دستورالعمل صدور پروانه فعالیت موسسات فرهنگی و نظارت بر آنها مقدمه: به استناد مواد (23) و (24) ضوابط و مقررات تاسیس مراکز، موسسات، کانونها و انجمنهای فرهنگی و نظارت بر فعالیت آنها، مصوب مورخ 1375/8/8 و الحاقیه مصوب جلسه (520) و اصلاحیه مصوب جلسه (534) شورای عالی انقلاب فرهنگی و در اجرای مصوبه مورخ 1397/6/4 شورای راهبری توسعه مدیریت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص ساماندهی مجوزهای این وزارتخانه؛ «دستورالعمل صدور پروانه فعالیت موسسات فرهنگی و نظارت بر آنها» به شرح زیر ابلاغ میشود: 1- تعاریف: 1-1- موسسه فرهنگی: مرکز، موسسه، کانون یا انجمن فرهنگی؛ تشکیلاتی است که با اهداف و مقاصد فرهنگی، اعم از انتفاعی یا غیرانتفاعی، به مسئولیت اشخاص واجد شرایط حقیقی یا حقوقی (دولتی، عمومی یا خصوصی) برای فعالیت در یک یا چند قلمرو فرهنگی، هنری، قرآن و عترت (ع)، سینمایی و سمعی و بصری، مطبوعاتی و اطلاعرسانی، رسانههای دیجیتال و بازیهای رایانهای؛ با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ثبت در اداره ثبت شرکتها شکل میگیرد. 1-2- موسسه تکمنظوره: موسسهای است که در قلمرو یک فعالیت فرهنگی تاسیس میشود. 1-3- موسسه چندمنظوره: موسسهای است که در قلمرو بیش از یک فعالیت فرهنگی تاسیس میشود. 1-4- قلمرو فعالیت: شامل چند موضوع فعالیت مرتبط با یک حوزه تخصصی است. (7) قلمرو وجود دارد که عبارتند از: فرهنگی، هنری، مطبوعاتی، قرآن و عترت(ع)، سینمایی، رسانههای دیجیتال و بازیهای رایانهای. 1-5- موسس(موسسان): اشخاصی که تاسیس و شکلگیری موسسه را بر عهده دارند. 1-6- وزیر: وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی. 1-7- وزارت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. 1-8- هیات: هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی یا هیاتهای متناظر (موضوع تبصره ذیل بند (4) این دستورالعمل) 1-9- دبیرخانه: دبیرخانه هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی یا هیاتهای متناظر. 1-10- موافقت اصولی: معرفینامهای به «اداره ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری» است که پس از موافقت هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی (یا هیاتهای متناظر) با تاسیس موسسه، صادر میشود و متقاضی (6) ماه فرصت دارد تا با ثبت موسسه در اداره مذکور، مدارک خود را به وزارت ارسال نماید. 1-11- پروانه فعالیت: سندی که پس از ارسال مدارک مبنی بر ثبت موسسه در «اداره ثبت شرکتها و موسسات غیر تجاری» و درج آگهی در روزنامه رسمی، صادر میشود. فعالیت موسسه پس از دریافت آن و طی شرایط و ترتیبات مقرر در این دستورالعمل و سامانه، مجاز خواهد بود. 1-12- واحد تخصصی: کلیه واحدهایی که نظر کارشناسی آنها در خصوص مجوز موضوع فعالیت، نافذ و تعیینکننده بوده و مجوز موسسات تکمنظوره را صادر میکنند یا در تایید مجوز موسسات چندمنظوره دخیل هستند. 