آیین نامه مرده شویخانه و گورستان

فصل اول - کلیات

ماده 1 - ساختمان و انتظام مرده شویخانه و گورستان از لحاظ بهداشت تحت نظر شهرداری بوده و همچنین احداث بنگاههای نامبرده منوط به موافقت قبلی و دریافت پروانه از شهرداری است.

ماده 2 - کسانی که میخواهند احداث مرده شویخانه یا گورستان نمایند باید اعتبار کافی داشته مقررات این آیین نامه را کاملاً رعایت نمایند.

ماده 3 - مرده شویخانه باید بنا بمقتضیات محلی و بتناسب نیازمندی دارای اطاقهای کافی جهت گذاردن جنازه قبل از غسل - اطاقهای مخصوص غسل - اطاق برای معاینه درگذشتگان مشکوک - اطاق پذیرائی با لوازم اطاق برای انجام آیین مذهبی - انبار البسه درگذشتگان باشد - اطاقهای مخصوص غسل باید برای جریان آب گرم و سرد لوله کشی شده باشد و مجری فاضل آب مطابق اصول بهداشت داشته باشد.

فصل دوم - شرایط حمل درگذشتگان

ماده 4 - حمل درگذشتگان قبل از تحصیل پروانه دفن ممنوع است مگر در موارد ضروری.

تبصره 1 - پروانه دفن را پزشک معالج مکلف است بدهد و در صورت نداشتن پزشک معالج باید به وسیله کلانتری مربوطه از پزشک بهداری شهرداری بخش پروانه دفن تحصیل نمایند و در موارد جنحه یا جنایت باید بشهربانی و یا پزشک قانونی دادگستری مراجعه شود (پروانه روی اوراق چاپی که از طرف اداره بهداری به طور رایگان باختیار پزشگان گذارده میشود نوشته میشود).

تبصره 2 - بی نوایان و اشخاص غریب که در اماکن عمومی و گذرها فوت مینمایند و همچنین جسد خردسالها را که در این قبیل اماکن و یا گذرها میگذارند پس از مراجعه بکلانتری از طرف پزشک بهداری بخش مربوطه معاینه خواهند شد و در صورتی که مظنون بجنحه و جنایت نباشند پروانه دفن از طرف پزشک نامبرده صادر و بمامور کلانتری تسلیم میشود تا از طرف کلانتری مامورین مرده شویخانه برای حمل درگذشته احضار شوند.

ماده 5 - حمل جنازه به وسیله وسائط نقلیه و کرایه و شخصی اکیداً ممنوع است.

ماده 6 - اتومبیل یا کالسکه مخصوص نعش کش باید دارای تابوت روبسته از چوب جلا شده بوده داخل آن نیز آهن سفید باشد که مرده را داخل آن قرار دهند. اتومبیل و کالسکه نامبرده باید منحصراً برای حمل درگذشتگان به کار برده شده هرگونه استفاده دیگری از آن ممنوع است.

ماده 7 - پس از حمل درگذشته باید داخل تابوت را با آهک شستشو دهند.

ماده 8 - وسائل جهت حمل درگذشته میبایستی بمحض اطلاع منتهی تا یکساعت در محل حاضر شود.

ماده 9 - مامورین حمل باید لباس مشکی نظیف در برداشته باشند.

فصل سوم - شرایط غسل و کفن درگذشتگان

ماده 10 - محل غسل باید کف آن تا یک متر از دیوار ازسمنت صیقلی شده و صاف پوشیده شده و همیشه پاکیزه نگاهداری و لااقل روزی دومرتبه به وسیله آب آهک شسته شود.

ماده 11 - غسل درگذشتگان در غیر مرده شویخانه های عمومی ممنوع است و در موارد ضروری موکول به موافقت شهرداری است.

ماده 12 - غسل درگذشتگان قبل از ارائه پروانه دفن ممنوع است.

ماده 13 - نگاهداری درگذشتگان مگر در موارد ضروری بیش از دو ساعت در مرده شویخانه ممنوع است.

ماده 14 - متصدیان غسل و کفن و دفن باید از دستورات مذهبی مطلع و دارای پروانه مخصوص بوده از شرایط بهداشت کاملاً آگاه باشند.

