قانون اجازه مبادله موافقتنامه حل مسائل مرزی و مالی بین دولتین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

ماده واحده - مجلس شورای ملی موافقتنامه حل مسائل مرزی و مالی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی را که مشتمل بر پنج ماده و‌یک پروتکل ضمیمه میباشد و در تاریخ پنجشنبه یازدهم آذر ماه 1333 در تهران بامضا رسیده است تصویب و به دولت اجازه میدهد اسناد مصوب‌آن را مبادله نماید.
این قانون که مشتمل بر ماده واحده و متن موافقتنامه و یک پروتکل ضمیمه است در جلسه پنجشنبه پنجم اسفند ماه یکهزار و سیصد و سی و سه به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت
قانون بالا در جلسه پنجشنبه 19 اسفند ماه 1333 به تصویب مجلس سنا رسیده است.

موافقتنامه راجع بحل مسائل مرزی و مالی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
اعلیحضرت شاهنشاه ایران و هیات رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی با تمایل ببسط و تحکیم مناسبات حسنه همجواری موجوده بین دو کشور و نظر به اینکه مایلند مسائل مرزی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و همچنین دعاوی متقابل مالی مربوط بدوره دومین جنگ جهانی را حل و فصل نمایند
به این منظور تصمیم بانعقاد این موافقتنامه گرفتند و نمایندگان مختار خود را به قرار زیر تعیین کردند: اعلیحضرت شاهنشاه ایران جناب آقای حمید سیاح سفیر کبیر. هیات رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی آناتولی یوسفوویج لاورنتیف سفیر کبیر و نماینده مختار اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران. نامبردگان پس از مبادله اعتبارنامه‌های خود که آنها را موافق قاعده و کاملا صحیغ[صحیح] یافتند نسبت بمراتب زیر موافقت حاصل نمودند:

ماده 1 - طرفین معظمین متعاهدین که با اشتیاق مایلند اختلافات راجع به موضوع عبور خط مرز دولتی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در بعضی نواحی و بدین ترتیب مسئله مرزی را به طور کلی بر اساس رعایت منافع طرفین حل کنند موافقت نمودند که در نواحی مغان -‌دیمان - یدی‌اولر - سرخس و همچنین در ناحیه اترک از تپه سنگرتپه (‌صغیر تپه) در امتداد خط مرز تا دریای خزر خط جدید مرز دولتی برقرار میگردد‌عبور خط مرز جدید در نواحی مذکوره در فوق
در ماده 2 این موافقتنامه تشریح شده است.
طرفین معظمین متعاهدین تایید مینمایند که خط مرز بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در تمام بقیه طول آن بدون تغییر باقی میماند ضمناً ناحیه مرزی واقع در ساحل راست رود ارس مقابل دژ سابق عباس‌آباد و همچنین قریه حصار با قطعه زمین آن در حدود خاک ایران میماند و قریه فیروزه و زمینهای اطراف آن در حدود خاک اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی باقی میماند. بنا بمراتب مذکوره در فوق طرفین معظمین متعاهدین اعلام میدارند که از این ببعد کلیه مسائل مربوط بعبور خط مرز دولتی در تمام طول آن بین‌ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی حل و فصل شده است و طرفین نسبت بیکدیگر ادعای ارضی ندارند.

ماده 2 - بنا به ماده 1 این موافقتنامه خط مرز دولتی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی باین ترتیب عبور مینمایند:

الف - ناحیه مرز ماوراء قفقاز (‌باختری):
خط مرز دولتی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از محل تلاقی مرزهای دولتی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و جمهوری ترکیه در نقطه التقای رود ارس با رود قره‌سوی سفلی تا نقطه‌ایکه در وسط مجرای رود ارس در طرف شمال باختری آبادی تازه کند ایران میباشد و‌تقریباً در 5.2 کیلومتری جنوب خاور خاوری مرکز آبادی شوری آشاقا - قره‌گووندلی و در 3.6 کیلومتری شمال خاوری مرکز آبادی قمیشلی ایران واقع‌است به نحوی از مجرای رود ارس میگذرد که در سند تشریح مرز بین ایران و روسیه که به وسیله کمیسرهای دولتین در 18 ژانویه 1829 در بهرام لو‌امضا شده توصیف شده با این استثناء که قطعه زمین مرزی در ساحل راست رود ارس برابر دژ عباس‌آباد در حدود خاک ایران باقی مانده و خط مرز برابر‌دژ نامبرده در امتداد مجرای رود ارس میگذرد. خط مرز از نقطه نامبرده در رود ارس متمایل بخاور گردیده و در امتداد خط مرز کنونی گذشته تا نقطه‌ایکه تقریباً در 4.5 کیلومتری شمال خاوری مرکز آبادی قمیشلی ایران و در 40.0 کیلومتری جنوب خاور حومه جنوبی آبادی حاجی بابالی شوروی است امتداد دارد - از اینجا خط مرزی کنونی را‌ترک نموده و تقریباً 4.0 کیلومتر بخط مستقیم بطرف جنوب خاور خاوری امتداد یافته و بنقطه‌ایکه تقریباً در 7.0 کیلومتری شمال خاور خاوری مرکز آبادی ایرانی قمیشلی و در 3.6 کیلومتری جنوب خاوری مرکز بی‌نام شوروی و در 2.0 کیلومتری شمال خاوری نقطه مثلثاتی دارای علامت27.2 واقع شده میرسد.
خط مرز از این پس بخط مستقیم بطرف جنوب خاوری گذشته و به نقطه‌ایکه تقریباً در 5.2 کیلومتری جنوب خاوری تپه شهریار و در 1.1‌کیلومتری جنوبی نقطه مثلثاتی دارای علامت 68.8 و در 4.4 کیلومتری شمال شمال باختری گورستان آبادی ایرانی بیله‌سوار ایران (‌طالش - میکائیلو)‌واقع شده میرسد.
سپس خط مرز بخط مستقیم به سمت جنوب خاوری امتداد یافته و به نقطه‌ایکه در خط مرز کنونی در حومه شمال خاوری آبادی ایرانی بیله‌سوار‌ایران (‌طالش - میکائیلو) تقریباً در 1.1 کیلومتری شمال خاور خاوری گورستان آبادی ایرانی بیله‌سوار ایران (‌طالش - میکائیلو) و در 5.5 کیلومتری خاوری نقطه مثلثاتی بعلامت 68.8 واقع میباشد میرسد.
از اینجا خط مرز بطرف جنوب متمایل گشته و از روی خط مرز کنونی به نقطه‌ایکه در وسط رودخانه بلهارچای (بلهارود) به نحوی میرسد که آبادی بیله‌سوار (‌شوروی) را در حدود خاک اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و بیله‌سوار ایران (‌طالش و میکائیلو) را در حدود خاک ایران باقی میگذارد. (‌خط جدید مرزی در ناحیه مغان از رود ارس تا رود بلهارچای در نقشه پیوست بمقیاس (100000).(1) ترسیم شده است - پیوست شماره 1)
از نقطه واقع در وسط رود بلهارچای تا صخره سیقناق که تقریباً در حدود 1.0 کیلومتری جنوب باختری قله کوه جگئیر (‌جکویرا) و در 5.5 کیلومتری شمال باختری مرکز آبادی شوروی دیمان واقع است خط مرز به نحوی که در سند تشریح مرز بین ایران و روسیه که به وسیله کمیسرهای دولتین در 18‌ژانویه 1829 در بهرام‌لو بامضا رسیده توصیف شده است میگذرد.
از صخره سیقناق خط جدید مرز شروع میشود که تقریباً بخط مستقیم تا قله ارتفاع دارای علامت 1619.2 و تقریباً در 600 متری جنوب خاوری کوه قراول داش (قراوش‌تاش) و در 1.1 کیلومتری شمال مرکز آبادی ایرانی قانی بلاغ واقع میباشد امتداد مییابد.
(‌خط جدید مرز در ناحیه دیمان از صخره سینقاق تا قله ارتفاع بعلامت 1619.2 در نقشه پیوست بمقیاس (100000).(1) ترسیم شده است -‌پیوست شماره 2).
از قله ارتفاع بعلامت 1619.2 تا دریای خزر خط مرز به نحویکه در سند تشریح مرز بین ایران و روسیه که به وسیله کمیسرهای دولتین در 18 ژانویه1892 در بهرام‌لو بامضا رسیده توصیف شده است میباشد با این استثناء که قطعه زمین شوروی موسوم به یدی‌اولر به تصرف ایران واگذار و خط مرز در این ناحیه از مجرای آبی کنونی رود آستارا چای میگذرد.

ب - ناحیه مرز ماوراء خزر (‌خاوری):
خط مرز بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از محل تلاقی مرزهای دولتی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و افغانستان تا نقطه واقع در وسط انشعاب باختری رود تجن (هریرود) تقریباً در 2.7 کیلومتری شمال خاوری مسجد اولی بابا و 5.8 کیلومتری شمال شمال باختری مرکز‌آبادی سرخس شوروی در وسط عمیق‌ترین مجرای رود تجن به نحویکه این مرز در پروتکل شماره 3 مورخ 19 ژوئن 1894 راجع به تعیین مرز بین‌ایران و روسیه در ناحیه از ذوالفقار تا خملی تپه تعیین گردیده و به طوریکه این مرز در نقشه پیوست پروتکل مزبور ترسیم شده است میگذرد.
از نقطه مذکوره در فوق بر روی تجن خط مرز جدید شروع میشود که از وسط عمیق‌ترین مجرای رود تجن تا نقطه‌ایکه در وسط رود تجن تقریباً در2.4 کیلومتری خاور خملی تپه (تپه خملی) و در 4.1 کیلومتری شمال شمال خاوری تپه قسی واقع گردیده امتداد مییابد. از اینجا خط مرز بطرف باختر متمایل گشته و پس از طی بخط مستقیم تقریباً 3.4 کیلومتر به قله خملی تپه (تپه خملی) میرسد خط مرز جدید در‌اینجا خاتمه مییابد. (‌خط مرز جدید در ناحیه سرخس در نقشه پیوست بمقیاس (100000).(1) ترسیم شده است - پیوست شماره 4).
از خملی تپه (‌تپه خملی) تا استوانه مرزی شماره 1 که مکان آن به وسیله پروتکل راجع بخط مرز بین ایران و روسیه در سمت خاور از دریای خزر در‌فاصله از خرابه قلعه بابادورمز تا خلیج حسنقلی که در تاریخ 30 ژانویه 1886 در عشق‌آباد بامضا رسیده مشخص گردیده و در روی کوه زیراکو(‌زیره کوه) تقریباً در 2.3 کیلومتری جنوب باختری چشمه بابادورمز قرار دارد خط مرزی به نحوی میگذرد که در پروتکل شماره 5 راجع بتعیین مرز‌ایران و روسیه در ناحیه خملی تپه (‌تپه خملی) تا بابادورمز در 8 نوامبر 1894 در عشق‌آباد بامضا رسیده تشریح گردیده و به طوریکه این مرز در‌نقشه پیوست پروتکل مزبور ترسیم شده آبادی حصار (‌حصارقلعه) با قطعه زمین آن را در حدود خاک ایران باقی میگذارد.
بعداً از استوانه مرزی شماره 1 مذکور در فوق تا استوانه مرزی شماره 31 واقع در نزدیک گدوک ببر که در پروتکل مورخ 30 ژانویه 1886 تعیین گردیده‌و خط مرزی در این ناحیه به نحوی میگذرد که نسبت بآن در پروتکل مورخه 30 ژانویه 1886 راجع بخط مرز بین ایران و روسیه در سمت خاور‌بحر خزر در فاصله از خرابه قلعه بابادورمز تا خلیج حسنقلی تشریح شده و این مرز در این ناحیه به طوری است که در نقشه پیوست آن پروتکل ترسیم گردیده است.
از استوانه مرزی شماره 31 واقع در نزدیکی گدوک بیر تا استوانه مرزی شماره 41 واقع در قله‌کوه کناره (کنارا) که به موجب پروتکل مورخ 30 ژانویه1886 تعیین گردیده خط مرزی قریه فیروزه و اراضی اطراف آن را در حدود خاک اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی باقی گذارده به نحوی که در پروتکل شماره 6 راجع بتعیین مرز بین ایران و روسیه در ناحیه از گدوکًً بیر تا کوه کنار به تاریخ 9 نوامبر 1894 تشریح شده و به طوریکه مرز مزبور در نقشه پیوست بآن پروتکل ترسیم گردیده است میگذرد. از استوانه مرزی شماره 41 که در قله کوه کناره نصب گردیده تا گدارگودری واقع بر روی رود اترک خط مرز در این ناحیه به نحوی که درباره آن در پروتکل راجع به خط مرز بین ایران و روسیه مورخ 30 ژانویه 1886 تشریح شده و به طوریکه این خط مرز در این ناحیه در نقشه پیوست بپروتکل نامبرده ترسیم گردیده است میگذرد. از گدارگودری تا نقطه واقع در روی خط مرز کنونی تقریباً در 300 متری باختری نقطه مثلثاتی بعلامت 6.2 روی تپه سنگرتپه (‌صغیر تپه) خط مرز به نحوی که در پروتکل راجع به خط مرز بین ایران و ایالت ماوراء خزر از گدارگودری تا دریای خزر به تاریخ 6 مارس 1886 تشریح و به طوریکه مرز‌مزبور از گدارگودری تا تپه سنگرتپه (‌صغیر تپه) در نقشه پیوست به پروتکل مزبور ترسیم گردیده است میگذرد.
سپس از نقطه واقع در خط مرز فعلی تقریباً در 300 متری باختر نقطه مثلثاتی دارای علامت 6.2 که روی تپه سنگرتپه (‌صغیر تپه) واقع شده خط مرز‌جدید شروع میشود که بخط مستقیم تا نقطه‌ایکه تقریباً 2.2 کیلومتری جنوب پاسگاه صید شماره 1 شوروی در 22.6 کیلومتری شمال باختری ماند آب نفت لیجه ایران و در 22.0 کیلومتری جنوب باختر باختری مرکز آبادی حاجیاب شوروی است یعنی تا نقطه‌ایکه خط مرز فعلی بساحل دریای خزر‌میرسد امتداد مییابد.
(‌خط جدید مرزی در قسمت باختری ناحیه اترک از تپه سنگرتپه (‌صغیر تپه) تا دریای خزر بر روی نقشه پیوست بمقیاس (100000).(1) ترسیم شده‌است - پیوست شماره 5).

