از تعیین مشخصات کامل شخص مشمول با الصاق دو قطعه عکس گواهی شده تنظیم و به پیوست رو نوشت برک (برگ) شناسنامه به دادگاه مرکز مناطق مذکور در ماده 57 فرستاده‌میشود و این دادگاه پس از رسیدگی به ترتیب زیر عمل مینماید:
1 - نسبت باشخاصیکه کوچکتر از سن مشمولیت تشخیص داده شوند برک (برگ) معافیت موقت تا رسیدن به سن سربازی میدهد.
2 - نسبت باشخاصی که بزرگتر از سن مشمولیت تشخیص داده شوند برک(برگ) معافیت دائم به عنوان خارج از مشمولیت بآنان تسلیم می‌دارد.
تبصره - راجع باشخاصی که تولد آنان طبق مقررات قانون در دفاتر موالید به ثبت رسیده باشد این تاریخ تولد معتبر شناخته شده و قابل هیچگونه اعتراض نخواهد بود و اگر اشتباهاتی بین برک(برگ) شناسنامه و دفاتر موالید مشاهده شود برابر قانون ثبت احوال رسیدگی و رفع خواهد شد.
ماده 144 - در تاریخ اجرای این قانون پرونده‌هائی که بر اثر اجرای مقررات ماده 143 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 در هیات تجدید نظر مقرر در ماده 144 قانون مذکور رسیدگی نشده باشد بایستی در هیات نامبرده طبق ماده 143 این قانون رسیدگی و پرونده‌ها برای صدور‌برگهای معافیت موقت و یا دائم به مناطق مربوطه اعاده گردد و مناطق مربوطه موظف به صدور برک(برگ) معافیت هستند.
تبصره - هیات تجدید نظر مقرر در ماده 144 قانون نظام وظیفه مصوب 29 خرداد 1317 بریاست یک افسر ارشد و دو افسر جزء که از طرف اداره نظام وظیفه معین می‌شوند و نماینده اداره کل آمار و ثبت احوال و نماینده دادسرای تهران و یک پزشک به انتخاب بهداری ارتش تشکیل خواهد شد.
ماده 145 - پرونده‌هائی که بر اثر اجرای مقررات ماده 145 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 317 تشکیل و تا این تاریخ منجر به صدور رای هیات تجدید نظر نشده باشد بایکانی(بایگانی) می‌شود و پس از انتشار آگهی در مناطق مربوطه عین مدارک بتقاضای صاحبان مدارک بخود آنان یا نمایندگانشان مسترد خواهد شد.
ماده 146 - روسا و کارمندان و پزشکان مجالس سربازگیری و یا دادگاه اداری حوزه‌ها که در جریان اولیه امور مربوطه بمشمولین رای داده باشند حق‌شرکت در دادکاه(دادگاه) مرکز منطقه برای اظهار نظر نسبت به همان موضوع نخواهند داشت.

فصل هیجدهم - دادگاه اداری و وظایف حوزه‌های سربازگیری
ماده 149 - در مرکز هر یک از حوزه‌های اصلی سربازگیری دادگاه اداری بکارمندی نمایندگان وزارت کشور و اداره آمار و ثبت احوال و اداره نظام‌وظیفه و دو پزشک صلاحیت‌دار تحت ریاست ماموریکه از حیث پایه برتری داشته باشد تشکیل و بوضعیت مشمولین غائب و باقیماندگان مجلس‌سربازگیری رسیدگی و رای خواهد داد.
تبصره - در نقاطی که اداره ژاندارمری و شهربانی وجود داشته باشد نمایندکان(نمایندگان) آنان نیز شرکت خواهند نمود.
ماده 154 - وضعیت و طرز عمل مناطق و حوزه‌های سربازگیری لااقل در هر سال یکمرتبه با اعزام بازرس از مرکز باید تحت بازرسی قرار گیرد. در‌صورت اقتضا نیز در هر موقعیکه ضروری باشد بازرس اعزام خواهد شد.
ماده 156 - غائبین زیر هر کاه(هرگاه) دارای عذر موجه نباشند معادل ایام غیبت به مدت خدمت زیر پرچم آنان افزوده خواهد شد:
اول - مشمولینی که برای اجرای مراسم سربازگیری احضار شده و در موعد مقرر حضور نیافته باشند.