ماده 15 - متصدیان غسل و کفن پس از انجام کار باید هر دفعه دستهای خود را تا آرنج با آب گرم و صابون شسته سپس در یکی از محلولهای گندزدائی فرو برند.

ماده 16 - اشخاص نامبرده باید معروف بفساد اخلاق نبوده دارای پروانه تندرستی از پزشک رسمی بوده همیشه نظیف و در موقع کار لباس مخصوص دربرداشته باشند.

ماده 17 - متصدیان غسل و کفن حق ندارند با لباس کار از مغسل خارج شوند و پس از انجام کار باید خود را شستشو داده با لباس شخصی بیرون روند.

ماده 18 - اشخاص نامبرده و همچنین گورکنان حق اشتغال بپیشه دیگری ندارند.

ماده 19 - کفن درگذشتکان [درگذشتکان] باید در همان اطاق مخصوص غسل روی سکوی جداگانه که از سمنت و یا سنگ یک پارچه صاف باشد انجام گیرد.

ماده 20 - ورود اشخاص متفرقه بمحل غسل ممنوع است.

فصل چهارم - شرایط دفن و امانتگذاردن درگذشتگان

ماده 21 - دفن و امانتگذاردن درگذشتگان در غیر از گورستانهای رسمی ممنوع است.

ماده 22 - گودی گور باید حداقل دو متر طول 2 متر عرض 80 سانتی متر باشد - در اطفال خردسال عرض و طول بتناسب سن کمتر از این مقیاس منظور میشود.

ماده 23 - هر گور از اطراف با گور دیگر باید 30 سانتی متر فاصله داشته باشد.

ماده 24 - برای هر درگذشته گور جداگانه لازم است - دفن دو درگذشته یا بیشتر در یک گور ممنوع است.

ماده 25 - در گور درگذشتگانیکه به بیماریهای واگیری مثل اسهال خونی - حصبه - سل و غیره فوت کرده اند باید مقدار 3 کیلو آهک را در آب مخلوط نموده در توی گور بریزند و سپس روی آن را بپوشانند.

فصل پنجم - گورستان

ماده 26 - گورستان باید دارای شرایط زیر باشد:

الف - محصور از دیوار یا نرده آهن بوده مطابق نقشه مصوب شهرداری خیابان بندی و درختکاری و گل کاری داشته باشد.

ب - ساختمان مقبره های خصوصی در گورستان مطابق نقشه اداره بهداری خواهد بود.

ج - در گورستان باید محل مخصوص مطابق اصول بهداشت برای درگذشتگانی که بامانتگذارده میشوند ساخته شود و نیز باید اطاقهای متعدد جهت مشایعین - گورکنان - و گذاردن و درگذشتگان داشته لوازم دفن از قبیل آهک و آجر و غیره همیشه موجود داشته باشد.

ماده 27 - در گورستان باید بقدر کافی و باقتضای موقع گورکن و کارگر داشته باشد.

ماده 28 - برای هر گورستان و مرده شویخانه یکدستگاه تلفن ضروری است.

فصل ششم - راجع بمحل درگذشتگان با اماکن متبرکه و یا سایر نقاط دیگر

ماده 29 - جنائزی که باماکن متبرکه حمل میشوند باید با پروانه اداره بهداری شهرداری و یا پزشکی که به نمایندگی آن اداره تعیین میگردد بر طبق مقررات زیر انجام شود.

الف - اولیاء درگذشته کتباً شرحی منضم بپروانه پزشک معالج تهیه و تسلیم اداره بهداری خواهند نمود تا چنانچه از لحاظ بهداشت حمل جنازه مانعی نداشته باشد پروانه داده شود.

ب - طرز حمل جنازه باماکن متبرکه و دور دست برحسب محل و اقتضای فصل بر طبق دستور اداره بهداری و یا پزشک نماینده آن اداره خواهد بود.

ج - برای حمل جنائز بخارج کشور طبق مقررات اداره کل بهداری باید رفتار شود.