ماده 3 - طرفین معظمین متعاهدین موافقت نمودند که بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی تعیین حدود و تجدید تعیین حدود مرز به عمل خواهد آمد باین منظور در موعدیکه سه ماه دیرتر از آغاز اعتبار قانونی این موافقتنامه نباشد کمیسیون مختلط ایران و شوروی برای تعیین حدود و‌تجدید تعیین حدود در سراسر خط مرز تشکیل و شروع به کار نماید ضمن تعیین حدود مرزی که در نواحی مغان و دیمان و یدی‌اولر و اترک و سرخس که جدیداً تعیین گردیده در ضمن تجدید تعیین حدود تمام بقیه قسمت بین مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی کمیسیون مختلط ایران و‌شوری این موافقتنامه را ملاک عمل قرار خواهد داد. کمیسیون مختلط ایران و شوری از موقع تشکیل باید تعیین حدود و تجدید تعیین حدود مرز ایران و شوروی را در تمام طول آن در مدت یک سال و نیم‌خاتمه بدهد.

ماده 4 - طرفین معظمین متعاهدین موافقت نمودند که تمام دعاوی متقابل مالی مربوط بزمان جنگ جهانی دوم را بانضمام دعاوی ناشیه از‌موافقتنامه بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مورخ 18 مارس 1943 راجع بپرداختها به طور قطعی به ترتیب زیر حل و فصل نمایند:

الف - بانک دولتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در مدت دو هفته در دو قسمت از روزیکه این موافقتنامه دارای اعتبار رسمی میگردد در‌ایستگاه راه‌آهن مرزی جلفای ایران معادل 11196070.3 (‌یازده میلیون و یکصد و نود و شش هزار و هفتاد و سه دهم) گرام طلا برای استهلاک دعاوی طرف ایران ناشیه از موافقتنامه مورخ 18 مارس 1943 مذکور در این ماده ببانک ملی ایران تحویل میدهد.

ب - طرف شوروی از آغاز اعتبار قانونی این موافقتنامه در مدت یک سال معادل 8648619.07 (‌هشت میلیون و ششصد و چهل و هشت هزار و‌نوزده و هفت صدم) دلار آمریکائی به طوریکه از موافقتنامه مورخه 18 مارس 1943 فوق‌الاشعار ناشی است به وسیله تحویل کالا بایران ببهای حد‌وسط جهانی و در مواعید و طبق صورت اجناسی که نسبت بآن بین وزارت بازرگانی خارجی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به وسیله نمایندگی بازرگانی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران و وزارت اقتصاد ملی ایران باید موافقت به عمل آید استهلاک میکند.

ج - کلیه دعاوی متقابل بین طرفین که ضمن مذاکرات سالهای 1950 - 1951 از دو طرف ابراز گردیده بود مستهلک محسوب میشود. طرفین اعلام میدارند که با انعقاد این موافقتنامه هیچگونه ادعای مالی مربوط بزمان جنگ دوم جهانی نسبت بیکدیگر ندارند.

ماده 5 - این موافقتنامه باید به تصویب برسد و از روز مبادله نسخ مصوبه که حتی‌المقدور در کمترین موعد انجام خواهد شد به موقع اجراء گذارده‌میشود مبادله نسخ مصوبه در مسکو به عمل خواهد آمد.
نمایندگان مختار به منظور تصدیق مراتب فوق این موافقتنامه را امضا و بمهر خود ممهور نمودند: در تهران به تاریخ 11 آذر ماه 1333 (2 دسامبر1954) در دو نسخه هر یک بزبانهای فارسی و روسی که هر دو متن دارای اعتبار یکسان میباشد تنظیم گردید. بنمایندگی اعلیحضرت شاهنشاه ایران حمید سیاح بنمایندگی هیات رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی آ.‌لاورنتیف

پروتکل
بنا بتوافقی که ضمن امضای موافقتنامه مورخ یازدهم آذر ماه 1333 (‌دوم دسامبر 1954) راجع بمسائل مرزی و مالی بین ایران و اتحاد جماهیر‌شوروی سوسیالیستی به عمل آمده است طرفین نسبت بمراتب زیر موافقت حاصل کردند:

1 - خط مرزی در ناحیه نمین به طوریکه در سند تشریح مرز بین ایران و روسیه مورخ 18 ژانویه 1829 تعیین شده میگذرد. ضمناً جاده خاکی فعلی‌شوروی در پنج نقطه‌ایکه ذیلاً درج شده و در شمای پیوست باین پروتکل مشخص گردیده در حدود خاک اتحاد شوروی باقی میماند.
نقاط مزبور عبارتند:
نقطه شماره 1 بطول 1100 متر در جنوب کره قزیوردی واقع گردیده است جوانب این نقطه در خط مرزی کنونی به طور تقریب یکی در 250 متری جنوبی قله کوه قزیوردی و دیگری در 1300 متری جنوبی جنوب باختری قله کوه نامبرده واقع میباشد.
نقطه شماره 2 بطول 1100 متر در باختر ارتفاع دارای علامت 2161.7 واقع است جوانب نقطه مزبور در خط مرزی کنونی به طور تقریب یکی در520 متری شمال قله ارتفاع دارای علامت 2161.7 و دیگری در 500 متری جنوب جنوب خاوری قله ارتفاع نامبرده واقع میباشد.
نقطه شماره 3 به طول 1000 متر در جنوب باختری کوه بالمادین واقع است جوانب نقطه مزبور در خط مرزی کنونی به طور تقریب یکی در 450 متری شمال باختری قله کوه بالمادین و دیگری در 450 متری جنوب خاوری قله کوه نامبرده واقع میباشد.
نقطه شماره 4 بطول 1260 متر در جنوب کوه قزل‌اثر (‌خزیلاس) واقع است جوانب این نقطه در خط مرزی کنونی به طور تقریب یکی در 720 متری جنوب باختری قله کوه قزل‌اثر (‌خزیلاس) و دیگری در 550 متری جنوب خاوری قله کوه نامبرده واقع شده است.
نقطه شماره 5 بطول 6400 متر بین کوه مرداسیقی و کوه منارک واقع است جوانب این نقطه در خط مرزی کنونی به طور تقریب یکی در 800 متری شمال باختری قله کوه مرداسیقی و دیگری در 100 متر شمال کوه منارک واقع است.
در موقع تجدید تعیین حدود مرز جاده خاکی شوروی در نقاط 2 و 3 و 4 و 5 ناحیه نمین با در نظر گرفتن شرایط طبیعی حتی‌المقدور بطرف خط‌الراس بالا برده خواهد شد باین ترتیب تجدید تعیین حدود مرزی دولتی به عمل خواهد آمد. اندازه‌گیری طول پنج نقطه مذکور در فوق در ناحیه نمین از روی جاده خاکی فعلی شوروی انجام یافته است.

2 - واگذاری ناحیه یدی‌اولر متعلق به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که در نتیجه منحرف شدن مجرای رود آستاراچای جدا شده است از طرف اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به ایران به منزله استثنائی از عرف و اصول مقرر در حقوق بین‌المللی تلقی میگردد که طبق آن تغییر مجرای رودخانه مرزی موجب تغییر مرز دولتی نمیگردد (‌اگر بین طرفین در اینخصوص موافقت مخصوص وجود نداشته باشد).

3 - مفهوم عنوان پروتکل‌های مذکور در ماده 2 موافقتنامه (‌قسمت ب ناحیه مرزی ماوراء خزر (‌خاوری)یعنی پروتکل مورخ 30 ژانویه 1886 در‌خصوص خط مرزی بین ایران و روسیه بطرف خاور از دریای خزر در فاصله از خرابه‌های قلعه بابادورمز تا خلیج حسینقلی و پروتکل مورخ 6 مارس1886 در خصوص خط مرز بین ایران و ایالت ماوراء خزر از گدارگودری تا دریای خزر - پروتکلهای کمیسیونهای تعیین مرز که به موجب فصل 2‌مقاوله‌نامه مورخ 9 دسامبر 1881 منعقده بین ایران و روسیه تشکیل شده میباشد.
مفهوم عنوان پروتکل شماره 3 مورخه 19 ژوئن 1894 راجع بتعیین مرز بین ایران و روسیه در ناحیه از ذوالفقار تا خملی تپه و پروتکل شماره 5 مورخ8 نوامبر 1894 راجع بتعیین مرز بین ایران و روسیه در ناحیه از خملی تپه تا بابادورمز و پروتکل شماره 6 راجع بتعیین مرز بین ایران و روسیه در‌ناحیه از گدوک ییرتا کوه کناره که به تاریخ 9 نوامبر 1894 تنظیم شده است - پروتکلهای کمیسیونهای تعیین مرز که بر طبق فصل 4 و 5 مقاوله نامه‌مورخ 27 مه 1893 منعقده بین ایران و روسیه تشکیل گردیده میباشد.

4 - حل اختلافات مرزی در ناحیه اترک را طرفین با در نظر گرفتن مرزی که پروتکل راجع بخط مرز بین ایران و ایالت ماوراء خزر از گدارگودری تا بحر‌خزر به تاریخ 6 مارس 1886 تشریح نموده و همچنین با توجه بمرز واقعی فعلی در ناحیه مزبور بآن ترتیب انجام داده‌اند که در طول مسافت از تپه سنگرتپه (‌صغیر تپه) تا دریای خزر خط جدید مرز تعیین میگردد که امتداد دقیق آن در ماده 2 موافقتنامه ذکر شده و در نقشه پیوست به موافقتنامه‌مذکور ترسیم گردیده است. حل این قضیه با در نظر گرفتن پیشنهادات اتحاد شوروی برای حل و فصل کامل مسئله مرزی به عمل آمده است.
این پروتکل جزو لاینفک موافقتنامه مورخ یازدهم آذر ماه 1333 (‌دوم دسامبر 1954) میباشد.
به تاریخ یازدهم آذر ماه 1333 (‌دوم دسامبر1954) در شهر تهران در دو نسخه هر یک بزبانهای فارسی و روسی تنظیم که هر دو متن آن دارای اعتبار‌یکسان میباشد. بنمایندگی اعلیحضرت شاهنشاه ایران حمید سیاح بنمایندگی هیات رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی آ.‌لاورنتیف

اجازه مبادله موافقتنامه حل مسائل مرزی و مالی بین دولتین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به شرح فوق در جلسه پنجم اسفند ماه یکهزار و سیصد و سی و سه داده شده است.

رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

اجازه مبادله موافقتنامه بالا در جلسه 19 اسفند 1333 مجلس سنا داده شده است.