صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/06/14
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر مرودشت
موضوع
امکان اخطار به کفیل یا وثیقه گذار در فرض عدم تادیه پیش قسط توسط معسر
پرسش
آیا در فرضی که دعوی اعسار از پرداخت محکوم به بصورت نسبی و با تعیین پیش قسط پذیرفته شده، در صورت عدم تادیه پیش قسط توسط معسر، امکان اخطار به کفیل و وثیقه گذار جهت حاضر نمودن معسر و در صورت تخلف وثیقه گذار و کفیل از حاضر نمودن محکوم علیه امکان اصدار دستور ضبط وثیقه یا اخذ وجه الکفاله موضوع تبصره یک ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی وجود دارد یا خیر؟
چنانچه پاسخ مثبت باشد؛ آیا به میزان کل محکوم به می بایست نسبت به وثیقه یا توقیف اموال کفیل اقدام گردد یا تنها نسبت به میزان مقرر به عنوان پیش قسط؟
نظر هیئت عالی
در مواردی مانند فرض استعلام که دادگاه حکم به تقسیط محکوم به با تعیین مبلغی به عنوان پیش قسط صادر می کند، در واقع اعسار وی را در حد مبلغ پیش قسط نپذیرفته و رد کرده است، بنابراین مقررات ذیل تبصره 1 ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی سال 94 در خصوص کفیل یا وثیقه گذار به میزان مبلغ پیش قسط قابل اعمال است؛ بالنتیجه نظریه اکثریت مورد تائید میباشد.
نظر اکثریت
هرچند قانونگذار در تبصره یک ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی امکان اقدام قانونی نسبت به وثیقه و وجه الکفاله را در صورت رد دعوی اعسار مقرر نموده است؛ لیکن این رد هم رد کلی دعوای اعسار را شامل میگردد و هم رد نسبی؛ لذا در فرض سوال هر چند اعسار محکوم علیه مورد پذیرش قرار گرفته است، لیکن این پذیرش به نحو نسبی است و تعیین پیش قسط به آن معناست که مقام رسیدگی کننده به دعوی اعسار، فرد مدعی اعسار را قادر و متمکن به تادیه میزان مبلغ تعیین شده به عنوان پیش پرداخت دانسته و به عبارت اخری دعوی مدعی اعسار حداقل به میزان پیش قسط، با رد و عدم پذیرش مواجه گردیده است؛ لذا به همین مقدار پیش قسط (و نه تمام محکوم به) امکان اقدام قانونی نسبت به وثیقه و وجه الکفاله وجود دارد.
نظر اقلیت
با توجه به آنکه قانونگذار در تبصره یک از ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی عنوان نموده است «...در صورت رد دعوای اعسار به موجب حکم قطعی به کفیل و وثیقه گذار ابلاغ میشود...»؛ لذا دادگاه تنها زمانی میتواند به کفیل و وثیقه گذار جهت تسلیم محکوم علیه اخطار نماید و در صورت تخلف از تسلیم نسبت به استیفاء محکوم به و هزینه های اجرایی اقدام نماید که دعوای اعسار بصورت کلی رد شده باشد و چنانچه دعوا ولو به نحو نسبی مورد پذیرش قرار گیرد چون صدق عنوان رد دعوا نمینماید امکان اخطار به کفیل و وثیقه گذار وجود ندارد.