از آنجا که برخی از افراد مردم به مقررات آیین دادرسی در محاکم، آگاهی کافی ندارند و بر همین اساس عموماً از اقامه دعوای صحیح عاجز بوده و امکان دسترسی آسان به حق خود را نخواهند یافت و مضافاً با طرح دعاوی بیاساس وقت دادگاهها را تلف خواهند کرد؛ بنابراین، ضرورت دخالت افراد آگاه و مطّلع به موازین دادرسی در مسیر حل اختلاف دعاوی مردم، اعم از وکلای رسمی دادگستری، وکلای موضوع ماده 187 قانون برنامه سوم توسعه...، نمایندگان حقوقی اشخاص مورد حمایت انکار ناپذیر است. وکلای دادگستری و مشاوران حقوقی مسلماً میتوانند در زمینه تمیز حق از باطل و اجرای دقیق و سریع عدالت در محاکم با تنظیم دادخواست و طرح دعوا و بیان صحیح و دقیق ادعا و دفاع و در نظر گرفتن ادله لازم و تقدیم و اقامه آن در زمان مقرر به دادگاه و مهمتر از همه، تعاون با دادگاه در جهت سیر عادی و قانونی پرونده به تشخیص و احراز موضوع، قضات دادگاهها را یاری نمایند. فلذا با لحاظ و وجود مقررات متعدده در مورد مراجعه اشخاص به وکلا و طرح دعاوی از طریق آنان به نظر میرسد امکان دسترسی کلیه اقشار مردم به وکلای رسمی دادگستری وابسته به کانون وکلا و وکلای موضوع ماده 187 قانون برنامه پنجساله سوم به خوبی فراهم بوده، لذا با استفاده از اختیار حاصله از ماده 32 قانون اصلاح پارهای از قوانین دادگستری مصوّب 1356 به پیوست، آییننامه اجرایی ماده مرقوم که به تصویب رسیده جهت اجرا از تاریخ تصویب در تمامی شهرستانهای سراسر کشور در اختیار دادگستریها قرار میگیرد.
آییننامه اجرایی ماده 31 و 32 قانون اصلاح پارهای از قوانین دادگستری مصوّب خرداد 1356
ماده 1: اقامه کلیه دعاوی مدنی و حقوقی و نیز شکایت از آرا و دفاع از آنها در دادگاههای دادگستری با دخالت وکیل دادگستری یا مشاوران حقوقی ماده 187 قانون برنامه سوم توسعه خواهد بود.
تبصره 1: اقامه دعوا توسط وکیل دادگستری یا مشاوران حقوقی، مانع از حضور موکلین در دادگاه و شرکت در دفاع نیست.
تبصره 2: دولت و دارندگان رتبه قضایی، اعم از شاغل و بازنشسته و وکلای دادگستری و مشاورین حقوقی و فارغالتحصیلان رشته حقوق در دعاوی مربوط به خود از مقررات فوق در خصوص تعیین وکیل مستثنی میباشند.
ماده 2: به حکم ماده 31 قانون اصلاح پارهای از قوانین دادگستری مصوّب 1365 وکلای دادگستری و مشاوران حقوقی باید در دعاوی حقوقی و یا در دعاوی جزایی که با گذشت شاکی، تعقیب قانونی آن موقوف میشود قبل از اقامه دعوا سعی نمایند بین طرفین دعوا سازش دهند و انجام این وظیفه را در دادخواست و یا ضمن دفاع تصریح نمایند. همچنین بعد از طرح دعوا و در جریان رسیدگی نیز مساعی خود را در این زمینه معمول دارند. قضات دادسراها و دادگاهها نیز با استماع اظهارات طرفین در دعاوی حقوقی و یا در دعاوی جزایی قابل گذشت تکلیف به سازش و سعی در انجام آن نمایند، سازش در نزد قاضی یا با توافق طرفین به شورای حل اختلاف ارجاع داده میشود.
تبصره قضات کشور و کانونهای وکلای دادگستری و هیات ماده 2 آییننامه اجرایی ماده 187 برنامه سوم توسعه باید وکلای دادگستری و مشاوران حقوقی که مساعی فوقالعاده در ختم دعاوی به طریق
سیدمحمود هاشمی شاهرودی
رئیس قوه قضائیه