1-13- اداره کل استان: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان محل تاسیس موسسه. 1-14- ضوابط: ضوابط و مقررات تاسیس مراکز، موسسات، کانونها و انجمنهای فرهنگی و نظارت بر فعالیت آنها، مصوب مورخ 1375/8/8 شورای عالی انقلاب فرهنگی. 1-15- سامانه: «سامانه صدور مجوز تاسیس موسسات فرهنگی» به نشانی www.maraakez.ir است که از پنجره واحد مجوزهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به نشانی http://sso.samandehi.ir نیز در دسترس است. 2- شرایط لازم مدیر مسئول و موسسان: 2-1- تابعیت جمهوری اسلامی ایران. 2-2- نداشتن سوء پیشینه کیفری موثر به تایید مراجع ذیربط و برخورداری از حسن شهرت. 2-3- محجور نبودن و عدم ورشکستگی به تقلب و تقصیر. 2-4- دارا بودن حداقل (27) سال سن. 2-5- انجام خدمت وظیفه عمومی و یا ارایه برگ معافیت دائم (برای آقایان). 2-6- دارا بودن امکانات کافی مناسب به تشخیص وزارت. 2-7- دارا بودن مدرک کارشناسی یا معادل آن به تشخیص مراجع ذیربط. 2-8- صلاحیت علمی و تخصصی یا تجارب کافی متناسب با موضوع فعالیت. 2-9- دارا بودن ششماه سابقه موثر فعالیت در موسسات و مراکز فرهنگی چندمنظوره (برای تقاضای موسسه چندمنظوره). تبصره: درخواست متقاضیان خارجی مقیم ایران، طبق «آییننامه اجرایی تاسیس مراکز، انجمنها وکانونهای فرهنگی و هنری خارجیان مقیم ایران» مصوب مورخ 1381/3/22 هیات وزیران مورد بررسی قرار میگیرد. 3- مدارک لازم: 3-1- ﻋﻜﺲ پرسنلی. 3-2- کارت ملی (پشت و رو). 3-3- آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺪرک ﺗﺤﺼﻴﻠﻲ. 3-4- مدارک و سوابق موثر مربوط به فعالیت فرهنگی. 3-5- کارت ﭘﺎﻳﺎن ﺧﺪﻣﺖ ﻳﺎ ﻣﻌﺎﻓﻴﺖ داﺋﻢ وظیفه ﻋﻤﻮﻣﻲ (برای آقایان). 3-6-گواهی عدم سوء پیشینه کیفری موثر (پس از موافقت هیات با تاسیس موسسه و تایید مرکز حراست). تبصره: تصاویر مدارک بارگذاری شده در سامانه، باید رنگی، با جزئیات واضح و از روی نسخه اصلی تهیه شده باشند. 4- مرجع صدور مجوز تاسیس (موافقت اصولی): هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی، متشکل از افراد ذیل، وظیفه بررسی تقاضاهای دریافتی و تحقیق و رسیدگی به صلاحیت متقاضیان و مدیران مسئول و موافقت با تاسیس موسسات فرهنگی و نظارت بر عملکرد آنها و نیز رسیدگی به موارد تخلف و تعلیق یا لغو مجوز صادره را بر عهده دارد: 4-1- وزیر یا نماینده تامالاختیار وی (رئیس هیات). 4-2- معاونان امور فرهنگی، هنری، مطبوعاتی و اطلاعرسانی و رئیس سازمان امور سینمایی و سمعی و بصری. 4-3- سه نفر صاحب نظر در امور فرهنگی، هنری و سینمایی؛ به انتخاب وزیر. تبصره: در خصوص موسسات تکمنظوره، هیاتهایی متناظر با هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی در واحد تخصصی یا اداره کل استان، عهدهدار انجام وظایف مندرج در بند (4) خواهند بود. 5- فرآیند صدور پروانه فعالیت: 5-1- مراجعه به سامانه، تشکیل پرونده الکترونیکی و دریافت نام کاربری و رمز عبور. 5-2- ورود به حساب کاربری، تکمیل فرمها، مطالعه و پذیرش قوانین و مقررات مربوطه، بارگذاری مدارک لازم (طبق بند 3 این دستورالعمل) و ارسال درخواست، حداکثر ظرف (15) روز از تاریخ دریافت نام کاربری؛ در غیر این صورت، درخواست « بلااثر » تلقی میشود. 