ماده 1) دانشمندان و فضلای رشته ادب و فرهنگ و علوم انسانی و معارف اسلامی که درمیان اهل فن و به عنوان، صاحب نظر شهرت داشته و یا صاحب تالیفاتی باشند و همچنین فضلای حوزه های علمیه که سطوح عالیه را گذرانده باشند میتوانند حسب شرایط و مقررات این آیین نامه در یکی از مراتب 1و2 (مربی یا استاد یاری) دانشگاهی به شرح زیر انتخاب گردند:
الف - ضوابط استادیاری
داوطلب استادیاری باید واجد شرایط ذیل باشد:
1 - حداقل پنج سال درس خارج را خوانده باشد، یا اثری علمی در رشته تخصصی خود تالیف کرده باشد
2 - در امتحانات خاصی که در سطح دکتری برگزار خواهدشد شرکت کند و قبول شود (موضوع مواد 2، 3، 4 و 5).
3- رساله ای تحقیقی در رشته تخصصی خود تالیف نماید.
ب - ضوابط مرتبه مربی
داوطلب مرتبه مربی باید واجد شرایط زیرباشد:
1- داشتن حداقل 25 سال و حداکثر 40 سال سن.
2- گذراندن دوره درس خارج حداقل به مدت 3 سال یا تالیف یک اثر علمی.
تبصره - هرگاه متقاضی نه دوره درس خارج را گذرانده باشد و نه اثر علمی تالیف کرده باشد در صورتی که 4 تن از 5 عضو دفتر جذب خبرگان تشخیص دادند که متقاضی از لحاظ علمی واجد شرایط است تایید این چهار نفر میتواند جایگزین شرط فوق گردد. این حکم در مورد متقاضیان مرتبه استادیاری نیز صادق است.
3- تدوین رساله ای در رشته تخصصی مورد نظر.
4- شرکت در امتحانات خاصی که برای این متقاضیان ترتیب داده خواهد شد و موفقیت متقاضی در آن (موضوع مواد 2، 3، 4 و 5).
تبصره (منسوخ 1372/10/07)- درمورد اهل سنت، گذراندن دوره دوساله تکمیلی برای داوطلبان مرتبه مربی وگذراندن دوره سه ساله تکمیلی برای داوطلبان مرتبه استادیاری که دروس ومحتوای آن دوره ها به تصویب هیات داوران موضوع ماده 8 آیین نامه رسیده باشد الزامی است
ماده 2- شرایط شرکت در امتحانات عمومی و تخصصی:
الف - مصاحبه علمی که توسط کمیسیون منتخب هیات داوران خبرگان بدون مدرک به عمل خواهد آمد و حسب معرفی کمیسیون مبنی بر تائید صلاحیت اقدام به تشکیل پرونده برای ورود در امتحان خواهد شد.
ب- کسانی که در امتحان عمومی حائز نمره قبولی بشوند برای احراز درجه مربی و یا استادیاری، برحسب ضوابط مقرر و با تصویب کمیسیون فوق خواهند توانست در امتحان تخصصی مربوط شرکت نمایند.
ماده 3- مواد امتحان عمومی و تخصصی اهل تشیع:
الف - مواد امتحان عمومی جهت احراز مراتب یک و دو (مربی و استادیاری):
1- کلیات فقه و اصول (در حد جلدین شرح لمعه و اصول مظفر.
2- ادبیات عرب (اعراب گذاری در حد امالی سید مرتضی و مقدمه ابن خلدون).
3- منطق (در حد منطق مظفر یا حاشیه ملاعبدا...).
4- تفسیر (در حد جلد دوم جوامع الجامع).
5- تاریخ اسلام (درحد تاریخ محمد ابراهیم آیتی).
6- فلسفه (در حد بدایه الحکمه).
ب - مواد امتحان تخصصی برای احراز مرتبه مربی:
1- فقه و اصول سطوح عالیه (وسائل و مکاسب و کفایه).
2- فلسفه: نهایه الحکمه و شرح منظومه.
3- کلام: شرح تجربه علامه.
ج - مواد امتحان تخصصی برای احراز مرتبه استاد یاری:
- رشته فقه و اصول:
1- فقه و اصول تحلیلی.
- رشته فلسفه:
1- فلسفه وکلام در حد الهیات شفا- جلد ششم اسفار- برهان شفا.
ماده 4 - مواد امتحان عمومی و تخصصی اهل تسنن
الف - مواد امتحان عمومی جهت مراتب یک و دو (مربی و استادیاری):
1- فقه (مغنی المحتاج)
2- ادبیات عرب (اعراب گذاری در حد امالی سید مرتضی و مقدمه ابن خلدون مشترک).
3- منطق (در حد منطق مظفر یا حاشیه ملاعبدالله).
4- تفسیر (در حد بیضاوی).
5- تاریخ اسلام (دکتر فیاض).
6- کلام (در حد شرح عقاید نسفی).
ب - مواد تخصصی برای احراز مرتبه مربی:
1- فقه (تحفه المحتاج ابن حجر).
2- فلسفه و کلام (شرح مقاصد تفتازانی).
3- هدایته مرعیانی (حنفی مذهب).
4- بحرالرائق (حنفی مذهب).
ج - مواد تخصصی برای احراز مرتبه استادیاری:
1- اصول - جمع الجوامع.
2- فقه (المجموع به شرح المهذب «نبوی».
3- کلام (شرح مواقف).
4- المبسوط سرخسی (برای حنفی مذهب).
ماده 5- حداقل معدل برای قبولی نمره 14 میباشد.
ماده 6- خبرگان بدون مدرک، در هر مرتبه ای که پذیرفته شده اند (مربی واستاد یار) و درهر رشته ای که پذیرفته شده اند میتوانند به تدریس بپردازند.
تبصره - شورای ارزیابی وضعیت خبرگان در هنگام تدوین آیین نامه این شورا موظف است که رشته های خاصی را که داوطلب در آنها پذیرفته میشود تعیین کند و برای تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی تقدیم نماید.
ماده 7- هیات داوران پس از احراز شرایط وتایید صلاحیت داوطلب مراتب را به اطلاع وزارت فرهنگ و آموزش عالی خواهد رساند تا وزارتخانه مزبور طبق مقررات به استخدام داوطلب مبادرت ورزد.
تبصره - صدور حکم استخدامی «رسمی - آزمایشی» برای داوطلبانی که سابقه تدریس دانشگاهی نداشته باشند منوط است به تدریس دو نیمسال تحصیلی در دانشگاه به عنوان «مربی قراردادی».
ماده 8- هیات داوران مرکب از سه تن استادیار دانشیار در رشته های مطروحه در ماده 1و دو روحانی آشنا به مسائل دانشگاهی خواهد بود که از طرف شورای عالی انقلاب فرهنگی انتخاب و با حکم وزیر فرهنگ و آموزش عالی منصوب میشوند.
تبصره (منسوخ 1372/10/07)- در موارد ی که پرونده مطروحه مربوط به اهل تسنن است یکی از استادان اهل سنت به پیشنهاد شورای نمایندگان مقام معظم رهبری دردانشگاهها ونفردیگر حسب مورد یکی از نما یندگان مقام معظم رهبری در امور اهل سنت درمنطقه با حق رای در جلسات هیات داوران موضوع ماده 8 شرکت می نماید.
ماده 9- متخصصان رشته های هنری پس از تایید گروهی مرکب از پنج تن استادیار یا بالاتر که از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی معین و با حکم وزیر فرهنگ و آموزش عالی منصوب میشوند میتوانند در مرتبه مربی یا استادیاری در سال اول به صورت قراردادی، و به شرط توفیق به صورت رسمی آزمایشی انتخاب شوند.
تبصره- در صورتی که عضو متقاضی به نحوی در استخدام رسمی قطعی دانشگاه بوده باشد وعملا به عنوان کارشناس در گروه آموزشی در رشته تخصصی خود انجام وظیفه کند، مرتبه او را می توان به وضعیت رسمی قطعی تغییرداد، مشروط براینکه صلاحیت علمی او توسط گروه پنج نفره مورد تایید قرارگیرد.
ماده 10- مشمولین مواد 1و9 این آیین نامه لازم است احاطه کافی به زبان فارسی داشته و معلومات جنبی متناسب با رشته و رتبه تدریس خود در دانشگاه را دارا باشند.
ماده 11- کسانی که دارای تجربیاتی در یکی از زمینه های تجربی و فنی بوده ودر زمره اهل فن در آن زمینه محسوب شوند، چنانچه در امتحانات کمیته های تخصصی گروه برنامه ریزی مربوط موفق شوند میتوانند به عنوان استادکار و به صورت کارمزدی در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی استخدام شوند.
ماده 12(منسوخ 1372/04/08)- صلاحیت عمومی داوطلبان عضویت در هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی که مشمول این آیین نامه میشوند باید به تائید هیات مرکزی گزینش استاد برسد.صدور مدرک منوط به احراز صلاحیت های علمی واخلاقی داوطلب است.
ماده 13- چنانچه به دلائل خاص سیاسی اعطاء مرتبه دانشیاری و استادی به خبرگان اهل تشیع ضرورت داشته باشد باید این موضوع در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح گردد.
ماده 14 - اعتبارات و امکانات مربوط به اجرای آیین نامه از طرف وزارت فرهنگ و آموزش عالی پیشنهاد میشود و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
ماده 15- این آیین نامه در15 ماده و 5 تبصره در تعقیب مصوبات جلسات 186، 188، 190، 191، 194 و 223 مورخ 70/9/26[1370]به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده و جایگزین مصوبه شماره 1688/دش مورخ 68/5/14[1368] شورای عالی میگردد.
ماده واحده (منسوخ 1375/02/25)- ارزشیابی صلاحیت علمی نامزدهای تدریس معارف اسلامی را شورای خبرگان بدون مدرک با رعایت ضوابط انجام دهد و در ضمن تاکید شد آن شورا در کار خود تسریع کند و بنا به نیاز، در سال چند بار امتحان برگزار کند.