دوم - مشمولین آماده بخدمت که در موقع احضار حاضر نشده باشند.
سوم - کسانی که بنا بر علت مزاج احضار آنها بتعویق افتاده و در خاتمه مدت مقرره خود را معرفی نکرده باشند.
تبصره 1 - مشمولین بیماری که معالجه آنان برای مدت معین به بنکاه(بنگاه) بهداری کشور محول و در اجرای دستور پزشک معالج تعلل ورزیده و یا اساسا ً‌برای معالجه به بنگاه بهداری مراجعه نکرده باشند در این صورت معادل نصف مدتیکه برای معالجه معین شده به مدت خدمت زیر پرچم آنان افزوده‌خواهد شد.
تبصره 2 - در صورتی که بتصدیق دو پزشک که مشمول بند سوم و تبصره بالا در معالجه اهمال ورزیده و محتاج بادامه معالجه است پس از خاتمه‌معالجه و بهبود یافتن تنبیهات مقرره درباره آنان اعمال خواهد شد.
تبصره 3 - اصولا حداکثر تنبیهات مشمولین مصرحه در این ماده از لحاظ خدمت از مدت 4 سال تجاوز نخواهد کرد.
تبصره 4 - افسران و افراد احتیاط و ذخیره که پس از احضار طبقات مربوطه برای انجام تعلیمات مدت یک ماهه طبق مقررات ماده 123 در موعد معین‌حاضر نشده باشند باید دو برابر این مدت خدمت نمایند.
تبصره 5 - مشمولینی که تا آخر سن 45 سالگی از خدمت غیبت نمایند بحداکثر مجازات مندرجه در بند الف ماده 356 قانون دادرسی و کیفر ارتش‌محکوم خواهند شد.
تبصره 6 - کسی که پس از مدتی غیبت یا فرار شخصاً حاضر شده و یا جلب گردیده باشد و در معاینه مطابق ماده 60 معاف دائم تشخیص داده شود از‌انجام خدمت معاف ولی برای مجازات بدادکاه(دادگاه) نظامی تسلیم خواهد شد و در صورتی که دادکاه (دادگاه) مقتضی بداند و غایب مذکور بیمار نباشد از 15 روز تا شش ماه محکوم به حبس خواهد شد.
ماده 157 - مشمولین نظام وظیفه باستثناء معاف شدکان(شدگان) ماده 65 که تا کنون غایب بوده و بخدمت حاضر نشده‌اند و همچنین سربازانی که از خدمت‌زیر پرچم فرار کرده‌اند هر گاه تا اول خرداد ماه 1322 شخصاً حاضر و خود را معرفی نمایند و یا جلب گردیده باشند و همچنین افرادی که به علت فرار‌تاکنون محکوم شده‌اند از مجازات معاف می‌باشند و در غیر این صورت باحضار آنان اقدام شده و مشمول مقررات مواد 155 و 156 این قانون خواهند‌بود.
ماده 167 - از تاریخ اجرای این قانون مواد 23 و 24 و 33 و 34 و 35 و 36 و 46 و 51 و 52 و 53 و 54 و 56 و 57 و 59 و 60 و 61 و 62 و 63 و 64‌و 65 و 66 و 67 و 68 و 69 و 73 و 74 و 76 و 77 و 78 و 79 و 80 و 81 و 86 و 87 و 90 و 91 و 92 و 94 و 98 و 143 و 144 و 145 و 146 و149 و 154 و بند (‌د) ماده 155 و مواد 156 و 157 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 ملغی و همچنین هر قسمت از قوانینی که‌مخالف با این قانون باشد نسبت باین قانون بلا اثر خواهد بود.
ماده 168 - برگهای شناسنامه که دست اشخاص میباشد اگر مخدوش است طبق تبصره 1 ماده 54 اصلاح خواهد شد.
ماده 169 - این قانون پس از تصویب به موقع اجرا گذاشته خواهد شد.

قانون اصلاح پاره از فصول و مواد قانون نظام وظیفه به شرح بالا در جلسه بیست و نهم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس‌شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری