هیات وزیران در جلسه مورخ 12 /7 /48 بنا به پیشنهاد شماره 14189 مورخ 5 /7 /48 وزارت دارائی آیین نامه اجرایی قانون اسناد خزانه و اوراق قرضه را به شرح ضمیمه تصویب نمودند.
فصل اول - تعاریف
ماده یک
الف - عرضه اسناد خزانه و اوراق قرضه عبارت است از ارائه اسناد و اوراق قابل انتشار برای فروش.
ب - انتقال اسناد خزانه یا اوراق قرضه عبارت است از واگذاری اسناد خزانه یا اراق قرضه بدیگری از طرف دارنده پس از مرحله انتشار.
پ - بازپرداخت عبارت است از پرداخت مبلغ اسمی اسناد خزانه و اوراق قرضه در مقابل استرداد آنها وسیله عامل در سررسید.
ت - پرداخت بهره عبارت است از پرداخت بهره اسمی اوراق قرضه در مقابل قطع کوین مربوط یا بهره اسمی اسناد خزانه در مقابل استرداد اصل سند به وسیله عامل در سررسید.
ث - عامل فروش اولیه بانک مرکزی ایران است که بنمایندگی وزارت دارائی اسناد خزانه و اوراق قرضه را توزیع و فروش و بازپرداخت مینماید و بهره آنها را میپردازد.
ج - عاملین بانک مرکزی ایران اشخاصی (اعم از حقیقی یا حقوقی) هستند که از طرف بانک مرکزی ایران امور مربوط به اسناد خزانه و اوراق قرضه را در حدود قراردادهای مربوط انجام میدهند.
فصل دوم - کلیات
ماده 2
جلسات هیات موضوع ماده 12 قانون اسناد خزانه و اوراق قرضه که هیات نظارت نامیده میشود با شرکت کلیه اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات هیات به اتفاق آراء معتبر است.
ریاست جلسات به عهده رئیس کل بانک مرکزی ایران یا قائمقام رئیس کل بانک مرکزی ایران میباشد.
ماده 3
مسئول اموراوراق بهادار در بانک مرکزی ایران سمت دبیری هیات نظارت را به عهده خواهد داشت و نامبرده مسئول و عهده دار انجام وظایفی است که براساس این آیین نامه از طرف هیات مذکور به عهده او محول میشود.
ماده 4
جلسات هیات نظارت ماهی یکبار تشکیل میشود و در صورت لزوم جلسات فوق العاده به درخواست هریک از اعضاء بدعوت رئیس هیات تشکیل خواهد شد.
فصل سوم - مشخصات اسناد خزانه و اوراق قرضه
ماده 5
کاغذ اسناد خزانه و اوراق قرضه باید دارای رمزها و مشخصات مخصوص باشد رمزها و مشخصات مخصوص اسناد خزانه و اوراق قرضه و رنگ و اندازه آنها از طرف وزارت دارائی تعیین خواهد شد.
ماده 6
سفارش کاغذ اسناد خزانه و اوراق قرضه با اطلاع بانک مرکزی ایران به عهده وزارت دارائی و نگهداری اسناد خزانه و اوراق قرضه چاپ شده به عهده بانک مرکزی ایران میباشد.
ماده 7
تحویل و تحول و نگاهداری کاغذ و کلیشه های اسناد خزانه و اوراق قرضه و چاپ و امحاء انها و همچنین امحاء کوپنهای سر رسیده و زوائد کاغذ و نگاهداری حساب گردش کاغذ تحت نظر کمیسیونی مرکب از هیات نظارت چاپ اوراق بهادار وزارت دارائی و نماینده بانک مرکزی ایران انجام خواهد شد.
ماده 8
کاغذ مورد سفارش باید از کارخانه یا وسیله مطمئنی حمل و در بندر یا تهران مستقیماً و یا بدون واسطه پس از اجرای تشریفات گمرکی زیر نظر نماینده کمیسیون مذکور در ماده 7 به سازمان چاپخانه دولتی حمل و در انبار مطمئنی در آنسازمان زیر کلید کمیسیون مورد بحث قرار گرفته و مراتب صورتمجلس شود.
ماده 9
چاپ اسناد خزانه و اوراق قرضه بمقدار مورد نیاز به دستور وزارت دارائی تحت نظر کمیسیون مذکور در ماده 7 این آیین نامه در چاپخانه دولتی انجام و بعد از خاتمه چاپ اسناد و اوراق چاپ شده تحویل بانک مرکزی ایران خواهد شد.
