با سلام و احترام؛
پیرو اطلاعیه شماره 3/1403/11مورخ 1403/01/08، پیرامون ابلاغ جزء (4) بند (ث) تبصره (13) قانون بودجه سال 1403 کل کشور، با عنایت به مفاد ابلاغیه های شماره 03/29578 مورخ 1403/02/11، مورخ 1403/03/13 و شماره 03/118895 مورخ 1403/05/27 اداره اعتبارات بانک مرکزی ج.ا.ا، به استناد مفاد مصوبه های شماره 4/1403/142 مورخ 1403/03/22 و شماره 4/1403/181 تاریخ 1403/04/02 هیات محترم مدیره، در راستای همراهی با سیاست های دولت محترم در اجرای بند قانونی یاد شده با تخصیص اعتبار برای اعطای تسهیلات قرض الحسنه "ودیعه"، "خرید"، "ساخت" مسکن محرومین به افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور، خانواده شهداء، جانبازان و رزمندگان محترم، با رعایت ضوابط و مقررات جاری و رعایت موارد زیر موافقت شد:
ماده 1- اعطای تسهیلات موضوع این دستورالعمل در قالب "عقد قرض الحسنه" با سقف فردی چهار (4) میلیارد ریال با نرخ کارمزد مصوب شورای پول و اعتبار، با مدت بازپرداخت ده ساله به مشمولین معرفی شده از سوی نهادهای متولی امر و تایید سامانه رفاه ایرانیان مبنی بر قرار دادشتن این افراد در سه دهک اول درآمدی (تایید سامانه ایرانیان - سامانه وسع) است.
تبصره 1- بر اساس مفاد ابلاغیه های مختوم به شماره 03/134360 تاریخ 1403/06/15 اداره اعتبارات بانک مرکزی ج.ا.ا و منضمات پیوست آن، تا زمان برقراری و پیاده سازی "و سرویس دهک وسع" و ایجاد دسترسی از سوی سازمان فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی برای بانکهای عامل، فهرست واجدین شرایط سراسر کشور کمیته امداد امام خمینی (ره) به پیوست (شماره 1) ارسال اعلام میشود. بدیهی است اطلاعات سایر واجدین شرایط نیز متعاقبا اطلاع رسانی شود.
نکته حائز اهمیت؛ اعلام فهرست واجدین شرایط نباید به منزله معرفی نامه برای بهره مندی از تسهیلات موضوع این دستورالعمل تلقی شود. بدیهی است اعطای تسهیلات منوط به وصول معرفی نامه از نهاد حمایتی مرتبط و مثبت بودن پاسخ استعلام متقاضی معرفی شده مبنی بر قرار داشتن در سه دهک اول درآمدی (از فهرست واجدین شرایط ارسالی) است.
تبصره 2- در صورت پیاده سازی سامانه وسع، دستورالعمل اجرایی مرتبط و نحوه استعلام از سامانه، متعاقبا اطلاع رسانی خواهد شد.
تبصره 3- هرگونه تغییر احتمالی در سقف فردی یا سایر شرایط اعطاء، متعاقبا از طریق واحد ستادی اعتباری مرتبط اطلاع رسانی خواهد شد.
تبصره 4- مسئولیت احراز شرایط اولیه مشمولین و معرفی آنها به بانک برای دریافت تسهیلات، بر عهده نهادهای متولی امر است.
تبصره 5- بر اساس مفاد ابلاغیه شماره 03/727 تاریخ 1403/01/06 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری اداره اعتبارات بانک مرکزی ج.ا.ا (اطلاعیه شماره 3/1403/11 تاریخ 1403/01/18)، مقرر شد:
الف - حسب جزء (6) بند (ث) تبصره (13) قانون بودجه سال 1403 کل کشور، مسئولیت حسن اجرای این بند بر عهده بانک مرکزی، موسسات اعبتاری و تمامی مدیران و کارکنان ذی ربط میباشد. عدم اجرای هر یک از بندهای این تبصره (مشتمل بر تاخیر در پرداخت این تسهیلات یا دریافت ضمانت فراتر از حدود این قانون) تخلف محسوب شده و در مراجع ذی صلاح قابل پیگیری است.
ب - حسب جزء (8) بند (ث) تبصره (13) قانون بودجه سال 1403، پس از اعتبارسنجی متقاضیان و در صورت عدم تکافوی اعتبار آنها، به منظور تامین رکن ضامن، بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی موظفند با توثیق حساب یارانه یا سهام عدالت متقاضیان یا بستگان درجه اول از طبقه اول آنها یا سایر دارایی های مالی وی یا تنها دریافت یک فقره سفته و یک نفر ضامن، نسبت به پرداخت تسهیلات اقدام نمایند.
ج - حسب جزء (9) بند (ث) تبصره (13) قانون بودجه سال 1403، تسهیلات موضوع این اطلاعیه از حکم موضوع ماده (10) قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 1363/07/29 مستثنی است.
تبصره 6- بازپرداخت اقساط تسهیلات مذکور، وفق ضوابط و مقررات جاری ابلاغی و بدون دوره تنفس است.
ماده 2- "براساس ماده (2) ابلاغیه شماره 03/59157 مورخ 1403/03/13 اداره اعتبارات بانک مرکزی ج.ا.ا بنابر اصل پیش بینی شده درماده (4) آییننامه اعطای تسهیلات بانکی، مسئولیت نظار بر نحوه مصرف تسهیلات اعطایی و اخذ مدارک مثبته مربوط، بر عهده بانک ها میباشد. بدیهی است (به رغم عدم تصریح در جزء (4) بند (ث) تبصره (13) قانون بودجه 1403)، اصل مزبور، در خصوص تسهیلات پرداختی موضوع این جزء (اعم از تسهیلات ودیعه، خرید و ساخت مسکن) نیز جاری است. بنابراین مشخصا در مورد تسهیلات ودیعه مسکن، صرف معرفی متقاضی از سوی دستگاه متولی، کفایت نمی نماید (نافی تکلیف مورد اشاره بانک ها نبوده) و لازم است موضوع (مستاجربودن) متقاضی، بر مبنای مدارک و مستندات مربوطه (اجاره نامه تنظیمی) برای بانک اعطاءکننده تسهیلات احراز شود. "از این رو ارائه تمامی مدارکت و مستندات مطابق با شرایط بانک، از سوی متقاضیان الزامی است.
تبصره 1- به استناد مفاد ابلاغیه شماره 01/184200 مورخ 1401/07/25 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا، از نظر حقوقی با توجه به مواد (1) و (2) قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376/06/05، تنظیم قرارداد اجاره در قالب قراردادهای رسمی و عادی (اعم از تنظیم شده در دفاتر مشاور املاک و دست نویس) امکان پذیر است. بنابراین در صورت وجود امکان احراز صحت و سقم مندرجات اجاره نامه های غیررسمی (عادی)، پذیرش این اسناد به عنوان مستندات جهت پرداخت تسهیلات موضوع این اطلاعیه بلامانع میباشد. (اطلاعیه شماره 03/1401/544 تاریخ 1401/08/22 اداره کل تسهیلات وقت)
تبصره 2- بر اساس پاسخ استعلام شماره 01/159768 مورخ 1401/06/27 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا در مورد مشابه، متقاضیانی که اجاره نامه های مشترک ارائه می دهند، اعطای تسهیلات مذکور صرفا به یکی از اشخاصی که نام آنها در اجاره نامه ثبت شده است، مشروط به استعلام سایر شرکاء از سامانه سمات (در خصوص نداشتن تسهیلات جاری در بخش مسکن) میسر میباشد.
تبصره 3- بر اساس مفاد نامه شماره 03/138984 مورخ 1403/06/20 اداره اعتبارات بانک مرکزی ج.ا.ا، بانک/ موسسه اعتباری غیربانکی موظف است قبل از پرداخت تسهیلات نسبت به اخذ استعلام از سامانه سمات بانک مرکزی ج.ا.ا بابت عدم دارا بودن تسهیلات جاری در بخش مسکن شامل تسهیلات ساخت، خرید، جعاله و ودیعه مسکن برای متقاضی و همسر ایشان اقدام و در صورت مثبت بودن این استعلام نسبت به رد درخواست متقاضی در سامانه با ذکر دلیل اقدام نمایند. بر این اساس، بانک های عامل می باید نسبت به اعطای تسهیلات مزبور به متقاضیان فاقد تسهیلات جاری در بخش مسکن اقدام نمایند و از پرداخت تسهیلات کمک ودیعه مسکن از محل منابع ماده (4) قانون جهش تولید مسکن به متقاضیانی که تسهیلات مسکن محرومین موضوع بند قانونی صدرالاشاره را اخذ نموده و به تبع دارای تسهیلات جاری در بخش مسکن میباشند، خودداری نمایند.
تبصره 4- بر اساس پاسخ استعلام شماره 01/159765 مورخ 1401/06/27 مدیریت کل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا در مورد مشابه، با عنایت به مقررات اعلامی در سامانه طرح اقدام ملی مسکن مبنی بر عدم پذیرش اجاره نامه های دارای کد رهگیری که فی مابین اقوام درجه یک منعقد شده، بانک (شعب متولی پرداخت تسهیلات) می باید نسبت به رد درخواست اجاره نامه های که بین اقوام درجه یک منعقد شده اقدام نمایند.
ماده 3- بر اساس مفاد ابلاغیه شماره 03/29578 مورخ 1403/02/11 اداره کل اعتبارات بانک مرکزی ج.ا.ا، این بانک صرفا متولی کارسازی سهمیه اعلامی برای مشمولین معرفی شده کمیته امداد امام خمینی (ره) و بنیاد شهید و امور ایثارگران است و سهمیه ای برای سازمان بهزیستی ندارد.
تبصره 1- بر اساس نامه شماره 03/74851 مورخ 1403/04/03 اداره اعتبارات بانک مرکزی ج.ا.ا پیرامون اعلام جدول توزیع سهمیه بنیاد شهید و امور ایثارگران و نامه شمار 1/330139 مورخ 1403/02/26 کمیته امداد امام خمینی (ره)، جدول توزیع سهمیه استانی این بانک، به پیوست شماره (2) است.
تبصره 2- نمونه مهر / امضاءهای مجاز برای صدور معرفی نامه های صادره سایر استان ها، راسا از سوی بنیاد شهید و امور ایثارگران و کمیته و امداد امام خمینی (ره) به مدیریت شعب مناطق مرتبط ارایه میشود.
تبصره 3- جدول توزیع بین منطقه ای استان تهران و نمونه امضای مجاز برای صدور معرفی نامه های مرتبط، متعاقبا اطلاع رسانی خواهد شد.
ماده 4- با عنایت به تکلیفی بودن تسهیلات یاد شده و لزوم ارایه دقیق آمار عملکردی به مراجع ذی صلاح، تسهیلات قرض الحسنه اعطایی در سامانه جامع بانکی امید به شرح مشخصات جدول زیر در ردیف کد محصول اعلامی ثبت شود:
| شرح | کد محصول |
| قرض الحسنه تبصره ای غیردولتی مسکن محرومین - کمیته امدادامام خمینی (ره) | 2359 |
| قرض الحسنه تبصره ای غیردولتی مسکن محرومین - بنیاد شهید | 2791 |
ماده 5- اعتبارسنجی متقاضیان تسهیلات بر اساس ضوابط و مقررات جاری و منطبق با آخرین دستورالعمل های ابلاغی بانک مرکزی ج.ا.ا صورت می پذیرد. بدیهی است فقدان هرگونه تسهیلات غیرجاری، چک برگشتی و تعهدات انجام نشده در شبکه بانکی از الزامات اعطای تسهیلات مذکور است.
تبصره 1- بر اساس مفاد نامه شماره 98/218123 مورخ 98/06/31 اداره کل محترم مطالعات و مقررات بانکی بانک مرکزی ج.ا.ا و ماده 14 آییننامه سنجش اعتبار (تصویب نامه شماره 39151/ت55296ه- مورخ 1398/04/04 هیات وزیران (ابلاغی طی اطلاعیه شماره 3/98/393مورخ 1398/08/19 مدیریت امور اعتباری وقت)، "موسسات اعتباری موظف اند به منظور اعطای تسهیلات و ایجاد تعهدات، گزارش اعتباری از شرکت اعتبارسنجی اخذ نمایند. لیکن استفاده از گزارش اعتباری شرکت اعتبارسنجی نافی مسئولیت موسسه اعتباری در بررسی دقیق اهلیت اعتباری متقاضی تسهیلات نخواهد بود. "بنابراین اخذ گزارش اعتبارسنجی برای اعطای هرگونه تسهیلات (اعم از عادی و تکلیفی) الزامی است.
تبصره 2- بر اساس تبصره ماده (14) تصویب نامه پیش گفته، موسسات اعتباری موظفند متناسب با نتایج حاصل از گزارش اعتباری اشخاص طبق ضوابط ابلاغی بانک مرکزی ج.ا.ا، نسبت به اخذ وثایق و تضمین های لازم اقدام نمایند.
تبصره 3- بر اساس مفاد اطلاعیه شماره 3/99/396 مورخ 1399/08/07 اداره کل تسهیلات وقت، پرداخت تسهیلات تکلیفی بدون در نظر گرفتن رتبه اعتباری اخذ شده از سامانه اعتبارسنجی، مشمول ضوابط و دستورالعمل های مربوطه است.
تبصره 4- اخذ استعلام از سامانه مکنا، علاوه بر سامانه سمات به هنگام اعطای هرگونه تسهیلات، صدور انواع کارت های اعتباری یا ایجاد هرگونه تعهدات، مورد تاکید است. (مفاد اطلاعیه شماره 3/1401/57 مورخ 1401/02/05 مدیریت امور سازمان و برنامه ریزی وقت).
ماده 6- اخذ تمامی کارمزدها و هزینه های مربوط به استعلام از شرکت رتبه بندی اعتباری ایرانیان، استعلام ثبت احوال، استعلام کد پستی، استعلام مالکیت شماره تلفن همراه، استعلام از مراجع مرتبط و. ..، وفق آخرین تعرفه های ابلاغی بانک مرکزی ج.ا.ا الزامی است (اطلاعیه شماره 2/1402/2171مورخ 1402/04/03 مدیریت امور سازمان و هدایت راهبردی)
ماده 7- مذاکره برای جذب منابع و تمرکز مراودات مشمولین معرفی شده و همچنین رعایت مفاد اطلاعیه شماره 3/1402/612 مورخ 1402/12/20 با موضوع فعالسازی خدمات نوین بانکی برای تمامی متقاضیان، با هدف بهره مندی حداکثری از ظرفیت های اعطای تسهیلات موضوع این اطلاعیه، مورد تاکید است.
ماده 8- به منظور حصول اطمینان از بازگشت به موقع تسهیلات اعطایی و کارمزد آن و ایفای به موقع تعهدات، شعب متولی مکلف اند نسبت به تکمیل فرم تعهدنامه اموال بلامعارض پیوست شماره 6 (فرم شماره 2202/01/75) اقدام و کپی برابر اصل شده تمامی مستندات ارائه شده به ویژه اسناد غیرمنقول را در پرونده اعتباری متقاضیان درج نمایند. (اطلاعیه شماره 3/1402/248مورخ 1402/05/19 مدیریت امور سیاستها و ضوابط اعتباری)
ماده 9- رعایت مفاد اطلاعیه شماره 3/1401/145 مورخ 1401/03/08 اداره کل مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم مبنی بر جایگزینی کد رهگیری نتیجه استعلام از سازمان ثبت احوال به جای اخذ روگرفت کارت ملی و شناسنامه مشتریان حقیقی ایرانی مورد تاکید است.
ماده 10- استعلام کد پستی متقاضیان تسهیلات و اخذ کارمزد آن، وفق مفاد اطلاعیه شماره 2/1401/522 مورخ 1402/11/08 مدیریت امور سازمان و هدایت راهبردی ضروری است.
ماده 11- بلوکه کردن بخشی از تسهیلات اعطایی به مشتریان در قالب انواع سپرده ها، ممنوع است. (اطلاعیه شماره 2/1400/2141 تاریخ 1400/12/28 اداره کل تسهیلات وقت)
ماده 12- رعایت مفاد اطلاعیه شماره 3/1402/258 مورخ 1402/05/23 مدیریت امور حقوقی، مبنی بر لزوم تحویل قرارداد و اطلاعات تسهیلات به مشتریان مورد تاکید است.
ماده 13- مدیریت شعب مناطق میبایست نسبت به توزیع عادلانه سهمیه ابلاغی بین شعب تابعه خود اقدام نمایند، به گونه ای که تمامی شعب منطقه با توجه به درجه شعبه، تعداد پرسنل و. .. در پرداخت وام قرض الحسنه اعطایی دارای عملکرد قابل قبولی باشند. (اطلاعیه شماره 3/1401/81مورخ 1401/02/18 اداره کل تسهیلات وقت)
ماده 14- وفق مفاد مصوبه های شماره 4/1402/1224 مورخ 1402/12/05 و شماره 4/1403/199 مورخ 1402/04/02 هیات محترم مدیره، به منظور متوازن مصارف بانک تسهیلات موضوع این اطلاعیه، حداکثر مهلت پذیرش معرفی نامه و حداکثر مهلت پرداخت تسهیلات موضوع این اطلاعیه، به ترتیب، 20 ام اسفند و پایان اسفندماه سالجاری است و در صورت نیاز به تمدید مهلت های مذکور، با پیشنهاد واحدهای اعتباری مرتبط، مجوزهای مربوط از ارکان عالی اعتباری مربوط (در حدود و اختیارات تفویضی وفق سیاست ها و ضوابط اعتباری سالیانه) اخذ میشود. در ضمن به منظور توزیع متوازن تسهیلات یاد شده طی سال، اعطای تسهیلات مذکور با رعایت مفاد اطلاعیه شماره 3/1403/165 مورخ 1403/04/09 مدیریت امور بانکداری خرد و اصناف به صورت تدریجی صورت پذیرد.
ماده 15- رعایت سایر ضوابط و مقررات اعتباری جاری برای اعطای تسهیلات مذکور الزامی است.
خواهشمند است دستور فرمایید مراتب را به کلیه واحدهای تحت پوشش ابلاغ و بر حسن اجرای آن نظارت نمایند.
اداره کل اعتبارات خرد و اصناف
علی روفه
سهیلا عزیزی