هیات وزیران در جلسه مورخ 1364/2/4 بنا به پیشنهاد مشترک شماره 101825/4/01 - 1 وزارت برنامه و بودجه و بانک مرکزی جمهوری اسلامی، آییننامهاجرایی موضوع بند ج تبصره 3 قانون بودجه سال 1364 کل کشور را به شرح زیر تصویب نمودند:
1 - سهم هر یک از بخشهای تولیدی از تسهیلات اعتبار موضوع تبصره 3 و نحوه توزیع آن به شرح زیر تعیین میگردد:
الف - سهم بخشهای تولیدی
- طرحهای تولیدی کشاورزی و منابع طبیعی
شش میلیارد و پانصد میلیون ریال 500/000/000 / 6 ریال
- طرحهای تولیدی صنایع روستائی
شش میلیارد و پانصد میلیون ریال 500/000/000 / 6 ریال
- طرحهای تولیدی صنعتی و معدنی و مصالح ساختمانی
دوازده میلیارد 000/000/000 / 12 ریال
جمع بیست و پنج میلیارد ریال 000/000/000 / 25 ریال
ب - مبلغ پنج میلیارد ریال از تسهیلات اعتباری منظور در این تبصره در بخشهای تولیدی مختلف ( به شرح جدول پیوست) صرفاً جهت ایجاد واحدهای تولیدی توسط آن گروه از افرادی که از مراکز استانها به مناطق روستائی و شهرستانهای کوچک مستعد مهاجرت نموده و متعهد به حداقل ده سال سکونت درمنطقه میشوند اختصاص مییابد.
تسهیلات اعتباری فوق پس از معرفی و تایید فرمانداری مبنی بر مهاجرت و سپردن تعهد لازم مبنی بر ده سال سکونت در منطقه با رعایت سایر مفاد این آییننامه اجرایی اعطاء خواهد گردید.
پ - مبلغ ده میلیارد ریال از تسهیلات اعتباری تبصره صرفاً جهت گسترش واحدهای کشاورزی و دامی و منابع طبیعی و همینطور ده میلیارد ریال دیگر جهت ایجاد واحدهای مربوط به صنایع روستائی اختصاص مییابد. جهاد سازندگی میتواند اقدامات لازم در این آییننامه اجرایی را به درخواست متقاضیان طرحهای بخش صنایع روستائی انجام دهد.
ت - سهم هر یک از بانکهای استان به تفکیک اعتبارات مورد نیاز بخشها و فعالیتهای تولیدی مناطق محروم یا مستعد کشور و همچنین رعایت موارد مندرج دراین ماده، از منابع این تبصره ضمن جدول پیوست تعیین گردیده است که با رعایت سایر مواد این آییننامه اجرایی اعطاء خواهد گردید با توجه به میزان جذب اعتبارات در هر یک از بانکهای استان عنداللزوم تغییرات لازم هر چهار ماه یکبار توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و وزارت برنامه و بودجه در جدول پیوست این آییننامه داده خواهد شد به نحویکه در جمع کل اعتبارات تبصره تغییری حاصل نشود.
2 - منابع لازم برای اجرای طرحهای موضوع این تبصره عبارتند از:
الف - منابع داخلی بانکهای استان
ب - سهم سرمایه گذاران طرحهای تولیدی
بانکهای استان، در صورت عدم تکافوی منابع داخلی تقاضای دریافت اعتبار از بانکهای تجاری را برای بررسی و اقدام به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ارسال خواهند داشت.
3 - اعطای تسهیلات اعتباری به بانکهای استان «از محل منابع سایر بانکهای تجاری» منوط به بررسی اطلاعات و مدارک لازم و میزان منابع داخلی و تسهیلات اعطائی قبلی و پیشبینی اعطای تسهیلات اعتباری بعدی بانک متقاضی به طرحهای تولیدی نظارت شده از محل منابع موضوع تبصره و تایید نیاز بانک استان، توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
4 - بانکهای تجاری کمبود منابع مورد نیاز بانکهای استان را از محل منابع خود به شکل سپرده سرمایه گذاری خاص نزد بانک استان برای مصارف موضوع تبصره3 تامین خواهند نمود، مدت این قبیل سپردهها حداکثر تا 5 سال خواهد بود.
5 - برای استفاده از تسهیلات اعتباری موضوع تبصره 3 لازم است بدواً توسط اشخاص حقیقی و حقوقی طرح لازم به شرح زیر تهیه و به بانکهای استان ارائه شود.
منظور از طرح در این دستورالعمل عبارت است از شرح عملیات اجرایی و ارائه پیشبینیها و اطلاعات لازم در رابطه با ایجاد، بازسازی، توسعه، تکمیل و راهاندازی مجدد یک واحد تولیدی مشتمل بر انگیزه اجرای طرح، مشخصات متقاضی یا متقاضیان یا نحوه مالکیت آنان، سوابق کار در رشته تولیدی ذیربط، مهارتهای شخصی و پیشبینی آموزشهای فنی ضمن اجرای طرح، مشخصات فنی کلیه ساختانها و تاسیسات و ماشینآلات (بهای کل و واحد) و پیشبینی مشخصات حقوقی زمین محل استقرار طرح، مجوزهای قانونی لازم (از جمله پروانه تاسیس یا موافقت اصولی و. ..) زمان اجرای طرح، به انضمام سرمایه در گردش مورد نیاز و صورتهای مالی و جداول مشخصه وضع مالی و اقتصادی طرح پیشبینی شده برای طول عمر طرح و انواع عقود شرعی پیشنهادی جهت تامین منابع مورد نیاز و سایر توجیهات اقتصادی و اجتماعی.
تبصره - فرم مشخصات طرح طرف مدت بیست روز از تصویب این آییننامه توسط وزارت برنامه و بودجه و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تهیه و پس از هماهنگی در هیئتی مرکب از نمایندگان وزارتخانههای صنایع - صنایع سنگین - معادن و فلزات - کشور - جهاد سازندگی و سایر دستگاههای ذیربط به سازمان برنامه و بودجه استانها و بانکهای استان ابلاغ خواهد گردید.
اولویتهای اجرایی مربوط به نوع و ماهیت طرحهای بخشهای مختلف تولیدی به ضمیمه میباشد.
6 - بانک استان موظف است طرحهای ارائه شده را بررسی و نظرات خود را ظرف مدت 20 روز به متقاضی اعلام نماید، متقاضی میتواند در هر حال پس از انقضای مدت فوق طرح خود را به دبیرخانه شورای عالی برنامه ریزی استان (سازمان برنامه و بودجه استان) تسلیم نماید، سازمان برنامه و بودجه استان موظف است بدواً طرحهای مذکور را در کمیسیون 4 نفره با شرکت نمایندگان بانک استان، سازمان برنامه و بودجه استان، مرکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی استان و یکنفر از ادارات کل صنایع، صنایع سنگین، معادن و فلزات، کشاورزی و جهاد سازندگی که بر حسب موضوع طرح، تشکیل میگردد، مطرح نماید. این کمیسیون موظف است طرحهای مطروحه را به دقت از نظرات فنی و اقتصادی و مالی مورد بررسی قرار دهد و در صورت تایید طرح مراتب در شورای عالی برنامه ریزی استان مطرح میگردد و در صورت تصویب طرح در شورای عالی، بانک استان موظف است در مورد مصوبات کمتر از یکصد میلیون ریال بلافاصله نسبت به عقد قرارداد لازم با متقاضی اقدام نماید و طرحهای با اعتبار بیش از یکصد میلیون ریال برای بررسی بیشتر به وزارت برنامه و بودجه ارسال و سپس به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
تبصره - حضور کلیه اعضای کمیسیون 4 نفره موضوع بند 7 این دستورالعمل جهت بررسی و تصویب طرحها الزامی بوده و اتخاذ تصمیم حداقل با سه رای مثبت خواهد بود. بدیهی است در صورت عدم توجیه طرح از طرف کمیسیون مذکور مراتب قابل طرح در شورای عالی برنامه ریزی استان نخواهد بود.
سازمان برنامه و بودجه استان موظف است به عنوان دبیرخانه شورای عالی برنامه ریزی استان در جلسات شورای عالی که به منظور بررسی طرحهای موضوع تبصره 3 تشکیل میگردد از نمایندگان بانک استان به طور عام در همه جلسات، و مرکز گسترش و بنیاد امور مهاجرین جنگ بر حسب مورد دعوت به عمل آورد.
7 - تسهیلات اعتباری مربوط به سرمایه در گردش واحدهای تولیدی موجود نیز با توجه به جدول گردش نقدی که بر اساس جدول گردش عملیات تنظیم میگردد از منابع اعتباری تبصره 3 قابل تامین خواهد بود، این قبیل طرحها باید جهت بررسی و تایید قبلی به وزارت برنامه و بودجه ارسال گردند، تسهیلات اعطائی از محل این تبصره نباید تحت هیچ عنوانی به مصرف بازپرداخت بدهیهای قبلی طرحها برسد.
8 - بانکهای استان موظفند قرارداد مربوط به طرحهای مصوب شورای عالی برنامه ریزی استان یا هیات وزیران را از طریق استفاده از یک یا چند نوع از عقود شرعی پیشبینی شده در قانون عملیات بانکی بدون ربا با متقاضیان منعقد نماید.
تبصره - تمام یا قسمتی از منبع لازم برای اجرای طرحهای ارائه شده از طرف تعاونیهای مراکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی حداکثر معادل 50% اعتبارات پسانداز قرضالحسنه بانک استان تامین خواهد شد.
9 - بانکهای استان موظفند منابع اعتباری موضوع تبصره 3 را به تدریج و متناسب با پیشرفت امور طرح در اختیار متقاضیان قرار دهند.
تعیین مدت زمان لازم برای بازپرداخت تسهیلات اعتباری اعطائی و تاریخ شروع بازپرداخت اقساط با توجه به ماهیت طرح توسط سازمان برنامه و بودجه استان و بانک استان تعیین خواهد شد.
در صورتی که زمان بازپرداخت بیش از 5 سال باشد، وزارت برنامه و بودجه موظف است در سررسید 5 سال مانده مطالبات ناشی از اجرای اینگونه طرحها را در لایحه بودجه سالیانه منظور نماید که در این صورت بانک استان موظف است از این پس اقساط دریافتی را مستقیماً به حساب خزانه واریز نماید.
10 - بانکهای استان موظفند هر ساله مانده مطالبات سررسیده و بازپرداخت نشده خود ناشی از اعطای تسهیلات اعتباری موضوع تبصره 3 قانون بودجه سنواتی را به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ارسال نمایند بانک مرکزی جمهوری اسلامی موظف است همه ساله این تعهدات را تنظیم و حداکثر تا پایان شش ماهه اول هر سال به وزارت برنامه و بودجه اعلام نماید تا در لایحه بودجه سالیانه کل کشور پیشنهادی به مجلس شورای اسلامی منظور گردد.
11 - تامینهای تسهیلات اعتباری موضوع این آییننامه عبارتند از:
الف - اعطای اجازه برداشت از حسابهای بانکهای استان نزد کلیه بانکها به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
ب - تضمین وزارت برنامه و بودجه دائر بر اینکه مانده مطالبات بانکهای استان ناشی از اعطای تسهیلات اعتباری از منابع تبصره را برای هر سال حداکثر ظرف مدت پنجسال در لایحه بودجه سالیانه کل کشور پیشنهادی به مجلس شورای اسلامی منظور نماید.
12 - بانکهای استان که از محل اعتبارات تبصره 3 اقدام به اعطای تسهیلات اعتباری مینمایند موظفند به موارد زیر نظارت به عمل آورند:
الف - به مصرف اعتبارات مزبور متناسب با پیشرفت اجرایی طرح.
ب - بر واریز مطالبات ناشی از اعطای تسهیلات اعتباری از محل درآمد طرح
حدود و نحوه این نظارت بر اساس آییننامههای اجرایی و ضوابط داخلی بانکهای استان میباشد.
13 - در مورد عقودی که نیاز به اخذ تامین کافی دارند کلیه متحدثات و اموال و دارائیها[دارائیهای] قابل توثیق که از اجرای طرح ناشی میشود به توثیق بانک استان درخواهد آمد در عین حال وام گیرندگان موظفند در صورت کمبود وثایق قابل قبول دیگر و یا سفته به امضای خود به بانک بسپارند. بانک استان موظف است درمورد اخذ اقساط تسهیلات اعطائی به موقع و بر اساس قانون اقدام نماید. استفادهکنندگان از تسهیلات موضوع این تبصره نیز موظفند بازپرداخت اقساط تسهیلات دریافتی را به موقع انجام دهند و عدم این بازپرداختها در حکم تصرف غیر قانونی در اموال دولتی است.
14 - در مورد طرحهائیکه به تصویب شورای عالی برنامه ریزی استان یا هیات وزیران میرسد سهم سرمایه گذاری مجری در کل سرمایه گذاری طرح از 10% کل سرمایه گذاری کمتر نخواهد بود، در مورد طرحهای بخش صنایع روستائی و مراکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی استانها سهم مجریان طرح به پیشنهاد کمیسیون بند 7 این آییننامه اجرایی و تایید شورای عالی برنامه ریزی یا هیات دولت تعیین خواهد شد و مشمول محدودیت 10% نمیباشد.
15 - در اجرای تبصره 3 قانون بودجه سال 1364 بانکهای استان موظفند هر 4 ماه یکبار گزارش عملکرد تبصره را شامل انواع و میزان تسهیلات اعتباری اعطائی و شرایط و مدت بازپرداخت و مشخصات استفاده کنندگان از تسهیلات اعتباری مذکور و نوع و ماهیت طرحها و همچنین میزان بدهیهائی که در سررسید بازپرداخت نشدهاند را ظرف مدت 10 روز از پایان هر چهار ماه به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ارسال نمایند تا از طریق وزارت برنامه و بودجه به هیات وزیران جهت تقدیم به مجلس شورای اسلامی ارائه گردد.
نخستوزیر - میرحسین موسوی
اولویتهای اجرایی مربوط به طرحهای موضوع تبصره 3 قانون بودجه سال 1364 کشور به شرح زیر میباشد:
الف : اولویتهای صنعتی معدنی و از نظر نوع طرح به ترتیب عبارتند از:
1 - تکمیل طرحهای سرمایه گذاریهای ناتمام که قبلا توسط بانکهای تخصصی و استانی اجراء شدهاند.
2 - طرحهای ایجاد و گسترش واحدهای صنعتی کوچک در مناطق کشاورزی و روستائی و در جوار صنایع بزرگ به منظور ایجاد اشتغال مولد، تامین نیازهای کشاورزی و ضروری ساکنین روستاها و شهرهای کوچک و همچنین نیازهای صنایع بزرگ.
3 - طرحهای صنعتی مربوط به بازیابی و استفاده از ضایعات اضافات و اقلام مستعمل و تبدیل آنها به مواد، قطعات و کالاهای صنعتی قابل استفاده
4 - طرحهای تکمیل، ایجاد و توسعه صنایع صادراتی، غیر نفتی که علاوه بر ایجاد درآمد ارزی، موجد و مشوق سرمایه گذاری و تولید در سایر زمینههای وابسته در بخشهای مختلف اقتصاد داخلی میباشد.
ب : ترتیب اولویتهای صنعتی و معدنی از نظر رشتههای فعالیت به شرح زیر میباشد:
1 - صنایع تبدیلی غذائی وابسته به مواد اولیه داخلی که به افزایش عرضه محصولات غذائی و بهره برداری صحیح از تولیدات کشاورزی و دامی کمک مینماید از قبیل صنایع تولید شکر، شیر پاستوریزه، کنسرو گوشت و ماهی و سبزیجات غذای دام و طیور.
2 - صنایع تبدیلی معدنی به منظور تبدیل مواد خام معدنی به مواد اولیه صنعتی و جلوگیری از واردات آنها و تشویق صادرات مازاد تبدیلی به جای مواد خام معدنی.
3 - طرحهای مربوط به استحصال مواد معدنی غیر فلزی (صنعتی) و صنایع تغلیظ، تکلیسی مربوطه
4 - طرحهای مربوط به استحصال مواد فلزی و صنایع تغلیظ، ذوب پالایش و غیره.
5 - طرحهای مربوط به استحصال مواد مصالح ساختمانی و کارخانجات صنعتی مربوطه.
6 - صنایع تولیدکننده سموم دفع آفات کشاورزی و کودهای شیمیائی و ارگانیک.
7 - صنایع سازنده ماشینآلات قطعات و کالاهای مورد نیاز بخش کشاورزی از قبیل تراکتور، پمپ، ابزارها و ادوات کشاورزی، آبیاری و آبرسانی.
8 - صنایع تولیدکننده کالاهای مصرفی با دوام مربوط به ساختمان و مسکن از قبیل کلید و پریز، کابل و سیم و لامپ و غیره.
9 - صنایع تولیدکننده کالاها و ماشین آلات برای توسعه تولید و فعالیت در بخش صنایع و سایر بخشها بخصوص بخشهای زیربنائی همچون برق، نفت، گاز، آب، مخابرات و راه، از قبیل ژنراتور، کمپرسور، پمپ ترانزیستور، ماشینهای راهسازی و غیره.
10 - صنایع شیمیائی تولیدکننده مواد حد واسط.
11 - صنایع نور فلزات غیرآهنی از قبیل مس، سرب و روی و کرم و آلیاژهای این فلزات.
12 - صنایع تولیدکننده ماشینهای ابزار و قطعات فلزی از قبیل چرخ دنده و انواع قطعات ریختهگری، آهنگری.
اولویتهای طرحهای صنایع روستائی
1 - تکمیل طرحهای نیمه تمام صنعتی که قبلا توسط وزارت جهاد سازندگی اجراء شدهاند (از طریق فروش تمام یا قسمتی از سهام آنان به بخشهای غیر دولتی).
2 - اجرای طرحهائی که قبلا توسط وزارت جهاد سازندگی یا سایر دستگاهها و سازمانها، مرحله نمونه سازی ساخت آزمایشگاهی آنها بپایان رسیده و برایایجاد خط تولید آماده شدهاند.
3 - طرحهای مربوط به تبدیل و نگهداری فرآوردههای کشاورزی، دامپروری و ضایعات آنها از قبیل: آردسازی، شالیکوبی، خوراک دام و طیور، بسته بندی خرما، کنسرو و کمپوت، بروسس میوه، یخسازی، تولید لبنیات، صابون، دباغی کفش و لباس چرمی، پشمشوئی، ریسندگی، بافندگی
4 - طرحهای مربوط به تولید ابزار و ادوات کشاورزی، دامپروری، ماهیگیری صنایع دستی و قطعات آنها از قبیل: قایقهای ماهیگیری، تور ماهیگیری واحدهای کوچک ماشینسازی (آهنگری، ریختهگری، فلزکاری و تراشکاری) جهت تولید ادوات، ابزار و قطعات.
5 - تولید مصنوعات مورد نیاز با استفاده از مواد اولیه معدنی، گیاهی موجود در منطقه شامل احداث واحدهای تولید انواع سیمان و فرآوردههای آن، انواع آجر (نسوز)، تیرچه بلوک، گچ، آهک، لوله ورقهای پوششی سفالی، رنگهای گیاهی، ساخت کندو و مصنوعات چوبی، ظروف شیشهای.
6 - طرحهای مربوط به تولید قطعات مورد نیاز صنایع متوسط و بزرگ از قبیل اجزاء و قطعات دوچرخه و موتور، انواع پیچ و مهره، پرچ، واشر مونتاژ انواع لوازم و قطعات برقی.
7 - طرحهای مربوط به تولید سایر مصنوعات مورد نیاز روستا و مراکز روستائی از قبیل انواع ظروف فلزی، پلاستیکی، چراغ و خوراکپز نفتی مخازن آب وسوخت لوازمالتحریر، دربهای کرکرهای، وسائل فلزی بهداشتی کارد، قاشق، چنگال، فانوس.
اولویتهای صنایع تولیدکننده مصالح ساختمانی
1 - تولید سیمان و سیمان تراس - بوزولانی، روبارهای.
2 - صنایع تولید انواع سرامیک.
3 - صنایع تولید آجر، آهک، گچ ساختمانی.
4 - صنایع تولید وسائل چینی بهداشتی و ساختمانی.
