لایحه قانونی راجع به نحوه اداره دوره اول مجلس شورای ملی [مجلس شورای اسلامی] جمهوری اسلامی ایران تا هنگامیکه مجلس اعتبار قانونی مییابد

دوره اول مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران تا هنگامیکه بر طبق اصل نود و سوم قانون اساسی اعتبار قانونی مییابد مطابق مواد زیر اداره میشود:

محل مجلس

ماده 1 (اصلاحی 1359/04/31)- محل تشکیل مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران فعلا ساختمان مجلس خبرگان است که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در آن به تصویب رسیده است و هیچ محل دیگری برای تشکیل جلسات مجلس رسمیت ندارد.

ریاست سنی

ماده 2 (اصلاحی 1359/04/31)- نخستین جلسه مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی طبق اصل شصت و پنجم قانون اساسی با حضور حداقل دوسوم مجموع نمایندگان (180 نفر) رسمیت مییابد و پس از گزارش وزیر کشور با قرائت پیام رهبر، مجلس افتتاح میشود سپس رئیس جمهور بیانات خود را ایراد میکند.

ماده 3 - مسن ترین نماینده بریاست سنی و نفر بعدی به عنوان نایب رئیس و شش نفر از جوانترین نمایندگان به سمت منشی معین میشوند. رئیس و منشی ها بلافاصله پس از گزارش وزیر کشور و با دعوت وی در جایگاه هیات رئیسه قرار میگیرند. در صورت تساوی سن، هیات رئیسه سنی بقید قرعه از بین مسن ترین و جوانترین نمایندگان تعیین خواهد شد. تشخیص هیات رئیسه سنی با اداره قوانین مجلس است.

ماده 4 - هیات رئیسه سنی تا انتخاب هیات رئیسه دائمی، کلیه وظایف هیات رئیسه دائمی را به عهده خواهد داشت.

مراسم سوگند

ماده 5 - پس از مراسم افتتاح، نمایندگان حاضر در مجلس طبق اصل شصت و هفتم قانون اساسی به هیات اجتماع سوگند یاد میکنند. متن سوگندنامه که بر روی ورقه ای نوشته شده توسط رئیس قرائت میشود و نمایندگان بحالت اجتماع در حال قیام آن را تکرار و پس از انجام مراسم سوگند ذیل سوگندنامه را امضا میکنند.
نمایندگان اقلیت های دینی این سوگند را با ذکر کتاب آسمانی خود یاد خواهند کرد.
نمایندگانیکه در جلسه نخست شرکت ندارند باید در اولین جلسه ای که حضور پیدا میکنند مراسم سوگند را به جای آورند.

تعیین شعب

ماده 6 (منسوخ 1400/11/10)- پس از انجام مراسم تحلیف، نمایندگان به حکم قرعه متساویاً به ده شعبه تقسیم شده و هرچند نفری که باقی ماندند به ترتیب از شعبه اول، یک یک به شعب افزوده میشود. شعب پس از انتخاب هیات رئیسه خود برای رسیدگی به اعتبارنامه ها و پرونده های انتخاباتی تشکیل جلسه میدهند - نمایندگانیکه بعداً سوگند یاد میکنند به ترتیب فوق به عضویت شعبه پذیرفته میشوند.
هر شعبه دارای یک رئیس و یک نایب رئیس و یک مخبر و دو منشی خواهد بود که جداگانه با رای مخفی با ورقه و اکثریت نسبی انتخاب میشوند و در صورت تساوی به حکم قرعه عمل خواهد شد. نتیجه انتخابات با ذکر آراء باید طی گزارش به اطلاع مجلس برسد.
مناط اعتبار برای رسمیت جلسه هر یک از شعب حضور بیش از دو سوم اعضاء میباشد و تصمیمات با اکثریت آراء عده حاضر معتبر است.

