شماره دادنامه: 140531390000827755
تاریخ دادنامه: 1405/04/02
شماره پرونده: 0302234
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای علیرضا مزروعی سبدانی
طرف شکایت: 1- سازمان صدا و سیما 2- سازمان اداری و استخدامی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف یک از صورتجلسه شماره 240 مورخ1404/03/20 شورای عالی سرمایه انسانی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و ابطال شرط معدل از قسمت شرایط عمومی از دعوت به همکاری سازمان صدا و سیما
گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال ردیف یک از صورتجلسه شماره 240 مورخ 1404/03/20 شورای عالی سرمایه انسانی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و ابطال شرط معدل از قسمت شرایط عمومی از دعوت به همکاری سازمان صدا و سیما و ابطال نامه شماره 1120/255553 مورخ 1403/03/21 مدیرکل منابع انسانی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اجمالاً به طور خلاصه اعلام کرده است که:
"اینجانب در آزمون استخدامی صدا و سیما شرکت نمودم و در آزمون کتبی و مصاحبه های حضوری قبول شدم و از تاریخ 1403/01/01 مشغول به کار شدم. در مورخ 1403/03/21 حسب ابلاغیه 1120/255553 آن سازمان از تاریخ 1403/04/01 لغو قرارداد گردیدم که طبق اعلام به اینجانب و نامه های مدیرکل استان اصفهان به مقامات مربوطه به دلیل شرط معدل از ادامه فعالیت بازداشته شده ام. طبق رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 14023139000173650 مورخ 1402/07/08 که در متن رای به صراحت شرط معدل در آزمون های استخدامی خارج از حدود اختیار مرجع تصویب کننده آن و خلاف قانون می‌باشد و نیز در دادنامه های دیگر هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 140009970905810064 مورخ 1400/01/21 و 140009970905810735 مورخ 1400/03/22 و 140109970905812848 مورخ 1401/12/16 شرط معدل مورد تبعیض میان افرادی است که مطابق ضوابط وزارت علوم به اخذ مدرک تحصیلی اقدام کردند که با وجود آزمون استخدامی نیاز به شرط معدل نمی‌باشد که دلایل ماهوی آن نیز در رای ذکر شده است، با وجود این همه دلایل و قراین قانونی متاسفانه سازمان صدا و سیما با نداشتن شرط معدل بعد از چند ماه کار، نامه لغو قرارداد برای اینجانب صادر کرد. در آزمون استخدامی صدا و سیما شرط معدل 15 به بالا ذکر شده بود، به دلیل نامشخص صدا و سیما معدل 15 را به 14 تقلیل داده به همین دلیل بسیاری از افراد که مثل ما مشکل زیر معدل 15 داشتند لغو قرارداد نشده اند، که این رفتار خارج از عدالت بوده است چرا که فردی که معدل 14 می‌باشد همان مشکل معدل 13 را دارد که این مورد موجب تضییع حقوق اینجانب شده و خلاف اصل های بند 9 از اصل 3 و بند 6 از اصل 3، اصول 19 و 28 قانون اساسی می‌باشد."
در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شد، وی به موجب لایحه ای که به شماره 3824186 مورخ1403/10/01 ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" اینجانب خواستار ابطال و لغو نامه شماره 1120/255553 مورخ 1403/03/21 صادره ازمدیر کل منابع انسانی صداوسیما وبه موجب مصوبه شماره یک جلسه240مورخ 1403/03/20 مربوط به شورای عالی سرمایه انسانی صداوسیما مبنی بر لغو قرارداد از تاریخ 1403/04/01 و ابطال شرط معدل در آزمون استخدامی صدا وسیما را دارم. اعلام شرط معدل در شرایط استخدام صداوسیما و لغو قرارداد بنده، خلاف اصل عدالت واصل 28 و بند 2 اصل44 قانون اساسی می‌باشد. طبق آرای متعدّد هیات عمومی دیوان عدالت اداری شرط معدل موجب تبعیض میان افرادی است که مطابق ضوابط وزارت علوم به اخذ مدرک تحصیلی اقدام نموده‌اند و با وجود آزمون استخدامی نیاز به شرط معدل وجود ندارد زیرا صلاحیت افراد با آزمون مذکور سنجیده می‌شود و نیازی به شرط اضافی احساس نمی شود به اضافه این که شرط معدل دستگاه ها را در شایسته گزینی واقعی محدود می کند. صداوسیما بالاجبار وکالت نامه ای به صورت یک طرفه تنظیم نموده که شرط ادامه کار، امضای وکالت نامه بوده است که اینجانب درحالت اضطرار امضا نمودم که طبق اصل 34 و اصول 173 و 170 قانون اساسی این تعهّد نامه به هیچ عنوان دارای وجاهت قانونی نیست و این که حقّ شکایت را از یک کارمند سلب کند مخالف نصّ صریح اصل 34 قانون اساسی می‌باشد. نحوه استخدام در صدا و سیما نسبت به دیگر داوطلبین خلاف اصل عدالت بوده چرا که در شرایط آزمون اعلام نمودند که معدل بالای 15 را شرط استخدام دانسته اند ولیکن با در نظر نگرفتن اصل عدالت، داوطلبین با معدل 14 را نیز درکار خود ابقا نمودند. ولیکن طبق سوابق موجود اعلامی و شرایط استخدامی معدل را نمره 15 اعلام نمودند که در نامه به نمایندگان مجلس در بند سه نامه شماره 1120/266406 مورخ 1403/08/09 مدیر تامین نیروی انسانی صدا و سیما و همچنین اِقرار دربند پنج همین نامه که معدّلین 14 را اخراج نکردند و گزارش بازرس کار اداره کار استان اصفهان شرط معدل 15 در آزمون فوق‌الذکر مشخص می‌باشد.
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیراست:
صورتجلسه شماره 240 مورخ 1403/03/20 شورای عالی سرمایه انسانی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
بند یک - پذیرفته شدگان آزمون جذب در مشاغل فنّی و صیانت تهران معدل حداقل 14 مورد پذیرش باشد.
- شورای عالی سرمایه انسانی سازمان صدا و سیما
ب: دعوی به همکاری سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
به منظور فراهم آوردن فرصت های شغلی برابر برای همه دانش آموختگان کشور در نظر است با تکیه بر تجربه چند ساله ارزیابی متقاضیان جذب از طریق برگزاری آزمون، مصاحبه علمی - تخصّصی، ارزیابی روانشناختی و شایستگی شغلی نسبت به ثبت اطّلاعات آنان برای بکارگیری افراد اصلح در رسته های مختلف شغلی در آینده اقدام نماید. واجدین شرایط می‌توانند با تکمیل فرم و ارایه رزومه خود در این سایت، اقدام به ثبت نام اولیه نمایند. با توجّه به تخصّص و رشته کاری شما در صورت نیاز و در زمان لازم با شما تماس حاصل خواهد شد و نیازی به پیگیری شخصی نمی‌باشد. شایان ذکر است تکمیل و ارسال رزومه، هیچ گونه تعهّد استخدامی برای این سازمان ایجاد نمی کند.
شرایط عمومی:
...................
- حداقل معدل 14 "
در پاسخ به شکایت مذکور، سازمان صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران به موجب لایحه ای که به شماره 4698478 مورخ 1403/11/30 ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است:
" سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران وفق اصول چهل و چهارم و یکصد و هفتاد و پنجم قانون اساسی، دولتی بوده و برابر قانون اداره سازمان مصوّب سال 1359 مجلس شورای اسلامی و اساسنامه قانونی مصوّب سال 1362 مجلس شورای اسلامی واجد مقرّرات خاصّ اداری، استخدامی و مالی می‌باشد. یکی از شرایط عمومی ثبت نام، جهت شرکت در آزمون استخدامی حسب آگهی دعوت به همکاری، حداقل معدل 15 بوده که به استناد مصوبه شماره یک جلسه 240 مورخ 1403/03/20 شورای عالی سرمایه انسانی معدل مورد پذیرش به 14 تقلیل یافت. مطابق بند یک از تذکّرات مهم دفترچه مزبور، چنانچه مدارک داوطلبان از جمله مدرک تحصیلی، پایان خدمت و. .. همچنین سایر اطّلاعات خوداظهاری مغایر با شرایط مندرج در آگهی استخدام باشد، برای داوطلب حقّی ایجاد نخواهد کرد و در هر مرحله از امتحان، داوطلب از ادامه فرایند جذب و استخدام حذف خواهد شد و حتی در صورت صدور حکم استخدامی، حکم مزبور لغو و بلااثر می‌شود. نامبرده معدل خود را در خود اظهاری اولیه و فرم های ثبت نام بالای 15 اعلام نموده که در زمان بررسی و راستی آزمایی توسط اداره کل منابع انسانی سازمان متبوع مشخص گردید این چنین نبوده و بر این اساس مطابق بند پیش گفته حکم استخدامی ایشان لغو گردید. آرا صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورد اشاره از طرف شاکی صرفاً در خصوص حذف شرط معدل و شرط نوع دانشگاه (اعم از دولتی و غیردولتی) از آگهی جذب و استخدام سازمان بازرسی کل کشور، بانک ملّی، بانک توسعه تعاون و سازمان تامین اجتماعی بوده و شامل دستگاه های اجرایی قانون مدیریت خدمات کشوری می‌باشد در حالی که برابر بندهای پیش گفته این سازمان واجد آیین‌نامه استخدامی خاص بوده و تابع قانون مزبور نمی‌باشد. نامبرده طی تعهّدنامه محضری در دفترخانه شماره 387 اصفهان مورخ 1402/12/28 اظهار نموده که در صورت مشخص شدن ارایه اطّلاعات خلاف واقع، ابلاغ استخدامی ایشان لغو و حق هرگونه اعتراض را نسبت به آن از خود سلب نمودند. با وصف مراتب، نظر به این که اقدام این سازمان در قطع همکاری مطابق با قوانین و مقرّرات صورت پذیرفته و هیچ تخلّفی در آن به عمل نیامده، لذا رد شکایت مشارالیه مورد استدعا است."
همچنین رییس امور حقوقی سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب لایحه شماره 78084 مورخ 1403/08/15 و در پاسخ به شکایت مذکور توضیح داده است که:
"از آنجا که سازمان صدا و سیما جزء دستگاه های اجرایی زیر نظر مقام معظّم رهبری (مدظله العالی) می‌باشد و مطابق ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری، از قانون اخیرالذکر مستثنی شده است، فرایند برگزاری آزمون مطابق مقرّرات مورد عمل سازمان مذکور بوده و ارتباطی به این سازمان ندارد. با عنایت به مطالب معنونه، تقاضای رد شکایت به طرفیت این سازمان را دارد."
در خصوص خواسته دیگر شاکی مبنی بر ابطال نامه شماره 1120/255553 مورخ 1403/03/21 مدیرکل منابع انسانی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با عنایت به این که بر اساس بند یک ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوّب 1402، صرفاً رسیدگی به شکایت، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه ها و سایر تظلّمات و مقرّرات دولتی و شهرداری ها و موسّسات عمومی غیر دولتی در صلاحیت هیات عمومی دیوان عدالت اداری بوده درحالی که خواسته شاکی موردی است و رسیدگی به درخواست مطروحه در هیات عمومی دیوان عدالت اداری منتفی می‌باشد لذا معاون قضایی در امور هیات عمومی و هیات های تخصّصی دیوان عدالت اداری در اجرای ماده 85 قانون دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 140531390000821793 مورخ 1405/04/01 قرار رد شکایت صادر کرد.
رسیدگی به ردیف یک از صورتجلسه شماره 240 مورخ 1404/03/20 شورای عالی سرمایه انسانی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی و ابطال شرط معدل از قسمت شرایط عمومی از دعوت به همکاری سازمان صدا و سیما در دستورکار جلسه هیات عمومی قرارگرفت.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/04/02 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً سازمان صدا و سیما به موجب ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری در زمره دستگاه های زیر نظر مقام معظّم رهبری محسوب می‌شود و تابع مقرّرات خاص استخدامی است. ثانیاً این سازمان در امور اداری، استخدامی و مالی تابع قانون اداره سازمان صدا و سیما مصوّب سال 1359 و اساسنامه قانونی مصوّب سال 1362 مجلس شورای اسلامی است و در این قوانین حکمی دایر بر اِعمال شرط معدل در آزمون استخدامی پیش‌بینی نشده است. ثالثاً اِعمال شرط معدل برای داوطلبان آزمون های استخدامی بدون پشتوانه قانونی بوده و براساس آراء متعدّد هیات عمومی دیوان عدالت اداری موجب تضییع حقوق استخدامی و تبعیض ناروا و محرومیت اشخاص از حقوق اساسی خود است. با توجّه به مراتب فوق، مقرره مورد شکایت خلاف قانون و خارج از اختیار است و مستند به بند یک ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. /
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری