وزارت دادکستری [دادگستری] نظر به ماده 299 قانون امور حسبی مقرر میدارد.
1- در موقعیکه از طرف ورثه یا موصیله یا وصی بر اموال درخواست شود ملکی که در دفتر املاک به نام مورث ثبت شده است به نام ورثه یا موصیله یا به عنوان وصیت ثبت گردد به ترتیبی که در مواد بعد مذکور است رفتار خواهد شد.
2- هرکاه [هرگاه] در ورقه انحصار وراثت که باداره ثبت اسناد و املاک داده میشود عده ورثه و سهام هر یک از آنها معین شده و وصیتنامه نیز که مطابق قانون امور حسبی بتوان بآن ترتیب اثر داد باداره ثبت تسلیم نشده و قبلاً هم وصیتی ثبت نشده باشد. حصه هر یک از ورثه از ملک به طریقی که در تصدیق انحصار وارثت معین شده یا بین ورثه مذکور در تصدیق انحصار وراثت توافق حاصل شده باشد ثبت میشود.
3- اگر کسی به عنوان ادعای وراثت یا به عنوان اعتراض بر تصدیق انحصار وراثت در دادگاه اقامه دعوی کرده باشد باید قبل از آنکه ملک به نام ورثه ثبت شود تصدیقی از دادکاه [دادگاه] حاکی از اقامه دعوی گرفته باداره ثبت تسلیم نماید. در این صورت ثبت ملک به نام ورثه تا معلوم شدن نتیجه نهایی ادعا توقیف خواهد شد.
4- در موقعیگه [موقعیکه] دادستان بر طبق ماده 367 قانون امور حسبی بر تصدیق انحصار وراثت اعتراض میکند در صورتی که در جزء ترکه ملک غیرمنقول ثبت شده باشد باید در همان موقع باداره ثبت کتباً اطلاع دهد در این صورت ثبت ملک موقوف بمعلوم شدن نتیجه اعتراض خواهد شد.
5- در صورتی که نسبت بملک غیرمنقول ثبت شد وصیتی شده باشد که مورد اتفاق تمام ورثه و اشخاص ذینفع باشد مورد وصیت به نام موصیله یا مصرفیکه برای آن وصیت شده ثبت میشود و بقیه ملک (اکر [اگر] بقیه باشد) به نام ورثه ثبت میگردد.
6 - هرگاه وصیت نامهای که به موجب قانون قابل ترتیب اثر است بین ورثه و اشخاص ذینفع مورد اختلاف واقع شود ثبت ملک نسبت به آنچه مورد گفتگو است موقوف برفع اختلاف در دادگاه به موجب حکم نهایی خواهد بود.
7- اگر قسمتی از ملک مورد اختلاف واقع شده و قسمت دیگر مورد اختلاف نباشد و نتیجه گفتگو در مورد اختلاف تاثیری در این قسمت نداشته باشد ممکن است ملک نسبت بآنچه مورد اختلاف نیست ثبت و نسبت به آنچه مورد اختلاف است موقوف بحل اختلاف گردد.
8 - هرگاه توافق و اختلاف ورثه نسبت بوصیت نامهای گه [که] به موجب قانون قابل ترتیب اثر است معلوم نباشد اداره ثبت بهزینه شخص ذینفع آگهی مینماید و در آگهی باید مفاد وصیت نامه و اینگه [اینکه] از طرف کی و در چه تاریخ ابراز شده قید و تذکر داده شود چنانچه کسی اعتراضی نسبت بوصیتنامه دارد در ظرف سه ماه از تاریخ انتشار آخرین آگهی اعتراض خود را باداره ثبتی که آگهی را منتشر نموده تسلیم نماید و در صورت انقضاء مدت مذکور و نرسیدن اعتراض ملک مورد وصیت به نام موصیله یا مصرفیکه برای آن وصیت شده است در دفتر املاک ثبت خواهد شد.
آگهی مذکور سه مرتبه هر ماه یکمرتبه در روزنامه کثیرالانتشار محل منتشر شده و در صورت نبودن روزنامه در محل در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار تهران منتشر خواهد گردید.
9- در مورد متوفای بلاوارث اگر در ظرف ده سال مقرر در قانون امور حسبی وصیت نامهای ابراز شود که قابل ترتیب اثر بوده و برای تحریر ترکه آگهی نشده باشد مفاد وصیت نامه به ترتیب مذکور در ماده فوق و با قید اینکه متوفی بلاوارث معرفی شده است آگهی میگردد و در صورتی که در مدت سه ماه از تاریخ انتشار آخرین آگهی اعتراضی نرسیده مورد وصیت به نام موصیله یا مصرفیکه برای آن وصیت شده است ثبت و باقی ملک پس از ده سال اگر وارثی پیدا نشد به نام دولت ثبت خواهد شد.
10- اگر از طرف ورثه با اشخاص دیگر ذینفع وصیت نامهای ابراز شود که موصی از وصیت اول خود رجوع کرده و آن وصیتنامه مورد تصدیق تمام ورثه و اشخاص ذینفع واقع شود ملک مطابق وصیتنامه ثانی ثبت خواهد شد و اگر مورد اختلاف واقع شود یا توافق و اختلاف ورثه معلوم نباشد در صورتی که وصیتنامه مطابق قانون قابل ترتیب اثر باشد بر طبق ماده 6 و7 و 8 عمل خواهد شد.
11- در صورتی که در دادکاه [دادگاه] بخش در موعد مقرر در ماده 294 قانون امور حسبی وصیتنامه ابراز شد که قابل ترتیب اثر باشد دادگاه در تصدیق انحصار وراثت مفاد وصیت نامه و اینکه در موقع ابراز شده و قابل ترتیب اثر است درج خواهد کرد و اکر [اگر] تصدیق انحصار وراثت صادر شده و این مطلب به جهتی در آن درج نشده باشد اشخاص ذینفع باید تصدیقی مبنی بر ابراز وصیتنامه در موعد مقرر و قابل ترتیب اثر بودن آن از دادگاه گرفته بضمیمه سواد وصیتنامه باداره ثبت اسناد تسلیم نمایند.
12- اگر ترکه متوفی به وسیله دادگاه تقسیم شده و حکم نهایی دادگاه در اینخصوص باداره ثبت داده شود و یا اینکه ورثه موصیله و وصی (در صورتی که وصیتی شده باشد) ترکه را تقسیم کرده باشند ملک مطابق تقسیمی که شده است ثبت میشود و در صورت اخیر اگر اختلافی مابین ورثه و موصیله یا وصی در تقسیم باشد ثبت ملک موقوف برفع اختلاف در دادگاه خواهد بود.
13- در صورتی که وصیت به طور کلی باشد «مثل ثلث اموال» ورثه میتوانند ملک معین را ثلث قرارداده و باقی املاک را به نام خود ثبت کنند یا ثلث را از اموال دیگر معین کرده و تمام ملک ثبت شده را به نام خود ثبت کنند مگر اینکه در وصیتنامه ترتیب دیگری مقرر شده باشد.
14- پس از ثبت ملک در دفتر املاک به نام ورثه یا موصیله ادعای وصیت یا هر ادعای دیگریکه مخالف با ثبت ملک باشد مسموع نخواهد شد و هیچ وصیتنامه اعم از رسمی و سری و غیر اینها پذیرفته نخواهد شد.
وزیر دادگستری- علی اصغر حکمت