رسیدگی به اعتبارنامه ها در شعب

ماده 7 (منسوخ 1359/04/31)- شعب به موجب جدول حوزه های انتخاباتی مجلس شورای اسلامی که براساس حروف تهجی از طرف اداره قوانین مجلس تنظیم میشود، رسیدگی به اعتبارنامه ها و تشخیص صحت و سقم انتخابات را بر طبق شرایط مندرج در قانون انتخابات شروع و گزارش آن را به مجلس تقدیم میدارند. هر شعبه برای تسریع در کار میتواند یک یا چند شعبه فرعی تعیین کند که اعضای آن به قید قرعه از بین منتخبین آن شعبه تعیین میشوند ولی رسیدگی نهایی در شعبه اصلی به عمل می‌آید و گزارش آن توسط مخبر شعبه به مجلس داده خواهد شد در صورتی که مخبر غایب بود و یا امضا و تقدیم گزارش و دفاع از آن خودداری نمود، نایب رئیس یا منشی به ترتیب وظیفه مخبر را انجام خواهند داد.

ماده 8 - هیچ شعبه ای نمیتواند تقدیم گزارش را بیش از ده روز به تعویق بیندازد در صورتی که تاخیر به حکم ضرورت پیش آمده باشد، رئیس و در غیاب او نایب رئیس شعبه مکلف است هیات رئیسه را مطلع سازد و هرگاه هیات رئیسه علت را موجه دانست موضوع را دوباره به همان شعبه و در غیر این صورت بشعبه دیگر یا به یک کمیسیون مخصوص ده نفری منتخب از شعبه دهگانه ارجاع مینماید که ظرف ده روز گزارش دهند.

ماده 9 - شعب موظفند صورت جلسات خود را با قید اسامی حاضرین به ترتیب ثبت و تنظیم و تقدیم هیات رئیسه مجلس نمایند.

کمیسیونها

ماده 10 (منسوخ 1400/11/10)- شعب موظفند پس از تعیین هیات رئیسه خود بلافاصله دو نفر از اعضای خود را به عضویت کمیسیون تحقیق انتخاب نمایند و نتیجه را در جلسه بعد مجلس گزارش دهند.

ماده 11 (اصلاحی 1359/04/31)- هر شعبه یک نفر از اعضای خود را پس از انتخاب اعضای کمیسیون تحقیق خویش برای تشکیل کمیسیون تدوین آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی معین خواهد کرد و نتیجه را به مجلس گزارش خواهد کرد.
این کمیسیون موظف است طرح تدوین شده را بلافاصله پس از انتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان تقدیم مجلس نماید.

ماده 12 - مناط اعتبار برای رسمیت جلسه کمیسیونها نیز حضور بیش از دوسوم اعضا می‌باشد و تصمیمات به اکثریت آراء عده حاضر معتبر است.

رسیدگی به اعتبارنامه ها در مجلس

ماده 13 (منسوخ 1400/11/10)- گزارش هریک از شعب در مجلس قرائت میشود. هرگاه این گزارش مبنی بر تایید نماینده باشد و از طرف نمایندگان مخالفتی ابراز نشود، اعتبارنامه تصویب شده تلقی میگردد و رئیس تصویب آن را اعلام مینماید و در صورتی که گزارش شعبه مبنی بر رد اعتبارنامه نماینده باشد و یا در مجلس کسی مخالفت کند پرونده انتخاباتی بدون بحث در مجلس به کمیسیون تحقیق ارجاع میگردد. این کمیسیون ظرف ده روز به دلائل و توضیحات مخالف و مدافعات طرف رسیدگی میکند و رای میدهد. رای کمیسیون باید مدلل و موجه باشد و در مجلس قرائت خواهد شد.
نماینده ای که در موقع طرح اعتبارنامه مخالفت کرده باشد میتواند به مدت نیمساعت صحبت کند و چنانچه تعداد نمایندگانیکه در موقع طرح اعتبارنامه مخالفت کرده اند بیش از یک نفر باشد مدت صحبت هریک حداکثر یک ربع ساعت خواهد بود.
پس از صحبت مخالف، نماینده مورد اعتراض میتواند به مدت یکساعت یا به میزان مجموع مدتیکه نمایندگان مخالف صحبت کرده اند از خود دفاع کند.
این دفاع ممکن است بنا بر درخواست نماینده ای که مورد اعتراض واقع شده پس از صحبت نمایندگانی که به عنوان مخالف صحبت کرده اند و یا بعد از هر یک از آنها و یا بخشی از آنان انجام یابد.
نماینده مورد اعتراض حق دارد نماینده دیگری را برای دفاع معرفی نماید.
همچنین نماینده مورد اعتراض و مدافع او میتوانند بتمام اعتراضات در جلسه بعد جواب بدهند و دفاع نمایند.
مناط تصویب اعتبارنامه اکثریت مطلق مجموع آراء موافق و مخالف خواهد بود و آراء ممتنع به حساب نخواهد آمد.

ماده 14 - اگر کمیسیون تحقیق ظرف ده روز نظر خود را به مجلس نداد نماینده ای که اعتبارنامه او مورد اعتراض واقع یا در شعبه رد شده میتواند درخواست طرح اعتبارنامه خود را در مجلس بنماید و این درخواست باید مورد قبول واقع گردد.

ماده 15 - اخذ رای نسبت باعتبارنامه مورد اعتراض باید مخفی و با ورقه باشد مگر اینکه نماینده مورد اعتراض درخواست رای علنی با ورقه نماید که در آنصورت رای علنی با ورقه است.

ماده 16 - نمایندگانیکه هنوز اعتبارنامه آنان تصویب نشده است حق نطق و دادن رای در مجلس را ندارند ولی حق حضور در شعبه یا کمیسیون تحقیق هنگام رسیدگی باعتبارنامه خود را دارند و در صورتی که از طرف شعبه یا کمیسیون یا بتقاضای خود برای ادای توضیحات دعوت شوند حق رای نخواهند داشت.

انتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان - اعلام اعتبار مجلس

ماده 17 - پس از تصویب اعتبارنامه حداقل 180 نفر از نمایندگان طبق اصل نود و یکم قانون اساسی به انتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان که حداقل معادل دو برابر اعضای مورد نیاز آن از طرف شورای عالی قضایی به مجلس معرفی میشوند اقدام خواهد شد.
اخذ رای مخفی و با ورقه خواهد بود و هر عضو منتخب لازم است دارای اکثریت مطلق و حداقل یکصد رای باشد.

ماده 18 - رئیس سنی پس از انتخاب اعضای شورای نگهبان مطابق اصل نود و سوم قانون اساسی اعتبار مجلس را اعلام داشته و بلافاصله نسبت به انتخاب هیات رئیسه اقدام خواهد کرد.

ماده 19 - هیات رئیسه پس از انتخاب اعضای حقوقدان، شورای نگهبان برای مدت یک سال انتخاب میشوند.

ماده 20 - هیات رئیسه مرکب است از، رئیس - دو نایب رئیس - شش منشی و نه کارپرداز.

ماده 21 - انتخاب رئیس فردی و به اکثریت مطلق است و انتخاب نواب و منشی ها و کارپردازان جداگانه و جمعی و با اکثریت نسبی (مشروط به اینکه کمتر از سی درصد آراء نباشد) و جملگی با رای مخفی و با ورقه خواهد بود.
در صورتی که در انتخاب رئیس در دفعه اول اکثریت مطلق حاصل نشود، دفعه دوم اکثریت نسبی کافی خواهد بود.
رئیس مجلس بر سایر اعضاء هیات رئیسه و تمام ادارات مجلس ریاست دارد.

ماده 22 - نواب رئیس به ترتیب تعداد آراء به عنوان نایب رئیس اول و نایب رئیس دوم در غیاب رئیس وظیفه او را به عهده خواهند داشت. در صورت تساوی آراء مسن ترین آنها نایب رئیس اول خواهد بود.

ماده 23 - قبل از اخذ رای برای هیات رئیسه اسامی نامزدها به ترتیب وصول به هیات رئیسه سنی در جلسه علنی اعلام خواهد شد.

شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران

دریافت فایل پی‌دی‌اف