5 - صنایع مربوط به تولید قطعات پیشساخته سبک و انواع پوکه معدنی
اولویت طرحهای مربوط به بخش کشاورزی و منابع طبیعی
1 - در زمینه آب و خاک.
الف: شبکه آبیاری و زهکشی.
ب: تسطیح اراضی.
پ: زهکشهای روباز و زیرزمینی.
ت: تامین آب زراعی.
2 - در زمینه دام.
الف: کمک به راهاندازی و استفاده حداکثر از ظرفیتهای بالقوه موجود در زمینه دامداری، مرغداری و صنایع وابسته.
ب: توسعه و احیاء واحدهای دامداری روستائی.
پ: افزایش تولید گوشت قرمز از طریق اجزای طرحهای پرواربندی گاو و گوسفند.
ت: اجرای طرحهای تولیدی به نحوی که تولیدات حاصله در اختیار دولت قرار گیرد، مانند طرحهای تولید و پرورش تلیسه، تولید و پرورش قوچ و گوساله اصلاح شده، شیر، گوشت و غیره.
3 - در زمینه زراعت.
الف: تولید علوفه برای خوراک دام.
ب: تولید بذر اصلاح شده.
پ: تولید سموم گیاهی.
ت: تهیه و تولید ادوات کشاورزی.
ث: ایجاد سردخانه.
ج: کشت و تولید محصولات استراتژیک.
توزیع تسهیلات اعتباری تبصره 3 قانون بودجه سال 1364 کل کشور
| ردیف | استانها | کشاورزی و منابع طبیعی | صنایع روستائی | صنعت و معدن و مصالح ساختمانی | جمع کل | سهم مهاجرین از مراکز استانها و مناطق روستائی و شهرهای کوچک | سایرین |
| 1 | مرکزی | 250 | 200 | 350 | 800 | 200 | 600 |
| 2 | گیلان | 250 | 350 | 300 | 900 | 200 | 700 |
| 3 | مازندران | 250 | 350 | 400 | 1000 | 250 | 750 |
| 4 | آذربایجانشرقی | 350 | 300 | 550 | 1200 | 300 | 900 |
| 5 | آذربایجانغربی | 200 | 200 | 500 | 900 | 200 | 700 |
| 6 | باختران | 200 | 200 | 200 | 600 | 200 | 400 |
| 7 | خوزستان | 300 | 200 | 300 | 800 | 300 | 500 |
| 8 | فارس | 300 | 300 | 300 | 900 | 300 | 600 |
| 9 | کرمان | 300 | 300 | 700 | 1300 | 300 | 1000 |
| 10 | خراسان | 300 | 300 | 400 | 1000 | 300 | 700 |
| 11 | اصفهان | 250 | 250 | 500 | 1000 | 300 | 700 |
| 12 | هرمزگان | 200 | 300 | 700 | 1200 | 200 | 1000 |
| 13 | سیستان و بلوچستان | 350 | 300 | 650 | 1300 | 300 | 1000 |
| 14 | کردستان | 200 | 200 | 400 | 800 | 200 | 600 |
| 15 | همدان | 250 | 200 | 300 | 750 | 100 | 650 |
| 16 | لرستان | 250 | 250 | 250 | 750 | 150 | 600 |
| 17 | ایلام | 200 | 150 | 150 | 500 | 100 | 400 |
| 18 | زنجان | 250 | 200 | 400 | 850 | 150 | 700 |
| 19 | کهگیلویه و بویراحمد | 250 | 200 | 250 | 700 | 150 | 550 |
| 20 | چهارمحال و بختیاری | 250 | 200 | 350 | 800 | 150 | 650 |
| 21 | سمنان | 200 | 200 | 400 | 800 | 100 | 700 |
| 22 | یزد | 100 | 300 | 400 | 800 | 100 | 700 |
| 23 | بوشهر | 200 | 200 | 250 | 650 | 100 | 550 |
| 24 | تهران | 350 | 350 | -- | 700 | 350 | 350 |
| (2) | سهم دولت جمع کل | 500 6500 | 500 6500 | 3000 12000 | 4000 25000 | -- 5000 | 4000 20000 |