فصل هفتم - مواد متفرقه

ماده 30 - مرده شویخانه و گورستان باید جداگانه دفاتر چاپی مخصوص زیر را مطابق دستور اداره بهداری برای ثبت عملیات مربوطه بخود داشته و نگاهداری نماید - دفتر ثبت درگذشتگان به ترتیب ورود بغسالخانه - دفتر ثبت البسه درگذشتگان - دفتر ثبت گزارش یومیه - دفتر درآمد و هزینه روزانه - دفتر ثبت هزینه متعلق بدرگذشتگان.

تبصره - متصدی مرده شویخانه و گورستان مکلف است در مقابل دریافت هرگونه وجهی که به عنوان هزینه دریافت میکند و قبض رسمی داد آن را در دفتر مربوطه ضبط نماید.

ماده 31 - متصدی مرده شویخانه موظف است روی اوراق چاپی که به دستور اداره بهداری طبع شود همه روزه از کلیه درگذشتگان وارده گزارشی تهیه و حاضر نموده صبح روز بعد باداره بهداری شهرداری ارسال تسلیم نماید کلیه پروانه های دفن صادره از طرف پزشکان باید ضمیمه گزارش نامبرده باداره بهداری تسلیم شود این گزارش باید در دفتر مخصوص گزارش یومیه ثبت و وارد شود.

ماده 32 - البسه درگذشتگان همه ماهه جمع آوری و در آخر هر ماه با نظارت پزشک اداره بهداری شهرداری باید سوزانده شود.

ماده 33 - نرخ حمل - کفن و دفن اموات مطابق صورتی خواهد بود که از طرف شهرداری تعیین و ابلاغ شود.
کارکنان کفن و دفن نمیتوانند بهیچوجه، اضافه از نرخ نامبرده وجهی از کسان درگذشته مطالبه و دریافت دارند.

ماده 34 - متصدی غسالخانه موظف است یک نسخه از تمام مقررات این آیین نامه را در محل مقتضی که قابل استفاده عموم باشد بدیوار نصب نماید و همچنین نرخ مصوب باید بخط درشت اعلام و به شرح بالا در معرض استفاده واردین قرار گیرد.

ماده 35 - هر یک از متصدیان غسالخانه و گورستان و همچنین کارکنان در مواردی که وظیفه مخصوصی به عهده آنها است مسئول اجرای کلیه مقررات این آیین ‏نامه می‌باشند.

ماده 36 - آیین غسل و کفن و دفن درگذشتگان ملل متنوعه از لحاظ تشریفات مذهبی تابع مقررات مخصوص بخود آنها بوده ولی از لحاظ بهداشت و انتظامات تابع این آیین ‏نامه خواهد بود.

ماده 37 - متخلفین از مقررات این آیین ‏نامه طبق ماده 276 قانون کیفر عمومی و به شرح زیر بکیفر خواهند رسید.

الف - چنانچه متخلف از متصدیان و مسئولین نگاهداری و اداره مرده شویخانه و گورستان باشد و از مواد 3 و 6 و 11 و 13 و 26 (شق الف و ح) و 27 و 28 و 30 و 31 و 32 و 33 و 34) تخلف کنند به حبس تکدیری از یک تا هفت روز و جزای نقدی از 5 تا 50 ریال و یا بیکی از این دو کیفر خواهند رسید و مراتب در پشت پروانه آنها قید میشود چنانچه در ظرف سال اشخاص نامبرده سه محکومیت به شرح فوق پیدا کنند پروانه آنها پس گرفته میشود.

ب - هرگاه کارکنان بنگاههای نامبرده از مواد 4 و 5 و 7 و 8 و 9 و 12 و 13 و 15 و 17 و 18 و 21 و 23 و 24 و 25 تخلف کنند به حبس تکدیری از یک تا سه روز و غرامت از 3 تا 30 ریال و یا بیکی از این دو کیفر محکوم میشوند.
همچنین اگر ثابت شود مسئولین و متصدیان بنگاه در نظارت و اجرای تکالیف کارکنان به شرح بند ب غفلت ورزیده اند بکیفر مقرر در بند الف این ماده خواهند رسید.

کفیل وزارت دادگستری
سروری - از طرف وزیر کشور