ماده 10
اوراق قرضه به صورت اوراق قرضه یک ساله تا ده ساله قابل انتشار خواهد بود.
ماده 11
اسناد خزانه و اوراق قرضه دارای شماره ردیف و همچنین کد مخصوصی که مشخص کننده هر سری میباشد، خواهد بود.
فصل چهارم - فروش
ماده 12
عرضه اسناد خزانه در روزهای شنبه و عرضه اوراق قرضه در روزهای 2 شنبه صورت خواهد گرفت، در صورتی که اسناد خزانه یا اوراق قرضه در روز عرضه آماده و در اختیار عامل نباشد در مقابل دریافت وجه رسیدی طبق نمونه ای که از طرف بانک مرکزی ایران تهیه میشود تحویل مشتری خواهد شد که بعدا در قبال آن اصل اسناد خزانه یا اوراق قرضه تحویل میشود، میزان و مشخصات اسناد و اوراق در هر عرضه لااقل دو روز قبل از روز عرضه برای اطلاع عموم اعلام خواهد شد.
ماده 13
عامل باید تاریخ فروش اسناد خزانه یا اوراق قرضه را با حروف و عدد به طور خوانا در محل مخصوصی درج و ظهر انها را با ذکر تاریخ ممهور و امضا نموده تسلیم خریدار کند.
ماده 14
نام و مشخصات خریداران اوراق قرضه با نام در موقع فروش توسط عامل در ظهر آنها درج میگردد.
ماده 15
عاملین بانک مرکزی ایران موظفند جمع کل فروش و مشخصات اسناد خزانه و اوراق قرضه فروخته شده را در پایان روز به بانک مرکزی ایران اطلاع دهند در شهرستانها اطلاع ببانک مرکزی وسیله تلگراف انجام خواهد شد.
ماده 16
عاملین بانک مرکزی ایران موظفند یک نسخه از فرم تقاضای خرید اوراق قرضه با نام را که توسط خریدار در سه نسخه تکمیل میگردد برای بانک مرکزی ایران ارسال دارند.
تبصره= کلیه امور مربوط به ثبت اوراق قرضه با نام در دفاتر مربوط در بانک مرکزی ایران انجام خواهد شد.
ماده 17
عاملین بانک مرکزی ایران موظفند وجوه حاصل از فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه را در روز فروش به بستانکار حساب بانک مرکزی ایران نزد خود منظور نموده و اعلامیه آن را برای بانک مرکزی ایران ارسال نمایند.
ماده 18
وجوه حاصل از فروش اسناد خزانه و اوراق قرض بلافاصله پس از وصول اعلامیه به بانک مرکزی ایران به بستانکار حساب وزارت دارائی منظور خواهد شد. بهره اسناد خزانه و اوراق قرضه انتشار یافته از تاریخ وصول وجه از خریدار محاسبه میگردد.
ماده 19
بانک مرکزی ایران مکلف است صورت اسناد خزانه و اوراق قرضه را که در روزهای شنبه و دوشنبه هر هفته بفروش میرساند با شماره و مشخصات مربوط تنظیم و منتهی تا آخر هفته بعد به وزارت دارائی بفرستد.
ماده 20
حق عاملیت فروش و بازپرداخت اسناد خزانه و اوراق قرضه و پرداخت بهره انها به میزانی که بر اساس ماده 29 قانون تعیین میشود از محل وجوه حاصل از فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه یا از محل اعتباراتی که بدینمنظور در بودجه کل کشور منظور میشود ببانک مرکزی ایران پرداخت خواهد شد هرگونه هزینه تبلیغات فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه طبق طرح های مصوب هیات نظارت و هزینه آگهی موضوع ماده 12 این آیین نامه وسیله عامل اولیه از محل حق عاملیت متعلق باو تامین و پرداخت خواهد شد.
فصل پنجم - انتقال، تعویض، بازپرداخت اسناد خزانه و اوراق قرضه و پرداخت بهره آنها
ماده 21
اسناد خزانه و اوراق قرضه قابل انتقال است.
ماده 22
اوراق قرضه بی نام و اسناد خزانه بدون هیچگونه تشریفات بین فروشنده و خریدار انجام میشود و دارنده آن مالک شناخته میشود.
ماده 23
معاملات اوراق قرضه با نام باید با حضور خریدار و فروشنده و یا وکیل رسمی آنها انجام شود، امضای فروشنده باید در محل مخصوص در ظهر برگ قرضه توسط عامل تائید گردد، عامل موظف است نام و مشخصات مالک جدید و تاریخ انجام معامله را در همانروز به بانک مرکزی ایران اطلاع دهد.
ماده 24
اصل و بهره اوراق قرضه با نام در سررسید مربوط در وجه مالک پرداخت میگردد.
ماده 25
بهره اسناد خزانه و اوراق قرضه به آخرین مالک پرداخت میشود و هیچگونه ادعائی از جانب انتقال دهندگان قبلی آن برای پرداخت بهره از طرف عامل پذیرفته نخواهد شد.
ماده 26
در صورتی که دارندگان اوراق قرضه بخواهند اوراق را با اوراق دیگری با بهای اسمی بیشتر یا کمتر و یا اوراق قرضه با نام را با بی نام و یا بالعکس تعویض نمایند بانک مرکزی ایران میتواند اوراق ارائه شده را با اوراق متعلق بخود از همان انتشار (در صورتی که در اختیار داشته باشد) تعویض نمایند.
ماده 27
اصل مبلغ اسمی اسناد خزانه و اوراق قرضه پس از سر رسید توسط عامل همه روزه قابل پرداخت میباشد اسناد خزانه و اوراق قرضه بازپرداخت شده باید با مهر مخصوص ابطال و برای امحاء به بانک مرکزی ایران تحویل گردد.
ماده 28
پرداخت بهره اوراق قرضه هر شش ماه یکبار در مقابل قطع کوپن مربوط از اوراق توسط عامل صورت خواهد گرفت، عاملین بانک مرکزی ایران باید کوپنهای قطع شده را پس از ابطال با مهر مخصوص بضمیمه صورتی که حاوی کلیه مشخصات اوراق و مبلغ بهره است بلافاصله به بانک مرکزی ایران ارسال دارند.
تبصره= در موقع پرداخت بهره کوپن مربوط نباید از اصل برگ جدا باشد، در صورت جدا بودن فقط پس از تایید بانک مرکزی ایران بهره مزبور قابل پرداخت میباشد.
ماده 29
مهر مخصوص ابطال اسناد خزانه و اوراق قرضه و کوپن ها از طرف بانک مرکزی ایران تهیه و در اختیار عاملین گذاشته میشود.
ماده 30
عاملین بانک مرکزی ایران در مورد معاملات اسناد خزانه و اوراق قرضه در مقابل بانک مرکزی ایران مسئولیت کامل دارند عاملین باید متعهد شوند که هرگاه بر اثر عمل آنان زیانی ایجاد شود تا روشن شدن موضوع زیان مزبور به بدهکار حساب آنان منظور خواهد شد.
فصل ششم - مقررات متفرقه
ماده 31) موسسات دولتی و وابسته به دولت موظفند که اسناد خزانه و اوراق قرضه را بعد از سر رسید در مقابل بدهی های مالیاتی بپذیرند.
ماده 32) کلیه شرکتها و موسسات و سازمانهای موضوع ماده 25 قانون موظفند پنجاه درصد وجوه مذکور در ماده مزبور را باسناد خزانه و اوراق قرضه تبدیل نمایند.
ماده 33) شرکتهای بیمه داخلی و نمایندگی موسسات بیمه خارجی موظفند پنجاه درصد سپرده ها و ذخائر خود را باسناد خزانه و اوراق قرضه تبدیل نمایند.
ماده 34) اوراق قرضه که در اجرای مواد 32 و 33 این آیین نامه خریداری میشود نباید از 40 درصد وجوه و سپرده ها و ذخائر مذکور در مواد مورد بحث کمتر باشد.
ماده 35) حکم مواد 32 و 33 این آیین نامه در مورد آنقسمت از وجوه که قبل از تصویب این آیین نامه باسناد خزانه موضوع قانون مصوب بهمن 1343 و اوراق قرضه دفاعی موضوع تبصره 33 قانون بودجه 1346 تبدیل شده است از تاریخ اولین سر رسید اسناد و اوراق مزبور اجراء خواهد شد.
ماده 36
هر گونه تغییری در مفاد این آیین نامه به پیشنهاد وزارت دارائی و تصویب هیات وزیران به عمل خواهد آمد.