5-3- بررسی پرونده الکترونیکی در واحد تخصصی ذیربط. تبصره 1: در صورت وجود هرگونه نقص در مرحله بررسی پرونده، موارد برای رفع و ارسال مجدد، به متقاضی اعلام میشود و درخواستکننده از تاریخ اعلامشده در صفحه اختصاصی خود، (15)روز فرصت دارد تا نواقص را برطرف نماید. در غیر این صورت، تقاضا مختومه خواهد شد. تبصره2: در صورتی که موضوع درخواست، تاسیس موسسه تکمنظوره است، در هیات متناظر ذیربط بررسی میشود. تبصره3: درخواست متقاضیان تاسیس موسسات چندمنظوره، با توجه به تعداد حوزههای تخصصی مورد تقاضا، ابتدا در واحد تخصصی ذیربط، در مدت حداکثر یک ماه، بررسی و در صورت تایید به دبیرخانه، جهت طرح در هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی، ارسال میشود. در صورت عدم تعیین تکلیف درخواست طی مهلت ذکر شده، پرونده به صورت خودکار از واحد تخصصی خارج شده و وارد مرحله بررسی در هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی میگردد. 5-4- تایید یا رد درخواست توسط هیات؛ ظرف یک ماه از ورود درخواست به دبیرخانه انجام میشود. تبصره: درصورت رد درخواست، به هر دلیل، متقاضی تا (20) روز میتواند اعتراض خود را با ذکر دلایل و ارایه مدارک در سامانه ثبت نماید. رای صادره پس از بررسی اعتراض وارده، قطعی و لازمالاجرا خواهد بود. 5-5- درصورت تایید هیات، مرکز حراست ظرف مدت دو ماه از تاریخ استعلام، در خصوص صلاحیت یا عدم صلاحیت متقاضیان اعلام نظر مینماید؛ در صورت عدم دریافت پاسخ، نتیجه استعلام حراست «تایید صلاحیت» تلقی خواهد شد. 5-6- بارگذاری گواهی عدم سوء پیشینه کیفری موثر موسسان و مدیرمسئول. 5-7- معرفی مکان و تجهیزات لازم حسب موضوع فعالیت انتخابی. 5-8- دریافت فایل متنی اساسنامه از سامانه. 5-9- بارگذاری فایل متنی اساسنامه (یادشده در بند فوق) در سامانه ثبت شرکتها و دریافت اساسنامه تاییدشده دارای رمزینه (بارکد) در دو نسخه از سامانه مذکور. 5-10- امضا تمامی صفحات اساسنامه توسط کلیه موسسان و تحویل نسخه اصلی آن به مبدا ذیربط حسب مورد (چندمنظوره: دبیرخانه هیات رسیدگی و تکمنظوره: دبیرخانه هیاتهای متناظر) حداکثر ظرف مدت دو ماه از تاریخ فعال شدن فایل متنی اساسنامه طبق مفاد مندرج در بند (5-9). 5-11- بررسی و مهر نمودن اساسنامه توسط مبدا ذیربط (مذکور در بند فوق)؛ حسب مورد. 5-12- صدور نامه موافقت اصولی به اداره ثبت شرکتها جهت ثبت موسسه در طی حداکثر مدت شش ماه. تبصره: درصورتی که در خلال مدت یادشده (حداکثرشش ماه از تاریخ موافقت اصولی)، موسسه ثبت نگردد، مجوز صادره فاقد اعتبار خواهد شد. 5-13- بارگذاری نتیجه ثبت موسسه در قالب فایل الکترونیک روزنامه رسمی کشور و تمامی صفحات اساسنامه دارای مهر و شماره ثبت شرکتها در سامانه. 5-14- صدور پروانه فعالیت برای موسسه؛ که در صفحه اختصاصی موسسه در سامانه، قابل دریافت است. تبصره 1: متقاضی میتواند از طریق ورود به صفحه اختصاصی خود در سامانه، نتیجه درخواست را پیگیری کند. در برخی مراحل نیز، در صورت لزوم، پیامک و رایانامه برای وی ارسال میشود. تبصره 2: موسسه موظف است هر (6) ماه یک بار نسبت به ارایه گزارش عملکرد در سامانه اقدام نماید. 6- سایر مقررات: 6-1- برای تاسیس موسسات فرهنگی چندمنظوره، تعداد موسسان نباید از سه نفر کمتر باشد؛ اما موسسات فرهنگی تکمنظوره با دو نفر تاسیس میشوند. 6-2- در خصوص موسسات تکمنظوره، یک نفر از موسسان (به جز مدیرمسئول) میتواند حائز شرایط مندرج در ردیفهای (4، 7، 8 و 9) بند (2) دستورالعمل حاضر نباشد (با توجه به اینکه ثبت موسسه در اداره ثبت با حداقل دو نفر موسس امکانپذیر است). 6-3- اشخاص فاقد مدرک تحصیلی کارشناسی معتبر، میتوانند آثار و سوابق فرهنگی و هنری خود را جهت بررسی به دبیرخانه شورای ارزشیابی هنرمندان ارسال نمایند. 6-4- متقاضی، برای شروع میتواند حداکثر (10) موضوع فعالیت را به ترتیب اولویت از «جدول موضوعات» انتخاب کند. 6-5- متقاضی تاسیس موسسه میتواند شخص حقیقی یا حقوقی باشد. اشخاص حقوقی ضمن معرفی نمایندگان حقیقی خود از طریق مکاتبهای به امضای بالاترین مقام اجرایی شخص حقوقی، در سامانه، گزینه «وابسته» را انتخاب و اطلاعات مربوطه را تکمیل مینمایند. 6-6- استفاده همزمان از دو قالب تاسیس یا بیشتر ممنوع است؛ همانند «موسسه بنیاد تاریخ شناسی». بنابراین؛ «موسسه» خود یک قالب و «بنیاد» قالب تاسیس دیگری است و جزئی از نامگذاری تلقی نمیشود. 6-7- استفاده از عناوین دارای بُعد فراشخصی، اجتماعی، ملی و ارزشی؛ مانند بنیاد، ملی، بینالمللی و... در نامگذاری ممنوع است. اما در صورت ارایه اساسنامه در چارچوب اهداف و وظایف وزرات، توسط هیات بررسی و تصمیمگیری میشود. 6-8- موسسات فرهنگی دارای پروانه فعالیت بر اساس این ضوابط که نوع فعالیت فرهنگی آنها مشابه یکدیگرند، میتوانند با مجوز هیات، اقدام به تاسیس مجموعه تشکیلات مرکزی با عنوان اتحادیه، مجمع، جامعه و یا انجمن نمایند. 6-9- لازم است چگونگی اداره و عضوپذیری انجمنهای فرهنگی، ادبی، هنری در اساسنامه پیشبینی شود. 6-10- چنانچه محل فعالیت موسسه فرهنگی در مدارس، مساجد، حوزههای علمیه، بقاع متبرکه، دانشگاهها و سایر نهادهای دولتی و عمومی باشد، نیاز به اخذ تاییدیه اماکن ندارد. 6-11- صدور پروانه فعالیت، در صورتی که تقاضای فعالیت موسسه شامل یک بند از موضوعات فعالیت باشد، بر عهده مدیرکل یا سمت همتراز ستادی مرتبط است (در موارد تفویض به استان: مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ذیربط)؛ و اگر شامل چند بند از یک قلمرو باشد، معاون وزیر؛ و چنانچه شامل قلمروهای مختلف باشد، بر عهده دبیر هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی خواهد بود. 6-12- هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی میتواند با توجه به ضرورتهای روز، فهرست موضوعات فعالیت ضمیمه این دستورالعمل را اصلاح کند. 6-13- صدور موافقت اصولی (معرفینامه به اداره ثبت شرکتها)، ظرف زمان تقریبی (120) روز صورت میگیرد و پروانه فعالیت، بدون هرگونه هزینه ریالی، توسط وزارت صادر میشود. 7- تغییرات و مسائل نظارتی پس از اخذ پروانه فعالیت: 7-1- مدت اعتبار پروانه فعالیت موسسه فرهنگی، دائمی است؛ ولیکن تداوم آن منوط به نداشتن تخلف و رعایت کامل مفاد این دستورالعمل بوده و بهصورت برخط از طریق سامانه، قابل اعتبارسنجی است. 7-2- موسسه پس از تاسیس، برای انجام هر فعالیتی که نیازمند اخذ مجوز از وزارتخانه است، باید قبل از انجام آن فعالیت مجوز لازم را اخذ نماید. 7-3- موسسه موظف است پروانه فعالیت خود را در معرض دید عموم مراجعان قرار دهد و تابلوی مناسبی را که نشاندهنده عنوان کامل ثبتشده، شماره ثبت و شناسه ملی موسسه در اداره ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری و عبارت «با مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» باشد، در محل فعالیت خود نصب کند. درج موارد مذکور به همراه نشانی و شماره تلفن بر روی مهر و سربرگ، محصولات فرهنگی، سایت و شبکه ارتباطی نیز الزامی است. 7-4- اعطای نمایندگی، ایجاد شعبه، فروش، واگذاری و اجاره دادن مجوز، ممنوع است. 7-5- موسسه موظف است پس از دریافت پروانه فعالیت، بهصورت نوبهای، نسبت به ارایه اظهارنامه مالیاتی به سازمان امور مالیاتی کشور اقدام نماید. 7-6- لازم است موسسات فرهنگی صورتجلسه تغییرات ذیل را پس از دریافت تاییدیه وزارت، ظرف مدت یک ماه از تاریخ تغییر، در اداره ثبت شرکتها به ثبت رسانده و آگهی تغییرات در «روزنامه رسمی» را نیز به دبیرخانه ارسال نمایند: الف: هرگونه تغییر و یا اصلاح مفاد اساسنامه. ب: تغییر در هیات موسس اعم از ورود و خروج، استعفاء و یا فوت مدیرمسئول، موسس و یا موسسان (در صورتی که به هر دلیل؛ از جمله محکومیت یا حجر موسس یا موسسان یا مدیر مسئول که قادر به ادامه همکاری و عضویت و انجام وظیفه در موسسه نباشد، سایر اعضاء یا مدیران یا اشخاص ذینفع موظفند مراتب را اطلاع دهند). ج: تغییر نشانی محل اصلی استقرار موسسه و ساختمانهای تابعه دارای مجوز از وزارت. 7-7- میزان اختیارات، مسئولیتها، تقسیم وظایف، نوع فعالیت و نوع رابطه بین اعضاء موسس و همچنین ملاک تصمیمگیریها در موسسه بر مبنای اساسنامه موسسه است. 7-8- اختلاف اعضاء موسسه، هیچگونه ارتباطی با وزارت نداشته و رسیدگی به آن از طریق هیات رسیدگی به امور مراکز فرهنگی مقدور نیست. 7-9- وزارت میتواند بهصورت دورهای یا پس از دریافت شکایت یا حسب هرگونه ضرورت، فعالیت موسسات فرهنگی را از طریق اخذ مدارک، مستندات، بررسی فعالیتها، تولیدات و خدمات، دفاتر محاسباتی مهر و موم شده و اسناد و مدارک مالی آنها، از طریق مکاتبه یا اعزام بازرس ارزیابی نماید. 7-10- علاوه بر عدم رعایت موارد مندرج در این دستورالعمل، موارد ذیل نیز از مصادیق تخلف محسوب میشوند: الف: فعالیت در زمینههای مندرج در اساسنامه موسسه بدون اعلام قبلی در سامانه و دریافت مجوز خاص (موردی) معتبر. ب: فعالیت در حیطه موضوع فعالیتهای مصوب وزارت که در اساسنامه نیستند؛ به عبارت دیگر تا زمان تایید افزایش موضوع توسط وزارت و ثبت در اداره ثبت شرکتها، فعالیت در حیطه آن موضوعات مجاز نخواهد بود. ج: عدم رعایت قوانین و مقررات کشور و سایر مقررات اعلامی در هنگام ثبت و پیگیری درخواست. 7-11- در خصوص تخلفات موسسات، تصمیمات لازم پس از کسب نظر از واحد تخصصی یا اداره کل، بر عهده مرجع صدور مجوز است و براساس ماده (15) ضوابط، اتخاذ و به موسسه ابلاغ میشود. موسسات میتوانند اعتراض خود را ظرف مدت (20) روز با ارایه مستندات اعلام نمایند. پس از آن وزارت ضمن بررسی اعتراض، در صورت لزوم، رای صادرشده را جهت اجرا به مراجع انتظامی و قضایی ابلاغ مینماید. 7-12- تمامی موسساتی که پیش از این پروانه فعالیت گرفتهاند، پس از پایان اعتبار آن، در صورت تطبیق با شرایط مندرج در این دستورالعمل و با عنایت به بند (1.7) پروانه دائم دریافت مینمایند. 8 - به منظور شفافیت، جلوگیری از تبعیض و اطلاع متقاضیان از تقاضاهای در نوبت، فهرست متقاضیان پروانههای موضوع این دستورالعمل بر روی سامانه، بهصورت برخط، اطلاعرسانی میشود. فهرست پروانههای صادرشده نیز بر روی سامانه قابل مشاهده است. 9- در موارد سکوت، ابهام، نقص یا اجمال در این دستورالعمل؛ قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مصوب 1365/12/12 مجلس شورای اسلامی، ضوابط و مقررات تاسیس مراکز، موسسات، کانونها و انجمنهای فرهنگی و نظارت بر فعالیت آنها، مصوب مورخ 1375/8/8 و سایر مقررات مذکور در مقدمه این دستورالعمل ملاک عمل است. 10- این دستورالعمل در (10) بند و (10) تبصره در تاریخ 1399/4/23 به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید و از تاریخ تصویب لازمالاجراست و زین پس؛ کلیه مقررات، دستورالعملها و شیوهنامههای قبلی مرتبط با این موضوع، خصوصاً «آییننامه اجرایی ضوابط و مقررات تاسیس مراکز، موسسات، کانونها و انجمنهای فرهنگی و نظارت بر فعالیت آنها مصوب 1375/11/29» و «آییننامه نظارت و ارزشیابی مراکز، موسسات، کانونها و انجمنهای فرهنگی مصوب 1380/5/15» و «آییننامه چگونگی نظارت بر عملکرد مراکز، موسسات، کانونها و انجمنهای فرهنگی مصوب 1375/5/27»، ملغی و بلااثر گشته و صدور پروانه فعالیت موسسات فرهنگی مطابق با دستورالعمل حاضر انجام میپذیرد. بدیهی است، هرگونه تغییر در مفاد این دستورالعمل، منوط به طی فرآیند فنی و حقوقی لازم از مبادی قانوی ذیربط (دفتر نوسازی و تحول اداری و دفتر حقوقی و مالکیت فکری) و با تایید شورای راهبری توسعه مدیریت این وزارتخانه خواهد بود. سیدعباس صالحی
مصوبه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص ذستورالعمل صدور پروانه فعالیت موسسات فرهنگی و نظارت بر انها
مصوب 1399/04/23 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی